Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Gazeta Shqiptare

E premte 28 janar 1994

Privati «mund» Shtetin brenda tre vjetëve punëson 601 mijë vetë

Në emigracion 13% e popullsisë aktive TIRANE — Ndryshime të fuqishme në këto tri vite të fundit në Shqipëri përsa i përket strukturës së popullsisë aktive — kategoria e njerëzve që janë në punë nuk e kalon për më — e cila numëron rreth 1 milion e 335 mijë vetë. Të dhënat statistikore vërtetë, janë si për një përmbysje të raporteve mes njerëzve të punësuar në sektorin shtetëror dhe të atyre të punësuar në aktivitetin privat. Tashmë sektori privat sa vjen e zgjerohet, duke u bërë gjithnjë e më dominues, ndërkohë që sektori shtetëror dikur absolut — po i ngushton gjithnjë e më shumë përmasat. Dinamika statistikore nga viti 1991 e deri në tetor të vitit 1993 dëshmon për një pakësim të njerëzve të punësuar në sektorin shtetëror, nga 850.000 në 454.000 vetë, pra rreth 396 mijë vetë më pak. Në të njëjtën kohë, numri i të punësuarve në aktivitetin privat është rritur nga 40 mijë në 101 mijë vetë. Por këto janë vetëm të dhënat për punësimin në qytet. Po të përfshihej në këtë llogaritje edhe rreth 500 mijë individë të punësuar në sektorin jo shtetëror të fshatit, bëhen akoma më të dukshme rrjedhojat e “revolucionit” të privatizimit në sektorin e punësimit. Në anën e sektorit jo — ose më saktë jo shtetëror — duhen të llogaritet Ja në dinamikë statistikore e treguesve të punës në qytet për tre vitet e fundit: 1991 1992 1993 (tetor) Numri i punonjësve në sektorin shtetëror 850.000 610.000 454.000 Numri i punonjësve në sektorin privat 40.000 62.000 101.000 Të papunë 74.000 394.000 243.000 edhe ajo pjesë e popullsisë aktive që është punësuar jashtë shtetit. Sipas të dhënave zyrtare, deri në korrik të vitit 1993, llogariteshin të punësuar jashtë Shqipërisë rreth 200 mijë vetë ose 13 për qind e fuqisë punëtore aktive. Ndryshime të shpejta — po sipas të dhënave zyrtare — vërehen edhe në numrin e të papunëve. Pas kulmimit të pati në vitin 1992 — kur arriti shifrën 394.000 gjatë vitit 1993 ajo është reduktuar në 243 mijë vetë. Nga këta 151 mijë vetë që kanë shpëtuar këtyre të papunësisë, 39 mijë janë “rrëmbyer” nga aktiviteti privat në qytet. Pjesa tjetër — për të cilën statistikat nuk japin ende shpjegim — me sa duket duhet t'i jetë bashkuar sektorit privat të fshatit dhe emigracionit. Gjithatë shifrat orientative të papunësisë që përbëj 243 mijë të papunë, që përfaqëson rreth 16 për qind të popullsisë aktive, është një numër jo dhe aq i vogël, aq sa të “trondhojë” nga brenda si i vogël në të ardhmen. E përqëndruar në qendrat më të mëdha industriale e ndoshta, ajo mund të reduktohet edhe më tej, vetëm nëse në periudhë e afërt lindin produkte me këto të fundit. Kjo, me sa duket, është më e vështira, por njëherazi dhe e vetmja alternativë shpëtimi. Andrea Stefani
Andrea Stefani Shqipëri Tiranë

Skandal ndihmash pushuar një gjykatës

Në Itali TIRANE — Është i përfshirë në skandalin e ndihmave në Shqipëri, tani Këshilli i Lartë i Gjykatës në Romë ka vendosur ta pushojë nga puna dhe t'i ndërpresë pagën. Gjykatësi, Claudio Vitale, ish ministër italian për Tregtinë e Jashtme, akuzohet nga prokurori Evelina Canale për shpërdorim të postit në hetimin që i përket furnizimit të dhjetëra miliardë ndihmash humanitare të i janë ofruar Shqipërisë deri në 1991. Në të njëjtin hetim janë të përfshirë dhe shumë funksionarë të tjerë të Ministrisë së Jashtme italiane. Ish ministri Gianni De Michelis dhe titullarë të shoqërisë Levat Co. Giuseppe Paniola. Hetimi që i përket — sipas disa lajmeve që qarkullojnë në Pallatin e Drejtësisë në Romë — mund të përfundojë brenda pak muajsh, e ndoshta në qershor, do të vendoset data e procesit. Ndërkohë gjykata italiane po heton edhe mbi organizatën «Progetto SUD», për të verifikuar nëse ka ndonjë përgjegjësi në skandalin e bashkëpunimit ndërkombëtar. «Progetto SUD» ka bërë me vënde të ndryshme pune me një shumë të përgjithshme që arrin shifrën 70 miliardë, përfshirë Shqipërinë. Prokurori Paraggio, që drejton këtë pjesë të hetimeve, nuk ka shpjeguar se cilat janë projektet mbi të cilat dyshohet.
Claudio Vitale Evelina Canale Gianni de Michelis Giuseppe Paniola Paraggio Itali Shqipëri Romë

Mashtrim edhe nga qielli

Blokohet linja me Stambollin DENONCIM / Albanian Airlines kërkon 300 mijë dollarët TIRANE — Shpërthen një tjetër skandal biznesi në Shqipëri. Është përsëri një investitor i huaj, që pas disa muajsh aktiviteti, nuk ka paguar ende detyrimet financiare që ka ndaj një shoqërie të përbashkët shqiptaro-austriake. Këtë herë bëhet fjalë për afro 300 mijë dollarë që ICPI Airlines (Projekti Islamik Ndërkombëtar i Bamirësisë) shoqëri që kryente fluturime në linjën Tiranë-Stamboll — i detyrohet Albanian Airlines. Për këtë arsye, kjo e fundit — pronare e avionit — ka bllokuar fluturimet e mëtejshme në këtë linjë. Ndërkohë mbetet një tjetër shqetësim: frika e ndonjë mashtrimi. Aktualisht, përfaqësuesit turq janë larguar nga Shqipëria. ICPI Airlines, degë e shoqërisë ICR Inc qendër në Amerikë — e që ushtron aktivitet të thuajse në vende të ndryshme në botë — nisën ardhur në Shqipëri në fillim të 1993 ku kishte bërë edhe regjistrimin pranë Gjykatës së rrethit, në fushën e aviacionit civil. Menjëherë pas kësaj ajo vihet në kontakt me Albanian Airlines — shoqëri e përbashkët aviacioni shqiptaro-austriake — nga e cila merr me qera një avion për të ushtruar aktivitetin në linjën e fluturimit Tiranë — Stamboll. Gjithçka në fillim shkon më së miri. ICPI i nëshkruan kontratën — të paktën — dhe bën një shumë si parapagim. Në shkurtin e kaluar, ajo fillon fluturimet e saj të para. Por bashkë me të filluan edhe problemet. Pala turke nuk bënte pagesat. Herë pas here Albanian Airlines i kishte paraqitur përfaqësuesve turq ankesën për mungesë korrektësie në pagesa e detyrimeve. ICRI [?], nga ana e saj, me tepër se sa përgjigje konkrete — sipas drejtimit administrativ të Albanian Airlines — kishte zvarritur problemin, duke u justifikuar se do t'i bëhte në vonë detyrimet. Pas shumë e shumë diskutimesh Albanian Airlines kishte menduar se rruga më e mirë do të ishte bllokimi. Prandaj për të kërkuar zgjidhje ajo i është drejtuar edhe organeve të Drejtësisë Shqiptare. Ndërkohë megjithë, ajo ka lejuar që avionët e saj të vazhdojë fluturimet. “Ne vetë jemi treguar shumë tolerantë” shpjegojnë për Gazetën Shqiptare drejtuesit e Albanian Airlines — patën besimin më shumë se duhet”. Kështu, edhe pse turqit nuk kishin bërë pagesën e shumës së parë prej gati 159 mijë dollarësh, bashkëpunimi vazhdoi. Historia u zgjat, duke u shtyrë nga një muaj në tjetrin dhe pa gjetur asnjë zgjidhje konkrete. Turqit vazhdonin të mos bënin pagesat. Në këtë gjendje, Albanian Airlines vendos më në fund të bllokojë avionin që i përket asaj. Kështu, më 15 janar 1994 u urdhërua prefekti aeroportit të Rinasit në vend të çillit të Turqisë. “Problemi është delikat dhe shumë shqetësues” — deklarojnë drejtuesit e Albanian Airlines — “hebët fjalë për dy shuma të mëdha arrash nga nuk ka lënë pagesë ende pala turke”. Por ajo që shqetëson më shumë është frika e mundësisë së një tjetër mashtrimi. Aktualisht asnjëri prej tyre konkrete. Turqit vazhdojnë të mos bënin pagesat. Në këtë gjendje, Albanian Airlines vendos më në fund të bllokojë avionin që i përket asaj. Kështu, më 15 janar 1994 u urdhërua prefekti aeroportit të Rinasit në vend të çillit të Turqisë. Aktualisht asnjëri prej tyre konkretisht nuk ndodhet këtu. Të gjithë janë larguar nga Shqipëria. Ne jemi shprehur se në fund të komunikimit i trembur telefoni i cili kishte mbetur edhe si i vetmi shqiptar. “Këto ditë presim ta na telefonojnë” thonë drejtuesit e Albanian Airlines — duhet të marrim për të na dhënë përgjigje. Ar.Me Pjesa e brendshme e aeroportit të Tiranës
Shqipëri Tiranë Stamboll SHBA Rinasit

DJE NE SHQIPERI

NJE FIRME AUSTRIAKE DO TE SPONSORIZOJE KLUBIN E FUTBOLLIT TE VLLAZNISE — Do të jetë një firmë austriake që do të sponsorizojë skuadrën e futbollit të Vllaznisë së Shkodrës. Krahas 45 mijë dollarëve që do të jetë shuma e caktuar për një vit — austriakët do t'i japin falas për klubin edhe një autobus udhëtimi si dhe veshje dhe materiale sportive. Firma austriake nga ana e saj kërkon mundësinë e shfrytëzimit të reklamës së përdorimit në fushën e saj. Për të realizuar kontratën është nisur për në Austri një delegacion i klubit të Vllaznisë. NE SARANDE POLICIA I KUFITARE NDALON NJE SHTETAR DHE NJE GREK — Janë në shtetas shqiptar, Gramoz Popollari, dhe në shtetas grek qe jane ndaluar në Sarandë nga Policia e Kufirit. Mbi të dy të ndaluarit rëndon akuza e kalimit të paligjshëm të kufirit. Policia ka bllokuar gjithashtu edhe motoskafin e përdorur nga Popollari, pasi nuk ishte i pajisur me leje për të lundruar dhe nuk dispononte dokumenta të pronësisë. Të arrestuarit më dy të ndaluarit është hapur çështja penale dhe materialet i janë kaluar Prokurorisë së Rrethit. PERKUJTOHET 50-VJETORI I REVISTES ANTIFASHISTE “BLETA” NE TIRANE — Përkujtohet në Tiranë — në një nga mjediset e Bibliotekës Kombëtare — 50-vjetori i revistës antifashiste “Bleta”. “Bleta” — e cila është publikuar për herë të parë në janar të 1944 — kishte si qëllim që t'i përgjigjej interesave intelektuale të shqiptarëve në shkruara të karakterit kombëtar. Në këtë revistë — e cila pati vetëm 18 numra — kishin shkruar materiale të ndryshme dhe figura të njohura si Spasse, Kuteli e Bulka.
Gramoz Popollari Spasse Kuteli Bulka Shkodër Austri Sarandë Tiranë

Pallati i Kulturës, tani nën Kontrollin e Shtetit

Sindikata akuzon dhe kërkon kontratë të re TIRANE — Vazhdojnë ende odiseja e Pallatit të Kulturës në Tiranë. Një kronikë televizive, që para disa mbrëmjesh kishte përbashknyer një sindikatë të këtij institucioni, kanë detyruar Kontrollin e Shtetit që të fillojë hetimet. Ndërkohë shoqëria bareze “D'Invest SPA” që e shkëputi e kaluara — kishte pranuar ristrukturimin e Pallatit të Kulturës, e por nuk ka filluar punimet. Për odeseja nuk përfundon me kaq: 62 punonjësit e institucionit për të i ristrukturuar, nëpërmjet sindikatës së tyre, akuzojnë rëndë drejtuesit kryetarë të Pallatit, madje kërkojnë edhe një tjetër kontratë me shoqërinë italiane, me mënyrë që të mbrojtja paga e plotë gjatë kohës së punimeve. “Ne kishim hartuar një projekt mjaft interesant për këtë institucion — pohojnë për Gazetën Shqiptare në Ministrinë e Kulturës — por nëse edhe pas një viti ende punimet nuk kanë filluar, jemi detyruar t'i autorizojmë edhe prishjen e kontratës me shoqërinë italiane, po qe se ato nuk fillojnë ristrukturimin urgjentisht”. Por ndërsa ky ristrukturim ende s'ka filluar, sindikata përgatitet të mbrojtë pagat. “Kur është hartuar kontrata kolektive e punës — thotë për Gazetën Shqiptare Adrian Pema, kryetar i sindikatës — nuk jemi pyetur fare, madje që atë kohë, ne ende nuk e kemi shikuar atë”. Tashmë sindikata ka marrë dhe avokatin e saj, duke pasur si kërkesë kryesore pagën e plotë gjatë kohës së ristrukturimit. Ndërsa ndaj drejtuesve të Pallatit të Kulturës, kjo sindikatë ka hedhur akuza mjaft të rënda. Sipas tyre — ende pse tashmë heton një grup prej pesë instruktorësh nga Komisioni i Kontrollit të Shtetit — në këtë institucion janë kryer mjaft shkelje. Janë akuza që bëjnë fjalë për 22 milion lekë të dhëna në firmë ndërtimi, e cila duhet të kryente punimet në katet e sipërme, afro 11 milion lekë fatura telefonike, një sasi 25 tonësh me ujë gjine hyrë privatësisht dhe pa u zhdoganuar në institucionin e tyre apo dhe për përlogaritjet për qendrimin pa punë për një vit të tre bareve kryesore. “Ne për dy ditë përfunduam punën tonë — sqarojnë përfaqësuesit e Komisionit të Kontrollit të Shtetit — dhe të hënën do t'i tregojmë edhe sindikatës rezultatet e këtij kontrolli”. Ed. La.
Adrian Pema ED. LA. Tiranë

«Mbështesim Partnership për Paqen»

TIRANE — Parlamenti shqiptar ka shprehur nëpërmjet një deklarate mbështetjen e tij për nismën e Qeverisë Amerikane të Partneritetit për Paqe. Në deklaratë shprehet vlerësimi për këtë nismë, si një hap me rëndësi i kontributit zhvillimore të vendet me demokratike dhe ruajtjes së paqes e stabilitetit në Evropë dhe më gjerë. Në erazi në këtë dokument shprehet dhe gatishmëria për pjesëmarrje aktive në këtë nismë, të cilën Shqipëria e përcepton si një hap që do të përfshijë anëtarësimin e saj në organizatat e NATO-s. “Në besimin se aderimi në këtë nismë do ta ndihmojë afirmimin e veprimtarisë vendit, në ecurinë djeshmëriten tonë aktive” përfundon deklarata e deputetëve shqiptarë.
Tiranë Europë Shqipëri

Tmeri «udhëton» bashkë me vajzën

Organet e Rendit në kërkim të autorëve 17-vjeçarja nga Valiasi ishte përdhunuar në Bulqizë TIRANE — “Ketu herë tmeri rri në gjëje ku “udhëtuar” për dhjetra kilometra. Iri sur rreth orës 6, u datës 20 janar e kur dy persona u panjohur e kanë marrë me forcë në makinën e tyre — tmeri ka përfunduar vetëm pas 40 orësh, kur 17-vjeçarja është kthyer në Tiranë dhe ka denoncuar pranë organeve të Rendit personat e panjohur — sipas saj — e kanë dërguar në Bulqizë dhe pa u dal e kanë përdhunuar. “Është kjo historia jo e pëlqyeshme sekreti i trishtuesh e qeni ai vazhdojnë kësaj llojve për zhvatimin i të dhënave e dy të rinjve por çrritur e në vogla të filmit «Përdhunimi». minatore të Valiasit. Vajza, ndon kështjellë — edhe pse lig. Jet shqiptare — kundër këij krimi lanë e askura — djaloshi u dërguesi të dhunshme. Madje këtë herë dhe më e rëndë, pasi kundërshton të rë u viktimës kanë qënë jo djaloshi dhe e kanë marrë e kanë “rrëmbyer” një me drejta kilometra nga vendbanimi i saj. Tashmë kata autorët — padjef? — id? kërkohen nga e Rendit. Vihen ka urdhër edhe akuza fletë për 100 orët qira e dy? që kishin kryer në akë ilic Aktorët Margaux de Marielle Hemingway në një skenë të filmit «Përdhunimi» Edmond Lçi
Margaux Marielle Hemingway Edmond Lçi Valiasi Bulqizë Tiranë

NE BRENDESI

SHBA, mister i thellë mbi vajzën e Al Banos Eshtë parë para 10 ditësh NE FAQEN 2 Sondazh me 338 të rinj Cila është frika e re e rinisë Na tremb lufta, SUDA, papunësia NE FAQEN 3
Al Banos SHBA

Vjollcë dhe ëndrrat

Çdo njeri kur fle ëndërron. Është një fakt jashtëzakonisht normal, vetëm se nganjëherë këto ëndërra janë kaq të bukura ose kaq të këqia sa të lënë të habitur dhe të çuditur kur zgjohesh. Por ëndërrat mund të jenë edhe “paralajmëruese”, d.m.th. mund të përmbajnë një parathënie, një paralajmërim se çfarë mund të ndodhë në të ardhmen. Çdo javë “Gazeta Shqiptare” i ofron lexuesve të saj shpjegimin dhe domethënien e objekteve dhe situatave që ëndërrohen më shpesh. MUZIKE Interpretimi psikologjik: Ëndërra në të cilën dëgjohet muzikë ose orkestohët një pjesë muzikore ose këndohet, ve në dukje pazotësinë e subjektit për të komunikuar, pranë e ndonjë dobësie e ngurtësie në sjelljen. Parashikim: Muzika në ëndërr është një parashikim shumë i mirë lajmesh të mira dhe lumturie; nëse përkundrazi ndonjë natë të dëgjoni, jemi që e bëmë, e ardhmja ngjyhet me nderime e mirëqënie të favorshme. VDEKJE Interpretimi psikologjik: Shpesh imazhet e ëndrrave për vdekje shoqërojnë momente të spikatur të jetës sonë, në të cilët hyjmë në një periudhë krejt të re, “duke varrosur” të kaluarën. Kjo shpie të dashuruarit, sepse siguron një bashkim të gjatë e të lumtur, por nëse e shohim në gjumë një person të dashur të vdekur që vdes përsëri paraqitmi i nuk është i mirë dhe i paparuar vdekjes së ndonjë personi të afërt në ndonjë të re të vdekurit. Një i vdekur që flet duke dhënë këshilla ofron urëqer? mjaft të frytshëm nëse personi me të cilin bisedojmë ndërhyn në vete. Një i vdekur me ngjyrë të zeza paralajmëron ngjarje të rënda, për vetë njeriun. GISHTI I MADH Interpretim psikologjik: Gishti i madh i këmbës përmban organin mashkullor. Parashikim: Kur ai vendoset në rënie, dhe ose dheqet, pritet dhe e bukura të kaluara në mënyrë të shkurtë e pa mendime, të këndshme.