Zi mbi fajde, dhe “Populli” mbyllet
Driza: “Kam para, do likuidoj kur t’mi japin”
Die vendimi zyrtar i Drizës për fondacionin. “Pezullohet deri në një urdhër të dytë” Banka e Shtetit “tradhton” fajdet: Frika inflacionit? Andrea STEFANI Tronditjet e njëpasnjëshme të këtyre ditëve të teve po kristalizojnë përshpejtjen se Shteti e ngrohta për biznesin e “fajdeve” kanë mbaruar. E ndonëse duket se përjetojmë fundin e një “epoke” financiare, nuk mund të shprehemi saktësisht se çfarë po lemë pas. Si në kohën kur në truallin e zhytur të ekonomisë shqiptare lulëzuan të mbijnë firmat e papërmbajtshme, tani, rreth 5 vjet më parë, është e vështirë të thuash se ç’janë në thelb ato piramida, lavatriçe parash, investime serioze apo një përzierje e të gjithave. Vellova e misterit ka qenë e papërdershme dhe askush nuk mund të shkojë përtej emrit “fajde” që anonimati i ka vënë këtij “biznesi”. Dhe tani kur ka filluar të hidhet madje dhe të preket agonia e “fajdeve”, në tjeter përgjegjësi shfaqet përballë tyre: Banka e Shqipërisë. Ka rreth 5 vjet që Banka e Shqipërisë - madje krejt sistemi bankar në Shqipëri - ka heshtur rreth “fajdeve” që hapur dhe “në mënyrë ligjore” përhithën me progresione gjeometrike një pjesë të konsiderueshme të kursimeve dhe të ardhurave të popullit. Bankat heshtën për vite me radhë dhe kur firma e fondacionit, tashmë klientë të rregullt të tyre, nisën të depozitonin paratë bankave në formën e llogarive rrjedhëse shumë të konsiderueshme përmendës. Pse falimentet bankare? Në pamundësi për të marrë një shpjegim nga drejtuesit e Bankës, përgjigja hipotetike duhet kërkuar në atë sferë që përmbledh misionin e Bankës: ruajtja e niveleve të moderuara të inflacionit. E pra, mos vallë thithja e parave nga biznesi i “fajdeve” prej sporteleve bankare ka rritur te tilla sa ç’është ekuivalent mbi monetare duke rrezikuar stabilitetin e arritur nga Banka e Shqipërisë? Në fakt, tronditjet e fundit besohët të kenë bërë që tashmë rrjedha e parave që dalin nga bankat e nivelet të dyte, të jetë më e fuqishme se ajo e parave që shkojnë nga sportelet e “fajdeve” në banka. Por përse bankat duhet të tregojnë tani të kursyera me paratë e të tjerëve dhe jo me kohën kur sportelet e tyre gladberonin pa kursim masa të jashtëzakonshme parash, duke “harruar” se do të vinte një ditë që këto para do të dilnin prap nga këto sportele duke përmbysur “makroekonominë”? Janë shumë pikëpyetje që duhen sqaruar me transparencë për, mjerisht, deri tani edhe vetë Komisioni i Transparencës për “fajdet”, ka servirur me shumë ndrojte për publikun e shqetësuar vetëm “megjul”. Me kohë “shteti” mënjanoi t’i vinte barrën këtij “biznesi, nëpërmjet kufizimeve që me ligj le të interesave të “fajdeve”, apo detyrimit ligjor për firmat e kompanite të publikojnë jo të lejuara me par- vetëm reklama marramendëse, por dhe bilance. Por këto praktika që vijnë si trashëgim prej luftës së 97-tës, siç u aplikuan dhe “aksioni” i segmentëve financiare të shtetit përmbledhet në një mesazh kërcënues njerëzve. “Fajdet nuk ja u sollën ne, ato i gjetëm me pushë”. Dhe tani në pragun e një krize kur qindra mijëra njerëz presin, luten e gajnë pranë sporteleve që kanë humbur maqinë edukurshme, Banka e Shqipërisë ndërmerr një veprim disi të pazakontë. Urojmë që gjykimi i saj të jetë realizmi një “zbritje të butë” nga lartësitë ku na kanë ngjitur superinteresat. Por ndërkaq nga një pjesë e mirë e opinionit, që jo për faj të tij, nuk ka perballë tabelat “sekretove” të financës, lëvizja e Bankës perceptohet si një goditje për të përshpejtuar rrëkullimin e “fajdeve” nga “stina” e vjeshtës në greminën e dimrit.
TIRANE- Dje fondacioni “Populli”, zyrtarisht ka deklaruar ndërprerjen e aktivitetit të tij deri në një urdhër të dytë. Një njoftim i vënë dje paradite, në të gjitha agjensitë e këtij fondacioni, ka bërë që mijra njerëz të përjetojnë një nga ditët e tyre më të errta. Presidenti i tij, Bashkim Driza së bashku me njoftimin ka sqaruar se është banka, e cila duke vënë kufizime për sasitë e parave që ai tërheq, e ka detyruar atë të ndërmarrë veprimin e bllokimit të aktivitetit, derisa banka të çbllokojë këtë gjendje. Ndërkaq dje paradite Driza ka konfirmuar për Gazetën dhe një herë predispozicionin e tij për të likuiduar paratë e njerëzve, nëse banka jep paratë. Ndërkaq burime të bankës Tregtare thonë se ky vendim është marrë për të gjitha firmat e fondacionet.
dhe “në mënyrë ligjore” përthi- të një progresion geometrik me pjesë të konsiderueshme - ende s’dihet se sa - të kursimeve dhe të ardhurave të popullata të pas. Bankat heshtën për vite me radhë dhe kërkura e fondacione- ne, tashmë klientë të rregullt të tyre, nisën të depozitojnë pranë bankave në formën e llogarive rrjedhëse shuma të konsiderueshme me lekë dhe në valutë. Banka e Shqipërisë zgjodhi dhe këto urdhër që bankat e nivelit të dytë të mos i japin klientëve - këtu përfshihen edhe klientët “fajdexhinj” - një shërbim tjetër më shumë se 30 milionë lekë nga depozitat e tyre. I pari vendi “bllokaden” fondacioni “Populli” që kërkonte se do t’i drejtohej gjykatës. Por sipas firmat prane sporteleve tregojnë se së shpejti, mund të bashkohen me këtë protestë dhe kompanitë e fondacione të tjera. Dhe tani lindin pyetjet: Ç’e detyroi Bankën e Shqipërisë, krahas masës së fuqishëm financiar të shtetit, të kamzhikojë kaq rëndë dhe bankat “fajde” pikërisht kur ato po përjetojnë krizë? Çfarë e detyron Bankën e Shqipërisë të urdhërojë bankat shtetërore të nivelit të dytë të dhunojnë “bazuar në F(ligj?)” marrëdhëniet me klientët duke shfaqur një pafytyrësi paguese karakteri
Dje sportelet e mbyllura të “Popullit”