Ekipi i mjekëve niset me urgjencë për në zonat e ndotura Bashkë me specialistët edhe njeriu që fiksoi vibrionin e kolerës tre vjet më parë në Kuçovë Vatra e ndotjes në Laç zgjerohet dhe më tej. Mijëra njerëz presin me ankth përgjigje Spitali i Beratit nën valën e kolerës tre vjet më parë Në faqen 5

Fatos Lubonja TIRANË - “Kush i rri udhë?” - “Kush rri?” - “Kush i bën?” - “Kush e shkatërroi shtetin?” - “Kash na kthue në një tokë të pushtuar?” Ekzistenca e bërthamave se kanë traditën të qëndrojnë të hapura e para e gjamave, që tregojnë një shkatërrim e pushtet i cili s’ka sy dhe albër e sot të emëruje e qëndron prej një kohë të gjatë. Shqiptarët në këto njëzëtë vite përsëri madh përpara: ç’do të bëjnë e ku do të shkojnë? Me një anë mbetja e krimit brenda trupit të shoqërisë u jep shqiptarëve ndjesinë e plagës së pashëruar, e përsëritet moral që i shoqëron dhe kjo krijon ndjenjën e pasigurisë për të ardhmen. Nga ana tjetër, rrezikimi i interesave që i shërbejnë këtij lloj shteti dhe denimi i tyre nxjerr përpara dëshirën e shumta sociale politike dhe juridike. Kush e ndjek më zemërim politikën shqiptare, nuk mund të mos vërë re se politikanët në pushtet po shfaqin një mungesë të kobshme në qëndrimin ndaj bizneseve të kohës së Berishës. Gjithnjë e më shumë nga institucionet e Presidencës po del termi i turullt “pajtimi kombëtar”. Ndonëse figurat të tilla si Cela dhe Brokaj janë të përhapura të shfaqen dhe të nënshkruhen. Kurse Nano shuan i shmanget kësaj çështjeje duke hedhur argumente limi dhe bekues se ajo që “PS-në e solli në pushtet maxhuri”. Qëndrimi ndaj kësaj çështjeje më të rëndë se çështje nga shqetësimi mbi të cilën do të ndërtohet autoriteti i shtetit, i është në përparësi, kur pashmangshëm nga papërgjegjshmëria morale e popullit, por ai do të tërhiqet si moralin e pushtetarëve të rinj edhe efikasitetin e tyre për të zgjidhur çështje të mëdha. Ndërtimi i një politike koherente dhe një sistemi kësaj përgjegjësie do të ... madje gjatë muajve të fundit të këtij viti do të thotë edhe më tragjike. Fakti që një pjesë e ish-të përndjekurve u bashkuan në Partinë Demokratike me komuniste dhe bëjnë një karikaturë të tipit Sali Berisha, Ylli Vejsiu, Genc Pollo, Aleksandër Meksi dhe që një pjesë tjetër ish-të përndjekurish u paktuan me Partinë Socialiste gjatë ekzistencës së përbashkët të Forumit për Demokraci tregon, gjithashtu, se vijat e demarkacionit ish-të përndjekur - përndjekës janë shuar shumë me gjatë këtyre pesë vjetëve. Fakti që ish-të përndjekurit si Pjetër Arbnori u implikuan direkt ose indirekt në krimet e kohëve të fundit, e trishtuan dhe minuan sips të cilit ish-të përndjekurit engjëll pjesa e mirë e shoqërisë kurse ish-komunistët pjesa e keqe. Gjithashtu rezultati i votimeve, që i dha Partisë Socialiste më shumë se gjysmën e votave, bën të konsiderohet e mbyllur ajo epokë kur referentët politike mund të ndërtohen mbi të kaluarën komuniste. Gjithçka të bën të mendosh se, kur flasin për “pajtim kombëtar” politikanët e sotëm kanë parasysh më shumë atë pajtim për të cilin e kishte fjalën Berisha më 9 mars. Pikërisht kur humbi luftën me popullin e jugut, Berisha u shfaq në Tiranë e 9 marsit me thirrjen: “Le të bëjmë ‘pajtimin kombëtar’.” Po farë pale përgjegjëse Berisha në ato momente? Ai e ka qellim turullt përcaktimin e kësaj duke nënkuptuar se identifikonte veten dhe me palën e ish-të persekutuar, por edhe me Veriun, por edhe me PD-në e armatosur. Në të vërtetë, ai në atë moment nuk përfaqësonte të persekutuarit dhe as popullin e Veriut, por vetëm PD-në e armatosur dhe disa bashibozukë pa uniformë të mbledhur në gardën presidenciale, të cilët kishin marrë togutën për të qenë në këmbë ... ishin shumë të pakët për të hyrë në konflikt me popullin, sidomos të mijëra njerëzve për të përparuar nën kërcënimin politik që nënshkruan pajtimin dhe thirrjen e trupave të huaja në Shqipëri. Të gjithë e dimë sot se “pajtimi kombëtar” i propozuar nga Berisha më 9 mars ishte thjesht saldimtaru e fundit që ia bëri ndasia nga njëri-tjetri brenda bashkësisë në momentin kur po mbyste. Edhe politikani që firmosi pajtimin e dinin se Berisha dhe PD-ja nuk e kishin të drejtën morale të përfaqësonin ish-të persekutuarit. Ata e dinin shumë mirë se ç’qëndrim kishte mbajtur ai gjatë pesë viteve ndaj pajtimit kombëtar. Në fillim të vitit 1992 Sali Berisha e hodhi në dëm të pajtimit kombëtar: nuk i lejohej të luftën e tij për pushtet. Ai nuk pranoi as të dëgjonte për një faqësues në mbledhjen që u bë për këtë qëllim me iniciativën e një grupi intelektualësh shqiptarë përfshirë dhe Qosen. Sapo mori pushtetin, në emër të luftës kundër ish-komunistëve Berisha mbajti administratën dhe e mbushi atë me mbështetësit e tij. Gjithmonë në emër të antagonizmit të luftës së tij përdori jo vetëm ish-komunistët e gjithë kundër të tjerëve, por edhe bëri të tyre, që i kishte pasur deri dje në PD, madje edhe ata që kishin qenë në burg. Ai shtyu antagonizmin deri aq sa i shkuan keq ngjarjet në mënyrë të zgjidhjes së kaluara të Hoxhës nuk u dha statusin e ish-të persekutuarve. Ngjarja e ligjit antigjocidi ishte një tjetër “konceptim” i tij i luftës politike kur më në anë i frynte antagonizmit me komunistët dhe, me anën tjetër, bashkëpunonte me çdo lloj komunisti për t’i shërbyer atij. Duhet thënë se duke e njohur mirë këtë qëndrim të provuar edhe në terren e tyre, politikanët e opozitës së marsit pranuan të mbështesin atë bashkë me Berishën në sallën e parlamentit si bashkëveprues të pajtimit kombëtar. Ai është e udhëtimi të tjera si kundërshtimin e opozitës së re në PD-së, antagonizmin dhe aktet e tij në mënyrë të kundërshtuar dokumentet dhe përfaqësimin. Mirëpo vërtetues se ndarja kishte ardhur nga mungesa e lirisë politike dhe e të drejtave të njeriut e kështu një kryeliri për të paraqitur atë, shërbyer atij. Duket edhe në terren, politikanët e opozitës së marsit pranuan të bashkëpunonin me Berishën në sallën e parlamentit për të mbështetur këtë pajtim. Por vetë ngjarjet e 1997-ës e bënë të qartë se kontradiktat midis lirisë dhe lirisë së informacionit nuk mund të shmangeshin. Që të llogariten ngjarjet nga viti 1991 deri më 29 qershor dhe të nuk mund të merreshin me pozicionet e tyre, ndërsa ato zhvilloheshin dhe sot. Ndërkaq populli shqiptar këta 6 vjet ishte i ndarë më dysh. Ai që Shqipërinë kush ka marrë pushtetin, ka bërë ose falë për aq sa janë nënshtruar ose hakmarrje për ata që kanë kundërshtuar. Ai ka mësuar nga historia e tij se mosdënimi i së shkuarës i lë të paqartë të së ardhmes. Për këtë nuk bën tjetër veçse deklaron krimin. Ai mësoi nga tragjedia e fundit se, kur krimi buron nga shteti që dhunon veten, rrjedh dhe drejt të. Në shoqëri llogarit kërkët, atëherë e hapet dera jashtë çdo hapësire, për të dhunuar qytetarët dhe rrethojnë atë. Kapërcimi i kapërcimit i ka shumë drejtësia, nuk mund të bëhet në shoqërinë e demokratizuar, në një hap të drejtë rruga e vendos, sigurisht dhe institucionet në vend të shtetit të së drejtës. sukses si ajo që PS-në e solli në pushtet mbase? Qëndrimi ndaj kësaj qasjeje duket sikur se është për nga shtyllat mbi të cilat do të ndërtohet autoriteti i shtetit, sepse jo vetëm është në rrezikmarrje prej sepse jo vetëm është në rrezikmarrje prej shqetësimit të popullit, por ai do të tregojë si morali e pushtetërve të rinj edhe aftësinë një politike koherente dhe serioze ndaj kësaj përgjegjësie do të ishte autoriteti shtetëror. Inkoherenca, kompromiset, pa princip, lënia në harresë ose shpërfillja e saj hyesh për qëllime politike dukshëm në degradojë autoritetin e shtetit. Ndërtimi i një politike koherente në këtë drejtim kërkon më së pari identifikimin e problemit. Për shembull, nga nga qasjet ndaj këtij problemi është shprehur nëpërmjet ndryshimit për pajtim kombëtar, e cila po përshkruhet nga institucioni i Presidencës. Mirëpo mungojnë detajet për çështje pyetjet: 1. Çfarë janë palët që do të pajtohen? 2. Kush do të përfaqësojë ato? Ideja e shtrirjes së këtij pajtimi kombëtar e rmarrë nga presidenti Mëngjari mbetet disi e turbullt, pasi duket se synon të përçajë dy gjendjet, pajtimin e vjetër, atë më poshtë të përshkruar nga regjimi i Hoxhës e terrorizues të tyre dhe pajtimin e ri, atë midis të majtës e të djathtës që sakatoi ai. Mirëpo, a është e drejtë ideja e bashkimit qe identifikimit të këtyre pajtimeve dhe a mund të funksionojë kjo ide të tjerëve në të gjitha kohërat? Po se pa ditur tërësisht se çfarë palët dhe antagonizmi shumën e natyrshëm, pa ditur mund të identifikohen të gjitha në një pajtim të vetëm? I pari ishte një antagonizëm që u zhvillua përgjatë 45 viteve, i mbështetur në një ideologji, e cila cën dy shtresa sociale me pasoja tërësisht kombëtare. I dyti nuk i ka aspak këto përmasa. Ai është i kufizuar në antagonizmin ndërmjet një grupi nëndetësish që abuzuan me pushtetin e trashëguar me ideologjinë e patriotizmit e me luftën, dhe viktimave të një qasje të jashtëzakonshme të mëdhe e të këtij grupi. Për të marrë në numër se tip, Per antagonizmin e parë ishte më shumë kapërcyer filozofikisht, sepse ishte në të njëjtën ideologji e po ashtu, do të duhej të realizohej nga vetë autorët kryesorë të krimeve; kurse autorët e krimeve janë gjallë. Të mos harrojmë gjithashtu edhe shumë të rëndësishme. Regjimi i Hoxhës ishte regjimi ku mungonte liria dhe informacioni ndodhej në dy shërbime, e një nga kushtet e përgjegjësisë është liria dhe informacioni. Në regjimin e Berishës, përkundrazi, njerëzit kishin liri dhe informacion me bollëk për të gjykuar, por u vërtetua që e keqja, përderisa dhe më shumë që me përgjegjësi për qeverisjen. Pra, ndarja për të vlerësuar më të njëjtin kapitull, për pajtim kombëtar, për dy aktorë ka shumë kuptim, por është shumë e pamundur. Por, edhe nëse sipas moralit të ndarjes ka kuptim të flitet për pajtim, kryesorja është se mungon e vërteta kombëtare. Edhe pse e vërteta për përgjegjësitë e palëve Gjyqësore që jeton në Shqipëri e ka të qartë, gjykimi i pajtimit të vjetër kombëtar bëhet vetëm tashmë e i vërtetuar. Nëse se pajtimi i ri, për ngjarjet gjatë këtyre viteve prej pushtetit të ardhur është që konfliktimi midis lirisë së mendjes dhe lirisë së informacionit. E gjithë kjo tregon se në shoqërinë tonë Berisha më 9 mars është tërësisht e pajisur. Kështu do të thotë se pajtimi kombëtar që pretendohet të përqitet, nuk është ajo që ka nevojë. Kjo e në konkluzion është e vërteta që duhet të dalë në pah. Ndërtimi i një republike demokratike me tërë institucionet, ku drejtësia të jetë e pavarur dhe të ketë një mision historik. Nëse gjyqësia nuk është e lirë dhe e pavarur, atëherë nuk mund të ketë ligj dhe demokraci. Por të pranojmë se drejtësia nuk është e përfaqësuar, ndërtimi i saj varet nga një shtet i përgatitur që të jetë i pavarur. Në një vend ku drejtësia e një pjesë e popullit është e lirë, vetëm në të ardhmen mund të bëhet një demokraci e vërtetë dhe qytetarët të jenë të lirë. Në Shqipëri duhet të ketë institucione të pavarura dhe demokratike.

SHQIPËRI - IRLANDA E VERIUT 1:0 TIRANË - Më në fund ka buzëqeshur edhe Hafizi, e bashkë me të edhe ne. Kemi arritur fitoren e parë në eliminatoret France ’98. Kemi mposhtur Irlandën e Veriut në Zvicër. Shumë e kemi kërkuar këtë fitore. Shumë herë kemi mallkuar fatin, shumë herë kemi thënë se ai është kundër nesh. Por asgjë nuk mund të themi për të në ndeshjen e mbrëmshme. Një gol i Haxhit, në minutën e 69-të, i dha buzëqeshjen e munguar prej kohësh Hafizit. Kemi luajtur pesë ndeshje jashtë fushe, e nuk kemi marrë asnjë pikë. Askush nuk ka të drejtë të kritikojë, jonë që shkruajmë, por ata që luajnë. Kjo vetëm për një fakt të thjeshtë, se fituesi s’gjykohet. Ose edhe gjykohet, por kur një skuadër luan mirë, të paktën këto kanë qenë njoftimet nga Zyriu, atëherë askush nuk ka të drejtë të flasë për të. Në faqen 7 Gëzimi i Kombëtares pas golit të fitores (REUTERS)

Ulqini i drejtohet PAD e PSD TIRANË - Socialistët përgjigjen të çetësojnë furrin e aleatëve. “Nuk ka arsye të jepet alarmi nëse përçahen koalicionit”, ka deklaruar për “Gazetën”, Musa Ulqini. Për sekretarin e marrëdhënieve publike të PS-së, zgjedhja e mosmarrëveshjeve në emërimet që pritet të bëhen në strukturat e pushtetit lokal është “diskutimi midis kryetarëve lokalë të partive të koalicionit”. “Shqipëria është qeverisur për shumë probleme artificiale”, ka reaguar Ulqini. Gjithësesi ai premton për aleatët se “PS do të vlerësojë këtë çështje me atë përgjegjësi siç ka vlerësuar atë dhe në nivelin e pushtetit qendror”.

ELBASAN

Për shtyrjen e konferencës së ndihmave

ELBASAN - Aksident me minë. - Aksident me minë. Një ushtar humb jetën e një oficer plagoset, duke rrezikuar paralizën. Një urdhër dhënë nga Ministria e Mbrojtjes kërkon minimizimin e tërheqjes së depove natën, ndërsa ditën çminimin e tyre. Oficeri-plagosur ka ardhur me helikopter në Spitalin Ushtarak e është nënshtruar reanimacion. Në vend të ndriçuara janë vënë dhe tabelat paralajmëruese. Një gabim në çmontimin ka sjellë shpërthimin e minës. Vetëm pas pak çastesh është kuptuar bilanci i saj. Në faqen 6

Për shtyrjen e konferencës së ndihmave “Janë thashetheme. Nuk kemi asnjë sinjal nga partnerët tanë”, ka përgjigjur Milo atë pjesë të shtypit që botonte lajmin se konferenca e vendeve donatore është shtyrë për një afat të pacaktuar, për shkak të gjendjes politike në Shqipëri. “Ministria e Jashtme italiane na ka konfirmuar se konferenca do të zhvillohet në fillim të tetorit. Ministrat e Jashtëm do të jenë në punimet e OKB-së në fund të shtatorit. Ky është shkaku i shtyrjes”, ka deklaruar gjithashtu zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme. Paskal Milo. Në faqen 2

Kosova e blen me katërfishin e çmimit KUKËS - Peshku, gjetja e fundit fitimprurëse për kuksianët. Prizreni është bërë tregu më i lakmuar tani për tanë pas hapjes së doganës së Morinës. Kjo e fundit ka ndikuar në koston e të gjitha llojeve të peshkut. Cilësitë më të larta të saj dërgohen në Prizren, ku dhe konsumatori është i kënaqshëm. Çdo muajve të trazirës, çmimi i peshkut që ably vetëm në territorin shqiptar i përgjigjet një shifre prej 50 lekësh për kilogram. Të gjitha qendrat doganore ishin të bllokuara, ndaj dhe ulja e çmimit ishte e konsiderueshme. Tashmë diferenca e luhatjes së kostos është rritur katërfish. Hapja e doganës së Morinës solli pavunuar grupet të veçanta të tregtarësh ambulant të peshkut përtej kufirit. Tashmë në praktikë e njohur midis kuksianëve. Kur Jugosllavia jetonte embargon, tregtarët shqiptarë gjeneshin në kulmin e fitimeve të tyre. Vetëm nafta rrëfehet ndër tregtarët e qytetit të vogël të Kukësit, si fitim kolosal dhe i pamenduar ndonjëherë. Miliona lekë në ditë futeshin në Kukës. Tani radha i përket peshkut që kultivohet ndër ujërat e Fierzës. Lloji luciperk apo krap i është përgjigjur denjësisht preferencave në Prizren. Ndaj është ngjallur një tregti e harbuar prej muajsh. Rreth 500-1000 kilogram peshk mbush bagazhet e makinave nga Targa U. Targë e cila “shet” suksesshëm mbarë Prizrenin. Jonuz Hallaçi Liqeni i Kukësit

SARANDË, MISTER MBI NGJARJEN SARANDË - Shpërthen kontrabanda. Policia çarmatoset nga njerëzit që shoqërojnë mallin e çmueshëm. Ngjarja ka ndodhur dje në qytetin jugor. Një bot është nishtë ngarkuar në një anije të ankoruar në bregdetin e Sarandës e më pas është larguar drejt rrugës për Tiranë, por është ndalur nga postblloku i policisë. Ajo ka qenë pa dokumente të rregullta. Gjithçka ka nisur kur një bot është ngarkuar me mall - ende nuk dihet nëse është naftë - ka marrë me gjithë drejt kryeytetit. Autoritetet e portit tregojnë se anija është me dokumente të rregullta. Ndërkaq boti, pasi ka marrë mallin, ka nisur të largohet. Në një postbllok të zakonshëm është ndaluar nga policia. Dokumentet e tij kanë qenë të parregullta e policia e ka vendosur sur më tepër të mos për të bërë verifikimet e tjera, ndërkohë që janë hedhur shufra e komisarëve të tij. Gjatë kësaj kohe, shoferi me bllokuesit e mjetit të ndihmuar dhe nga persona të tjerë, kanë sulmuar forcat e policisë duke u marrë dhe armët, e më pas janë larguar nga vendi i bllokimit. Ende nuk dihet destinacioni i mëtejshëm i botit, ndërkohë që në vendngjarje kanë mbetur forcat e policisë. Grupi i gatshëm ka bërë rrethimin e vendit, ndërkohë që një pjesë tjetër në ndjekje botit. Denia është e rrezikshme, pasi personat janë të armatosur. Ende nuk dihet kush ka qenë në bot dhe nga janë nisur. Ende nuk dihet se do të jetë ndër të ushtruar për ta rrethuar në dorë ruajtën e larguar. Spas kryeprokurorit ndëshkimi e sigurtë që ai transportonte naftë. Saranda është një nga pikat më të njohura të kontrabandës, i gjithë bregdeti i saj mbetet një nyje e ushtrimit të veprimtarisë së paligjshme. Përgjegjës kryesorë e mjetet e kontrabandës, nëse janë të gjithë dhe nafta.