PERSE NUK KEMI USHTRI
NJE LETER PER KEKON
Vladimir Beja I nderuar zoti Keko! Si ish-ushtarakë të falenderoj që qëndroni në ushtrinë shqiptare dhe veçanërisht qëndrim[i?] në mbrojtje ndaj ushtarakëve të lënë në pjesë në shoqërizimin tuaj të përligjur si intelektual. Për të qenë i sinqertë, me trondit rendi shqipëria e përdorur nga ana juaj që ushtarakët deri më sot janë “përduhnar” nga politikanët. Është tepër fyese për ne ushtarakët, ndonëse realiteti ka qenë dhe mbetet i tillë, saqë edhe të mos e vërë në thonjëza, atë fjalë, prapë nuk do gabojë. Pranohet se në një shtet demokratik, drejtimi i takon Elitës politike dhe asaj ushtarake, duke i harmonizuar detyrat e secilës palë, për të siguruar dhe ruajtur në çdo kohë një politikë kombëtare në fushën e mbrojtjes në mënyrë që asnjë palë të mos përdhunojë njëra-tjetrën. Pranohet gjithashtu se evolucioni i parë i këtij drejtimi i takon Elitës politike dhe jo asaj ushtarake, për meritat e shumta që sjell kjo e fundit kur merr e vetme drejtimin. Por nuk mund të pranohet kurrsesi dhe tashmë është dënuar nga të gjithë qëndrimi që mbajti Elita politike e diktatorit Hoxha, që me grupet “armiqësore” që zbulonte tepër shpesh në ushtrinë mjeratë, perandisë së shokut plotësisht Elitën ushtarake, duke e kthyer ushtrinë shqiptare në një “kalish” të rahat[?], që jo vetëm nuk do kafshonte kurrë, por edhe të humbte aftësinë e të lehurit. Proceset demokratike dhe qëndrimi dinjitoz që mbajti ushtria shqiptare në vorbullën e ngjarjeve politike të vendit, zhvilluan shpresa e udhëheqja e re politike do të mbante qëndrimin jo vetëm serioz, por edhe vlerësues ndaj ushtrisë në përgjithësi dhe Elitës ushtarake në veçanti, duke e trajtuar atë si partnere dhe se bashku do të drejtonin Forcat e Armatosura drejt ringjalljes të domosdoshme të tyre në përshatatje me strukturat e ushtrive të vendeve Perëndimore. ...bindet atyre, e aq më pak të veproje në kundërshtim me to. Fatkeqët të vërtetë në radhët e ushtarakëve janë ajo që mbajtësi drejtimi në momentet më kritike, apo dërzatuan në vendet fqinje. Ata ushtarakë dhe ish të tillë që morën pjesë aktive në sulmet mbi depot, mbërritmin e avionëve e të avionëve si dhe ato që ndodhën deklarohen hapatazi patriake, qendërvje e në Ushtit dhe të tjerë që u rivën në vazhdon të mbushin Ministrinë e Mbrojtjes. Këta janë dhe fansat serbë që u sollën verdhje shefe të tyre e që synojnë njëtizisht Elitën ushtarake, për ta shkatërruar nesër përsëri atë. I dashur Teodor! Indosë tepër dashamirës në ndihmesën që keni të jepni për reorganizimin e administratës ushtarake me profesionalizëm, me zgjedhjen që propozon më dukesh jo realiste, bile të më falësh, por edhe naiv, kur mendon se këto probleme të krijuara midis Elitës politike ose “koka politikë orientuese” siç i quan) ju dhe ushtarakëve (nuk po përdor termin Elitë ushtarake, pasi sot ajo nuk ekziston) të zgjidhen në tavolinë midis Nanos dhe Berishës të cilët citon: “Mund të bien dakord bashkarisht për komisarët, drejtorët e Policisë si dhe për oficerët madhorë të ushtrisë... etj. Pra ju nuk kërkoni as më shumë dhe as më pak, por që ata të krijojnë Elitën ushtarake aq të domosdoshme dhe dhe dëshirojnë për të gjithë, për të pasur një ushtri të organizuar e të qëndrueshme nga shteti politik. Por a mundet vallë që dy supermenët e politikës së sotme shqiptare ta bëjnë atë? Juve ju shqetëson pamundësia e takimit dhe e uljes në bisedime të këtyre kundërshtarëve politikë të pa pajtueshëm. Ndërsa mua më shqetëson ajo që Elita ushtarake nuk mund të jetë pjellë e kompromisive politike e partike, por kompromiseve politike e partiake, por vetëm pjellë e karrierës së vërtetë ushtarake. Çdo përpjekje për ta krijuar artificialist atë do t’i lërë të hapura premisat që ajo të përdunohet nga krijuesit e saj politikë. Nano dhe Berisha, pozita dhe opozita duhet të bien dakord sa më parë për hartimin e miratimin e një ligjishmërie të vërtetë dhe bashkëkohore për shoqërinë ushtarake dhe të respektohet ajo me rigorozitet nga çdo forcë politike, apo grupim politik që merr pushtetin. Elita politike të vazhdojë të luajë violinë e parë në drejtimin e ushtrisë, por ajo të kufizohet në kompetencat e saj, duke i lënë tre funksionet drejtuese: 1. Kontrollin. 2. Politikën e mbrojtjes. 3. Buxhetin ushtarak duke ua kaluar dhe mirëadministruar funksionet e tjera Shtabit të Përgjithshëm, i cili duhet të ndahet nga Aparati i Ministrisë së Mbrojtjes dhe të funksionojë më në pavarësi relative, në kuptimin e vërtetë të fjalës. Këto do të ishin masat e para për krijimin e një udhëheqjeje ushtarake. Elita ushtarake e vërtetë ka qenë dhe mbetet në çdo kohë një produkt historik i kohës dhe marrëdhënieve politiko-shoqërore që janë sunduese në shoqëri. Ajo nuk mund të gjykohet jashtë këtyre kushteve dhe ky nuk është një gjykim formal, por funksional, që do të thotë se ai nuk duhet të bëhet nga pozita se ku gjenden aktualisht, zyrtarët, formalistët elementë dhe miletë e caktuara të Elitës, por nga veprimtaria e tyre praktike, karakteri i veprimeve të tyre, raporti që ato kanë ndërtuar me ligjin, aspektet morale të veprimtarisë së tyre, aftësia për t’u vënë në funksion të zhvillimeve të reja shoqërore etj. 1. Indervari Kekol Edhe një herë ju falenderoj që objekt i shqetësimit tuaj të intelektual dhe shënjë i letrave bëhet mungesa e Elitës ushtarake. Duke pranuar nga ana ime se për çdo gjë unë kam të drejtë, le ta lemë të hapur këtë debat, duke shpresuar që ai të jetë dhe mençuria e tijra, si domos nga radhët e ushtrisë, akërore. * Ish-Komandant i Marinës Luftarake
… rior, në veçanti, duke e trajtuar atë si partner dhe së bashku do të drejtonin Forcat e Armatosura drejt ringorganizimit të domosdoshëm të tyre në perspektivë me strukturat e ushtrisë të vendeve Perëndimore.
Ushtarakët e dinin se dhe me ndryshimin e sistemeve e kalimin në një shtet demokratik, ata gjendën në profesionin e tyre dhe statusin special, për arsye të karrierës së tyre ushtarake, që nuk ka kufij lidhje shkakësore me proceset e reja politiko-shoqërore. Për ushtarakët e kaluar është e kaluar, që gjithsesi mbetet ushtarake dhe në funksion të karrierës së tyre dhe në përgjithësi ajo respektohet nga vetë ata, të cilët nuk u pëlqen që t’ua njohësh ca më shumë t’ua përhumbosh e t’i kaluaresh.
Por nuk qe e thënë i dashur Teodor, të veprohej përsëmbari edhe kësaj radhe. Mungesa e një Programi të qartë reformues bëri që fjala reformë, jo rrallë, të përkthehej në spastrim radikal. Shkurtimi i detyruar i numrit të ushtarakëve u kthye jo rrallë në lista të ardhura nga grupimet politike që e shpërndalloi edhe në herë Elitën e vërtetë, e cila ka të lindur pas disa masave për depolitizimin dhe departëzimin e ushtrisë të mara pak kohë më parë me largimin nga ushtria të komisarëve, sekretarëve dhe kuadrove të tjerë të politikës. Gjithashtu u rikthyen në ushtri mjaft oficerë që braktisën detyrën e tyre ushtarake, të cilët ndonëse përkrahën Lëvizjen për Demokraci, e kishin humbur këtë të drejtë, pasi ishin deklaruar hapur partisë. Si dhe përpjekjet për të krijuar artificialisht një Elitë ushtarake me togëzër e kapitenë, që u graduan si çuditërisht admirale dhe gjenerale?!
Viti 1997, i quajtur tashmë viti i mbarështit, me shkëterrimin total të institucioneve të brishta demokratike, nuk mundi ta kursente ushtrinë e një institucion total e në radhë të parë politik e social. Elita politike, ndonëse ishte vetë përgjegjëse për këtë katastrofë kombëtare si violine e parë e drejtimit të ushtrisë në ndarjen e pushteteve, rifilloi fushatën kundër ushtarakëve fatlorë; përgjegjës për shkaktarimin, duke harruar me dashje, qoftë edhe ushtrinë për joshatarakun, që i ndodhur midis (ilegible) dhe institucioneve dhe nënqeverisë të tjera institucionale, të veprojë jashtë tyre, të mos…