«Miss Albania» përballë realitetit tronditës shqiptar s. pra, «Miss-i» si spektakël, realizuar ç'doherë në formën e të përkryer tek ne, pavarësisht diktatura e egër. Dhe ndoshta ndër sfidat që i është bërë diktaturë gjatë gjithë jetës së saj edhe spektakli disident. Demëta e qytetit të vogël, e lagjes së qytetit të madh, artistët, studentët dhe fëmijët e letrës, djemtë e tekstilit, e edhe udhëtarët e një vagoni e kishin përcaktuar në çdo «Miss-in» e tyre lokal dhe i flasin me endrrat e mesnatës, vagnjet e thjeshta erotike dhe me fatlumi, biri atë më të mishmen: e puthi zonjën e dukë u fisnikëruar bashkë me të. Tadeja i këndon Rrugës së Dibrës ju djemtë sapkëne anash saj, duke kërkuar moral, shpaterit e bukurën e vajzave që ka andej. Eh, shumë herët, në festat e burrat sipas mënyrës së tyre, binin gjithashtu, femrën më të ime në një ceremonial kishëtar. ... E kjo s’tregonje gjë tjetër, shqiptarët e pamata që mund shohin femra shqiptare me se saj në çdo kohë. Por dikush, që në misionin e saj të zi doemos edhe zhbërjen e një kur i interesante kjo. E për të bërë këtë, diktatura u mundua me feminitetin. Në mapot punë vend të fustanëve u ekspozonim në punë, Dhe kjo ndodhte pas asaj, kur diktatura e femrën si të barabartë me burrin. Femra mungoi në mbretëkët e argëtimit, pasi socializmi e arkonte atë në turin e tretë, po ajo, do të dinte sërish ta shpalte feminitetin e saj tejet joshës, pavarësisht nga farsa, kominoshet, turin i lodhshëm dhe njerëzve absurdët e të tjera që ky farë socializmi i dhuroi me përdhunë asaj. Kështu, femra shqiptare, u lodh gjatë, kaq gjatë, gjersa i adhurari i saj, tekste e puthe duke e pushuar fort, ndej se diktatura ia kishte arritur qëllimit. Kishte shkaktuar krizën më të brishtë, femrën. Diktatura r. Femra doli prej andej me njëmijë plagë si barometri që dëshmonte më së miri, mesjetën e atdheut të saj. Dhe befas mbi mesjetën e atdheut tim, spikerët e vrazhdë të radiove dhe rreshtat e bezdishëm të gazetave, përmes një euforie të pakufimtë, transmetojnë lajmin tallës e hipokrit njëherësh «Miss Albania», që ngrihet si një hënë e zbehtë përsipër shkretëtirës tonë. Kjo është ironi e thekshme e fatit të femrës, që endëngen në krevatin e drunjtë, trashëguar nga diktatura. E tani, atë e thërrësin në spektaklin e lodhshëm e të përshpejtuar, e ajo, duhet doemos të ngrihet përsipër mundimit të saj nga tavolina ku menyja ditore nuk i premton as vitaminat e nevojshme për t'ia lëmuar sado pak fytyrën, mollëzat. Femrës shqiptare i duhet të heqë kominoshet e turnit të tretë, i duhet të flejë tonon, shatin, që pak nga pak i vodhën asaj butësinë e duarve. I duhet të lërë pas, vetëm për pak caste, jetën e mundimshme të konvikteve, xhirot e mërzitshme dhe pritjet e pahpresa përballë Hotel «Dajtit». I duhet të lerë barrën e druven, çizmet e përbaltura të fushës; të heqë shaminë, trikon e leshtë... dhe pasi t’i ketë bërë të gjitha këto, ajo do të ndalet para pasqyrës së thjeshtë, e paksa e trishtuar do të faloset me bukurinë e saj. Atëherë duhet të kalojë indiferente përbri vitrinave të zbrazura të mapove, për tek ai që quhet tregu i zi. Aty do të gjejë një fustan të bukur, një sapun «Lux» dhe një palë këpucë modne, që do t'ia vrasin këmbët gjithë... sesi. Marrja e një bilete mes rrëmujës së nisjes do të bëjë që ajo të djersitë pak, të lodhet, por kjo, nuk mbaron me kaq. Treni, autobuzi a ndoshta kamioni që udhëton për në Tiranë, s’do të pesë aspak për zonjën e bukur, teksa sillet me të, njëlloj si me udhëtarët e tjerë, që ashtu në kor, mallkojnë s’di kë. Më vonë, ajo do të ndjehet disi e habitur në kryeqytetin e zhurmshëm, dhe herë-herë, do t’i varet në sup të afërmit të saj që e shoqëron, për t’u prehur pak. Sidoqoftë, njëra prej tyre do të jetë «Miss Albania», e cila mes aureolës së ndritur të duartrokitjeve, tufave me lule, bliceve, kamerave e urimeve të pafund, për herë të parë do t’i këndojë lirisht vetvetes: «UNË JAM E BUKUR, SEPSE JAM FEMËR!» MARASH MIRASHI

• Ish kryehetuesi ALI ORIZI, prokurori ZEF DEDA, hetuesi THOMA SEMA ia lenë në dorë një njeri-tjetrit. • FAJTOR: I vrari që nuk padit vrasësin. ... 2 shkurt 1991. Fundjavë. ... (Fëmija) i 12 vjeçar e pr- ... (shkohnjë) ke ... ... ujk-end me qeshje. Ashtu të qeshin fëmijët. Por në qeshjes ai e mbylli javën e jetës. Dhimbja pushton ...të afërmit, miqtë, dash... ... GJERGJ BALA. 12 vjeç, ... Malecaj i Lezhës, gjend- ... mizorisht. Nga ek- ... rezulton që viktima është ... (mbytur) fillimisht, pastaj ... është prerë në qafë. Dhe ... në pozicion ... Ka edhe dë- ... varur ... gjë prej ... ... femijë ai kishte bërë një ... FËMIJË, SI I tillë ai ... një fjalë. ISHTE I PA- ... Si asnjë fëmijë tjetër ... e vrarë në mënyrën më ... Sot më 18 tetor 1991 kri- ... (i kriminelëve) vazhdojnë të ... Sepse: NUK DIHET ... ISHTE AUTORI, NUK AKU- ... ASKUSH, NUK KA FAK- ... KA DËSHMITARË OKU- ... Disa nd-kë që he- ... prokuroria, policia kriminale- ... ... I JUPIN RRUGËZGJ- ... I jati i foshnjës GJERGJ BALA: Kam idenë që organet janë në dijeni të fajtorit, por nuk duan të japin zgjidhje. Prokurori i rrethit ZEF DEDA: Unë mund ta akuzoj atë për ngatërrime të çështjes. Hetuesi i parë i çështjes THOMA SEMA: Në çastë të tilla njeriu nuk është në gjendje të japë një gjykim të shëndoshë. GJ. BALA: Dyshoj. Njoftimi organit të rendit iu bë në orën 21 të datës 2 shkurt, apo edhe rreth orës 6 të datës 3 shkurt. ILIR OSMANI (tani kryehetues dhe hetuesi i pestë i çështjes) Ne vendin e ngjarjes hetuesi Thoma Sema ma shkoi me vonesë. TH. SEMA: Jemi njoftuar në ora 19 e 30 minuta. Nuk kemi makinë. Kryetari bën një shpërndarje jo të drejtë të mjeteve. Nuk kemi as aparat fotografik, gjithmonë e marrim hua. Megjithatë në ora 3 e 30 kemi shkuar në vendngjarje dhe dhe kemi marrë kryer veprimet që parashikon ligja. Në shkresën nr. 98 (Prot) thuhet: Informacion prokurorisë së përgjith- ... ... U JAPIN RRUGËZGJIDHJE. ... drejtorisë së hetimeve. Hetuesia shkon pas pesë-gjashtë orësh nga njoftimi në vendin e ngjarjes. Kujt i besoju nga të gjitha këto kundërthënie? Pse ka mjaqull për mënyrën e veprimit që në fillim të procedurës? Prokurori: Dy llafe: Mosvlerësimi me seriozitetin e duhur i çështjes që në fillim nga hetuesia; llafi i dytë: kalimi dorë më dorë i saj ndikon negativisht në zbulimin e të vërtetës. Kryehetuesi OSMANI: Kështu është parë e arsyeshme të ngarkojmë het- het puna nga kryehetuesi i atëhershëm Ali Orizi. Hetuesi SEMA: E dorëzova vetë dosjen vullnetarisht. Madje i zemëruar. Nga shikimi i dokumentacionit del që nga data 12/2/1991-27/3/1991, zoti Thoma Sema nuk ka kryer asnjë veprim në lidhje me çështjen. Figuron vetëm një hetim popullor i paligjshëm nga kryehetuesi i atëhershëm Ali Orizi dhe një shok tjetër. Pas kësaj asnjë veprim tjetër deri më datën 23 prill 1991. Kryehetuesi (vijon në faqe 4) EDMOND KAÇELI

Shiu në Shkodër është krejt buzi rrallëherë vjen, i zakonshëm. Krejt e zakonshme mbyllja e njerëzve. Të ftohtit ngjelloi. Megjithatë, njerëzit jetojnë. Jetoj dhe unë, studenti i vonuar në Universitetin e Shkodrës. Isha mëshuar me erën e po mësohem edhe me shiun. Isha mësuar me varfërinë, me monotoninë e ditëve mbytëse që endërrat m’i mbyllnin në qeli e tyre. Po mësohem dhe me shpresën, me pritjen e gjatë. Të më falësh, i dashur lexues, se s’e kam qëllimin e këtij shkrimi për të thirrur zhgënjimin. Por indiferenca e zyrtarëve po më mbyt e shpirti s’më pajtohet me të. 91 studentë të vitit të parë (djem) në konviktin e ish-kursit të tregtisë, jetojnë si në kazerma ushtarësh: krevate dy-katëshe, në një dhomë 28-32 veta së bashku, pa një karrige apo tavolinë. Në Shirokë konvikti tjetër. Pak më mirë, për dy orë rrugë në këmbë, se auto- Dyert e bibliotekës rrinë gjithashtu të hapura. Veç paradite mund të studiosh në to, pasdite mbyllen për të ndënjtur «rehat» në vemi. Si thashë më lart, shiu bie në Shkodër e duket ndjekur rrugën për në «hotel privat» që këto ditë, së bashku me shumë studentë të tjerë që s’pajtohen me gjendjen mjerane të konvikteve, po as me braktisjen e studimeve), na ka msvarrë të përditshëm. Ku dreqin shkuan premtimet që ju patën dhënë studentëve zotërinjtë e Ministrisë së Arsimit? Ku shkuan thirrjet «Jemi me studentët!» Jemi me studentët!? Zemërimi është i ligjshëm e thërret program e një proteste studentore. FERDINAND NIKA student, gjuhë-letërsi

• Intervistë e z. DRITËRO AGOLLI, dhënë gazetarit ALEKSANDËR FRANGAJ. • E burgosi Ahmet Zogu dhe e pushkatoi Enver Hoxha. (Nga KOLË KUNORA dhe MARASH MIRASHI).

një numër special të gazetës me rastin e 120 vjetorit të lindjes At GJERGJ FISHTËS. • Gazeta do të shitet në të njëjtat pika, si gjithnjë. Pra, ditën, e dielë mirëuta(k)ofshim, lexues të dashur, nëpërmjet gazetës «Gjergj Fishta»!

Viti i IV i botimit E përjavshme Nr. 39 (184) E PREMTE 18 TETOR 1991 1 LEKË BOTOHET NË LEZHË