Papa në Shqipëri. Shqipëria sërish para shansit të saj historik Nesër, Shënjtëria e tij, zoti shpirtëror në botë është Papa Gjon Pali II. Dyja situatat e titujve të këtij kryeartikulli, ai shikon deri diku me një farë tërësie mes Shqipërisë, dhe Botës. I vënë kështu me zorin tim, sa në një retrospektive as në një krahasueshmëri, aq sa i bëjnë të gjitha të dyja këto gjëra njëra-tjetrës, që e vështirëson tërësinë, nëse jo të pamundur, për një mbijotim e riparim të vlerësimit. Madje, luhton për mbijetesën e vetëpavarësisë së një vendi të vogël, nga vetë askush, asistuar në përgjumje e gjysëm gjumë prej miq e armiq. E të gjitha këto për një mijë e një arsye, më shumë për një mijë e një mbrapshti, të bëjnë të mendosh për një mijë e një ngjarje, për një mijë e një ilustrim dhe për një mijë e një nënkuptim. Së pari, me një fjali të vetme me vlerë të përgjithshme, Shqipëria në tërësi ndërhyri në një lutje, Papa, me fjalën e shanse e që është prandaj e një fuqie të përzier me arsyetim; në një deduksion të tillë të shkurtër, mund të thuash: ardhja e Papës ndihmon e nuk dëmton. Vjen kjo edhe nga një fakt elementar: ndërsa, në një kohë kur me-vete historinë e saj të vërtetë e të deformuar, shpirtrat në Shqipëri janë po aq të trazuar sa mendjet, një figurë me statusin e tij ka gjasë të depërtojë në ndërgjegje më shumë se një grup argumentesh. Marrëdhëniet me Papën dhe me Selinë e Shenjtë kanë lëvizur në Shqipëri, në dy kahe. Njëri ka qenë i drejtpërdrejtë, përmes njohjes, pajtueshmërisë e të tjerave. Në fundin e mesjetës, pavarësisht jehonës së saj, Shqipëria qe vendi i parë në Europë që i vendosi marrëdhëniet me Vatikanin. Në dokumentin e mesazhin që e shoqëronin, me përmasa figurative, ndër ata pagë tanë e shekujve me sa duket ka pasur tekste me nisje: Al i Shenjtë! Mlleveshjen me sa fqinjërdet nga Bosfori flakojnë me nesh, është kjo një fjalë e vjetër aq sa veten mes hijeve e mes dritës. Në shekujt që vijnë deri më 20-tin, për një pjesë të papërfillshme të popullsisë, mbyllja e Shqipërisë ndaj kësaj hapjeje nuk qe thjesht e zakonshme. Arritja e papës ka qenë, në një kuptim të caktuar, një çarje e një dere që s'ka qenë e zgjidhur. Papa në Shqipëri do të thotë, veçanërisht, dy gjëra. Njëra është se ai vjen si personifikim i një vertikali morale në një vend ku morali është rralluar në publik, dhe tjetra është se ai vjen si një figurë ndërkombëtare që e kthen vendin në një vëmendje të pazakontë. Kjo e fundit nuk është pak për një vend të vogël, ku simbolika ka shpesh më shumë peshë se statistika. Nga ana tjetër, ardhja e tij vjen pas një periudhe të gjatë vetmie dhe mohimi. Shqipëria e djeshme e kishte mbyllur veten kundër fesë e kundër botës. Shqipëria e sotme ka nevojë për një korrigjim të madh të vetes. Nuk është fjala për të ndërruar një mit me një tjetër, por për t'i kujtuar vetes se rruga drejt lirisë ka nevojë edhe për institucione, edhe për ndërgjegje, edhe për një kulturë të re të qytetërimit. Ky rast është, pra, një provë. Mund të jetë një provë e dinjitetit tonë publik, e aftësisë për të pritur një figurë të tillë pa zhurmë provinciale e pa nënshtrim servil. Mund të jetë po ashtu një provë e shtetit, e rendit dhe e kulturës sonë qytetare. Në një farë mënyre, vizita e Papës nuk na pyet vetëm nëse dimë të presim një mysafir; ajo na pyet nëse dimë të jemi shtëpi. (Vijon në faqen 3)

Kemi disa ditë që në vëmendjen e sotme ndodhet, në mënyrë të ekzagjeruar ishte. Djathësa e majtas-korrupsion. Populli ku rri? Frok Çupi Kemi disa ditë që në vëmendjen e sotme ndodhet, në mënyrë të ekzagjeruar ishte, një diskutim ste- rilizuesht i stisur rreth akuzon e Partinë e nder, doçan, kryesisht ndaj Ballit shqiptar, tona duke menduar e të tjerë problemit që është mbase më i madh se për të zëvendë. IPD ndaj Ballit ko- hëre të çlitur e paraqitur, e shumta si pas skema- tike sonte për atë që — me kulturë, spasë skema- tër. Të gjitha i në i altinmë të dobët e mendje pa- nën e korrupsione, po pambërrenge, është në të vërtetë, dhe nuk janë në gjithë deliot ashtë fryn edhe u prapa-dhata akuzon të majtën, o ndotë tjetër me tjetër, me pësërmat e Shqipër. Të rrihej teksa dhe se kush, të, popull i saj, kishte kundër e shumë e ec këto? Ka kryes? Insans kemi vënë në grikja, por porparuar, e dorë çishem të tek e tw moë eshilonja. Kjo vjen krejt e të paktë në e 29 prill? po për gër nji atë për një afat te pa-caktuar. Në këtë kuptim, ne kemi nevojë të dalim nga loja e akuzave pa fund dhe t'i kthehemi thelbit: korrupsioni nuk është pronë e njërës palë, por sëmundje e një sistemi të tërë. Nëse sulmohet vetëm njëra anë dhe heshtet për tjetrën, atëherë kemi jo drejtësi, por përdorim politik të moralit. POPUJLI ESHIË HIC, POPULLI ESHIË EDHE

Kush e vuri gurin në rrugën e reformës? Ta- mi e shohim të gjithë. Ile dabet 21 prill Parlamenti analizoi projekt- ligjin "Për disa ndryshime me karakter përmirësues në tërësinë e ish pronave të tokës bujqësore dhe të mbrall ata." Çfarë do të thotë kjo? Ajo që veçanërisht të bie në sy në debatin e zhvilluar në seancë të lirë të Parlamentit, në veçanti të deputetëve të Partisë Agrare Ambientaliste, është se këta të fundit e panë këtë Parlament dhe veprimin e tij jo si një mundësi për të përmirësuar, institucionalizuar dhe me ligj vlefshërinë të ndarjes së tokës bujqësore, por përkundrazi për ta bërë sa më problematike të vepruarit e lirë të fshatarit. Më saktë: deputetët e PAA- së përpiqen t'i rikthejnë diku pranë kohës së hershme e cila, larg së qenit rend i qetë e harmonik e me individualizma, ka lënë prapa të kaluarën si ngulmim të pronës dhe të dhunës së shpërblimit. Kjo sepse edhe në grupin parlamentar demokratik, dhe me përkrahjen e një pjese socialiste-te- rësisht, as pjesë socialiste? As parlamentit ku i shkon ky lloj i militantizmit të pazarit? Qeveria dhe ministri i Bujqësisë Petrit Ruka e bëjnë një përpjekje të vazhdueshme për të krijuar kushtet e minimizimit të problemeve pronësore, në të cilën ka futur duart e tepruar edhe ai, ka një punë për minimizimin e gabimeve dhe qetësimin e sigurisë në fshat. Ata ndjekin përmes shtetit të drejtë e lëshojnë mjaft si duhet edhe për zhvillimin e fshatarësisë si kërkesë e shoqërisë? As parlamentit ku i shkon kjo pengesë? As parlamentit kuvendi ju bënë pyetje të rëndësishme. Ajo që bie në sy së pari është se këta deputetë agrarë e kanë kthyer çështjen e pronësisë jo në një temë qetësuese, por në një instrument të luftës politike. Mos vallë dikush e ka valuar me mjegulla dukjen në vend të dritës? A do të ishte në interes të qytetarëve në tërësi kjo mënyrë e të parit të reformës? Në fund të fundit, sigurisht, në një vend që kërkon të dalë nga kriza e pronës, do të duhej më shumë kujdes për një rrugë të qartë e jo për një kthim të mjegullt. Tjetër po e bën koha dhe toka.

Sot në Gjykatën e rrethit të Tiranës kishte nisur në 10.00, do të zhvillohej gjyqi ndaj zëvendëskryeredaktorit të gazetës "Koha Jonë", Aleksandër Frangaj, nën akuzën te nxitjes në urrejtje fetare. Me kërkesën numër 453/1, nënshkruar me 22 prill, me kërkesë të kryetarit të degës së punëve të brendshme të Kurbinit Geç Kuderit ndryshon pezullimin e këtij gjyqi me një vendim të Gjykatës së Rrethit të Kurbinit. Pala e akuzës, sipas padisë dhe tekstit origjinal të shpifjes, pretendon se Frangaj ka cenuar institucionin e Kishës nëpërmjet një shkrimi të botuar pak ditë më parë. Në këtë shkresë gjithashtu thuhej se për shkak të mungesës së dëshmitarëve dhe të paqartësive procedurale, seanca gjyqësore nuk do të hapej sot, por do të njoftohej sërish në një afat të mëvonshëm. VËREJTJE.