Dje u mblodh Kryesia e Bashkimit të Gazetarëve të Shqipërisë, në të cilën morën pjesë edhe të ftuar, drejtues të organeve të ndryshme të shtypit. Kryetari i Organizatës, Marash Hajati, mbajti raportin «Mbi punimet e Kongresit të 11-të të Organizatës Ndërkombëtare të Gazetarëve.» Në mbledhje u shqyrtua gjithashtu edhe kërkesa e Këshillit Botues të gazetës «Rilindja Demokratike», për anëtarësi në Organizatën e Bashkimit të Gazetarëve të Shqipërisë dhe e miratoi atë, duke bërë edhe regjistrimin e gazetarëve të këtij organi si anëtarë të kësaj organizate. (ATSH)

Komisioni Nismëtar i PD organizon çdo javë konferencë të rregullit shtypi me gazetarë vendës dhe të huaj. Konferencën e fundit, që u mbajt të shtunën në sallën e leksioneve të pallatit të kulturës në Tiranë, e hapi kryetari i këshillit botues të «RD» Prec Zogaj. Ai ia dha fjalën dr. Sali Berishës, i cili foli për situatën politike aktuale në këndvështrimin e PD-së. Zoti Berisha tha se në të gjitha veprimet e saj PD i përmbahet thirrjes ndërpartiake për vendosjen dhe ruajtjen e paqes sociale në fushatën parazgjedhore dhe më tej. Por forca të caktuara, theksoi ai, që direkt ose indirekt veprojnë në emër të PPSH, po e shkelin thirrjen në fjalë. Ekziston një lidhje midis administratave famëkeqe të organizuara nga funksionarë lokalë të partisë në fuqi, urdhërit të ministrit të mbrojtjes, Kiço Mustaqi, që ndalon krijimin e seksioneve të partive të tjera në ushtri dhe shkrimeve që dalin nga zyrat e PPSH dhe që i bëjnë jehonë tezës «me gjak e morëm, pa gjak nuk e lëshojmë». Këto fakte i shërbejnë strategjisë së tensionit që ka për qëllim paralizimin e lëvizjes demokratike dhe minimin e zgjedhjeve të lira të 31 marsit. PD, tha më tej dr. Berisha, u (Vijon në faqen 2)

1- Lajmi që sollën zogjtë Stuhia gjëmimtare pushoi në çast, sikurse pushon breshëri i furishëm. Vallë ky ishte sheshi i Durrësit vetëm një çast më parë kur nga të gjithë anët vërshëlle-nin gurë, tulla, shkëpojnë gome, xhama, skafandra, blindë dhe ndonjë plumb?!... Ky ishte. Në çast, si me magji, reja breshëruese u davarit. Dhe njerëz, të tërë që ndodheshin nëpër shtelpi, nëpër zyra, nëpër fqinj, nëpër komitete, dolën në rrugë. Në të gjithë sheshin dhe rrugët pranë tij ngrihej një zhurmë terroruese hapash. Nën këmbë njerëzish thyhen e kërcasin mijëra e mijëra xhama copa-copa pafundësisht. Gurë, gurë. Sheshi i ngjan më shumë një guroreje se sa një bulevard. Mu në qendër ka mbetur skeleti i nxirë dhe frikësues i ca hekurave ku ka qenë vendosur banderola «Të votojmë për PPSH-në». Sapo është djegur. Xhamat e zgjebur të godinës së zgjedhur të Komitetit të Partisë të rrethit, vetëm sa janë biruar nga gurët, sepse nuk janë thyer si xhamat e disa mapove e të librave të të këndëve të edukimit komunist. Libraria «Dyrrah»-së vazhdon ta mbajë flakën gjatë. Njerëz të shushatur. Të plagosur që tashmë janë futur nëpër shtëpi. Nëna që mallkojnë e luten. Ca pleq me tespi në duar, që kanë dalë në pragje dhe sikur përshpërijnë: «Si ena more, o zot!...» U hap një lajm dhe na shkatërroi këngën. Zogjtë e hapën, zogjtë... Ishte lajmi anonim i thëllë se për shqiptarët që kërkojnë punë, me datën 9 shkurt në Durrës vijnë tregtarë dhe do të dërgojnë ku të ketë punë, në Afrikën e Jugut. Lajmi dyndi mijëra njerëz nga gjithë Shqipëria: rini, burra, gra, fëmijë. Mijërat që erdhën e që u mashtruan, u përleshën me policinë, me forcat e rrajtjes së rendit. U vunë njëri kundër tjetrit, vëllezër e motra, fëmijë e baballarë, të gjithë. Kush e hapi lajmin? Zogjtë? «Zogjtë» e hapën lajmin për hapjen e ambasadave me 2 korrik 1990, pastaj të 27 korrikut, pastaj për 300 e ca që kaluan kufirin në Shkodër, pastaj për gati 12000 që kaluan kufirin grek?!... Të njëjtët zogj. Ata ose fluturojnë me avionë, ose shëtisin me makina të shpejta, ose kanë në vesh mjete të mira komunikuse e urdhëruese. Se ndryshe nuk mund të arrihej ky efekt i lartë. P. cilët janë këta? Me siguri qeveria i di. Se qeveria «di çdo gjë, po e zë lepurin me qerre». Por a ka përse të presim qerre në këto kohë moderne? 2- Këta janë njerëz Me siguri qeveria, ndoshta edhe propaganda pro saj, nesër o të dalë e do të thotë për këta njerëz: Huliganë, vandalë, egërsira, na shkatërruan pronën socialiste. Vë-re, sa unë që jam këtu them se këta shkallë pallatesh, tek ndonjë i njohur, në lulishte, por asnjë dëm nuk shkaktuan dhe askujt nuk ia prishën gjumin gjithë natën. Vetëm kur trageti i vetëm që erdhi në Durrës, traget i linjës, u nis bosh për në Itali. Atëherë plasi sherri në të dy palët. Shëngri nga halli për punë e për mjete jetese... Do të thonë nesër ose në lajmet e mbrëmjes se këta shkaktërruan çdo gjë. Jo çdo gjë. P.sh., nuk u thye asnjë xham spitali apo ambulance, asnjë xham nga banesat e qytetarëve, asnjë xham shkollë. Në bllokun nr. 2 lagja 11 janë ngjitur me njërën tjetër farmacia dhe qendra e edukimit komunist. Farmacia nuk ka pësuar asgjë. Ja pra, njerëz... Rreth orës 11 një njeri u godit me plumb dhe ra për dhé i mbuluar me gjak pikërisht para komitetit të Partisë. (Thonë se nuk ka vdekur). Por tërë ajo stuhí njerëzish dhe asnjëri nuk shkeli në atë pellg gjaku. I kam parë njerëzit dherë dërrat? harruan kokën e tyre dhe shkuan e vendosën ca gurë anash. Pra njerëz... Pikërisht në kulmin e përleshjes zëlloi që mes-përmes sheshit të kalojë një funeral. Në çast cikloni u qetësua, njerëzit të gjithë qëndruan në shenjë nderimi. Pra njerëz. Disa policë janë plagosur mjaft. Dikush tërheq këmbën zvarrë, një tjetër krahun si punon. Por asnjërit nuk i lexon në sy urrejtje për atë që e plagosi. Ata heshturazi vazhdojnë të shikojnë në kujtesë skenën e rën-dë e të shkaktuar... Port janë mbushur me fletë të vërejtje të Enver Hoxhës. Fletë, fletë, fletë. Kapakë të trashë. Ndodhi fotografi. Fjala në plenum e... Takimi me... Biseda me... Perspektiva madhështore të... Klasa punëtore duhet të zbresë në fushën e betejës dhe... Libraritë e shkattërruara janë sulmuar pikërisht për të marrë veprat e Enver Hoxhës dhe për t’i flakur në shesh, për t’i grisur. Në librarinë mbrapa Komitetit Ekzekutiv vepra letrare thuajse nuk është prekur, ndërsa ç’ka qenë vepër e Enver Hoxhës... Vetëm ndonjë libër i lidhur me kapakë të trashë si ishte një libër i Shefqet Musarajt, është hedhur i grisur në rrugë. Rruga që të dërgon për në port mban emrin e Enver Hoxhës. Pllaka ku shkruhej emri i tij është thyer copë-copë. As pesë metra larg kësaj pllake është pllaka përkujtimore për Sotor Nokën, dëshmorin e demonstratave antifashiste, por asnjë grimë nuk është prekur. Asnjë objekt arkeologjik i Durrësit nuk është dëmtuar, As monumenti i Mujo Ulqinakut që zë një shesh të tërë pranë portit. Nëpër qendrat e edukimit dhe në qoshe të tjera të qytetit është djegur portreti i Enver Hoxhës. Libra, pllakat, emri dhe simbolet e tjera të tij i kanë ngacmuar të nerva e në gjak njerëzit, aq sa duke iu turpur, atrsë bënë të gjitha këto shkatërrime, thyen xhama e banakë. Pra Enver Hoxha është prezent Emri, mësimet dhe figura e tij, akoma edhe sot, ose sot më shumë se kurrë, po trazojnë e ngatërrojnë jetën njerëzish, njerëz me njerëz, grupe të tëra shoqërore, FRROK ÇUPI (Vijon në faqen 6) … të shushatur. Të plagosur që ta… shmë janë turur nëpër shtëpi. Nëna që mallkojnë e lutën. Ca pleq me tespi nëpër duar, që kanë dalë në pragje dhe sikur pëshpërisin: «Si s’na more, o zot!... Dy gra papritur vënë ulërimën e vajtojnë drejt qendrës së librarisë: -Po i marrin djemtë, të gjithë djemtë e rinj, ç’po gjejnë po i marrin. Ku-ku!...» Por kjo zgjat vetëm pak kohë… Ky ishte qyteti i Durrësit në mesditën e së shtunës, 9 shkurt 1991. Para njerëzve prej librarive krejt të shkataruar na afrohet një burrë dhe na thotë: «Ja pra,

I nderuari zoti ministër? Pasi lexova intervistën tuaj të botuar në gazetën «ZP» dt. 10 2 1991 mendova të shpreh disa mendime rreth saj. Së pari, dua të theksoj se unë nuk ju kam akuzuar për grusht shteti dhe nuk e kuptoj nxitimin tuaj për të përgënjeshtruar në intervistë diçka që unë nuk e kam thënë. Sidomos kjo është e drejta juaj dhe ju mund ta bëni. Por ajo që ju gaboni rëndë është identifikimi që i bëni vetes me ushtrinë e popullit dhe të mos lejohet krijimi i strukturave dhe kryerja e veprimeve të partive të tjera politike në njësi, reparte, shkolla, ndërmarrje dhe institucione. Këtë urdhër, zoti ministër, unë e kam denoncuar në intervistën time dhe përsëri do ta denoncoj. Sipas këtij urdhëri, Partia Demokratike dhe partitë e tjera, përveç PP në Shqipëri, janë dhe ilegale, edhe ilegale. Ju politikisht si sht PP-së Shqipërisë, janë edhe ilegale, edhe ilegale. Ju politikisht si ushtri nxirrni ato jashtë ligjit. Urdhëri juaj tregon se ky shtet ka një super-ministër (dhe ky është ministri i mbrojtjes) që nuk përfill dekretin e firmosur nga Kryetari i Presidiumit të Kuvendit Popullor që është njëkohësisht edhe komandant i përgjithshëm i forcave të armatosura; që nuk përfill as qeverinë e cila është deklaruar për pluralizmin dhe i ka legalizuar partitë që ju nuk i lejoni në ushtri. Ky urdhër shpreh qëndrimin tuaj për një ushtri moniste në të cilën ju si anëtar i byrosë politike dhe ministër ka të ngjarë që si i tillë të jeni i vetmi në Evropë që mund të nxirrni dhe urdhëra të paligjshëm që ju vinë për shtat. Duke denoncuar veprimin tuaj antiligjor, askush nuk nënkupton ushtrinë popullore. Përkundrazi: Çdo tentativë për ta mbajtur moniste ushtrinë e një populli pluralist është antipopolore dhe anikombëtare dhe mund t’u shërbejë interesave të caktuara, por jo kurrë interesave mbarëkombëtare. Në intervistën tuaj, zoti ministër, keni përdorur edhe fyerje personale ndaj meje. E gjej me vend të mos përgjigjem për to. Gjykoi se në një debat politik fy-erjet nuk duhet të kenë vend për të qetësuar ndonjë njerri. Dëshiroj të dëshmoj se mësimet e historisë nuk kanë dalë nga bluzat e bardha, por nga uniformat e tjera. Përshëndetje Dr. SALI BERISHA për të përgjithësuar në intervistë diçka që unë nuk e kam thënë. Sidoqoftë bëni vetes me ushtrinë popullore. Duhet ta kuptoni, zoti ministër, se ato kohëra kanë marrë fund një herë e përgjithmonë. Së dyti, dua të theksoj se unë në intervistën time nuk kam folur për plane të ushtrisë për grusht shteti. Për të sqaruar opinionin dhe në radhë të parë atë ushtarak po citoj se çfarë kam thënë: «U bëjmë me këtë rast gjithashtu thirrje vëllezërve tanë shqiptarë në ushtri që të mos i nënshtrohen ambicieve të urdhrave të një numri të vogël që i duan të keqen dhe duan t’i sjellin vendit tonë ditë të zeza, por t’i përmbahen fort interesave të kombit dhe të Shqipërisë, t’i përbetohen flamurit kombëtar e shkabës së Skënderbeut, Qarkullonjë zëria sikur demokratët janë të bezmatzuar me to. Kjo s’është absolutisht e vërtetë. PD-ja ka besim të plotë se ata në asnjë rast dhe asnjëherë nuk do të ushtrihen kundër familjeve të tyre, nuk do të ngrihen kundër interesave jetike të vendit të tyre». Me këto fjalë pra, unë jo që nuk insinuoj (sic thoni ju) për gjëja planet e ushtrisë për grusht shteti, por shpre besimin tim të palëkundur tek atdhetarizmi dhe shpirti demokratik i saj e tek idealet i saj për një Shqipëri demokratike. Kurse paraqitja juaj synon të largojë dhe armiqësojë ushtrinë nga Partia Demokratike. Kjo tendencë ose, më drejt, qëndrimi juaj, shprehet qartë në urdhrin tuaj nr. 12 të datës 22.1.1991 me titull «Për disa probleme aktuale të jetës së brendshme në ushtri», në të cilin urdhërohet që…

të dalë e do të thotë se njerëz: Huliganë, vandalë, egërsira, na shkaktuan pronën socialiste. Ideja është se këta njerëz janë njerëz, sikurse doli se shin njerëz ata që i kthyen shpënën vatanit nëpërmjet ambasacive, etj. Do fakte për këtë qeveri, që rri në Tiranë edhe sot? Po i thom: Janë mijëra vetë që kanë ardhur me mbrëmë në Durrës dhe kanë fjetur nën strehë shtëpish, nën … zit janë plagosur mjaft. Dikush tërheq këmbën zvarrë, në të tjera kravu hi si punon. Por asnjërit nuk i lexohet vazhdojnë të shkojnë në kujtesë skenën e rëndë që u shkaktua mes njerëzish të pafajshëm, në të dy anët të pafajshëm. Pra njerëz! Gjithë sheshi i Durrësit dhe rruga që të çon nga sheshi në…

Më datën 9 shkurt 1991, me iniciativën e Partisë Demokratike, zhvilluan bisedime mes përfaqësuesve të Partisë Demokratike dhe Partisë Republikane me këtë renditje: 1. Shkëmbim mendimesh për Ligjin elektoral. 2. Shkëmbim mendimesh për depolitizimin e aparatit shtetëror. Nga pala e PD morën pjesë në takim Eduard Selami, Pre Zogaj, Genc Ruli. Nga pala e PR morën pjesë Vangjush Gambeta, Hysen Cobani, Agim Zeka. Bisedimet u zhvilluan në frymën e dialogut dhe të mirëkuptimit (Vijon në faqen 2)

Me datën 7 shkurt, në orën 19.40, 2500 punëtorë e qytetarë të Bulqizës dolën në qendër të qytetit duke lëshuar thirrjet: «Duam ujë, duam dritë, duam ngrohje!» «Poshtë burokracia!», «E duam Shqipërinë si gjithë Evropa». Protestuesit u solidarizuan me kërkesat e studentëve që këto ditë ndodhen në grevë. Ky manifestim proteste zgjati 5 orë. Në mbarim të tij punëtorët dhe qytetarët e Bulqizës, të cilët hodhën gjithashtu parullën «Jemi punëtorë që kemi kollë», «Nuk jemi huliganë», «Ne prodhojmë por nuk prishim», u shpërndanë me qetësi. EDMOND LALA

Në mënyrë që zgjedhjet e 31 marsit të jenë më të vërtetë të lira e demokratike punonjës të dhjeta ndërmarrjeve të Tiranës i kanë dërguar Kryetarit të Presidiumit të Kuvendit Popullor, peticionin ku kërkohet të plotësohen të gjitha kushtet që ka kërkuar PD-ja për të krijuar atmosferën demokratike të zgjedhjeve të lira. Deri sot në peticion të tillë e kanë dërguar 50 ndërmarrje me 4500 firma. B. SALA

Këto ditë punonjësit e Parkut të Delegacioneve në Tiranë, zhvilluan një mbledhje për të krijuar aty seksionin e Partisë Demokratike. Merrnin pjesë gjithashtu dhe përfaqësues të degës të Partisë Demokratike të rrethit të Tiranës. Të pranishmit u solidarizuan me Partinë Demokratike dhe pranuan programin e saj. Seksioni i P.D. në këtë park u formua me rreth 50 anëtarë.

Foto: D. BAKO

PETICION Presidiumit të Kuvendit Popullor Ne punonjësit e Kombinatit të Auto-traktorave duke parë zhvillimet e demokratizimit të jetës së vendit e për t’i çuar edhe më përpara këto zhvillime në të mirë të popullit dhe të atdheut tonë, parashtrojmë kërkesën që vijon; Siç dihet nga të gjithë, Kombinati i është dhënë emri i Enver Hoxhës pa kërkesën e pa pyetur kolektivin e tij, emër që e mban edhe sot e kësaj dite. Mirëpo Enver Hoxha vendosi me Kushtetutë: a. Diktaturën e Proletariatit. b. Luftën e klasave, c. Rolin udhëheqës të Partisë në të gjithë veprimtarinë shoqërore të vendit tonë. d. Kultivoi kultin e tij të individit. e. Nxori jashtë ligjit fenë, duke persekutuar e dënuar edhe me vdekje predikuesit e saj. Shumë mësime që predikonte Enver Hoxha, sot ose i ka fshirë era e demokracisë që po fryn anë e kënd vendit tonë, ose kanë prirje që të vjetërohen. (Vijon në faqen 2)