ALENCA E MEZITASHME ANTISHQIPTARE Durrësi po sillte dje, ballëhapur e trumirë, automjetin ku qeshte shkujdesur kryeprokurori i shtetit, pirro Gjika, njeriu i fshehtësive të pakuptueshme të një demokracie në agoni, i njeriu i çudive që ka përgjuar Shqipërinë e pluralizmit. Mbërrinte nga Durrësi dhe shkonte në komitetin ekzekutiv, në zyrën e agronomit komunist, edhe ky me ofiqin e policit. Hipi shkallëve të ngurta me fytyrën e avullt e me qetësinë gri. Ndërkaq, në qarkullim qytetar, makina luksoze sillte njeriun që mban në dorë dosjet më të errëta të shtetit. Përpiqej të hynte në një tjetër takim me njerëz të tjerë të lodhur nga përgjegjësia. Një shpjegim i kësaj vizite të papritur mund të kërkohej në klimën e nxehtë të ditëve të fundit. Kishte ardhur për të vënë në lëvizje një mekanizëm të vjetër. Qyteti gjendej në një trysni të heshtur. Zyrtarë të vegjël vraponin nga një zyrë në tjetrën, ndërsa njerëzit në rrugë përgjonin lajmet me ankth. Një aleancë e mezitashme, e mbrujtur nëpër korridore e tavolina zyrash, po merrte trajtë antishqiptare. Në këtë klimë, përflitej për skenarë të ngritur kundër lëvizjes demokratike, kundër të rinjve dhe kundër njerëzve që kishin marrë përsipër të mbronin të drejtën. Mungonin argumentet publike, por shtoheshin veprimet e fshehta. U bënë takime pa dëshmitarë, u dhanë porosi të pashkruara, u krijuan lidhje të heshtura mes njerëzve të pushtetit të vjetër. Kjo aleancë nuk ishte thjesht politike; ajo kishte një frymë hakmarrëse dhe një përbuzje të hapur ndaj interesit kombëtar. Në emër të rendit dhe të shtetit, po përgatiteshin masa kundër lirisë. Dhe kjo ishte pjesa më e rëndë: përdorimi i institucioneve për të penguar shoqërinë të marrë frymë. Shqipëria nuk mund të hynte në një të ardhme të re me kujdestarë të vjetër. Për këtë arsye, çdo qytetar duhej të kuptonte se pas gjuhës administrative fshihej frika nga ndryshimi. Ky bashkim i përkohshëm i interesave të errëta, kjo aleancë e mezitashme antishqiptare, duhej demaskuar me emër dhe me përgjegjësi. Heshtja do ta zgjaste jetën e saj. Fjala e lirë, përkundrazi, mbetet arma e parë e qytetarit që nuk pranon të kthehet pas.

Ne vazhdojmë të qëndrojmë në anën e fakteve dhe të qytetarëve, jo në anën e raporteve të fabrikuara. Të vërtetat zyrtare që dalin nga zyrat e ngarkuara me hetime dhe me justifikime po bien çdo ditë ndesh me dëshmitë, me përjetimin dhe me arsyen publike. Shteti nuk mund të mbështetet mbi versione të lëkundshme e të përkohshme, ndërsa qytetari detyrohet të heshtë. Qytetarët e këtij vendi kanë parë mjaft. Ata dinë si ndërtohen alibitë, si lëvizen dosjet, si rishkruhen ngjarjet. Dhe pikërisht për këtë arsye nuk mund të kërkohet pajtim me një të vërtetë të imponuar. Një shoqëri demokratike fillon aty ku qytetari ka të drejtë të mos e pranojë mashtrimin si shpjegim. Sot po tentohet të mbyllet goja e atyre që pyesin, e atyre që kërkojnë përgjegjësi dhe transparencë. Po përdoren emra institucionesh për të mbuluar përgjegjësitë e individëve. Por fjalët e shkruara në letër nuk e zëvendësojnë dot të vërtetën e jetuar. Nëse duam një shtet të së drejtës, duhet të pranojmë se e vërteta nuk prodhohet me urdhër. Prandaj nuk mund të pajtohemi me të vërtetën e tyre. Jo sepse duam konflikt, por sepse pa të vërtetë nuk ka drejtësi, pa drejtësi nuk ka besim, dhe pa besim nuk ndërtohet liria.

Gjykata, pasi shqyrtoi kërkesën dhe materialet bashkëlidhur, vendosi të pranojë rekuzimin e paraqitur dhe të urdhërojë kalimin e çështjes për shqyrtim në një përbërje tjetër. Në arsyetim thuhet se rrethanat e krijuara nuk japin garanci të mjaftueshme për një trajtim të paanshëm, për shkak të lidhjeve, deklarimeve dhe veprimeve paraprake të bëra publike. Vendimi përmend se besimi i publikut në drejtësi është po aq i rëndësishëm sa edhe drejtësia vetë. Nëse mbi çështjen bie hija e dyshimit, atëherë gjykimi duhet të largohet nga çdo ndikim. Kërkesa e palës u konsiderua e mbështetur në argumente që lidhen me standardin e paanshmërisë dhe me domosdoshmërinë e ruajtjes së procesit të rregullt ligjor. Në përfundim, u urdhërua që dosja t’i kalojë organit kompetent dhe palët të njoftohen sipas ligjit. Vendimi hyn në fuqi menjëherë.

Vijon diskutimi i kryesisë së Partisë Demokratike mbi zhvillimet e fundit politike, raportet me institucionet dhe gjendjen në disa qytete të vendit. Burime nga mbledhja bëjnë të ditur se është kërkuar një qëndrim më i prerë ndaj shkeljeve të lirisë së shtypit dhe ndaj trysnisë mbi aktivistët. Ndërkohë, në radhët e qytetarëve shtohet shqetësimi për mungesat dhe për pasigurinë. Në disa pika të shpërndarjes ka pasur radhë të gjata, ndërsa në mjediset publike është diskutuar gjerësisht mbi rolin e organeve të rendit. autori[?], Tiranë (vijon në faqen 3)

ZP-së i hapen papritmas dyer të reja për t’u shpjeguar lexuesve se ç’është demokracia, ç’është përgjegjësia dhe si duhen lexuar faktet. Me një ton të vjetër, që kujton shkollën e partisë, gazeta përpiqet të bëjë moral dhe të japë leksione atje ku vetë është e zhytur në propagandë. Nuk është hera e parë që "ZP" zgjedh të shtrembërojë çështjet, të përziejë faktin me aludimin dhe të ndërtojë një mendim të gatshëm për lexuesin. Por sa herë që flet për lirinë, ajo zbulon kufijtë e saj; sa herë që flet për pluralizmin, zbulon frikën prej tij. Në vend që të japë përgjigje për të kaluarën e vet dhe për përgjegjësitë që mbart, ajo mjaftohet me etiketime e nënqeshje. Kjo mënyrë e të shkruarit nuk është filozofi; është mungesë dijeje e stolisur me ton të lartë. Dhe kur dija është e paktë, zhurma bëhet më e madhe. Lexuesi e dallon sot më mirë se dje se ku mbaron argumenti dhe ku fillon fyerja politike. Prandaj, sa më shumë të filozofojë «ZP»-ja me dije të pakta, aq më tepër i bën të dukshme kufijtë e vet. (vijon në faqen 6)

(vijon nga faqja 1) Përmes një gjuhe të fryrë e të mbushur me vetëbesim, provokatorët e djeshëm përpiqen të shfaqen sot si arbitra të së vërtetës. Ata fshihen pas toneve të larta, pas akuzave të mjegullta dhe pas moralit të vonuar. Por përmasat e kësaj shfaqjeje nuk i japin dot as seriozitet, as autoritet. Në çdo dalje të tyre vërehet i njëjti qëllim: të krijojnë tymnajë, të shpërqendrojnë opinionin dhe të ruajnë disa pozita që historia tashmë i ka rrëzuar. Sa më i dukshëm bëhet ndryshimi, aq më tragjkomike bëhen përpjekjet për ta ndalur. Nuk është çudi që publiku i pret me ironi. Provokatori që flet si shpëtimtar përfundon zakonisht i tradhtuar nga vetë gjuha e tij. Fjalët i zmadhohen, arsyet i tkurren, dhe gjithçka merr pamjen e një lulëzimi tragjkomik. (vijon në faqen 7)