Dëshmitari i puçit fashist në Bashkimin Sovjetik, dorëheqja e Gorbaçovit si sekretar i përgjithshëm i PK, shpërndarja faktike e PK-BS, u pritën me gëzim nga tërë njerëzit që duan lirinë dhe demokracinë. Për tri ditë e në botë ndjeu drithërimën e luftës, të diktaturës, të dhunës. Në rruget e Tiranës e gjetkë nisën të lëvizin komunistët e fosilizuar gjer dje të strukur. U shpërndanë me nxitim portretet e Enver Hoxhës. Në qendrat politike të blloqeve u mbajtën të parat mbledhje të celulave, pas shumë kohe. Bllokmenët shtunë telefonatat mes tyre. Kriminalë të sigurimit nisën të freskojnë listat e demokratëve që duhen hequr qafe. Por, festa nuk zgjati shumë. Populli në Moskë, Petrograd e gjetkë, me gjoksin që u vuri tankeve, tregoi se përandori për të mos u kthyer më epoka e puçeve, e fashizmit, e komunizmit të urisë për qindramilionë dhe tejluksit për bllokmenët. Në Shqipërinë tonë ku demokracia me zor po hedh shtat ngjarjet në Bashkimin Sovjetik na shtynë të nxjerrim mjaft mësime. Mbi të gjitha na shtynë të jemi në sulm për shrrënjosjen e sistemit të urryer monist. Na shtyjnë të reflektojmë se nuk mund të vazhdohet më kështu. Nuk mund të ecet më tej me një parlament mediokër të dominuar nga enveristët. Vërtet që ka midis radhëve të tyre deputetë të ndershëm e ndenjë intelektual. Por e vërteta është se ju vjen puna për të votuar, rrallë sheh të thyhet njëgjyqësia e parullave «pro» apo «kundër». Atëherë ç’vlerë ka intelektualizmi? Nuk mund të ecet me një president komunist, me një barrë akuzash mbi kurriz. Nuk mund të ecet me forca të rendit, që edhe pse morën statusin e gjithçka kërkuan, qëndrojnë pasivë ndaj veprimeve të anarshistëve dhe njerëzve të sigurimit që duan të ngjallin iluzione për kohët e rendit të diktaturës enveriane. Nuk mund të ecet me një pushtet monist të rrënjosur thellë, me po ata njerëz, me të njëjtë që janë në revan të marrin kyçet e afarizmit dhe financave. Të tërbuar nga dëshmitari i puçistëve sovjetikë, punistët, altoparlanti i tyre «Zëri i Popullit» tok me degëzimet e veta kanë angazhuar të zellshmit Hamdi Jupe, Musa Ulqini, Thoma Gëllçi, Frok Çupi, Luan Rama dhe «vëzhguesin» për sulme të shfrenuara kundër liderëve demokratë. Mercenarizmi i pendës arrin gjer aty sa të përdorë edhe fjalorin e rrugëve madje t’i quajë demokratët gomarë. E gjitha kjo brenda etikës?... Të mbushur me punistë, iu shëmben tërë ato shpresa për të rivendosur rendin e zi enverian. Ngjarjet në Bashkimin Sovjetik ftojnë tërë forcat e popullit tonë për t’u përveshur punës për të mëkëmbur e begatuar vendin, e njëherësh për të shrrënjosur rendin komunist. Për këtë kërkohet aksion masiv në rrugë demokratike. Nuk mund të durohen... zvarritjet për nxjerrjen e bllokmenëve përpara gjyqit. Nuk duhet lejuar shtyrja e qëllimshme e hapjes së Universitetit dhe shkollave të larta. Të mos lejohet të luhet loja puniste për të mbajtur larg qyteteve kryesore rininë studentore, që dha aq shumë për t’i sjellë Shqipërisë pluralizmin dhe demokracinë e që gjër tani ka marrë aq pak. Të hapim parlamentin e të shqiptojmë diskutimin dhe miratimin e ligjeve për pensionet, asistencën sociale, rehabilitimin e plotë moralopolitik dhe ekonomik të të dënuarve të ndërgjegjes etj. Të ngulmojmë që Radiotelevizioni dhe drejtuesit e tij të vihen në shërbim të kombit. Të ngulmojmë për shpartallimin e sigurimit të shtetit dhe për feskimin e diplomacisë të infiltruar gjer në qeliza nga sigurimi. Të ngulmojmë që qeveria, Ministria e Jashtme e për tërë, Ministria e Ekonomisë etj. të angazhohen seriozisht për të hapur në botë vende pune, qofte edhe sezonale, me kontrata të rregullta. Të nxjerrim njëherë e përgjithmonë nga skena komunizmin. Të shijojmë edhe populli ynë demokracinë, por edhe begatinë. Të shtrëngojmë radhët e opozitës demokratike.

- NEXHMIJE HOXHA NË HETUESI - Më në fund e morëm lajmin e shumëpritur: paraqiten e 26 gushtit 1991, u thirr në Hetuesinë e Përgjithshme të Republikës së Shqipërisë e veja e Zequt tonë Enver Hoxha, Zonja Nexhmije. Siç dihet, në raportin e z. Genc Ruli i paraprakeshmja dhe e plotfuqishmja familja Hoxha, renditet e para në maratonën e ish-bllokmenëve komunistë për abuzime. Nderi e përgjegjësia për këtë akt i takoi hetuesit relativisht të ri, Beqir Kokoshi. E kuptojmë se është shëmbëlltyrë në detyrë delikate. Përpara fatkeve në shifra marmandëse për në miliona e njerëzve të thjeshtë, zonja Nexhmije ka qëndruar e ftohtë si mermëri i bustëve të të shoqit. Sipas saj ajo dhe fëmijët nuk kanë abuzuar me lekën dhe valutën e popullit, të gjitha shpenzimet janë bërë për dy vilat që kanë pasur. Por tani vilat janë të shtetit, pra dhe të popullit. Ata nuk kërkuan vilë të dytë, as shtesa e modifikime, as sera, as pishinë, as dhjetra televizorët, frigoriferët e telefonët, as të linin rehatin e shtëpisë së tyre për t’u torturuar, në hotel luksoz të Parisit, Romës, Milanos, Gjenevës, Kalifornisë. Të gjitha këto të mira ua kanë futur në shtëpi, kur kanë qenë me pushime në Vlorë, Podgradc, apo Paris, Sulua me ata të drejtorisë së pritjes. Edhe për t’i degdisur jashtë, ai dhe mjekët kanë menduar u kanë bërë gati vizat, biletat e... valet..., natyrisht bashkë me ato të tyret... Ajo i shihte dhe i kuptonte të gjitha, e kritikonte rrëptë të gjithë, e kritikonte rrëptë veç Enverit, i cili instonte dhe i tër pas punës për të pasuruar e rinovuar thesarin e zhvleftësuar apo të varfëruar të marksizëm-leninizmit. Por, gaboni moj zonja Nexhmije. Ne nuk ju akuzojmë vetëm për milionat që kanë grabitur dy vllat, por edhe për thesarin tonë, dikur më të pasurin në Ballkan që ju si klan e zhduktë këtë paraqisni, edhe për ferrin që krijuat jo vetëm në burgjet apo kampet e përndjekjeve, por në të gjithë vendin... Eh, nuk dimë për çfarë t’ju akuzojmë më parë. T’ju kërkojmë llogari më parë. Sidqoftë ne ju akuzojmë për miliardat që ju bënë një nga tregtarët familjet më të pasura të botës, pasuri që nuk e keni të trashëguar, por të vënë me gjakun e djersën e popullit. Natyrisht ju ia hidhnit të gjitha fajet Enverit të vdekur se e dini mirë që ai nuk ndjen gjë, nuk zemërohet e nuk peshon gjë. Por përseri gaboni. Ne e dimë mirë se Enveri nuk bënte gjë pa ju, se ju e vërtetë veçanërisht në dhjetëvjeçarin e fundit të jetës së PP e shtetin tonë e drejtonit ju dhe Ramiz Alia, sepse Enveri ishte vetëm burgosurgor, në studio apo në shëtitjen nga sëmundja. Do të përpiqeni të bëni Enverin e vdekur fajtor për gjithçka edhe që të shpëtoni dy bijtë, Ilirin dhe Sokolin, edhe dhëndërrin, Klemin, që prej kohësh kanë krijuar me të huajt lidhje të vërteta prej afaristësh mafiozë. Këta i kanë glabëruar edhe mijëra dollarët për biznes dalëfonikë me partnerët e tyre nëpër botë. Dime edhe diçka tjetër: të gjitha operacionet politike, apo financiare të familjes suaj, të denja për Mafian, i ka organizuar e drejtuar bari i vet adaptuar i familjes suaj, Sulo Gradeci. Ai është lëbër i gjuajlë për historinë e dinastisë suaj. Por, quditërisht, jo aq nga aftësitë e tij prej specialist të xhefit? Përse familja juaj ka mjaft njerëz edhe të mbrojtura nga ju e qarqe të tjera, ai vazhdon të lavdishë i lirë, të jetojë i qetë në pallatin që në lagje e quajnë «pallati i Sulos», me ndonjë përpjekje të herë bërë të pamundurën që të shfajësojë thesarin që pasuruan Enveri, në të cilët ka natyrisht pjesën e vet më të madhe. Por, a do t’u dalin mirë llogaritë Sulo Gradecit me shokë? Përderisa kanë në majë të piramidës Presidentin, gijzësmen e qeverisë, 70 përqind të deputetëve e një ushtri të hapur e të fshehtë ne të gjitha hallkat e tjera, ata kanë të drejtë të jenë optimistë e të mos i dorëzojnë armët. Megjithatë ata u ngjajnë Don Kishotëve dhe Sanço Pançove. Koha do t’i hedhë në koshin e plehrave. Ata mund të vonojnë trenin e demokracisë, por nuk mund ta përmbysin me dredhëret e tyre të kalbur që u venë nën rrota Sidqoftë, me këto që bënë ata shtojnë malin e krimeve për të cilat populli pret që të vihen të gjithë në bangën e akuzuarve.

- INTERVISTE ME MINISTRIN E LIDHJEVE EKONOMIKE ME JASHTE, z. YLLI CABIRI - RD. Shtypi është prononcuar disa herë për firmën fantom «Iliria Holding». Madje kanë lindur dhe polemika ku disa e kritikojnë dhe disa e marrin në mbrojtje. Ndosta është më me interes për lexuesin të dijë qëndrimin zyrtar qeveritar për këtë gjë. Cila, pra, është kjo firmë, ç’mendim keni ju për shembjen? Kështu ka bërë deri Komitetin e Bashkëpunimit Ekonomik me Ja- Njësia tregtare e filloi nga aktiviteti, përfundoi brenda premtimit edhe a- [teksti vazhdon jashtë kufirit të figurës] ti e thirra presidentin e kësaj firme për të diskutuar rreth detyrimeve të tij dhe tonat për tri marrëveshje që janë bërë. Sipas marrëveshjeve ai ka marrë me qira disa dyqane, një lokal për të hapur bankën dhe një sipërfaqe toke për ngritjen e një hoteli tip «Sheraton», por deri ditën që u takuam nuk kishte filluar aktiviteti. E mora përsipër që të plotësojë shpejt detyrimet që kishte. aktivitetin e bankës, por projekti o hotelit ... [teksti i dukshëm vazhdon i ndërprerë] ti duhet të ri trajtohet. Ndërmarrjet e tjera që kanë lidhje me firmat «Iliria Holding» tashmë janë përgjegjësi për detyrimet që kanë. E kam fjalën edhe për Drejtorinë e Përgjithshme të Turizmit dhe për partnerët e tjerë. Deri më tij duheshin të dorëzimet

Dje paradite, në selinë e Partisë Demokratike, dr. Prof. Sali Berisha, priti profesorin e nderuar nga Kosova, Anton Çeta. Në pritje merrnin pjesë Eduard Selami, Aleksandër Meksi, Arben Imami, Ali Spahia dhe Pjetër Arbnori. Sali Berisha: Ne jemi shumë të gëzuar që ju kemi sot këtu midis nesh. Ju dhe veprimtaria juaj, me aksionin e lëvizjen e pajtimit të gjakjeve, keni luajtur një rol shumë të madh në procesin paqësor të demokracisë në Shqipëri. Kështu që, megjithëse s’ju është lejuar të merrni pjesë dhe të jeni i pranishëm fizikisht në veprimtarinë tuaj humane, ju keni qenë gjithnjë i pranishëm në lëvizjen demokratike në Shqipëri. Anton Çeta: Ju falenderoj shumë për pritjen vëllazërore që më rezervuat. Aksioni e fjalët e gjakjeve e filluam në një veprimtari për të luftuar një plagë të madhe shqiptare, por pastaj ajo mori formën e një lëvizjeje në të gjithë Kosovën dhe Diasporën shqiptare. Me këtë aksion vërtet ne shpëtuam qindra jetë, por mund të them se meritën e ... janë shumë ... Nga kjo aksion e kalua në formën e tjera solidarisht vëllazërore si ... e ... organizim i ... ... ndërohem na Prishtinë i hoqën të gjithë mjekët shqiptarë nga spitali gjinekologjik. Aksioni apo lëvizja e pajtimit kombëtar i kontribuoi dhe ndihmoi shumë edhe nëndërkombëtarizimit të problemeve të Kosovës. Sali Berisha: Ju, profesor, u treguat me këtë veprim shqiptarëve dhe gjithë botës përmasat e shpirtit të vërtetë shqiptar. Ju provuat qartë se humanizmi dhe shpirtdashuria janë dimensione pafundme të këtij shpirti. PD që në themelimin e saj doli me devizën “opozitare për vëllezërit”. Ajo luftoi dhe u përpoq që proceset demokratike në Shqipëri të zhvillohen pa gjakderdhje. Megjithëkëta elementët kriptokomunistë dhe kriminalë e përgjakën demokracinë në Shqipëri. Ata kanë vrarë deri më sot 25 shqiptarë të pafajshëm nga dhjetori deri tani, kanë arrestuar, plagosur e burgosur me qindra të tjerë. Janë plotësisht këta elementë që organizojnë eskadronët e skuadrat intelektuale pa moral i mbulojnë veprimet e tyre të zeza me shkrime të ndryshme në mjetet e informacionit në gazetat dhe Televizionin shqiptar. Ne e konsiderojmë komunizmin një okupacion të vërtetë të Shqipërisë dhe shpirtit shqiptar. Duke luftuar komunizmin ne nuk luftojmë njerëzit, por e mbrojmë

Pas takimit dhe nënshkrimit të marrëveshjes me ministrin tonë të Rendit Publik, takimit me Kryeministrin dhe Presidentin, në mbrëmjen e datës 24. 8. ’91 Ministri i Brendshëm italian z. Vincenzo Scotti, para largimit të tij nga Shqipëria mori pjesë në Pallatin e Kongreseve, në një konferencë shtypi me gazetarë shqiptarë të organeve të ndryshme të shtypit dhe informacionit. Aty Z. Scotti deklaroi që gjithçka për të cilat u firmos në marrëveshje ishte në kuadrin e ndihmave për Shqipërinë. 40 milionë liretat për policinë shqiptare janë ndihma dhe jo kredi. Duke ju përgjigjur pyetjeve të gazetarëve ai foli për sistemimin e 21 mijë refugjatëve shqiptarë që ndodhen aktualisht në Itali dhe për kthimin e atyre që nuk janë në pajtim me ligjin. Brenda marrëveshjes përfshihen mjete e paisje për informacion-ndërlidhje, transport e paisje të tjera speciale, shkëmbim dhe bashkëpunim informacioni, eksperiencë dhe njerëzish etj. Në këtë kuadër Policia shqiptare do të përfshihet së shpejti në, INTERPOL.

Pas shumë debatesh u miratua ligji mbi privatizimin aq shumë i pritur nga të gjithë. Ky ligj i jep mundësi shpalosjes së aftësive duke rrezikuar ose duke krijuar kushte për një pasurim të shpejtë e të sigurt. Megjithatë problemi i zhvillimit të aktivitetit privat krijon disa shqetësime. a) Shitblerja e mallrave do të bëhet me lekë apo me valutë? b) Trualli që do të afrohet (shtrat lumi për inerte, mal për prodhim mermeri apo guri) si do të vlerësohet? c) Ankandi cilët persona do të marrin pjesë? d) Ligji i asistencës sociale a do të përballojë shpenzimet e domosdoshme të një familjeje? e) Kur do të merren masat dhe kush do të ... ... rinë bursa e vlerave. f) Prona e patundshme që i është sekuestruar padrejtësisht nga shteti monist ish pronarëve të ligjshëm, tani a do të shitet në ankand apo me aksione? Neni 17 i ligjit përcakton se privatët vendas apo të huaj kanë të drejtë të vetëfinancohen lekë apo në valutë. Nga debatet që u bënë në parlament për këtë problem u konkludua se vetëfinancimi në lekë e në valutë do të thotë që privati vendas të ketë të drejtë të shesë në valutë brenda vendit, pra shpenzimet në valutë të përballohen me të ardhurat në valutë në mënyrë që ajo të mos dalë jashtë vendit. Konkretisht privati vendas merr kredi në valutë në firmat private të huaja, blen me atë artikuj industrialë e ushqimorë dhe nëpërmjet të tyre (fi...) ...sim për artikuj industrial) i shet me valutë të huaj të përballojë një pjesë të kredisë së akorduar në valutë nga kreditori i huaj. Në praktikë ky nen nuk gjen zbatim sepse është i paqartë, prandaj Ministria e Financave dhe ajo e Ekonomisë ose Këshilli i Ministrave duhet ta qartësojnë me udhëzime të posaçme se si do të veprohet. Shumë firma të huaja kërkojnë të ushtrojnë aktivitetin ekonomik me kapitalin e tyre ose me ndërmarrje të përbashkëta për të shfrytëzuar karrierat e gurit, argjillit, mermerit, shtresët e lumnive për inerte, por çmim për këto pasuri nuk ka. Atëherë si duhet vepruar? A mos vallë privati qoftë ky vendas apo i huaj do të shfrytëzojë pasuritë tona natyrore pa paguar? Mendoj se Qeveria duhet të nxjerrë udhëzime për këto probleme duke i shtrirë edhe në dobi të mbrojtjes ekologjike e estetike të këtyre mjediseve. Për ankandin më të drejtë ka një reaksion të fortë nga populli. Me shqetësimin se lokalet e tregtisë, artizanatit, të industrisë, etj. do të blihen nga persona të ish kastës së kuqe që janë pasuruar padrejtësisht nga paratë që kanë përfituar në mënyrë të pandershme për vetë natyrën e punës së tyre si dhe nga të huaj që paraqiten në ankand me shuma të konsiderueshme e të pallogaritshme nga konkurrencët punëtorë e nëpunës që mezi presin ditët e rrogave, si duhet vepruar që edhe privatizimi të kryhet...

Me urdhër Nr. 2. dt. 15.8 1991, ministri i Drejtësisë, Z. Shefqet Muçi miratoi krijimin e Shoqatës Humanitare Politiko-shoqërore të ish-të burgosurve, të internuarve, të dëbuarve dhe të përndjekurve politikë të Shqipërisë. Redaksia e gazetës sonë e përshëndet nxehtësisht miratimin e kësaj Shoqate të mirëpritur dhe kaq popullore të vendit tonë, sepse antarët e saj kanë vënë në themel të lirisë dhe të demokracisë jetën, ëndrrat dhe synimet e tyre fisnike dhe atdhetare. I urojmë kësaj force të re të mirëfilltë demokratike, opozitare suksese në plotësimin e misionit të saj të lartë, të objektivave të saj thellësisht humane, politike dhe sociale.

Me datë 25.8.1991 Rajoni i Policisë Nr. 4 Tiranë ka ndaluar në Vorë në orët e vona të natës shoferin e PD Shkodër, Kujtim Asllani me makinën Tip «Arto» targë 23-05 SHK bashkë me tre ndërlidhës, që nuk janë nga personeli i kësaj dege. Të katër personat kanë deklaruar se shkojnë në kufi. Atyre iu gjetën me vete një pushkë gjermane, një pistoletë, municion si dhe katër thika me dy presa. «Argo» të tani në Shqipëri? Y. Çabiri. Firma «Iliria Holding» është private. Mund të them se është një firmë e zakonshme si shumë të tjera. Deri tani ka bërë një marrëveshje me Komitetin e Bashkëpunimit Ekonomik me Jashtë që nga pikpamja juridike ka disa të meta, por që mund të ndreqen. Sipas ligjshmërisë shteti nuk bën marrëveshje me privatët. Konkretisht aktiviteti i kësaj firme në Shqipëri është shtrirë vetëm në njësi tregtare në mes të Tiranës. RD. Në disa intervista në Televizion përfaqësuesit e kësaj firme kanë pretenduar se aktiviteti i tyre është mjaft i gjerë. Si qëndron e vërteta? Y. Çabiri Në korrik të këtij viti firma e PD Shkodër, Kujtim Asllani, në një udhëtim në Shkodër: „...“ këtij viti, përfaqësuesit e kësaj firme deklaruan se kanë marrë pjesë në konferencë shtypi me gazetare shqiptarë të organeve të ndryshme të shtypit dhe informacionit. RD. A i realizoi ato? Y. Çabiri. Jo të gjitha. Njësia tregtare filloi nga aktiviteti, përfundoi brenda premtimit edhe agjencia e bankës, por projektin e hotelit tip «Sheraton» nuk e solli. Atëherë u detyruam që të bëjmë një takim tjetër më 15 gusht. Përseri biseduam për hotelin dhe bankën dhe përcaktuam një afat të fundit 5 shtatorin. RD. Po në qoftë se përsëri ata nuk do të jenë gati, a do ta shtyni përsëri afatin? Y. Çabiri. Jo, nuk ka më kuptim. Ne jemi të vendosur që në të tilla raste të shkëputemi deri në prishjen e kontratave. Por duhet që... e kontratave. Por duhet të ketë partnerët e tyre. Deri në datën 24 gusht si z. Hajdini ashtu dhe partnerët e tij duhej të dorëzonin detyrimet që kanë ndaj njëri-tjetrit, por nuk i sollën. Ndaj këtyre gjërave do të mbajmë pozicion të prerë. Tani kemi vendosur afate dhe shumë shpejt do të flasim konkretisht se kush e ka fajin. RD. A mund të shtoni gjë tjetër rreth këtyre problemeve? Y. Çabiri Nuk mund të mohohet fakti se nga praktika të tilla zvarritjesh po pengohen seriozisht investitorë të tjerë të huaj që kanë mundësi të ndërtojnë në Shqipëri. Është mirë që firma si «Iliria Holding» e të tjera të përqëndrohen në ato aktivitete që mund të kryejnë e t’i çojnë deri në fund pa synuar të futen në aktivitete të tjera si ndërmjetës ku ne mund të lidhemi direkt.