Në 22 dhe 23 tetor në Kuvendin Popullor - Më së fundi doktrina e Kapitalizmit Ekonomik fiton statusin ligjor edhe në Shqipëri. - PP(Socialistët) parlamentarë më kapitalistë se kapitalistët!!! - Teorikisht projektprogrami i reformës u aprovua. Po zbatimi i saj praktik?... Në një kohë kur gjendja ekonomiko-sociale në vend dhe situata politike brenda dhe jashtë sallës së parlamentit shqiptar është shumë e tensionuar, në paraditen e datës 22 tetor 1991 z. Gramoz Pashko, zv. kryeministër dhe ministër i Ekonomisë, paraqiti në emër të Qeverisë së Stabilitetit të vendit Projekt programin e Reformës Ekonomike. Pas paraqitjes së projektprogramit, z. Pashko iu përgjigj pyetjeve që u bënë në lidhje me të dhe që konsistonin kryesisht në përcaktimin e prognozave, detajeve, përllogaritjeve specifike si dhe përcaktim optimuesh dhe minimumesh të mundshëm kohorë. Ai u shpreh për pamundësinë e përllogaritjeve specifike në këtë fazë. Vetë zbatimi praktik i reformës nëpërmjet ligjësive të saj, do të përcaktojë profilin e pritshëm të specifikës. Për problemin e bujqësisë ai sqaroi se kjo reformë që po diskutojmë, ka nisur të zbatohet pikërisht me ligjin për tokën. Pastaj u kalua në diskutime që vazhduan edhe në seancat e së mërkurës, më 23 tetor. Reforma prej të gjithëve u pranua si domosdoshmëri, si e vetmja rrugëdalje nga kriza e thellë. U theksua domosdoshmëria e sigurimit të qetësisë dhe rendit publik dhe për këtë marrja e masave përkatëse gjer në shkrije dhe riorganizim të Ministrisë së Rendit Publik. Baza për fillimin e zbatimit të reformës do të jetë ose një zgjidhje politike ose një zgjidhje sociale të lidhura këto me afatin e zgjedhjeve të ardhshme. U theksua gjithashtu se reforma nuk garanton po që se nuk vihet në funksionim shteti ligjor dhe po s’u ristrukturua pushteti ekzekutiv në rrethë. U sugjerua që të shtohet një paketë ligjesh edhe për pensionet dhe sigurimet shoqërore në fshat. Karakteristikë e këtyre diskutimeve ishte në shumë raste përsëritja e “sensit poetik” dhe prej bejtexhiu i autorëve. Në krye, si gjithmonë, qëndronte mes të tjerëve zotërinjtë Godole dhe Fasko. Pa dashur të nëpërkëmb sinqeritetin heqje vjersh nga krenat e shqiponjës sonë, por edhe «kokë të prerë shqiponje» e mandej përsëri rivendosje vjersh… Kurse z. Ruçi kalon në ekstrem teksa deklaron se z. Berisha s’ka për t’u bërë kurrë President i këtij populli dhe se duhet të bëjë dorëheqje nga skena politike shqiptare (Ndoshta ky një mendim . Vendim i paraprakinave PP(S)-iste). Kurse unë me këtë rast do të citoja psikologun me origjinë irlandeze Frank Bernshtajn që thotë: «Kurrë mos thuaj «kurrë». «Kurë!» e veshur me fjalën «popull» ekziston vetëm në gojën e DIKTATORIT dhe në radhë të parë të atij që, pavarësisht nga pushteti, është prej shpirtit DIKTATOR». Ai (z. Ruçi) fyen edhe zotërinjte Çeka dhe Hajdari gjë kjo që solli më pas deklaratën e protestës së grupit parlamentar të PD. Dhe një replikë të ndërsjellë. Ndërsa «metamorfoza» e PP(S)-istave ishte më se e plotë në këto diskutime: më kapitalistë se kapitalistët! Dhe në rolin e «të akuzuarit që akuzon» ata akuzuan PD se po orvatet të rrëmbejë copa lavdie nga meritat për hartimin e reformës. Kuptohet se, mbi të gjitha një gjë është më se e qartë: Kjo është një zgjidhje reformë, zbatimi i së cilës i përket gjithë kombit. Por, për të mos rënë në pozitat e kolektivizmit komunist – socialist, për hir të së vërtetës s’ka se si të mos pohohet autorësia e plotë. Ndryshe do të ishte rafytfyres! Përseri, pa dashur të fyej sinqeritetin e shumë diskutantëve të PP(S), është për t’u theksuar se duke qenë se PP(S) është «e rrahur me vaj e uthull» në manovra politike, edhe këtë herë ajo është duke luajtur «vallen» e përfitimit të kredibilitetit. Kjo bëhet më e besueshme teksa sheh edhe «vallen» që hedh «dirigjenti» Ramiz Alia. Shtoi këtyre edhe «rison e RTV, MPJ, MRP etj., dhe je në gjendje t’i shohësh qartë konturet e «skenografisë» së kredibilitetit. Në fund të diskutimeve kryeministri, z. Ylli Bufi, bëri një al-cntezë të Projekt Programit, të avantazheve dhe dizavantazheve të tij, të faktorëve dhe gjendjes ekonomiko-sociale në vend dhe të masave dhe detyrave që dalin prej kësaj gjendjeje. «Ne si qeveri, jemi kundër zgjidhjes politike. Zgjidhja ekonomike çon në zgjidhje politike. Ndryshe do të zhytëmi në krizë dhe kaos theks-koj ai. Në përfundim ai u shpreh se e quaj detyrim t’ju them se ky votim do të jetë edhe votëbesim për Qeverinë e Stabilitetit. Pastaj deputeti Albert Karrali propozoi që në një rast të tillë jo të zakonshëm kryeministri t’i jepen kompetenca të jashtëzakonshme me për emërim dhe shkarkim ministrash dhe kryetarë komitetesh ekzekutive, propozim ky që u la të përpunohet dhe të paraqitet në një seancë tjetër. Ndërkohë ndërhyn z. Pashko që sugjeron që me këtë votim hapet vetëm rruga për zbatimin e Reformës që presupozon mandej pavarësinë e saj me anë të aprovimit të paketave të veçanta ligjesh si pjesë e së tërës së Reformës. - Dhe për këtë hapje rruge kërkohet tash votimi «në bllok» prej jush – përfundoi z. Pashko. Para se të votohej, kryetarët e grupeve parlamentare, z. Çeka dhe z. Dokle, lexuan në emër të grupeve të tyre deklaratat e votëbesimit. Dhe më së fundi, në orën 21.18 kartelat jeshile të rreth 200 deputetëve të pranishëm (numër sipas z. Dokle ky, pasi sekretaria s’kish bërë numërim) u quan prej tavollnave për t’i dhënë unanimëte votbesimin Qeverisë së Stabilitetit Kombëtar dhe Programit të saj për Reformën Ekonomike drejt ekonomisë së tregut. Korresp. i «PD»

A është kriminel Presidenti? A është e mundur të jetë presidenti autor i krimit? Le të analizojmë qetësisht rrjedhën e 7 muajve të fundit. Më 2 prill ndodh masakra e Shkodrës. Në shtypin socialist shohim tezën se «PPSH nuk mund të bënte këtë masakër sepse do-li fituese në zgjedhjet». Realiteti sugjeron një shpjegim të dytë, shumë më bindës nga 1 pari. «PD, në më pak se 4 muaj jetë, siguroi thuajse 40 për qind të votave të elektoratit. Ky ishte një fitim i paparë rrëfije i një partie politike në Evropën Lindore. Fitorja e PD në qytetet kryesore u bë këmbana alarmi për komunizmin shqiptar, ende të parinu- r. Prandaj djallëzia e inteligjencës, vendosi të frenohët ky proces tepër i rrezikshëm. Metoda e përdorur ishte ajo, vetmja që njeh mendësia totalitare, dhuna e egër». Ju përgjigjem argumentit të terrorit punist me një arsyetim, po ashtu të tërthortë. Por ka edhe një rrugë tjetër arsyetimi, fare të shkurtër: «Shtet totalitar komunist ka një piramidë nga ku maji e saj dikton ligjin. Edhe një varg poezie nuk mund të dilte në shtyp pa miratimin e Zeusit. E si nuk ditka gjë shefi i perëndive për urdhërin e masakrës së kryer në qytetin e tij lindjes?» Gjyqi i Shkodrës përbën një faqe të dytë, interesante për t’u analizuar. Zhvendojta e vëmendjes nga krimi në disa shkelje disiplinore të hierarkëve të policisë, e masakrës së kryer në qytetin e tij lindjes?» Krim i Shkodrës është tejet shqetësues për autorët e tij. Reagimi tepër i fuqishëm i kombit është i papritur për ta. Si zako-nisht, u gabuan në llogaritë. Veçse ky gabim po kthehet në fatalitet. Për t’i shpëtuar qartë, dyshimi jo vetëm i opozitës, por edhe i një opinioni tepër të gjerë njerëzish pa parti, po bie mbi presidentin. Rrethi po ngushtohet: Zoti Alia e ndien këtë. Dhe për të ndryshuar rrjedhën e pakthyeshme të ngjarjeve organizon një alibi-vizitën e papëndu- shme të 24 tetorit në Shkodër ku vendin kryesor e zuri ceremonia e ngushëllimit me familjet e dëshmorëve të demokracisë. «Fajësia» e vërtetë e presidentit e ndan nga frika se mos derdhet. Është një sentence e Shekspirit, e thënë 400 vjet më parë për me vlerë për të gjitha kohërat. Një shfajë-sim në stilin e Pons Pilatit. Por përsëri llogaria ishte e gabuar: një president i pafajshëm do të tundte planetin gjersa të kapëshin e të dënoheshin me ashpër-sinë më të madhe që do të lejo-nte një drejtësi e mirëfilltë demokratike kriminalet e vrasësit e të rinjve të qytetit fisnik të Shkodrës. Por ai heshti me ditë, me javë, me muaj... Dhe papritmas një udhëtim i papërshtatshëm, në një kohë të papërshtatshme. I vonuar si gjithmonë. I pritur në mënyrën më skandaloze që mund të përfytyrohet për një njeri çfa- redo e jo më për një president. I moshuar i përmend një incident ... mposhtur, i nënshtruar, i durueshëm e pranues përpara fyerve që në fund mund të shkruhen në gazetë. Si duroi ai? Si nuk iu hap bashkëqytetarëve të tij njëherë, të paktën një herë në jetë, t’u fliste me zemër në dorë, ciltas e sinqerisht? Edhe ne, opozitarët e tij, nuk e donim kaq pashte! Për një intelektual shqiptar është tepër e rëndë të durojë një dyshim të tillë të tmerrshëm për presidentin e vendit të tij. Megjithëse zemër do të donim që ai të mos ishte vrarës. Sepse në kohët e vështira që jetojmë do të ishte diskreditues e tepër lëndues fakti që po shkojmë drejt Europës të udhëhequr nga... një kriminel! E rëndë, shumë e rëndë. Por ankthi i provave, hamendjeve e dyshimeve, të kaulara në filtrin matematik të logjikës, na thotë, nuk na jep asnjë shpresë. Të paktën deri sot. Dhëntë zoti e nesërmja të na nxjerrë në një shteg të ri, ku faktet konkrete të formojnë alibinë e vërtetë të presidentit kundrejt asaj alibie të tremta të 24 orëve që fajësojnë së tij, provë më shumë të fajësisë së tij. dhe aspak inteligjent. Për socializëm është i çiltër dhe shumë inteligjent. Këtë pohim të fundit e kemi vështirë ta pranojmë, kur kujtojmë, të paktën, një fakt të tillë: një plenumi i tërë vendosi të mbahet emri i Enver Hoxhës në UT, kurse, pas vetëm 24 orëve, presidenti pranoi heqjen e emrit të tij. A mund të quhet inteligjent një njeri që nuk nuk ha se ç’do të ndodhë pas 24 orësh? Megjithatë ky debat është i kotë. Askush nuk ka pse të këmbëngulë t’i imponuar tjetrit pikëpamjet e veta. Pak rëndësi ka nëse kemi opinione të ndryshme për një njeri, qoftë ky edhe president. E rëndësishme është t’i përgjigjemi pyetjes: a dha urdhër Ramiz Alia të vritet Arben Broci dhe shokët e tij, apo nuk e dha atë urdhër? Në trajtimin e kësaj çështjeje të rëndë nuk hyjnë aspak simpatitë apo antipatitë tona. Kemi përpara viktimat. Na duhet pa tjetër të gjejmë kriminelin. Ai mbetet anonim për 7 muaj e askush nuk e di se kur do të zbulohet. t’u analizuar. Zhvendosja e vëmendjes nga krimi në disa shkëlqe disiplinore të hierarkëve të policisë së lokale është provë e qartë se ata që e organizuan krimin ishin tepër të fuqishëm. Dhe gjyqi, siç pritej, u ndërpre. Një njeri jo pa rëndësi si Gramoz Ruçi ndjehet tepër nervoz. Ai ka plotësisht të drejtë (sipas analistëve të shumtë që gjykojnë ftohtë pasi janë jashtë «ngjarjes së vërtetë») sepse «ai mori urdhër dhe dha urdhër». Në njëfarë mënyre ai ndjen një pjesë të përgjegjësisë, por jo të gjithë, atë të plotën, që duan ta ngarkojnë mbi kurriz ata që e mbajnë shumë afër, ndërsa në një të ardhme të afërt, mund ta sakrifikojnë pa pikë ngurrimi. Është kjo gjendje psikologjike që e bën atë agresiv sa të humbasë drejtëpeshimin në parlament e të godasë jo atje ku mënyrën e tij. Për arë heshti me javë, me muaj... Dhe papritmas një udhëheqës i papërshatshëm, një njeri çfarëdo e jo më për një president. I presidentin e vendit të tij.

Njoftojmë lexuesit se radioprogrami «Zëri i Kosovës» që emetohet në Nju Jork vetëm ditët e diela, filloi transmetimet e rregullta për pesë ditë të tjera të javës, të hënën, të martën, jepet prej orës 18 deri në 18 e 30, me valë të shkurtra 19 m ose me frekuencë 15,690 MHz. Redaksia

Ka vite që çdo shtator PK Franceze e Zhorzh Marshesë dhe redaksia e organit të saj «Humanité» organizojnë një festival ndërkombëtar. Në të ftohen vetë drejtues të gazetave nga organet simotra të partive komuniste të vendeve të tjera. Gjithnjë nuk kanë harruar t’i dërgojnë ftesë edhe redaksisë së ZP. Por sa kohë që PP e mbante veten si e vetmja parti e vërtetë komuniste, shokët e kësaj redaksie nuk iu përgjigjën ftesës së shokëve francezë. Befasisht sivjet, pra këtë shtator ata e pranuan dhe fluturuan për në Paris. Delegacionin e kryesonte kryeredaktori i organit emëruar i ZP Përparim Xhixha, i mirënjohur edhe në Kanada për një skandal. Nga aeroporti francez doli fjala se kishin me vete një thes me lulla dhe një tjetër me qeleshe, por nuk përkatësohej nëse qeleshet kishin yll. Ç’motive e shtynë shokun Përparim të ndërmerrte këtë udhëtim? Politike apo afariste? Partia apo personale? Vallë nuk e di ai se Zhorzh Marshesë nuk ia ka ndërruar emrin fartisë së tij dhe se është betuar t’i qëndrojë besnik komunizmit të tij? Si ta kuptojmë këtë akt? Është rinovuar Marshesja apo PP Përparimi kanë mbetur ata që kanë qenë? Por Përparimi çirret në gazetë dhe kudo se tani është socialist, se është distancuar nga PP dhe komunizmi. Ndoshta tani që janë bërë socialistë është më mirë të ndërrojnë me Përparimin? Ndoshta Marshesja nuk e dinte se PP ka ndërruar emër dhe maskë, ndoshta është i bindur se me çfarëdo emri që të shihet partia e Enverit dhe e Ramizit do të mbetet ajo që në qysht nga dita e krijimit të saj. Mund të vazhdonim edhe me «ndoshta» të tjera përderisa Përparimi mbajtë të fshehtë këtë udhëtim. Ec e mos i beso pastaj kur shkru-

(Ftësi Z. F. Nano) Vetëm të nesërmen e vizitës tuaj në Qytetin Studenti, studentët morën lajmin se z. F. Nano paska bërë një takim «mes tyre»! Duke shprehur keqardhjen që shumica absolute e tyre s’mundën t’ju takonin, ju dërgojmë këtë letër - opinioni studentor nëpërmjet gazetës «RD»... E para mos qenë më hajdutë se në qytetin demokrat, por veproni siç ka bërë çdo partiak deri më sot. Andërsa ju lasthe një mil-ltim i mendësive të H. Millo-sit, i cili mbërrthej në mes të «Tiranës, pa ditur asgjë askush. (Të na falni studentët e pranishëm në takim, se s’duam t’i fyejmë duke i krahasuar me universitet)... E dyta: nëse dikush shpall «ZP» sa bëri autogol me nesh, ju zbritur krejt nga kategoria me kartona të kuq. Në takimin tuaj ilegal, morën pjesë 100-130 studentë, që ju zbuluan tashmë telat hiptit shkallëve. Po ç’tregonte biseda? Para 7 majsh na mbyllët Universitetin, kurse sot prem-tuat ato që na pretmtuan në shkurt, mars, prill, maj?! Para 8 muajsh na futët në greve urle 90 mbrojtët E. Hoxhën, kurse sot na thoni se distancoheni plotësisht nga epoka e E. Hoxhës?! Dëshirë pas kon-kresht të «rinovimi» deklaruat se Enveri s’është aq çelësol. D. Agolli në Kongres, kurse sot deklaruat se s’thashtë dyfish diktator. E treta: thatë se socialistët janë me studentët. Nëse do ishte kështu, ata qeveritarë socialistë po l’yen nga dërat në Perëmin ta kërkune studentoret! Na vazhdim na flisnin në parlament për votat e tyre kryetarëve të kooperat- vave, socialkomuniste, që më 16-20 shkurt i nisën telegrame TV «ZP», ku kërkohej të na nxirr-nin jashtë ligjit dhe kur, kuvendi drejtohet nga kryekorrespondenca politike K. Islami. E katërta: «ZP» të mallëngjente me atë artikull aq të gjatë, madje më të gjatë se sulmet e saj të turpshme në shkrut ndaj studentëve. Autori e kishte lëmuar aq shumë të vërtetën se a kishte ele-muni fare. «ZP» shkruante se studentët nuk ishin dakord me asnjërën prej tyre që akuzoi socialistët!!! Bravo «ZP», veçse akoma deri në fund e shihni kush rrëzoi përfundim konumist, e. Hoxhën, dëshirohej momen-tin? Sipas logjikës suaj del se studentët qenkan penduar!!! Ky (Vijon në faqen 4) që e aq jo atje ku

Ambasadori veteran Petraq Pojani, një nga tellallët më të zellshëm të Enver Hoxhës dhe të politikës së tij, iku me një frymë në Bruksel, pa i ardhur miratimi nga vendi përkatës dhe Komiteti Europian. Përse ky nxitim? Mos vallë nga frika se Presidenti i prishëj mendja nga kërkesat e opozitës dhe shkrimet e shtypit dhe e anulonte vendimin e parë? Kjo do të ishte katastrofë e vërtetë për shokun Petraq, për ëndrrat dhe planet e tij të reja. Këtu marr vesh se për shumë ditë është raskapitur duke u endur nëpër Brukselin e madh për të gjetur një vilë, sipas shijeve të tij dhe të familjes. Si ambasador dhe si diplomat i lashtë ai duhet ta dijë mirë se sipas praktikës diplomatike më parë gjendet dhe personeli teknik, ndërtesa e ambasadës e pastaj shkon ambasadori. Po praktikë është respektuar edhe këto kohët e fundit. Kështu ka vepruar p.sh. për ambasadat tona në Moskë e Uashington. Po në këtë rast përse u bë kjo shkelje? Mirë që theu një rregull, for en-për dhe vetë solli edhe një prishë tjetër. Duke u dhënë tërë kohën pas kësaj ai «harroi» të intereson për pritjen dhe sistemimin e delegacionit tonë qeveritar, të kryesuar nga zëvendëskryetari i Këshillit të Ministrave e ministri i Ekonomisë, Gramoz Pashko. Po për këtë a ja kanë tërhequr veshin shokut Petraq? Apo a kanë falur se është hapa e para të turges së tij të pakryer të rinovimit? Sidove gjoftë rinovim i kësaj në këtë dhe i partisë së tyre na kupton ndërmarrën e lukurës nga gjatëripëri. (K. Sh.?) ...

Njoftojmë lexuesit se radioprogrami «Zëri i Kosovës» që emerohet të mërkurën, të enjten dhe të premten. Transmetimi do të jetë

Si i dëshironi reformat ekonomike? 1.- Të shpejtë, por që fillimisht e ulen shumë nivelin e jetesës dhe më pas e ngre atë në mënyrë të dukshme, 2.- Graduale, por që jep fitime të vogla. Janë këto dy mundësitë për përgjigjen për pyetjen që ne ja drejtuam një kontigjenti të madh su bjektesh, pikërisht për të sond uar opinionet e tyre për këto dy alternativa, që i janë paraqitur sot shoqërisë tonë, në rrugën e reformimit të saj ekonomik. Ja dhe rezultatet teknike të sondimit: RITMET «Të shpejta» «Graduale» PUNËTOR 977 303 FSHATAR 316 123 NËPUNËS 530 204 PENSIONIST 27 26 TË PAPUNË 124 48 TOTALI 1984 704 ANALIZA E REZULTATEVE: Deklarohen për reforma të shpejta (termi shok) 74 për qind e subjekteve, kundrejt 26 për qind që deklarohen për reforma graduale. Nëse e puntorit kanë tregues më të lartë (76 për qind e puntoritëve së ank ek tuar deklarohen për reforma të shpejta), treguesin më të ulët e kanë fshatarët, të cilët në katër tregues e kanë 72 për qind. Interesant është pretendimi i njëfarë për kontigjentit prej 71 për qind e fshatarë të anketuar deklarohen për reforma ekonomike të shpejta. Të theksuarit e reformave të shpejta nuk është një rastësi. Më shumë se një përqind, ky fakt shpreh një pari dëshirën dhe baran- cinë që kanë pjesa më e madhe e njerëzve për një strukturë ekonomike të tipit europian. A nuk duhet të jetë kjo dëshirë vendim një përfundim i tillë? K. Sh. PËLLUMB KALAMETO Tiranë, më 15.10.1991