MANIFEST I NJE GRUPI PREJ 182 INTELEKTUALESH Këtë thirrje patetike jemi mësuar ta shohim të shkruar nëpër faqet e librave shkollore ose studimore, nëpër të cilat tregohen historitë e popujve të botës. Ajo, e përsëritur në shekuj në vende dhe kohë të ndryshme, si rrjedhë, leshohej, qoftë nga sovranët, qoftë nga republikanët, në çastet kur atdheu i kërkonte një rrezik i jashtëm. Mirëpo, historia na mëson se, disa herë luftërat e brendshme, pa vija fronti e pa llogore, u kanë sjellë popujve më shumë dëme e tragjedi se ndonjë invazion i huaj. Konfliktet e gjata brendashterore në Amerikën Latine, Azi dhe kohët e fundit në ish republikat sovjetike e ato të ish Jugosllavisë, janë një dëshmi e këtij fakti. A ndodhet shoqëria jonë shqiptare sot përballë rrezikut të tensioneve të rënda shpërthyese, apo preokupimi për një rrezik të tillë është i pabazuar dhe përdorët vetëm si mjet presioni për të trembur njerëzinë, për qëllime të caktuara elektorale? Një analizë gjakftohtë pa pasione partiake, tregon se në këtë prag zgjedhjesh në vendin tonë janë grumbulluar të gjithë elementët politikë, socialiste dhe ekonomike që nevojiten për një «mishele» eksplozive me shtrirje mbarëkombëtare. Çështja është nëse kësaj «mishele» do t’i vëmë shkëndijen, në Shqipëri do të ve- [tekst i prerë] - ose RREGULLI, QETËSIA E PROGRESI EKONOMIK, - ose KAOSI, ANARKIA DHE KONFLIKTET e ASHPRA POLITIKO - SHOQERORE. Ja cilat janë argumentet tona në dobi të parashikimit të mësipërm: 1. Është e vërtetë se në vendet me tradita demokratike, rezultati i shprehur me anë të zgjedhjeve, parnohet dhe respektohet nga të gjithë, por kjo nuk mund të thuhet e të kërkohet në një vend ku diktatura e egër krijoi një hendek të thellë midis ndërgjegjes politike të qytetit dhe asaj të fshatit, gjë që u shpreh në zgjedhjet e 31 Marsit. 2. Zhgënjimi i qytetit prej humbimit politik të fshatit, pas 31 Marsit, për pak sa nuk çoi në konflikte politike tragjike. Nëse kjo nuk ndodhi ishte merita e opozitës që u sugjeroi qytetarëve durimin, nga njëra anë, dhe shpresën tek zgjedhjet e reja të parakohshme, nga ana tjetër. 3. Në çdo vend ku pushteti vendoset me anën e zgjedhjeve, një fitore parlamentare prej 2/3 nga ana e një partie, do t’i siguronte asaj jetëgjatësi e stabilitet dhe do ta bënte atë plotësisht përgjegjëse për çdo gjë që do të ndodhë brenda kufijve të vendit ku a- [tekst i prerë] 5. Transformimet që po jetojmë, janë kaq të thella, sa që me të drejtë duhet t’i quajmë e t’i trajtojmë si revolucionare. Historia na mëson se të gjitha lëvizjet revolucionare fitimtare, kanë filluar nëpër qytete; se qyteti ka qenë lokomotiva e tyre; se fshati i ka ndjekur ato me vonesë. Nisur nga këto fakte historike të pamohueshme, asnjë forcë politike nuk ka ka të drejtën morale të instrumentalizojë inercinë politike të fshatit e ta përdorë për të qëndruar në pushtet, duke mos përfillur pasojat e rënda që mund të ketë ky ngulmim kryeneç për fatet e vendit, sepse asnjë qeveri nuk mund të qeverisë pa mbështetjen e qytetit. 6 Janë të gjitha shpresat të besohen se gjatë këtij viti në ndërgjegjen e fshatarit kanë ndodhur ndryshime të mëdha në drejtim të emancipimit politik të tij. Tek ai po vihet në rizgjim i patriotizmit të tij tradicional që ishte baza shpirtërore e angazhimit të fshatarit tonë në lëvizjet e armatosura për liri, si në kohën e Turqisë ashtu edhe në atë të Luftës së fundit kundër okupatorit. Por, nëse, për të keqen e madhe të këtij vendi, gjendja e sotme kaotike do të instrumentalizohet nga forcat që sot janë në pushtet dhe do t’i paraqitet fsha- [tekst i prerë] A mund t’i marrim seriozisht premtimet e saj se me të fituar në zgjedhje do të vendosë rregullin dhe qetësinë? Përse nuk e ka vendosur deri tani këtë rregull të premtuar, megjithëse ajo është mbajtëse absolute e pushtetit legjislativ, ekzekutiv dhe juridik? A nuk do të ishte një gjë e tillë prova e fuqisë së saj dhe propaganda më e mirë elektorale në dobi të saj? Për ne nuk kanë tepër rëndësi debatet rreth ekzistencës ose jo të forcave të fshehta që hartojnë, ose vënë në zbatim, skenarë. Fakti i padiskutueshëm është se: REALITETI ESHTE I ZYMTE SA NUK KA KU TE VEJE ME. PER KETE REALITET, SI KUDO NE BOTEN DEMOKRATIKE, DUHET TE MBAJNE PERGJEGJESI MBATESIT E PUSHTETIT. Me manifestin tonë ne: Së pari, i drejtohemi mbarë popullit, që të mos përsërisë gabimin e 31 Marsit, por të votojë për opozitën. Në mënyrë të veçantë i drejtohemi brezit të ri, të qëndrojë konsekuent në rolin e tij të pararojës së lëvizjes për demokraci e të bëhet shpirt i fushatës për fitoren e opozitës. Duke votuar për opozitën ai do të sjellë në fuqi një pushtet të ri që [tekst i prerë] ...socialistëve, të ndershëm, në bazë apo në organizmat drejtues, të pajtohen me idenë e kalimit në një opozitë konstruktive, e cila duhet vendit për të ruajtur nga degjenerimi çdo grup politikansh qeverisës. Të ndërpresin propagandën e sotme të shtypit socialist, e cila ka marrë një drejtim krejtësisht ofensivues e të palogjikshëm; ta zëvendësojnë atë me një propagandë të qetë që do të tregonte projektet e programet e partisë në kushtet e opozicionit. Me këtë ajo do të çonte në uljen e menjëhershme të tensioneve politike ekzistuese, do të qetësonte të gjithë fushatën elektorale dhe do të krijonte kushte reale për të pranuar qetësisht rezultatet e zgjedhjeve. NE, intelektualët e poshtëshënuar, do të dëshironim me gjithë zemër që në gjirin e udhëheqjes socialiste të gjendshin burra të vërtetë, patriotë të vërtetë, të cilët të deklaronin solemnisht qëllimin e tyre për të kaluar në një opozitë konstruktive, duke lejuar opozitën e sotme të verë në provë aftësitë e saj qeverisëse. DO TE ISHTE KY NJE GJEST HISTORIK! Fuqitë që do ta udhëhiqnin këtë gjest do të hynin në histori [tekst i prerë]

Atëherë si duhet ta kuptojmë këmbënguljen e madhe që shprehin kjo parti, nëpërmjet shtypit e liderëve të saj, për të fituar përsëri? Në gjysmën e dytë të vitit të kaluar ishte paralajmëruar se lëvizjet e armatosura për liri, si në Kosovë këtij vendi, gjendja e sotme kaotike do të instrumentalizohej paraqitej fshehtësisë si konsekuencë e demokracisë; nëse fashatarësia do të binte në këtë kurth dhe me votën e saj do t’u dorëzonte pushtetin edhe një herë atyre që e katandisën vendin në këtë gjendje, atëherë këtë vend do ta priste një periudhë e gjatë vështirësish ekonomike e trazirash politike, nga të cilat askush nuk do të dilte i fituar. Sipas të gjitha gjasave popullsia qytetare, e cila më 1 prill 1991 u bind thellësisht të opozitës për çështje, për shkak të besimit dhe të autoritetit që gëzonte fjala e saj, kësaj radhe mund të mos tregojë të njëjtën bindje. Ngjarjet e ditëve të fundit janë sinjalet e para të një eventualiteti të tillë. politikë, socialiste dhe ekonomike që nevojiten për një «mi-shel» t’i vëmë shkëndijën detonatore, apo do t’i hedhim ujën zjarfikës. Është mjaft i përhapur mendimi se vullneti i lirë i popullit që do të shprehohet në zgjedhjet e 22 marsit, do ta zgjidhë krizën e thellë; se respektimi i këtij vullneti është çelësi i artë i zgjidhjes së krizës. Po të qe kështu të gjithë do të flinim të qetë dhe do t’i prisnim këto zgjedhje bashkë me zgjidhjen e krizës. Por, analiza objektive e ngjarjeve që po përjetojmë, e fakteve që po vëzhgojmë, tregon se zgjedhjet e 22 marsit, në vetvete nuk nënkuptojnë një zgjidhje automatike të krizës, të pavarur nga rezultati i zgjedhjeve. Përkundrazi, jemi thellësisht të bindur se: - VARESHIT nga rezultati i kohshme, me anën e zgjedhjeve, një fitore parlamentare prej 2/3 ajo qeveris. Në se kjo nuk ndodhi me qeverinë fituese të Partisë së Punës, do të thotë se rezultatet e 31 Marsit nuk shprehnin vullnetin e pjesës më të ndërgjegjshme të popullit, e pjesës politikisht më aktive të tij, të përqëndruar në qytet. 4. Vetë evolucioni i partisë fituese, ndërrimi i emrit dhe i programit të saj dhe afrimi i këtij programi tek ai i opozitës, tregon se opozita pati meritën e madhe historike jo vetëm të parashikojë rrugën, nëpër të cilën do të duhej të ecte vendi, por edhe të jetë guximin për t’u vënë, jo pa rrezigje, në krye të proceseve demokratike. Ajo - OPOZITA E VËRTETË DEMOKRATIKE, pra, ka të drejtën morale të kërkojë të dalë në zgjedhjeve, një fitore parlamentare prej 2/3 krye të proceseve demokratike. Ajo - kërkojë të dalë në Kështu p.sh., në Pogradec e gje-

Figurat që do ta udhëheqin këtë gjest do të hynin në histori. Tërheqja, kur atë e kërkon interesi i vendit është një heroizëm i vërtetë. Mësyja kur ajo e plagos vendin, është një vepër kriminale. Nuk po u bëjmë socialistëve thirrje për pranim të disfatës në një duel, por një ftesë për pajtim, për shmangien e duelit dhe heqjen përpara vëllazërisht. Një gjë është e sigurtë. Tërheqja fisnike që u propozojmë do të krijonte bazën më të fuqishme morale për një bashkim e pajtim të të gjithë atyre shtresave dhe grupeve që sot e ndjejnë veten në armiqësi. Me këtë do të fitonim të gjithë! Do të fitonte SHQIPËRIA dhe gjithë bashkësia e shqiptarëve të botës!

Një analizë gjakftohtë pa pasione partiake, tregon se në këtë prag zgjedhjesh në vendin tonë janë grumbulluar të gjithë elementët politikë, socialiste dhe ekonomike që nevojiten për një «mi-shel» eksplozive me shtrirje mbarëkombëtare.

Kështu p.sh., në Pogradec e gje-

Me datën 11 mars 1992 gazeta «Zëri i Popullit» botoi një letër të hapur, «Mos e dëgjoni atë zë... është zëri i përçarjes», ku ndër të tjera thuhet: «Të nderuar Intelektual»! Tregojini popullit të vërtetën. Mos e humbni toruan, tregohuni të matur, ju jeni prijësit e demokracisë së vërtetë në Shqipëri. Në këto momente të vështira, më shumë se kurrë populli ka nevojë për ju.» Në përgjigje të thirrjes së organit të PS-së po botojmë manifestin e mëposhtëm.

1. Bajram Preza 2. Bedri Dedja 3. Besim Daja 4. Petrit Gace 5. Selaudin Bekteshi 6. Teki Bicoku 7. Ylli Popa PROFESORË 8. Agim Popa 9. Bujar Hoxha 10. Fehmi Shehu 11. Pandeli Cina 12. Koço Glozhëni 13. Panajot Boga 14. Petraq Petro 15. Selim Islami 16. Shefqet Ndoqi 17. Viron Kola DOK., DOC. B.V.SH., K.Sh. 18. Afrim Tabaku K.Sh. Shef lab. 19. Adrian Shehu K.Sh. 20. Agim Berdalla Docent 21. Agim Budo K.Sh. 22. Agim Karcanaj Doc. Shef kat. 23. Agim Shehu Docent 24. Ahile Kero K.Sh. Shef lab. 25. Arben Dushi K.Sh. 26. Arben Santo Doc. Shef kat. 27. Arben Tashko Doc. Dek. Fak. 28. Arfan Buda Doc. 29. Alfred Priftani, K.Sh. 30. Agron Lufi Doc. 31. Angjelin Shjefni K.Sh. 32. Baftjar Nevruzi K.Sh. Zv. Dr. 33. Bashkim Resuli Doc. Shef Kl. 34. Bedri Byluku K.Sh. 35. Besnik Gjongecaj K.Sh. 36. Eduart Gjika K.Sh. 37. Burhan Cela Doc. 38. Durim Bebeci Doc. 39. Enver Faja, Doc. Kryearkitekt 40. Esat Emiri Doc. 41. Fatos Adami K.Sh. 42. Fatos Harito K.Sh. 43. Fatos Klosi Doc. Shef kat. 44. Fatmir Elmazi K.Sh. 45. Fedhon Meksi K.Sh. 46. Flamur Zela Doc. 47. Frida Shahini K.Sh. 48. Gëzim Haxhari K.Sh. Shef kat. 49. Gëzim Mukli Doc. 50. Gëzim Pepi Dr. 51. Gjergj Causi K.Sh. 52. Hasan Karagjozi Doc. 53. Hysen Agolli Doc. 54. Ilo Mele K.Sh. 55. Ismail Demneri Doc. 56. Ismail Sulo K.Sh. 57. Isuf Reçi Doc. 58. Isuf Sukaj Doc. 59. Jakup Agalliu Doc. Zv. Dek. 60. Jani Teta K.Sh. 61. Jolanda Koçi K.Sh. 62. Kasem Bokshi Doc. 63. Kostë Koçi Doc. shef katedre 64. Kudret Velça Dr. 65. Kristo Pano Doc. 66. Luan Karçanaj B: V. Sh. 67. Lugji Gjoka K. sh. 68. Llazar Xhajanka B: V: Sh. 69. Mahmut Shushku K. Sh. 70. Maks Cikuli K. Sh: 71. Mehdi Agolli Doc. 72. Mentor Petrela K. Sh. 73. Muharrem Dragova Doc. 74. Muharrem Seseri Doc. 75. Mihal Prifti K. Sh. 76. Murat Manehasa Dr. 77. Myzafer Cela Doc. 78. Nikollaq Koçani K. Sh. 79. Nestor Therecka Doc. 80. Nikolla Qafoku K.sh. 81. Nikolla Verdha Doc. 82. Petraq Marango K. Sh. 83. Petraq Marango K: Sh: 84. Pëllumb Çarçani B. V. Sh. 85. Petrit Barani K. sh. 86. Petraq Xhacka Dr. 87. Petrit Rama Dr. 88. Petrit Dodhiba K. Sh. 89. Petraq Vasili Doc. 90. Pirro Veizi K. Sh. Shef kat. 91. Pjerin Preka K. Sh. shef kat. 92. Pal Xhumari K: Sh: 93. Pëllumb Karagjozi Doc. 94. Pjerin Radovani K. sh. 95. Qemal Mandia Doc. 96. Qevqep Kambo Doc. 97. Rajmond Sharko K. sh. 98. Rajmond Ikonomi B. V. Sh. 99. Rahmi Korbi Doc. dekan fak. 100. Ramiz Topi K. sh. 100. Robert Magapi K: sh: 101. Roland Pinguli Doc. 102. Sefedin Xhemalçe Doc. 103. Sotir Rrapo K.sh. 104. Sul Kodra Doc. 105. Sulejman Zhguli Dr. 106. Skënder Durrësi Dr. 107. Skënder Malja B. V. Sh. 108. Skënder Koja Doc. 109. Skënder Xhiku Doc. 110. Spiro Boci Doc. 111. Spiro Duka Doc. 112. Shyqyri Subashi Doc. 113. Taqo Adami B. V. Sh. 114. Tatjana Dishnica K. sh. 115. Tatjana Harito K. sh. 116. Vladimir Spaho K. sh. 117. Ylli Bujati K. sh. 118. Ylli Kolonja Doc. 119. Thoma Kristo Dr. INTELEKTUALE TË ARTIT DHE KULTURËS 120. Ali Abdihoxha Shkrimtar 121. Arben Kallamata Gazetar 122. Ali Oskeu Piktor 123. Andrea Varfi Shkrimtar 124. Alush Shima Piktor 125. Agim Qirjako Aktor 126. Agim Zajmi Piktor 127. Alfred Bualoti Aktor 128. Ahmet Pashu Aktor 129. Artan Seja Aktor 130. Bashkim Ahmeti Piktor 131. Bashkim Dervishi Piktor 132. Englantina Mandia Shkrim. 133. Edi Hila Piktor 134. Fatos Kola Skulptor 135. Gazmend Leka Piktor 136. Hektor Pustina Asis.op. zëri 137. Kin Dushi Shkrimtar 138. Kujtim Çashku Regjisor 139. Kol Jakova Shkrimtar 140. Leka Bungo Regjisor 141. Llazar Siliqi Shkrimtar 142. Mehmet Elezi Gazetar 143. Mërkur Bozgo Aktor 144. Miltiadh Kutali Pedagog arti. 145. Neshat Tozaj Shkrimtar 146. Niko Progra Piktor 147. Naxhi Bakalli Piktor 148. Ndriçim Xhepa Aktor 149. Ramadan Sokoli Muzikolog. 150. Rikard Ljarja Regjisor 151. Talant Pustina Piktor 152. Tefik Çaushi Studiues 153. Vehbi Skënderi Shkrimtar 154. Vasian Lame Aktor INTELEKTUALE TË NJOHUR TË PRODHIMIT E TË SFERAVE TË TJERA 155. Ana Kolevica Pedagoge 156. Anastas Suli Psikiatër 157. Argjend Tafaj Përgj. klinike 158. Ardian Muço Pedagog 159. Bedri Myderizi Mjek 160. Elmaz Çoçoli Mjek 161. Evan Koco Pedagog 162. Enis Buletini Biokimist 163. Fatos Haxhiaj Biokimist 164. Gëzim Kallçiu Kryeinxhinier 166. Grigor Gjika Jurist 165. Gazmend Velçani Kirurg 167. Gjergj Minga Shef laboratori 168. Idajet Çoçoli Pedagog 169. Idajet Farka Drejtor uzine 170. Kristaq Luarasi In. Min. Ek. 171. Mihal Haxhari Ish.drejtor 172. Mihal Hobdari Inxh. 173. Mihal Tase Mjek shef shër. 174. Mirush Strazimi Inxhinier 175. Muzafer Janina Kardiolog. 176. Pavllo Koja Pedagog 177. Niko Leka Pedagog 178. Sami Manehasa In. Min. Ek. 179. Sezai Disha Inxhinier. 180. Sitki Bushati Mjek 181. Vita Adami Inxhinier 182. Zija Shkodra Historian SHËNIM: Grupi i ngarkuar me rrjeshtimin e emrave sipas alfabetit, të adresueve të manifestit e 182 intelektualëve, për shkak të ngatërresave ka lënë jashtë emrat e mëposhtëm: Kërkojmë ndjesë: 1) Besim Elezi Prof shef katedre 2) Manol Konomi jurist 3) Myslim Islami Doc drej. i muz. 4) Spiro Qirko Prof. kardiolog 5) Veli Zogu Dr kardiolog kirurg