Nuk e di, por ceremonia për ndërrimin e deputetëve dëshmorë me medaljen «Martir i demokracisë», më shtyu të kujtoj si nëpër mjegull fillimet e diktaturës komuniste. Përfytyrimi nuk do të ishte i plotë, po të mos kisha lexuar reportazhet e gjyqit të deputetëve të botuar asi kohe në gazetën «Bashkimi» e të mos kisha ndjekur materialin aq cilësor të televizionit tonë për atë gjyq, Ishte koha kur deputetë nacionalistë kërkonin me ngulm që Shqipëria të mos kalonte në një diktaturë të re, Kishim provuar periudhën e Zogut e diktaturën fashiste. Pse, pse duhej që ky vend, ku prej shekujsh ekzistonte edhe një kanun shumë demokratik për kohën, të binte në kthetrat e sundimit të një njeriu? E kujt më shumë se deputetëve, që i kishin zgjedhur populli si kandidatë të Frontit Demokratik, u takonte të ngriheshin kundër së keqes që po i vinte? Ata, si deputetë, thanë fjalën e tyre hapur, si deputetë kudo në botë ku imunitetin që ia ka dhënë vota e popullit. Por Enver Hoxha me të gjithë shokët që e mbështetnin e që tani shumëm prej tyre dalin si shenjtore, nuk donin të dinin për vullnetin e popullit e për demokraci. Mbi njerëzit e ndershëm të guximshëm që e donin Shqipërinë si Evropa dhe jo si Rusia komuniste, ra dënimi me i rëndë: varja dhe pushkatimi. Pas kësaj kasaphane askush s’do të kishte më guxim të kundërshtonte diktatorin e ri. Përndryshe i priste i njëjti fat si dhe i priti mjaft të tjerë të demokracisë kudo në atdhe, Dhe të luftës së klasave. Për 50 vjet ajo bëri ç’dëshhi dhe si deshi dhe askush nuk guxoi t’i drejtohej ndonjë institucioni ndërkombëtar se në Shqipëri po merren njerëz për shkak të prejardhjes e të ideve. Me një shkrim ose një titull arritëm në rast se nuk i pëllqente diktatorit, autori e pësonte me largim nga puna, me ridukim në klasën punëtore e me transferim më vonë në vendlindjen e tij. Meritat dhe talenti as nuk llogariteshin. Prandaj dhe shtypi e sidomos Kuvendi Popullor që ktheu në një sallë mbledhjeje ku unanimisht falsi stoliste propagandën false të «sukseseve» tona të mëdha. Kjo ishte diktatura që e lamë pas, E megjithatë asnjëherë socialistët nuk i analizuan burrërisht e botërisht të këqijat që i solli partia prej nga ata lindën, ndonjë prej tyre e pashë edhe në sallën ku u organizua ceremonia e dekorimit të familjeve të martirëve të demokracisë, Qofshin ata aq, duke mos guxuar të ngrihen tani kundër ish-diktaturës, kanë fytyrë e marrin pjesë edhe në ceremoni të tilla vetëm se janë deputetë. Po, po, janë deputetë të listës së partisë që akoma e quan revanshizëm kthimin e të drejtave atyre që ua rrëmbyen 50 vjet më radhë, Dhe është po kjo parti, e lindur nga mëma diktaturë, që sot kërcënon se po lind një diktaturë e re, Po le të bëjmë një ballafaqim retrospektiv, Se ç’ishte diktatura komuniste e përshkruam. Se ku është diktatura e re, e ditëve tona që po kanosërka Shqipërinë, le ta shikojmë: - Ekzistojnë shumë parti, ndonëse ndodhej me tepër nga ç’i duhen Shqipërisë. — Secili jo vetëm në Parlament, por edhe në rrugë thotë mendimin e tij, qoftë edhe kundër Presidentit. — Në gazeta shkruhet si duan kryeredaktorët, dhe bashkëpunëtorët e gazetave e kësaj ose asaj gazete, Fakti është, jo rra- [teksti vazhdon i prerë] (vijon në faqen 2) [Kolona tjetër, vazhdim] …të kastrëve dhe të pushtetit? Dhe, a mund t’i quash një ose disa gabime në këto spastrimе si diktaturë, ku ne e dimë mirë kuptimin e kësaj fjale? Dhe «diktaturë» e re e majft nga ish-komunistët i ka kthyer sot në tregtarë e pronarë. Natyrisht, shfrytëzuan periudhën e tranzicionit. Më të aftët kanë bërë para. Kush i ka bërë me zotësi, i gëzohet punës dhe jetës së vet. Asnjë trysni ndaj tij, asnjë persekutim. Madje, ndonjë, qoftë me babanë inkuzitor kundër atyre që të parët guxuan t’i kundërviheshin diktaturës komuniste, sot e ke dë… [Kolona tjetër] …në degën tuaj të re krahas aktiviteteve të shquara të afrohen sa më shumë intelektualë, sidomos me prejardhje nga «shtëpi të mira» siç i thoni ju. Dhe në fakt që në sallë kish filluar afrimi i tyre me PD, që në qëndrimin larg rregullave procedurale, pra bisodehë për krijimin e degës nga njëra anë dhe nga ana tjetër me intelektualët për problemet e vendit. Dhe këto gërshetoheshin natyrshëm siç janë realitetet. Dhe pyetjet janë të shumta, sepse dhe shqetësimet janë të shumta. Z. Adem Leda, është i shqetësuar sepse për të emërimet … [Teksti nis në mes të fjalisë] të gjakmarrjes që e donin Shqipërinë për Evropën dhe jo si Rusia komuniste, rrë askush s’do të kishte më guxim të kujdestë—[?] një dhe i pari mijëra martirë të tjerë të demokracisë kudo në atdhe. Dhe jo vetëm ata, por tërë familjet e të afërmit e tyre, sepse të gjithë ishin armiq të Shqipërisë pa bërë asnjë faj?! Ndaj hakmarrjes makabre të diktatorit të gjithë kolegët e tij, qoftë dhe ata që ai vetë i dënoi me vdekje, sepse s’u besoi, më shihnin entuziastë se shqiptari po martirizonte shqiptarin në emër të

Më 14 tetor, kryetari i PD, z. Eduart Selami u takua me aktivistë e intelektualë të Malësisë së Madhe. Në këtë takim ishin të pranishëm dhe kryetari i grupit parlamentar të PD z. Ali Spahia dhe deputeti i zonës z. Dodë Kacaj. Me rastin e ndarjes së Malësisë së Madhe nga Shkodra si rreth më vete, z. Kurtulaj nënvizoi idenë se duhet të krijohet dega e PD për rrethin, Kjo ide gjeti mbështetjen e të gjithë të pranishmëve në sallë. U procedua në këtë mënyrë: u krijua një komision provizor me 19 vetë, në përbërjen e të cilit bëjnë pjesë aktivistë të shquar të PD, përfaqësues të komunave dhe intelektualë me reputacion anëtarë ose jo të PD, Kryetar i komisionit u zgjodh z. Nikolin Narkaj. Ky komision duhet të organizojë zgjedhjet në seksionet ku s’janë bërë, të caktojë delegatët për konferencën, dhe të organizojë konferencën e parë të degës së Malësisë së Madhe, Data e konferencës u caktua 19 nëntori.

Me 14 tetor, kryetari i PD, z. Eduart Selami u takua me aktivistë e intelektualë të Malësisë së Madhe. Më pas e mori fjalën z. Eduart Selami, Kryetari i degës së PD për rrethin traj për het në një situatë kur PD është në opozitë, dhe kur jemi në fushatën e zgjedhjeve brenda partisë. Unë do t’ju quaj relativisht të rinj në kuptimin që procedurat që do të kaloni ju tani, ne i kaluam si parti jo më larg se 2 vjet të shkuara dhe nga ana tjetër, seksionet kanë ekzistuar edhe në kuadrin e ndëngës në Shkodër. Por për rrethin tuaj është moment me rëndësi krijimi i degës së PD, Është e rëndësishme nga pikëpamja utilitare. Nëpërmjet saj do të keni mundësi të beni më të pranishme hallet e problemet tuaja në parlament e në qeveri, Të kemi parasysh se alternativa e PD është alternativa e k- tyrët që s’mafton. Detyra të tjera qëndrojnë përpara nesh, ato janë të përmasave të sfidave të kohës; Por krahas këtyre problemeve të mëdha ka dhe shqetësime të përmasave më të vogla por që duhen zgjidhur. Kështu mora vesh se jeni keq me furnizimin me karburant. Kjo është e pafalshme, Nëpërmjet deputetit apo organeve të pushtetit lokal ose dhe duke i kërkuar ndihmë bashkisë së Shkodrës duhet patjetër të sigurohet transporti për të marrë kripën në Vlorë, Këto janë shqetësime që shndërrohen në probleme si pasojë e neglizhimit dhe mosorganizimit siç duhet të punës, Duhet ta kuptojmë se në një moment historik, Po kalojmë nga një sistem i centralizuar, jo rentabël, i punës së shfrytëzuar në një sistem të ri. të decentralizuar vertical, në shoqërinë e punës së lirë. Në një shoqëri të tillë shanset për çdo janë të barabarta, por ama shanset dhe jo rezultatet. Ata varen nga puna e secilit, Kushti primar është angazhimi total, Demokraci do të thotë pjesëmarrje e lirë e vullnetshme e shumicës në prodhim, fitim, qeverisje, kudo, PD i ka dalë zot vendit në këto momente të vështira e blindur që do t’ia dalë mbanë. Shqipërinë do ta zhvillojmë në atë jetojmë e përpiqemi këtu, Dhe nëse përpjekjet tona janë në rrugë të drejtë atëherë ndi- ... ...ni rrethin e Malësisë së Madhe janë të pasudiura mirë. Z. Selami i tha se problemi i emërimit qëndron dhe në tërësi është zgjidhur drejt, por ka dhe gabime të cilat duhet të ndreqen. Për këtë janë lënë sërish PD është një parti e hapur, na tregoni ku keni gabuar, kandidoni të rinj që e meritojnë dhe kështu ndreqet. Zotërinjtë Lika dhe Dull kërkonin të dinë si u konceptua qëndrimi ndaj monolistëve dhe pse PD ka toleruar dhe mbikëluar ata? Z. Selami theksoi se PD e ka pranuar diversitetin e mendimeve, ai ekziston dhe pas largimit të monistëve. Por diversiteti i mendimeve, nuk ka gjë të përbashkët me opozitën brenda partisë. Ata që në momentin kur nuk morën ato poste që mendonin se meritojnë, i janë kundërvënë partisë. Nuk është një njeri apo një tjetër që i pengoi ata, por Këshilli Kombëtar mbërrt që me anë të mekanizmit të votimit vendos. Në mbledhjen e fundit të Këshillit Kombëtar ata dolën me një platformë e vijë të re politike që kërkuan t’ia imponojnë Këshillit, por dështuan. Shumica vendos dhe vullneti i saj është përcaktues. Nga ana tjetër, PD nuk miklon asnjërin, por parimi i tolerancës është atribut i PD. Dhe kjo do ta vazhdojë të jetë në çdo në të ardhmen. Ludovik Elezi shpreh shqetësimin se fondet e rrethit të tyre po përdoren nga rrethi i Shkodrës. Ilir Çome tha se demokracia në këtë moment duhet të kuptohet jashtë interesave personale, duhet parë si obligim kombëtar. Ata që ankohen nga shumë janë më mirë se të tjerët që po e mbështesin me bindje reformën. Z. Selami sq- ... …më të kur kemi kaq shumë punë për të bërë. Të interesuar ishin banorët e Koplikut për problemin e ndarjes së tokës. Në lidhje me këtë z. Spahia sqaroi se toka do të ndahet sipas ligjit ekzistues, proporcionalisht sipas frymëve. Me këtë ligj dolëm në programin tonë në 22 Mars dhe populli na mbështeti. Ne nuk do të lëvizim nga programi ynë. Ai që nuk është me këtë program të gjejë veten diku tjetër. Amendamenti që po përgatitët vetëm plotëson ligjin për s’e ndryshon thelbin e tij, LORENC LIGORI

i PS në Pogradec — PUSHTETI LOKAL SPAR­TOHET ME FSHESË TË HEKURT NGA ÇDO DEMOKRAT. — ISH-SEKRETARËT E PP NË KRYE TË PUSHTETIT LOKAL. — KRERËT E SHOQATËS SE ENVERIT PËRSPRI NË PUSHTET DHE TË PLOTEFUQISHËM. — ISH-KRYETARI I DPM DHE I SHIK-ut, I LARGUAR NGA REFORMA, ZGJIDHET INSTRUKTOR I MBROJTJES DHE RENDIT. — A MUND TË QUHET E RINOVUAR PS ME ENVERISTË KOMUNISTË QË I VËNË NË KRYE TË PUSHTETIT LOKAL? — PS PO BLLOKON VETË PUSHTETIN LOKAL, PO BLLOKON QËLLIMISHT RE­FORMËN. Me datë 24.9.1992 kur ishte caktuar mbledhja e Këshillit të rrethit këshilltarët e grupit të PD dhe përfaqësuesi i PSD e PR në një deklaratë të përbashkët evidentojnë mangësitë në procedurën e thirrjes së mbledhjes, publikimit të saj të paraqitjes së materialeve, të cilat për çështje të rendit të ditës kërkojnë futjen e raportimit të kryesisë së rrethit për veprimtarinë e saj si dhe shtyrjen e mbledhjes dhe plotësimin e materialeve, duke respektuar normat ligjore, por që për socialistët nuk përbën pengesë, të cilat zhvillojnë mbledhjen në mungesë të këshilltarëve të forcave të tjera politike. Struktura e aparatit të këshillit të rrethit u miratua nga kjo mbledhje në të cilën vihеt re jo përpjekja e saj në funksion të zhvillimit normal të punëve të kësaj administrate, por krijimi i hapësirave për të sistemuar anëtarët e PS brenda hallkave të saj. Në përputhje me këtë strukturë, kryetari i këshillit të rrethit emëron personelin administrativ, ku kriteri përcaktues është kriteri partiak. Ndërkohë që komiteti i mëparshëm kishte në përbërje të vetë katër shefa seksionesh anëtarë të partive të ndryshme politike, në aparatin e këshillit të rrethit emërohen shtatë shefa seksionesh anëtarë të PS. Kështu shkarkohet pa asnjë argument shefi i seksionit të bujqësisë z. P. Gërxhalliu, intelektual pa parti, specialist agronom me reputacion profesional e moral, i emëruar tre muaj më parë për tu zëvendësuar me partiakun punist G. Tola, mbi dhjetë vjet pjestar i aparatit të komitetit ekzekutiv, zooteknik. Në këtë seksion emërimet janë bërë pa kriter, me synimin për të sistemuar në punë anëtarët e PS, duke pakesuar në mënyrë të pajustifikueshme punonjësit e kadastrës, duke i përgjysmuar ata kur dihet ngarkesa e punës së këtij seksioni. Veç kësaj ky seksion lihet pa veteriner dhe kjo vetëm për të larguar veterinerin që ishte, sepse ai hodhi teserën e PS dhe refuzon të jetë anëtar i saj. Një nga krerët e shoqatës së Enverit sh. S. Pollo. emërohet shef i seksionit të organizimit, për të zëvendësuar anëtarin e këshillit të rrethit, përfaqësues i PSD, z. A. Burnazi, i cili përballoi me sukses organizimin e dy fushatave elektorale, i vendosur në këtë detyrë me konsensus mes forcave politike në rreth. Vendoset shef i seksionit të arsimit S. Topçiu ish-punonjës i këtij seksioni për më shumë se tetë vjet për të zëvendësuar S. Ambo, emëruar para disa muajsh, përfaqësuesi i vetëm i PR në këtë aparat, njëherësh anëtar i këshillit të rrethit, kur Pogradeci është ndër rrethet e pakta ku shkollat janë filluar në tërësi mësimin normalisht. Vendoset inspektori i mbrojtjes e i rendit ish-kryetari i degës së PB dhe më pas Kryetar i Shikut, nxjerrë nga reforma në asistencë. Po kështu mund të flitet për seksionet e tregtisë, financës, statistikës programacionit, etj, të cilat padyshim gjetja më e goditur, mbetet emërimi shef i seksionit të kulturës i sh. Aurel Duka, të devotshmit të PS, i kapur nga policia në terrin e natës duke rrjollosur fasadat e godinës së qytetit. (Vijon në faqen 3) Menjëherë pas zgjedhjeve socialist filloi të fryjë era e revanshizmit, për të ndarë prenë e fitores së pushtetit lokal. Me shpalljen e rezultateve të zgjedhjeve, punistët filluan hakërrimat e hapura kundër përfaqësuesve të PD dhe të forcave e simpatizantëve të këtyre forcave me detyra të ndryshme në ndërmarrjet shtetërore. Duke qenë e njohur se PS në Pogradec përfaqësohet kryesisht nga njerëz e karrieristë nga më ekstremistët, kuptohet se këto thirrje të buruara nga instinkti revanshist komunist do të zinin vend në pushtetin lokal dhe në veprimtarinë e tij. Që në mbledhjen e parë të Këshillit të rrethit u duk qartë se ata nuk do të shqetësohen, për problemet e rënda ekonomike e sociale, zgjidhjen e të cilave e prem­tuan gjatë fushatës, se nuk kanë në mend të vënë këtë pushtet në funksion të zbatimit të reformës ekonomike dhe ligjshmërisë, por se do të zbatojnë sipas vendimeve të byrosë të PP(S) platformën revanshiste e njëherësh do të përpiqen për të futur në qorrsokak veprimtarinë e këtij organi, në kuadrin e përgjithshëm të programit socialist-komunist për destabilizimin e gjendjes në vend. Në këtë mbledhje zgjidhet kryetar, i këshillit të rrethit njeriu i bindur partiak, i cili nuk ishte përzgjedhur deri në këtë moment me aparatet e PP, për të mbuluar shporën me instruktorë e sekretarë, të cilët do të luanin e po lozin me të vërtetë levat e këtij organi; zgjidhet si nënkryetar një ish sekretar i PP, dhe zgjidhet kryesia, e cila në përbërje të saj ka shumicë enveriste përfaqësohet, nga ish funksionarët e PP si ish-instruktori i PP dhe ish-sekretari i saj Pagësor Zeneli. I përkëdheluri i shoqërisë Gjelë, për të cilin nuk repektohet struktura e miratuar nga qeveria dhe emërohet nëkryetar funksionar, trombonisti i PP(S), kryetari i eurosocialistëve, Aurel Duka e figura të tjera të kësaj; Ky shtab punistësh i quajtur kryesi e rrethit filloi në kundërshtim me dispozitat ligjore, në fuqinë emërimet e shkarkimet e këshillave drejtues të ndërmarrjeve dhe të drejtorëve të tyre, duke vendosur kudo punisto-socialistë e duke shkarkuar punonjës e intelektualë pa parti, apo anëtarë të forcave të tjera politike. Kështu në ndërmarrjen tregtare shkarkohet pa asnjë motivacion drejtori i saj pa parti, i vendosur nga K.E.P. Përkohshëm i Rrethit.

- Akuza false për diktaturë të re - - Njëzërit janë të lirë të punojnë ku të duan. Madje të kalojnë në pasaportë shqiptare, por me vizë të huaj, në çdo shtet. Dhe jo vetëm liderët e pushtetmbajtësit, siç ndodhte në kohën e diktaturës, - Zgjedhjet bëhen pa trysni, madje edhe në periudha të vështira, siç qe ajo e fillimit të reformës. - Nderohen ish-partizanët si luftëtarë trima që deshën një Shqipëri të lirë e demokratike, por jo ata që edhe sot kanë mall për diktatorin dhe epokën vëllavrasëse të tij. - Nderohen me përkushtim të gjithë dëshmorët, pavarësisht nga idealet, sepse ata ranë për atë që dheun e lirë, Ja, pra këto dhe shumë të tjera të cilat janë të barazvlefshme nga rëndësia, janë diktatura e re që po lindka në Shqipëri dhe për të cilën flasin aq shumë socialistët! A ka të krahasuar varja, vrajta, torturat, internimi i familjeve dhe cilësimi «armjeri me biografi të keqe» me lënien e vendit të punës të disa aparatçikëve komunistë nga postet drejtuese të dikastereve disa gabime në këto spastrimë fjale? Dhe «diktatura» e re mjaft Natyrisht, shfrytëzuan periudhën e tranzicionit. Më të a-