VEÇORITE sociale-psikologjike të konservatorizmit dhe politika e partive
Në mënyrë të pashmangshme, politika e tranzicionit ka vënë në lëvizje shtresa të gjera të popullsisë dhe ka krijuar orientime të ndryshme shoqërore e psikologjike. Konservatorizmi, si dukuri sociale dhe psikologjike, shfaqet në forma të larmishme në shoqërinë shqiptare të dalë nga sistemi totalitar.
Sociologët e kanë vërejtur se konservatorizmi nuk është thjesht kundërshtim i risive, por një mënyrë të menduari që lidhet me frikën ndaj së panjohurës, me dëshirën për siguri, me mbrojtjen e përvojave të mëparshme dhe me mosbesimin ndaj ndryshimeve të shpejta.
Në kushtet e Shqipërisë së sotme, këto tipare janë forcuar nga trashëgimia e izolimit, nga uniformizimi ideologjik dhe nga mungesa e traditës pluraliste. Kjo e bën që shumë individë të reagojnë me hezitim ndaj reformave ekonomike e politike, edhe kur ato janë të domosdoshme.
Partitë politike, në këtë kontekst, nuk mund të mos mbajnë parasysh këto veçori sociale-psikologjike të elektoratit. Një politikë e mençur duhet të dallojë midis prirjeve konservatore që burojnë nga nevoja për stabilitet dhe atyre që ushqehen nga interesa të ngushta apo nga nostalgjia për sistemin e kaluar.
Nga kjo pikëpamje, roli i partive është i dyfishtë: nga njëra anë, të qartësojnë opinionin publik dhe të edukojnë qytetarin me frymën e lirisë dhe të përgjegjësisë; nga ana tjetër, të shmangin aventurizmin politik dhe ta lidhin reformën me ritmin real të shoqërisë.
Konservatorizmi, kur mbetet brenda kufijve të arsyes, mund të shërbejë si element ekuilibri. Por kur kthehet në pengesë të zhvillimit, ai ushqen pasivitetin, mosbesimin dhe polarizimin.
Prandaj, analiza e veçorive sociale-psikologjike të konservatorizmit është e domosdoshme për të kuptuar politikën e partive në periudhën e tranzicionit demokratik.