E shënuam 80-vjetorin e shtetit të pavarur shqiptar, të ngritur prej orëve më të vështira në historinë e popullit shqiptar. Sot, shoqëria shqiptare, si kudoherë, në këto çaste të rëndësishme, e vlerëson shtetin shqiptar si formën më të lartë politike të ekzistencës së saj. Në sistemin e popullit shqiptar shteti është bërë kusht për mbijetesën kombëtare dhe për lirinë politike. Për këtë arsye duhet të sillemi ndaj tij jo vetëm si ndaj një institucioni juridik e administrativ, por si ndaj një ideje historike. Shteti shqiptar është produkt i aspiratës shekullore për vetëvendosje dhe për afirmim kombëtar. Historia e popullit shqiptar nuk mund të kuptohet pa këtë ide. Nëpër shekuj shqiptarët kanë ruajtur gjuhën, kujtesën historike dhe ndërgjegjen e përkatësisë së tyre, sepse kanë pasur të gjallë synimin për ta pasur shtetin e tyre. Ky ideal nuk është vetëm trashëgimi emocionale. Ai është një program politik dhe kulturor që i jep kuptim jetës publike shqiptare. Pa shtetin, populli shqiptar mbetet i cënuar në lirinë e tij, në sigurinë e tij dhe në mundësinë për zhvillim. Në këtë kuptim, shteti nuk është vetëm aparat pushteti. Ai është organizimi më i lartë i vullnetit kombëtar. Prandaj, në çdo kohë, mbrojtja e shtetit shqiptar do të thotë mbrojtje e qenies sonë historike. Sot, kur Shqipëria po kalon nëpër një periudhë ndryshimesh të mëdha, përgjegjësia ndaj shtetit bëhet edhe më e madhe. Demokracia, ligji, liria dhe drejtësia nuk mund të ndërtohen jashtë shtetit; ato mund të marrin formë vetëm nëpërmjet institucioneve të tij. Nëse e duam të ardhmen tonë, duhet ta kuptojmë shtetin shqiptar si vlerë, si mjet dhe si synim. Vetëm kështu 28 Nëntori mbetet jo vetëm përvjetor i lavdishëm, por edhe thirrje për vetëdije, punë dhe përgjegjësi.

Kthimin e shtetit shqiptar në kufijtë e vitit 1912 e shohim si padrejtësi historike ndaj kombit shqiptar. Shteti i vitit 1912 ishte një fitore e madhe, por jo zgjidhja përfundimtare e çështjes kombëtare shqiptare. Një pjesë e madhe e shqiptarëve mbetën jashtë këtij shteti. Kjo copëtim i kombit e ka shoqëruar gjithë shekullin tonë dhe ka prodhuar padrejtësi, shtypje dhe krizë të vazhdueshme politike. Kur flasim për shtetin shqiptar, nuk mund të harrojmë shqiptarët në Kosovë, në Maqedoni, në Mal të Zi dhe në trojet e tjera etnike. Çështja e tyre nuk është çështje e jashtme; ajo është pjesë e ndërgjegjes sonë kombëtare. Shteti shqiptar, edhe kur është i kufizuar, mbetet qendra politike dhe simbolike e kombit. Por ai nuk duhet kuptuar si mjaftueshmëri. Ai duhet parë si përgjegjësi historike ndaj tërësisë së kombit shqiptar. Për këtë arsye, festa e 28 Nëntorit është njëkohësisht gëzim dhe kujtesë. Gëzim për shtetin e krijuar; kujtesë për pjesën e kombit që ka mbetur jashtë tij. Vetëm një politikë kombëtare e mençur, demokratike dhe paqësore mund ta mbajë të gjallë këtë ideal dhe ta shndërrojë atë në program bashkëkohor. Shteti shqiptar duhet të jetë i hapur ndaj këtij misioni: të mbrojë lirinë, dinjitetin dhe të drejtat e shqiptarëve kudo që jetojnë.

[tekst i gjatë në kolonë, kryesisht i lexueshëm vetëm pjesërisht në figurën e dhënë; faqja është e përmbysur dhe shumë rreshta janë të paqartë] [?] shteti shqiptar i vitit 1912 [?] pavarësia shqiptare [?] kombi shqiptar [?] Evropa [?] monarki [?] pushteti [?] demokracia

Mendësia e sundimit, si shfaqje etnike këtu në Shqipërinë e shekullit të 20 e më tepër në Shqipërinë e Shqipërisë, po e merrte përmbajtjen dhe formën e ideologjisë së shtetit e të kulturës [...] [tekst i mbetur i palexueshëm pjesërisht në figurë]

[tekst shumë i paqartë, pjesërisht i prerë dhe i palexueshëm në këtë figurë]