- PËRGATITUR PËR «RD» NGA GAZETARI ZVICERAN MANFRED FERRARI - Shqipëria po fillon të zgjohet pas një gjumi të përdhunshëm prej 50 vjetësh komunizëm. Me drojtje ka nisur të luftojë një demokraci, një fidan, që delikat dhe lehtësisht i plagosshëm. Me mijëra makina private lëvizin nëpër një vend, i cili deri tani ka bërë njohur vetëm automjete sheterore. Kudo po mbijnë dyqane kankalerish dhe mallrash të përçiera, të cilat kanë dëshirë të plotësojnë brenda pak muajsh një kërkesë të stuhishme për konsum. Nëpër rrugët e kryeqytetit Tiranë pulsojnë njerëz që, në fillim të këtij zhvillimi, as që mendohen se do të mund të vinte ndonjë ditë prej diçkaje. Ky zhvillim i rrufeshëm kuptohet prej shumicës së shqiptarëve si një shpresë e demokracisë, por ndokush që gjen kohë për ta analizuar gjendjen në vend, arrin shumë shpejt në përfundimin se, pas kësaj dinamike të sipërfaqshme, fshihet një mendësi, e cila mund të krijonte më tepër rrezik se sa shans. Konsumi nuk duhet të zëvendësohet me demokracinë. Konsumi është një produkt i një ekonomie tregu të qeverisur në mënyrë demokratike. Edhe ekonomia e tregut krijohet vetëm atëherë, ku ekzistojnë puna dhe tregu. Me sa duket, këtë gjë nuk e kanë kuptuar deri tani shumë shqiptarë, si edhe disa persona përgjegjës të qeverisë. Le të jemi të sinqertë: makinat që shkarkohen pothuajse përditë nga tregtarët në portin e Durrësit, janë automjete që, në vendet ku janë shitur, autoritetet e atjeshme nuk i lënë të qarkullojnë nëpër rrugë për shkak sigure. Aksidentet e shumta që qarkullojnë na japin një dëshmi makabre për këtë që thamë. Televizorët, radio-kasetofonët, dhe frigoriferët blihen me para që vetëm në një pjesë të vogël rrjedhin nga fitimet e punës në vend. Gjendja katastrofike e tregut të punës mund të rregullohet vetëm me anë të një programi të gjithanshëm të zënies me punë, program, i cili të përfshijë shestra të gjera të popullsisë. Në radhë të parë, në Shqipëri nuk nevojiten makineritë të reja, por nevojitet një mentalitet i ri për punë. Letargjia e frymëzuar nga komunizmi duhet të zëvendësohet me dëshira nga vullneti për të krijuar çështje e mundur me ato mjete që posedon aktualisht vendi. Gjithashtu duhet të rimëkëmbet një nacionalizëm i shëndoshë, në mënyrë që çdo shqiptar të jetë përsëri krenar për kombin e vet. Në këtë mes, të huaj që vijnë në Shqipëri nuk duhen konsideruar si lopë qumështi të mirëpritura, që mund t’i mjelësh për vdekje. Pasuritë që sjellin ata në këtë vend, i kanë fituar me punë të vështira shumëvjeçare. Qeveria dhe populli duhet të fillojnë të bëjnë dallimin midis miqve bujarë e të gatshëm për ndihmë dhe «korbave» komercialë. Çmimet aspak realiste për hotele, zyra dhe mjete transporti nuk mund ta kenë kurrsesi jetën të gjatë, sidomos, në kohën e një krize të tillë, shumë shtete të tjera e dini do t’ia kthejnë shpinën popullit shqiptar. Ekonomia e tregut është e ashpër dhe e pamëshirshme në të gjitha ato raste kur çmimet nuk i përgjigjen shërbimit të ofruar. Edhe të ashtuquajturat shoqëri të përbashkëta mund të ekzistojnë vetëm atëherë kur, përveç partnerit shqiptar, përfiton edhe të huajt financues. Në një konferencë ambasadorësh që u mbajt para pak kohësh në Tiranë, përfaqësuesi i njërit prej shteteve më të rëndësishëm të Evropës vërejti se «asnjëri nga projektet e deritanishme me partnerë nuk funksionojnë dhe se ndryshimet në mentalitet si edhe barrë administrative janë shumë të mëdha». Vetëm konsum nuk është demokraci! Demokracia mund të jetë vetëm fryt i përpjekjeve të përbashkëta të popullit shqiptar. Në qoftë se rrëzohet nuk do të jenë hapat e posaçëm, atëherë Shqipëria do të bëhet një kokë e fuqishme ndërkombëtare, e cila vërtetë një rol të dorës së dytë, do ta lënë shumë shpejt në baltë miqtë e saj të porsafituar. Edhe korbat fluturojnë tutje, pa i përfillur viktimat e tyre, kur atyre nuk u ka mbetur më mish.

AUSTRI Me rastin e 28 Nëntorit 80-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë, ambasadori i jashtëzakonshëm dhe fuqiplotë i Austrisë, z. Albert Alikaj, dha një pritje në selinë e ambasadës. Për këtë ngjarje pjesë kishin ardhur përfaqësues të lartë të presidencës, kancelarisë dhe parlamentit federal austriak, të ministrisë së punëve të jashtme të Austrisë, si dhe të Financave, të Bujqësisë, të Arsimit të Shkencës, titullarë të misioneve diplomatike të akredituar në Vjenë, zyrtarë të lartë të organizatave ndërkombëtare, zyra së OKB-së në Vjenë, të UNIDO-s, IMATOM-it, të komisionit të luftës kundër drogës të OKB-së, me rezidencë në kryeqytetin austriak, bankierë, afaristë, përfaqësues të firmave të ndryshme austriake, gazetarë etj. Merrnin pjesë gjithashtu përfaqësues të lartë të shoqërive të njohura austriake, si ajo e nxjerrjes dhe e përpunimit të naftës, e përpunimit të artikujve të kristalore zbukurues, etj. Pritja kaloi në një atmosferë të ngrohtë dhe miqësore. HUNGARI Me rastin e 28 Nëntorit, 80-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë, ambasadori i jashtëzakonshëm dhe fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Hungari, Lisën Zash-kurthi, dha një pritje në selinë e ambasadës. Morën pjesë zyrtarë të lartë hungarezë në fushën e financës, kulturës, arsimit, gazetari tregtarë etj. Në pritje asistoi edhe Katona Tarnas, sekretar shteti i zyrës së kryeministrit, Annus Antal, sekretar shteti në ministrinë e Mbrojtjes, Istvan Baba, zëvendëssekretar shteti në ministrinë e Punëve të Jashtme etj. Në pritje asistoi gjithashtu edhe trupi diplomatik i akredituar në Budapest. Pritja kaloi në një atmosferë të ngrohtë, miqësore e të gëzuar. BULLGARI Me rastin e 28 Nëntorit, shpalljes së Pavarësisë Kombëtare, ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Bullgari, Koqo Ko- te, dha një pritje në hotel «Varshava» për shqiptarët me banim në Bullgari. Në pritje merrnin pjesë edhe shqiptarë të ardhur nga Kosova dhe Maqedonia. Pasi i përshëndeti të pranishmit, zoti Koqo Kote i njohu ata me zhvillimin e proceseve demokratike në Shqipëri, me vështirësitë dhe sukseset e arritura, duke shprehur optimizmin si ditë të tilla të bukura do të festojë Shqipëria edhe në të ardhmen. Shqiptarët e mbledhur me kënaqësi i dëgjuan një telegram përshëndetjeje presidentit të Shqipërisë, zotit Sali Berisha, në të cilin thuhej: «Me rastin e 80 vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë ju dëshiroj përshëndetjet më të ngrohta si juve, ashtu edhe bashkatdhetarëve shqiptarë për këtë ditë të shënuar. Populli shqiptar, që ka marrë rrugën e demokracisë, do të dijë t’i kalojë vështirësitë e tanishme sepse ai ka forca të pashtershme dhe pasuri të mëdha. Kombi shqiptar e Bullgarisë, e cila ka dhënë një kontribut të madh në të kaluarën do të jetë edhe sot ndihmës në saj modest.»

- MBRESA NGA 28 NENTORI ’92 - Nga gjithi bota shqiptarët, me sa duket, i mboldhi gjysma e dheut amë-ajo që ndodhet brenda kufijve të Republikës së Shqipërisë. Nga gjithi bota shqiptarët, me sa duket, i mboldhi gjysma e dheut amë-ajo që ndodhet brenda kufijve të Republikës së Shqipërisë, tashmë të lirë dhe demokratike. Eshte pikërisht 28 Nëntori ’92 që, për nga mesazhi që përcjell, aq shumë solemnitet e homoglon parethedhjetjere Vllora ’92 është përshëpr produkt historik i fundit të një epoke dhe fillim të një epoke tjetër historike. Filimi nuk është e gjitha, por sivet ky Nëntor do të na vinte me më shumë se gjysmën e realitetit nga ëndrrat e mëdha shqiptare... përçaktimin ku që ndoshta përbën siglën më të goditur të Vlorës ’92. - Për herë të parë. - Festa mbarëkombëtare e shqiptarëve duhet të fillonte dimë, pavarësisht e vërteta. Ndërkohë, Vllora drejtohej me pasojat e rënda të rrënimit në trup, Megjithatë, ajo gjeti forca që, krahas mikpritjes, ti priste tre shtigjmarët e shqiptarëve të Nëntorit ’12 edhe me urinin e një dite kryefeste. Dhe nuk ke si të mos shprehësh fjalën mirënjohjeje për gjithë ata njerëz që, siç thotë një nga anëtarët e komisionit të përbashkët të përgatitjes dhe organizimit të festës, «për 20 ditë punuan me shpirt ndihmën dhe mbështetjen e gjithsej për organizimin; etj.» - Për herë të parë. - Festa mbarëkombëtare e shqiptarëve duhet të fillonte dimë, pavarësisht e vërteta. Ndërkohë, Vlora drejtohej me pasojat e rënda të rrënimit në trup, Megjithatë, ajo gjeti forca që, krahas mikpritjes, ti priste tre shtegtimtarët e shqiptarëve të Nëntorit ’12 edhe me urimin e një dite kryefeste. Dhe nuk ke si të mos shprehësh fjalën mirënjohjeje për gjithë ata njerëz që, siç thotë një nga anëtarët e komisionit të përbashkët të përgatitjes dhe organizimit të festës, «për 20 ditë punuan me shpirt ndihmën dhe mbështetjen e gjithsej për organizimin; etj.» Përkundruall portit, mes ar-vjuve të menjëhersit qëndron e bardhë ish-rezidenca e Qeverisë së Parë shqiptare. ku Ismail Qemali punoi dhe drejtoi përreth 14 muaj. «Muzeu i Pavarësisë Kombëtare shkëputur bashkëpunimi së Marigose mbi një emblemë për vendosur në hyrjen e godinës dydyshtëke e cila e dëmtuar dhe e lënë në harresë, tashmë është restauruar; jo vetëm në konstrukt por edhe në përmbajtje: Qysh në dhomën e parë, në atë të aktit të shpalljes së pavarësisë, ballafaqohen dokumentat origjinale të këtij akti, ruajtur nga qytetarë të ndryshëm vlonjatë, me dokumentat e falsifikuara prej pafytyrësisë komuniste. Koha e demokracisë po i dekompozon falsifikimet. Emra të fisnikë si Qazim Kokoshi, Muço, Sali Berisha, Lujel Nosi; Mit’hat Frashëri etj. tani dalin në dritë e së vërtetës historike me firmën e tyre në aktin kapital të pavarsisë. Ora 10.10: Vijnë në këmbë ndërtesë për të meruar kujtimet e historisë dhe burra të shquar të saj zotërinjtë Berisha, Arbnori; Meksi; qeveritarë, deputetë; shqiptarë nga Kosova, viset e tjera në ish-Jugosllavi dhe nga diaspora. (Vijon në faqen 2)

Me dt. 27.11.92, ora 10.00 në një nga mjediset e Qendrës Ndërkombëtare të Kulturës në Tiranë, u zhvillua një ceremoni e bukur, e ngrohtë e thjeshtë. Me dt. 27.11.92, ora 10.00 në një nga mjediset e Qendrës Ndërkombëtare të Kulturës në Tiranë, u zhvillua një ceremoni e bukur, e ngrohtë e thjeshtë, me rastin e nisjes së nxënësve dhe studentëve që do të vazhdojnë studimet në Rumani, 70 burra të akorduara nga GQ e verës ruse për arumunët e Shqipërisë. Në këtë takim merrnin pjesë nxënës, studentë, prindër; anëtarë të shoqatës kulturore «Arumunët e Shqipërisë» dhe të ftuar të tjerë. Na nderonin me pjesëmarrjen e tyre Ministri i Arsimit, zoti Ylli Vejsiu; zëvendësministri i arsimit z. Vashllaq Zoto; drejtori i drejtorisë për marrëdhëniet kulturore me botën e jashtme zoti Ramazan Hysa, dhe të tjerë. Po kështu na nderoi me pjesëmarrjen e tij zoti George Miku, ambasador i Rumanisë në Shqipëri dhe bashkëshortja e tij, zonja Teodoresku. Fjalën e hapjes e mbajti kryetari i shoqatës kulturore «Arumunët e Shqipërisë», zoti I. Balla, i cili midis të tjerave falënderoi në emër të nxënësve, studentëve, prindërve, që u gëzuan si dhe në emër të kryesisë së shoqatës, Qeverinë dhe popullin rumun për këtë ... festë bujar. Në fjalën e tij, zoti Y. Vejsiu tha se falë proceseve demokratike që ndodhën në Shqipëri, për krijimin mundësi të tilla për plotësimin e dëshirave dhe aspiratave edhe për arumunët e Shqipërisë. Dhënia e 70 bursave për nxënës dhe studentë arumunë dhe shqiptarë është një ndihmë e madhe, një investim për forcimin e potencialit intelektual të Atheut tonë të dashur Shqipërisë. Ai uroi rrugën e mbarë dhe sukseset në studime. Zoti George Miku, Ambasador në Shqipëri, dha përshëndetjen e vet. Është kënaqësi e veçantë për mua që dhënia e bursave kombëtare me festat e bukura dhe të atdhetare të shqiptarëve më 28 Nëntorin dhe 1 Dhjetorin, festën Kombëtare të Rumanisë, të fundi al u uroi nxënësve, studentëve, prindërve e gjithë suksesë gjatë vazhdimit të studimeve në Rumani. Pastaj përshëndetën prindër, studentë dhe nxënës. Nisja e studentëve për në Rumani u bë dhe me mbështetje të Kishte dalë për të përgatitur, zëvendësministri i Arsimit z. Vashllaq Zoto dhe të tjerë. ANASTAS BUNETI Zv/kryetar i shoqatës kulturore «Arumunët e Shqipërisë»

Deklaron kryetari i shoqatës «2 Prilli» «Masakra e 2 Prillit si dhe inskenimet para e pas saj ishin pjesë e një plani politik, i tija korrespondenti të AT-SH-së kryetari i shoqatës antikomuniste «2 Prilli», Eduard Perja. Në inspektimet, vëzhgoj ai, që në bankën e të akuzuarve të mos ulen vetëm të rinjtë e dësh, në breshër me Shkodrës, një nxjerrat partie, një zvendësministri Policie, por ata që dirigjonin sipër tyre, andej nga erdhën urdhrat për vrasjet. Duhej çuar në qeli pozicioni i Ramiz Alisë, roli i tij në këtë ngjarje dhe të vihen përballë ligjit udhëheqësit e vrasjeve dhe plagosjeve të shumta, ashtu edhe autorët e drejtpërdrejtë të tyre. Gjithçka është e nevojshme të hedhë dritë edhe mbi autorët që u shpërndanë snajperë fotografitë e disa prej drejtuesve të degës së PD për Shkodrën. Organizata humanitare ndihmojnë për përmirësimin e kushteve në shëndetësi Për përmirësimin e kushteve në sektorin e shëndetësisë në Durrës «Misjoni pa kufi» solli dhe montoI plotësisht sallën e kirurgjisë, marinarët e destrojerit anglez «Gloucester» punuan për riparimin dhe ly- (Vijon në faqen 4)

- 60 firma ekspozojnë prodhimet e tyre - Në një ambient të këndshëm, tregues i një parapërgatitje serioze dhe me një «bekim» e personaliteteve më të larta shtetërore shqiptare, Presidenti Berisha, Kryeministri Meksi, dhe zv. kryeministri sloven z. Rigelnik, në Qëndrën e Manifestaimeve Ekonomike në Tiranë u çel sipari i një asistimi 15 ditor të ekonomisë sllovene. Paneli i këtij «Ditë të ekonomisë Sllovene» është manifestim më i madh ekonomik i organizuar deri tani tek ekonomia e një njerës në part në vendin tonë për herë të parë i rëndësishëm që firmave pjesëmarrëse në të, mbi 60 firma sllovene «Flasi» mbi letrën të huaja. Mbi 60 firma sllovene ekspozojnë prodhimet e tyre duke treguar rastin e lartë në të cilin ndodhet aktualisht ekonomia sllovene, e sidomos industria e saj. Pra ato premtojnë o fortë mundësitë e bashkëpunimi midis subjekteve të shumta ekonomike shqiptare, të të gjitha niveleve, në fushën e tregtisë, të mallrave, të investimeve. Jetojmë një periudhë tranzicionale ku është koshihet kombëtare fakti so investimet e huaja do të luajnë një rol kyç në kapërimin e gjendjes së vështirë. Në të vërtetë shumë firma kanë ardhur në Shqipëri dhe kanë përfunduar si met pune fjalën, bashkëbisedimin. Kanë marrë prej palës shqiptare, të gjitha garancitë e duhura për investime, kapërcitë e mundra dhe kanë munguar. Ndërsa panairi slloven është formë konkrete dhe e avancuar e ofertës së bashkëpunimit. Eksporti jep mundësinë për të kërkuar bërtheve të gjurmojë firma vë në përshtatje formate e bashkëpunimit. Duke qenë panairi i parë i këtij lloji që organizohet në vendin tonë me këtë periudhë të rëndë tranzicioni ai paraqitet si shfaqje e mendjes së një vendi ekzistojnë kushtet dhe mungon terreni ligjor për përkrahjen dhe bashkëpunimin me firmat e huaja. Përkundrazi, gjendja e stabilizuar politikase triumfit të Demokracisë dhe krijimi e aprovimi nga parlamenti i legjislacionit ekonomik kanë krijuar mundësinë dhe shumë lehtësim për firma të huaja për të investuar me leverdi, si dhe për zhvillimin e formave të ndryshme të bashkëpunimit në fushën e ekonomisë. Në të tregtisi, 15 ditë ekspozim, 15 ditë kohë për gjykim. Kështu «Ditë të ekonomisë sllovene» paraqitet si shembull i dëshmisë dhe seriozitetit për bashkëpunimin. SHPËTIM LUKU