Nga mbledhja e qeverisë Për të dhënë një shtytje të re reformës ekonomike edhe në aspektin ligjor nën drejtimin e kryetarit të Këshillit të Ministrave, Aleksandër Meksi, Këshilli i Ministrave mori në shqyrtim dhe miratoi disa projektvendime të rëndësishme. Për të bërë një rregullim juridik të saktë dhe të plotë në marrëdhëniet e reja të punës në kushtet e reja të ekonomisë së tregut, u diskutua ligji «Për kontratat kolektive të punës». Projektligji tjetër «Për financat e fermerëve» i diskutuar, nxjerr jashtë përdorimit atë ekzistues, i cili mbështetet në ekonominë e centralizuar. Po nga fusha e bujqësisë është edhe projektligji «Mbi shërbimin e mbrojtjes së bimëve». Në mbledhje, gjithashtu Këshilli i Ministrave miratoi edhe një sërë projektvendimesh të paraqitura nga ministritë përkatëse. U vendos që për periudhën e dimrit të rritet çmimi i shitjes me pakicë të energjisë elektrike sipas shkallëve të harxhimit, të paraqitura hollësisht në këtë projektvendim. Nëpërmjet miratimit të projektvendimit «Për kriteret dhe kompetent sektorer dhe dhe varfërinë në fushën e standardizimit të të cilësisë», vendoset treguesi cilësor i njësuar në vlerësimin e cilësisë dhe të garantimit ajo deri tek përdoruesi. Për t’u përgjigjur situatës së krijuar si rezultat i përdorimit të pijeve alkoolike të intoksinuara, të cilat po sjellin çdo ditë dëmtime të rënda të njerëzve, Këshilli i Ministrave, me propozim të Ministrisë së Shëndetësisë, ndërmjet miratimit të projektvendimit përkatës pezullon licencat për personat privatë, fizikë e juridikë, vendas e të huaj, që merren me prodhimin e produkteve ushqimore deri sa të bëhet pajisja e tyre sipas dispozitave të projektvendimit të miratuar.

PD Forcë e parë që bëri të mundur pluralizmin politik Intervistë e Kryetarit të Partisë Demokratike të Shqipërisë z. EDUARD SELAMI Pyetje: PD mbushi dyvjetorin e themelimit të saj. Në retrospektivë le të kujtojmë edhe njëherë lidhjen e PD si forcë kryesore politike e vendit që konkretizoi pluralizmin politik në Shqipëri. Përgjigje: Është e vërtetë se ka dy vjet që sirenat për partinë e parë të opozitës në Shqipëri, pas gjysëm shekulli diktaturë të gjatë komuniste. PD ishte forcë e parë e cila bëri të mundur krijimin e pluralizmit politik në Shqipëri. Në ditët e para kur u formua PD me tepër se një parti, që kemi patur rastin të themi edhe më parë, ngjau me një lëvizje mbarëpopullore demokratike që zuri fill në qytetin e Studentëve, me lëvizjen e studentëve, pedagogëve dhe pastaj u përkrah nga punonjësit e Tiranës dhe nga mijëra e mijëra vetë në të gjithë Shqipërinë. Prandaj më tepër se një parti në ditët e para që u krijua, qofte me datën 12 dhjetor, kur u shpall qoftë me datën 17 kur u legalizua, PD ishte një lëvizje mbarëpopullore kundër diktaturës e cila ëndërronte për një ndryshim të kushtetuar jo vetëm nga ndryshimet e brendshme por edhe nga ata që ndodhën në vendet e Europës Lindore. Këtë fitore e përshëndetën mijrat në Tiranë, më pas në Kavajë, në Elbasan, në Shkodër e gjetkë. Kjo ishte për arsye të kuptueshme sepse Shqipëria ndryshe nga vendet e Europës Lindore s’kishte kushte për t’u organizuar nga që diktatura ishte kaq e ashpër sa s’lënte asnjë mendim opozitar. Unë kam qenë ndër të parë pedagogë të godinës 18 ku vazhdoj të rrijoj edhe tani, që u bashkova me këtë lëvizje. Në fillim mendonim se ish-te një lëvizje mjaft e përgatitur nga mbrapa kishim një grup njerëzish që ishin të mirorganizuar. Unë mendoj që ka qenë një rol model i PD, si parti opozitare si një nga partitë më të fuqishme të Ev- Pyetje: Si funksionon PD, cilat janë disa nga strukturat e saj e më tutje si realizohet demokracia brenda vetë PD? Përgjigje: PD është organizuar sipas modeleve perëndimore e cila u konfirmua edhe me pranimin si vëzhgues të përhershëm në Unionin Demokratik Evropian. Ne si PD dallohëmi nga partitë të cilat kanë patur pushtetin dhe monopolim politik të tipit komunist. Mendoj se jemi mjaft larg tyre dhe në të njëjtën kohë mundoj se është e domosdoshme për një parti e cila vjen pas diktaturës, siç është PD-ja në Shqipëri, që të ketë strukturën e saj në të funksionojë me një mënyrë sa më demokratike dhe sa më të përsosur. Ne i kemi kushtuar që në fillim vlerësim të madh strukturës. Ne funksionojmë si parti në qendër dhe si parti në rrethe tona. Faktikisht ne kemi degë në të gjitha rrethet e Shqipërisë, praktikisht ne kemi seksione në të gjitha fshatrat e Shqipërisë, e cilës përbën një nga pikat kryesore të suksesit të PD. Kështu jemi nga partitë më serioze në jetën politike të pas diktaturave komuniste. Ne në këto nivele që kemi si parti i nënshtrohemi zgjedhjeve të vazhdueshme duke filluar që nga seksionet dhe degët përkatëse e deri në kryesinë e përditshme të PD dhe këshillin kombëtar. Të gjitha këto bazohen mbi të drejtën e fjalës e të diskutimit të lirë, mbi bazën e një platforme dhe të një programi i cili aprovohet në herë në dy vjet nga Kuvendi Kombëtar i PD. Në këtë mënyrë ne si parti Demokratike zgjedhim Kryetarin e Partisë me votim të fshehtë dhe me delegat nga gjithë Shqipëria. Zgjedhim kryesinë e PD e cila është organi më i lartë ekzekutiv dhe po në dy vjet ne zgjedhim Këshillin Kombëtar cili përbëhet nga 107 veta, nga ku përfaqësuesit, nder c PD, deri në degët e saj dhe përfaqësimin këta i nënshtrohen diskutimeve të Këshillit Kombëtar të PD i cili padyshim drejtohet nga kryetari i partisë, nga sekretari dhe nënkryetari që bën pjesë në 180 vetët e që gjithkush ka të drejtën e fjalës. Kështu dhe përcaktimi i qeverisë për të cilën bë aq zhurmë dhe u kujtua ajo gjëja kryetari i PD më përpara dhe tani Presidenti i Republikës Sali Berisha se gjoja ai eleminoi rivalët e tij të cilët e përkrahnin atë, nuk është aspak i vërtetë. Nuk është aspak arbitrar një mendim i ish-kryetarit të PD, për një vendim i cili është votuar, në këshillin kombëtar të PD nga ku aty është nxjerrë qeveria demokratike. Megjithatë socialistët ne na akuzojnë sikur kjo i përngjan metodave të vjetra partiake, në fakt kjo s’është aspak kështu. Ky është një organizim i ndershëm i PD, i cili në të vërtetë në fund të fundit vendos parlamenti. Ky është një sugjerim që vjen nga partia, Fatmirësisht tani ka ndodhur që sugjerimet tona që ne i kemi thënë parlamentit dhe qeverisë shumë rallë janë kthyer. Kjo ka ardhur nga që këto kanë qenë fryt i diskutimit kolegjan, brenda strukturave të PD dhe kuptohet që në rastet që janë kthyer dhe janë njësat të ralla të kthehen dhe argumentohen se pse kthcen. Kështu që unë mendoj të them se është mjaft e rëndësishme të shpjegosh se si funksionon struktura dhe demokracia brenda vetë PD. Unë do të thoja se është një nga kyçet e suksesit të saj. Po kështu dhe në mbledhjen e Këshillit Kombëtar që jin patën rastin të ndiqni ishin pikërisht këto 107 veta që përfaqësojnë edhe grupin parlamentar të PD i cili kuptohet se një nga pikat bazë, ka si mbështetjen kryesore të zbatimit të programit të Partisë. Shto këtu edhe qeveritarët që dalin nga radhët e saj. Në të tre këto nivele në një mbledhje të përbashkët dhe ndryshim bëhet nga parti. Për këtë në mbledhjen e Këshillit Kombëtar. Tashmë nuk jemi parë parti në opozitë por e parë që kemi aktivitet parlamentar, dominuës, nga ku ka dalë edhe qeveria demokratike, plus që kemi edhe përgjegjësinë e qeverisjes së pushteteve e qeverisjes lokale. Në fillim ne pasi fituam me 22 mars pati një debat teorik mjaft të gjerë në kryesi dhe në këshillin kombëtar se me ç’raport do të qëndronte partia me parlamentin dhe parlamentin me qeverinë. Kishim dy teza. Njëra e cila pretendonte se PD duhet të rrijë larg këtyre niveleve dhe të merret vetëm me organizimin e saj e rrjedhimisht të presë e qetë fushatën e ardhshme elektorale. Koncepti i dytë, koncepti më i drejtë është do të thoja edhe koncept bashkëkohor se partia duhet të ushtrojë veprimtarinë e saj, ndihmën e saj në të dy këto nivele parlamentare dhe qeveritare përmes realizimit të programit të saj. Fatmirësisht teoria e dytë fitoi në aspektin se nuk është fjala këtu për të thënë se partia kontrollon gjithçka si në kohën e kaluar. Kjo është të thuash një kuotë që mbulon tërë jetën politike të vendit. Partia shtet dhe partia në qeverisje dallojnë parimisht nga njëra-tjetra. Së pari, sepse partia - shtet që është në kushtet e diktaturës është e vetmja forcë e pazgjedhur, pa zgjedhje të lira, pa pluralizëm politik e cila nuk jen llogari kurkund dhe ka të centralizuar gjithçka dhe e mban gjallë me anë të diktaturës. Ndërsa në kushtet e pluralizmit nuk ka kuptim më të flitet për parti-shtet sepse sa kohë që ka zgjedhje të lira atëherë nuk janë partitë në nërruktojnë fizionominë e një qeverie por janë njerëzit që zgjedhin programet dhe forcat politike që do t’i zbatojnë këto programe. Pra në këto kushte ne që kemi vijnë nga gjatë nga partia shtet kemi edhe një lloj iluzion qoja demokratik me të cilin partia duhet të jetë sa më ... s’kishte kushte për t’u organizuar nga e diktatura ishte kaq e ashpër sa s’linte asnjë mendim opozitar. Unë kam qenë ndër të parët pedagogë të godinës 18 ku vazhdoj të ’noj mendonim se ishte një lëvizje mjaft e përgatitur ngaqë mbrapa kishim një grup njerëzish që ishin të mirëorganizuar. të Evropës Lindore, sepse ishte vërtetë një forcë e organizuar që për asnjë moment nuk e uli ritmin e saj antikomunist, e antidiktatorial. Kjo mendoj është një nga kyçet bazë të suksesit të saj. PD ishte me fat që në stafin e saj sebashkuan një grup intelektualësh dhe përfaqësuesish të shtresave sociale të vendit, të cilat arritën që në fillim, megjithë mungesën e eksperiencës, të kompensojnë lëvizjen mbarëpopullore. Mendoj që qëndrimi i saj opozitar ka qenë i spikatur që në krijimin e saj kur u kërkua kështu një zgjidhje e cila erdhi duke u forcuar në varësi të vetë lëvizjes demokratike. Sot pas synimeve dhe qellimeve të PD duket sikur këtu nuk ishin aq radikale dhe mendoi se kjo nuk kishte të bënte me qëllimin final të PD. Ishte kjo në varësi të ndryshimeve dhe vetë situatës brenda dhe të rritjes e forcimit të PD. Vetë qëndrimi i PD, pas 31 marsit. Qëndrimi i ashpër opozitar i komensuar me ruajtjen e ekuilibrit. Shmangien e gjakderdhjeve nga një luftë civile, që e cila është edhe synimi i komunisteve, të cilët kanë dëshiruar ta zgjatnin ditët e tyre. Mendoj se rezultati e 31 marsit ishin njëri me i mirë e qëndrimit opozitar të mbajtur nga PD-ja. e tjales e të diskutimit të lirë, mbi bazën e mënyrë në si parti Demokratike zgjidhet Kryetarin e Partisë me votim të fshehtë dhe vjet ne zgjedhim Këshillin Kombëtar e cili përbëhet nga 107 veta, nga ku përfaqësuesit, kryetarët të çdo dege janë automatikisht dhe anëtarë të këtij këshilli. Po kështu edhe anëtarët e kryesisë edhe nga njësia tjetër i takon grupit zgjedhësisë dhe nga njësi tjetër i takon rrugës së Kuvendit Kombëtar të Partisë. Brenda PD pavarësisht nga legjendat, pavarësisht nga ato çka thuhet dhe janë, ka vetëm monomi i lëvizjes apo jo kryesisë së PD ka një demokraci mjaft strikte e cila funksionon në mënyrë mjaft serioze. Me këtë dua të them që çdo vendim i rëndësishëm që del nga PD nuk është dëshirë e kryetarit as e kryesisë por ky buron nga programi i PD në aprovohet nga Kuvendi Kombëtar e njëkohësisht nga grupi i diskutantëve të Këshillit. Këtu siç thamë bëjnë pjesë këta 107 vetë. Po kështu kemi një shembull tjetër mjaft sinjifikativ dhe në të cilin, unë nuk shpjegohem edhe të huajve se propagandohet që bëhet kundër PD nga propaganda komuniste dhe neokomuniste. Ata vërtet mbeten mjaft të befasuar se si përkatësohen të zënë deputetët ose kandidatët për deputet në PD apo se si ne mundemi; të zgjidhnim vetë qeverinë e parë demokratike të Shqipërisë. Kjo mënyrë për të përcaktuar kandidaturat që i nënshtrohen seleksionimit të tyre nga seksio- të rastin ta ndihnit që padyshim bëhet nga partia. Sepse partitë të bëjnë kuptim kanë. Janë grupe që bashkohen si të thuash këto nivele, parlamentarët, dhe nivelet ekzekutive të pushtetit qendror, të pushtetit lokal. Aty diskutohet platforma dhe rrihen mendimet që janë të dyershme për kryesinë e partisë dhe për kryetarin e saj. e njëkohësisht ato janë mendime që do t’u sugjerojnë edhe parlamentit, edhe qeverisë. Kjo është mënyra më e sigurtë dhe më e drejtpërdrejtë për të realizuar këtë program të PD sepse ne mendojmë se parlamentarët dhe qeveritarët të cilët kanë dalë nga një parti për të cilët votuan për një program janë të detyruar të zbatojnë programin dhe në qoftë se nuk zbatohet ky program nga këto nivele, partia mban qëndrimin mbi gjithë këto nivele. Pyetje: Në Këshillin Kombëtar ju trajtuat diferencat që mes të partisë shtet dhe partitë pushtet. Ç’probleme dalin momentalisht për të harmonizuar punën e tre niveleve parti, parlament dhe qeveri? Përgjigje: Siç vihet re pyetja është mjaft e rëndësishme dhe siç e patë edhe vetë ne diskutum e është në nga kyçet e suksesit të saj. Po kështu edhe në mbledhjen e Këshillit Kombëtar që ju na- tet rastin ta ndihnit mbi gjithë këto nivele. Në ato parti në të cilat jemi. praktikisht kryetari i partisë në fiton është automatikisht edhe kryeministër dhe drejton të gjitha piramidën shtetërore të atij vendi. Na është se do të ishte mirë këto koncepte iluzore dhe idealiste atëherë do të ishte shembull me flagrant i partisë shtet dhe i ndërhyrjes së partisë në shtet. Kjo nuk është kështu. Kjo teori është poshtë se sa kohë që ka zgjedhje të lira, rezekiu i partisë shtet nuk është absolut. Është fakt se në parti ka zgjedhje të lira dhe së dyti veprimtaria qeveritare dhe parlamentare është në përputhje me kushtetutën dhe nuk buron nga programi, nuk buron vetëm nga partia, por nga qeveria dhe nga një grup parlamentarësh. I cili është i obliguar të zbatojë programin e asaj partie që e ka vënë për arsye tepër të thjeshtë se vullneti i njerëzve që është në themel të demokracisë. (Vijon në faqen 4) Intervistoi: DYLEMAN KARAJ

Xhemal Dymyla dhe Hajredin Shyti nuk e pranuan Ata luanën përpara trupit gjykues të tjera ku dëmin sipas tyre të paligjshëm. Por, a janë të paligjshëm aty të dy? Ata hiqen si shumë naivë. Bëhen si të paditur. Po kush janë qenë Xhemal Dymyla e Hajredin Shyti? Xhemal ka qenë sekretar i parë i komitetit të partisë së Shkodrës dhe kandidat i byrosë Politike të KQ të PPSH, kurse Hajredin, ka qenë zëvendësministri i Punëve të Brendshme. Më datën 1 prill 1991 Xhemal Dymyla ndodhet në një mbledhje në KQ të PP. Luan pyetjet: Pse u thirr Xhemal në KQ? Kush e thirri? A u bë ndonjë mbledhje? Kush e drejtonte mbledhjen? Çfarë direktivash u lëshuan për komitetet e partive në rrethe? Kush ka qenë në atë mbledhje nga Byroja Politike? Kush ka qenë nga anëtarët e qeverisë së asaj kohe? Po udhëzime të veçanta a ju dha- në Xhemalit, sepse gjendja në Shkodër do ishte shumë e nde-? Kur u kthye në Shkodër Xhema- li, çfarë urdhëron të transmetoi kryetarit të degës së punëve të brendshme, Çapajev Taçit? Pse i kërkoi që të ndërhynte ushtria Shkodrën. Kabës për të shtypur lëvizjen? Xhemall i ka shkuar (Vijon në faqen 4)

Mbarë opinioni ynë është i të dijë atë tjetrën: Kush ishin mbarsur me tension e madh që vrasësit direkt? Pra, kush urdhë- ka shkaktuar Gjygji i Shkodrës, roli dhe kush qelloi konkretisht. Dhe kjo është e natyrshme. Pas Kjo me sa duket edhe në këtë vrasjes tragjike të dy prillit të proces gjyqësor nuk ka për të da- «Deshmorëve» të Demokracisë»? lë. E themi këtë për faktin se as populli ka pritur jo pak për të hetuesia nuk po sjell prova kon- mësuar të vërtetën. Kush ishin krete dhe as gjykatësit, prokurori kriminelët? Për ditë me radhë dhe avokatët nuk po mësorjnë fort drejtuesit e seancave gjyqësore në këtë pikë. Ne seancat gjyqësore vihen re më shumë llafe «pa bukë» fjalë barabartë e pyetje të përsëritura sa pyetje esenciale që ti vënë të pandehurit «me shpatulla për mur». Fjala vjen, u desh një reagim i fortë nga salla e gjyqit (gjest që në fakt nuk e miratoi askush), që kryetari i seancës të ngulmonte në pyetjet ndaj të pa- (Vijon në faqen 4)

U bënë disa ditë që qytetarët janë mbërthyer para ekraneve televizorëve; në kërkim të së vërtetës së 2 prillit. Të akuzuarit e gjyqit lexuan testamentet e tyre; dhe përgjigje pyetjesh dhe në fund u ndodhën të ballafaquar para fakteve të krimit; fakteve të hetuesisë dhe fakteve të dëshmitarëve. Është krejtësisht absurde të mendohet se të akuzuarit do të rrëfehen sipas së vërtetës; ashtu siç është absurde të supozohet se vrasja e 4 dëshmorëve ka ndodhur; pa urdhër të eprorëve të MPB; lokale dhe qendrore. Vetë deklarimet e G. Ruçit në seancën e dëshmisë së tij; krahasuar me deklarimet e vërteta të tij H. Shytit; të bëjnë të dyshosh në çdo pikë «singjertel- të palës së akuzuar. Është fjala

për telegramet. Ruci pohon se ka firmosur disa telegrame urgjente pasi konsultuar me specialistët, porse në asnjë rast ska dhënë urdhër ofensiv. Fill më pas, ai thotë se në prishin çka ndodhte në Shkodër. Ndërsa thotë se ka dhënë urdhër për çarmatjosjen e ushtarakëve të varësisë së tij, al deklaron se nisi nga Tirana njësi speciale të ndërhyrjes të cilat sipas dëshmitarëve, jo vetëm ishin të armatosura, por rrugës kanë kërcënuar edhe kallimtarët. Të akuzuarit thonë se nuk ka pasur snajperë atë ditë! A mund të besohet kjo, kur dihet fare mirë që mbi turmë është qëlluar po me fare mirë që mbi turmë është qëlluar po me snajperë atë ditë? (Vijon në faqen 4)

Gjyq mes diktaturës dhe demokracisë