- DEKLARON Z. BERISHA NË BRUKSEL - - Me zotin Delor diskutova gjerësisht mbi situatën ekonomike të Shqipërisë dhe për gjendjen politike në rajon. Unë i përshkrova zotit Delor të gjitha zhvillimet e reformës ekonomike në përgjithësi, vendosmërinë e qeverisë në tërësi dhe të forcave politike për të ndjekur reformën. Natyrisht, i fola edhe për kërcënimet që paraqet situata në rajon dhe që ndikojnë mbi zhvillimin e kësaj reforme. Unë mund të them se ne ishim të një mendimi për të gjitha problemet që diskutuan. Zoti Delor konfirmoi edhe njëherë gatishmërinë dhe vendosmërinë e Komunitetit Evropian për ta mbështetur Shqipërinë në rrugën e reformës, për të gjetur forma të reja, për të mbështetur vendin tonë në këtë etapë mjaft të vështirë që po kalojmë. Unë jam shumë i kënaqur nga biseda që zhvillova me zotin Delor, - tha në përfundim të intervistës së tij, dhënë gazetarit të televizionit, Presidenti Berisha.

Më dt. 15, u hap në Stokholm mbledhja e tretë e Këshillit të Ministrave të Jashtëm të KSBE-së, Seanca u hap me fjalën përshëndetëse të kryeministrit të Suedisë, vend organizator dhe njëkohësisht marrës i kryesisë së radhës për vitin 1993 në KSBE. Në seancën e pasdites, lidhur me pikën e rendit të ditës «Veprimi i KSBE-së për zgjidhjen e krizave rajonale» e mori fjalën dhe ministri i Jashtëm i Republikës së Shqipërisë, Alfred Serreqi.

NGA FJALA E ZOTIT ALFRED SERREQI Zonja kryetare, Në fillim, më lejoni t’u falënderoj ju dhe personelin tuaj për kushtet e përgatitjes e shkëlqyera që siguruat për këtë mbledhje. gazhimet e së shkuarës ndërkombëtare, Serbia e madhë vazhdon të jetë në mendjet e tyre. Ndjekja e kësaj ideje do të çlironte të gjithë Ballkanin në një konflagacion me rezultate dhe pasja të pa-

Duke ndjekur në televizion gjyqin e Shkodrës E dimë që të akuzuarit nuk janë vrasësit direkt, nuk janë armët e tyre ato që kanë hapur zjarr kundër popullit të Shkodrës më 2 prill, por ama; ata janë më shumë se vrasës. Ata janë pjesëtarë të shtabit që ka dhënë urdhër për të vrarë. Zëvendësministri Shty, përmes atij telegrami mësor komunist, kërkonte që të shtrehongin radhët për të gjetur armët. Çapajev Taqi bhorolistë për fitoren në zgjedhje me «urra». Dilaver Paparija ka thënë «Veproni» dhe, pas kësaj fjale, shkrepinjtë e gomës nisin kërdimë e pas tyre plumbat derdhën gjak. Xhemal Dymylja, i kthyer me porosi të veçantë nga Komiteti Qendror, qëndroi i mbullur në Komitetin e Partisë dhe çuditërisht ku kufizuar vetëm me një telefonatë, kur nga komiteti ekzekutiv dhe nga dega e punëve të brendshme ndërhidhja me fakse ose telefon nuk ndërpritej. Vërtetë Partia, koka drejtuese e rrëthit, kishte stakuar lidhjet me luanin e qendrës apo dhe luani në Tiranë i zhduku dokumentet? Në këtë grup drejtuesit të dhunës edhe Gjekaj, zëvendëshi, nuk di gjë dhe nuk e ndien veten fajtor për vrasjet. Unë do të thoha se ata janë bashkëfajtorë në këtë krim të paramenduar dhe të organizuar. Në radhë të parë, sepse përmendin shpesh mendimin se ne kishim urdhër të zbatonim ligjin. Po në ç’mënyrë? Pse me plumba kundër popullsisë së pafajshme, kur njerëzit rrinin të qetë? Pse me plumba kundër atyre që shkuat t’u kërkoni ndihmë? Ta pranojmë se plumbat qenë një tejkalim i detyrës. Pra, në gabim i rëndë, një krim. Ju, zotërinj drejtues të asaj skorte vrasëse, kur nuk qetë dakord me atë gjakderdhje, pse nuk urdhëruat që të gjitha forcat e përqëndruara në sheshin e betejës, të izoloheshin dhe armët e tyre të mblidheshin. Të niste menjëherë ekspertiza e tyre dhe të bëhej çmos për t’u gjetur plumbat, në rast se nuk janë armë të veçanta që nuk lënë as plumb?! Ju kishit përvojë. Është brenda detyrës së policisë të krijojë të gjitha kushtet që hetuesia të vepronte. Por ju, me dashje nuk e bëtë këtë. Ju sot keni dhe guximin të pyesni për hollësira specialisët jo nga hyrja plumbi, jo pse nuk futet sonde në plagë, kur specialistët i latë vetëm, pa kriminalistin, pa hetuesin, pa mbështetjen e policisë. Ju s’keni lënë në këmbë asnjë provëserbë të mbledhjeve tuaja, sepse s’doni të gjendet asnjë gjurmë. Madje, dhe një plumb që u gjet, nuk dihet se ku ka shkuar?! Po të ishit njerëz dhe jo rrepra transmisioni të vendimeve të Partisë monster, ju s’do t’i kishit lëshuar ata që qëlluan dhe nuk do të këmbëngulnit për organizatorët e demonstratës së heshtur, nuk do të arrestonit njerëz nga populli, i pafajshëm por do tu thoshit hetuesve: urdhëroni, ja ku i keni ata që qëlluan! Ju nuk e bë këte, sepse e dini që dhe Hetuesia e Përgjithshme, edhe Partia e zemrave tuaja, edhe Presidenti Alia, edhe zoti Nano, edhe zoti Ruçi nuk ua kërkojnë këtë. Edhe pa ju thënë (ndofta) ju kishit aq nuhatje sa ta kuptonit dëshirën ose urdhërin pa shkresë të tyre që të zhdukej çdo gjurmë, që duart që qëlluan dëshmorët e demokracisë të mos identifikohen saktësisht. Megjithatë, identifikimi është më se i saktë: nuk janë gjetur ekzekutuesit, veçla qorre, por ju jeni pjesëtarët e eskortë urdhëdhëno-se për vrasje. Mos u çudisni. 2 prilli nuk është taktikë e re e Partisë së Punës që hidhet gurin e fsheh dorën. Kur u dha e drejta për pasaportat jashtë shtetit dhe kur dënimi për shkeljet e kufirit u ul nga 8 ose më shumë vjet në 5 vjet ose dënim me gjobë, brezit kufitar automatikë mori aq jetë njerëzish. Megjithatë, nuk ka ndonjë shkrëse ose urdhër me (Vijon në faqen 4)

Ka ditë që gjyqi i Shkodrës ka mbërthyer pas ekranit të televizionit, mijëra e mijëra njerëz. Të gjithë presin në ankth Njerëzit e ndershëm pyesin a do të dalë e vërteta? A do të zbulohen kriminelët? Bardhyli, sado që u mundua t’i mbulonte gjurmët, u zbulua vetë. Edhe plumbin që u gjet në trupin e viktimës dhe që erdhi deri në degën e punëve të brendshme ai e mohoi. Edhe komandanti i policiteta është më e fortë se gënjeshtra. Po marrim një fakt konkret nga salla e gjyqit. Dëshmitari Xhemal Uruçi tha se Dilaver Paparja udhëhë në radio që të veprohet. Dhe menjëhe-

NGA FJALA E ZOTIT ALFRED SERREQI Zonja kryetare, Në fillim, më lejoni t’u falenderoj ju dhe personelin tuaj për kushtet e përgatitjet e shkëlqyera që siguruat për këtë mbledhje. Roli i shteteve pjesëmarrëse të KSBE-së në përpjekjet e tyre për t’u gjetur zgjidhje problemeve të komplikuara të krizës jugosllave është i lavdërueshëm, duke patur parasysh ç’ka mund të bëjë ajo, Delegacioni shqiptar shpreson se mbledhja do të përcaktojë më tej qëndrimet në kohë dhe do të karakterizohet nga qëndrimet e përbashkëta konkrete. Ka një varg ngjarjesh të rëndësishme ndërkombëtare mbledhja e nivelit të lartë të Helsinkit, konferenca ndërkombëtare për ish - Jugosllavinë mbledhjet e rezolutat e këshillit të sigurimit të OKB-së kanë vazhduar t’u referohen dhe po ndërmarrin veprime kundër autoriteteve të Beogradit, ndërsa këta të fundit kanë vazhduar të shkelin angazhimet e së drejtës ndërkombëtare, Serbia e madhe ideje do të glabërojë të gjithë Ballkanin në një konflagracion me rezultate dhe pasoja të paparashikueshme. Gjatë këtyre muajve kanë ndodhur incidente të reja të përditshme, të cilat u kanë shkaktuar qeverisë dhe popullit shqiptar vështirësime të thella, Nacionalizmi serb ka dhënë shenja të dukshme të synimeve të tij për të nisur një konflikt të ri në jugë, Në një kohë kur pala serbe bojkoton dialogun me delegacionin shqiptar të Kosovës shqiptarët megjithatë, vazhdojnë me rrugën e tyre paqësore, Shqiptarët po goditen në mënyrë demonstrative dhe popullsia po tregon vetpërmbajtje, Me në jugë, në Maqedoni, e cila pret njohjen, shqiptarët po vriten nga policia maqedone As shqiptarëve (Vijon në faqen 4)

Përfundoi në Stokholm takimi i Ministrave të Punëve të Jashtme të KSBE-së, ku u diskutuan dhe u muarën vendimet përkatëse për një varg çështjesh të rëndësishme që lidhen strukturat dhe rolin e KSBE-së, bashkëpunimin e saj me organizatat ndërkombëtare, zgjidhjen paqësore të mosmarrëveshjeve, integrimin e shteteve të reja pjesëmarrëse dhe kërkesat për pranimin në KSBE. Vëmendje e veçantë iu kushtua intensifikimit të veprimtarisë së KSBE-së për zgjidhjen e konflikteve rajonale, ku vendin kryesor e zuri kriza jugosllave dhe agresioni në Bosnjë Hercegovinë. Ministrat e jashtëm të KSBE-së përcaktuan veprimtarinë e OKB-së dhe të konferencës së paqes mbi ish-Jugosllavinë dhe shprehën vendosmërinë e tyre për të ndërmarrë një veprim më të ashpër kundër autoriteteve të Beogradit. Ata theksuan se kërkesa për heqjen e embargos ndaj Bosnjë-Hercegovinës duhet shqyrtuar në OKB si një çështje e rëndësishme. Çështja e Kosovës dhe situata në rajon ishin nga temat të cilave iu kushtua një vëmendje e madhe. Delegacione të shumta në fjalën e tyre shprehën shqetësimin për keqësimin e mëtejshëm të situatës të shqiptarëve dhe kërkuan marrjen e masave parandaluese për evitimin e konfliktit, i cili do të kishte pasoja për rajonin. Si rezultat i veprimtarisë aktive të delegacionit shqiptar, me mbështetjen e grupit «Miqtë e Bosnjës», në dokumentin përfundimtar u fiksuan një sërë angazhimesh të reja që trajtojnë çështjen e Kosovës në tre aspektet e saj the- (Vijon në faqen 4)

Këto ditë juria «Grand jury e Verësimit ndërkombëtar në Paris, shpalli si «Personalitet të Vitit» shkrimtarin e shquar shqiptar, Ismail Kadare, Ky vlerësim bëhet për personalitetet e shquara të kryetarit shtetesh, shkrimtarë e artistë, shkencëtarë të fushave të ndryshme, si dhe veprimtaria e të cilëve spikat në shoqërinë bashkëkohore si një kontribut për humanizmin dhe progresin botëror. Me këtë çmim, që është dhënë çdo vit që nga 1970, janë vlerësuar shkrimtarë të mëdhenj botërorë dhe francezë si, Garcla Marore, Alberto Moravia, Milan Kundera, Heinrich Böll, Saul Below, Eughen Jonesco, Marguerit Yourcenar dhe Solzhenicin, etj. Si theksohet, në statutin e këtij institucioni të njohur ndërkombëtar, çmimi u jepet këtyre personaliteteve «jeta, prestigji, përpjëkjet dhe aktiviteti i të cilëve lënë gjurmë të veçantë në veprimtarinë njerëzore në planin kombëtar dhe ndërkombëtar». (ATSH)

Ka ditë që gjyqi i Shkodrës ka mbërthyer pas ekranit të televizionit, mijëra e mijëra njerëz. Të gjithë presin në ankth ankth Njerëzit e ndërshëm zbulohet kriminelët që kryen masakër? Ata që janë të mbbytur në krime, thonë të frikësuar; A do të ketë mbetur ndonjë provë e gjallë? Ata që kanë thurur skenarin e masakrës thonë. A do të rezistojë deri në fund? Në ekran trupi gjykues - Të pandehurit, avokatët mbrojtës Fatmir? e dëshmorëve dhe dëshmitarët Trupi gjykues do të zbulojë të vërtetën Nuk do që t’i marrë asgjë në qafë se do ta brente ndërgjegjja tër jetën, por edhe kriminin duam ta zbulojmë, kjo është detyrë e tyre. Ky është një gjyq politik dhe prova për këtë trup gjykues që i ra barra për ta gjykuar është e rëndë. A do të jenë në gjendje ta zbërthejnë? Ata o gjykojnë pesë vetë kurse ata po i gjykojnë një popull i tërë. Zoti u dhëntë fuqi për të zbuluar të vërtetën për të dënuar kriminelët e vërtetë. Të pandehurit janë që të mbrohen... Ata e kanë të rëndë se duan që ta mbulojnë krimin duan të zbulojnë edhe skenaristët e kësaj masakre. Megjithatë të gjitha faktet janë çudkur nga mafia e kuqe dhe nga ata veçsi të pjesëtarë të mafies, për t’i kënaqur ata. E njëjta gjë për ato që të dr’hen. Po nda-? e akuziston tek të pandehurit? Ajo ekziston, por është e mbuluar nga gjaku i shumë krimeve. Avokatët mbrojtës rrinjë si të mpirë. Ata nuk e kanë të lehtë t’i mbrojnë klientët e tyre, se krimi u lexohet në sy të pandehurve. Familjet e të vrarëve presin të zbulohet e vërteta. Ata nuk janë hakmarrës, por nuk do të lejojnë kurrë që ky gjyq të mbyllet, duke dënuar me dënime simbolike disa koka turku, Ata do të kërkojnë që të zbulohen kriminelët e vërtetë. Ata që dhanë urdhërat për të bërë kjo masakër dhe fajtorët, të marrin dënimin e merituar. Dëshmitarët janë të shumtë dhe të ndryshëm. Dëshmitarët që kanë qenë në organizimin e nomeklaturës së kuqe, janë dinakë, jo të sinqertë dhe frikacakë. Ata përpiqen që e- dhe gjurmët që kanë lënë kriminelët t’i mbulojnë. Kjo u duk në dëshminë e mjekut të kriminallit B. Bardhyl Qifti, Dhe oficeri Isuf Bardhyli, sado që u policisë megjithëse sot ende punon në Ministrinë e Rendit u përpoq që të mbulonte gjurmët, por nuk mundi. Ai në fillim tha se mora urdhër për të nisur togun special me policë dhe e nisa. Gjithashtu tha se mora urdhër për të shkruar me policët e mij te Komiteti i Partisë dhe u nisa. Por kur u pyet se ishin të armatosur policët apo jo, ai në fillim tha jo, pastaj se policët kishin marrë 5-6 automatikë pa lejen e tij. Tha se makina e tij u godit me gur nga turma dhe ndali te Poliklinika. Njerëzit e irrituar i thanë, ku shkoni ende do të vrisni? Shoferi, sipas Isufit, u plagos e iku pa nishan. Isufi i tha turmës se po kthehemi në degë dhe në shofer i panjohur i mori makinën e policisë dhe Isufi në vend që të kthehej në degë, simbas premtimit që i dha qytetarëve, shkoi drejt destinacionit, drejt Komitetit të Partisë, se do të zbatohet patjetër urdhërat e shefit të tij. Ai nuk u tregua i sinqertë, kur thotë se nuk gjeti asnjë pengesë për të shkuar te Komiteti i Partisë. Pse nuk thotë z. Isuf se atë shkoi me zjarrin e automatikëve? Po kur shkoi te KP e gjeti shefin ti Gjek Çelën dhe Gjekën i la detyrën, pse nuk thotë çfarë porosie i la Gjekja dhe si i kreu detyrat komandant Isufi? Pse nuk tregon Isufi se kush nga policët që mori brumin, se u vërtetua që policët e Komitetit të Partisë qëlluan mbi turmën me armë zjarri. Gjithashtu aty kishte edhe sambista që qëllonin. Kush ishte ai me pardesy bezhë që bëri kërdinë mbi turmën? Po vetë z. Isuf a qëlloi? I pyesim z. Bardhyl e z. Isuf pse rse nuk tregojnë të vërtetën? Pse mundohen të mbuloni edhe gjurmët që kanë mbetur pas krimit? U pengon doktrinerimi? Apo kini frikë nga mafia e kuqe?! U bëjmë thirrje që të merrni kurajon dhe të shkoni të tregoni përpara trupit gjykues të gjitha urdhërat që keni marrë nga shefat. I u lini indoktrinimin mënjanë. Komunizmi vdiq. Shkunduni nga frika dhe tregoni vetëm të vërtetën. Dëshmitarët o vërtetë që janë torturuar e plagosur i tregojnë ngjarjet ashtu siç janë. Dhe o vërteta Dilaver Paparia dha urdhër në radio që të veprohet. Dhe menjëherë policia hapi zjarr mbi turmën. Dilaveri u mundua ta mohonte dhe pyeti dëshmitarin, - Pse unë qënkam ai që u bëra shkak për masakrën? - Po i tha dëshmitari, se po të mos kishit dhënë urdhër ju nuk do të kishte ndodhur masakra. Atëherë Dilaveri u tregua i sinqertë- dhe tha: Po, po të mos i jepja urdhër për të vepruar a nuk do të dënohesha unë? Kaq tha Dilaveri dhe u ul duke mbuluar fytyrën me të dy duart. Kjo tregon se Dilaveri kishte urdhër nga Çapajev Taci për të kryer këtë «kasaphanë» simbas skenarit që është hartuar më 1 prill në kubenë e kuqe. Të gjithë thënien e Dilaver Paparës gjykata duhet të kapet fort. Dilaveri ndryshon nga katër të pandehurit e tjerë. Atij i ka mbetur një fjalë e ndërgjegjes nga u fikur nga gjaku i krimeve. Dilaverin e mundon diçka. Ai do të rrëfehet, por e kanë frikësuar me jetën e tij e ndoshta edhe me të fëmijëve të tij. Dilaveri duhet të mbahet veç nga të pandehurit e tjerë. Duhet të thuhet të mos ketë frikë, se mafia e kuqe i janë shkurtuar tonit. Ti thuhet se po u rrëfeve është në të mirën e nderin e tij qytetar. Mbas seancave gjyqësore në ekranin e televizorit, njerëzit diskutojnë mbi gjyqin e Shkodrës. Në kafene, rrugës, familje e punë. Diskutimet dhe opinionet për këtë gjyq janë të ndryshme Ata janë të vërtetë të interesave dhe bindjeve politike. Kriminelët e kuq siç Gjyha po dënon njerëz të pafajshëm. Po shkelën të drejtat e njeriut. Por harroni se janë edhe vetë kriminelë e duhet të lenë në bankën e të akuzuarit. Të kuqët thonë, «skanë për t’u dënuar, do të dënohen vetëm me gjoba, dhe fillojnë e bëjnë iron». Por nuk e dinjë se ofendojnë një masë të gjithë që janë shkaktaruar familjarisht, moralisht e materialisht nga diktatura e kuqe. Të tjerët thonë këta kriminelë (Vijon në faqen 4)