Në Kuvendin Popullor DUHEN ZBULUAR E NDESHKUAR FATORËT E SHKATËRRIMEVE NË POGRADEC, LUSHNJE E FUSHË-ARRËZ Kërkesë e paraqitur në seancën plenare të dt. 6.1.93 Mbëllëmë në vitin punë me jo pak arritje dhe jemi në ditët e para të vitit 1993. Nëse në shumë drejtime është bërë shumë mendoj se ka qenë në tepër e dobët lufta kundër spekulimit dhe spekulatorëve; kundër atyre që thyen shkartërruan dhe dogjën deri qytete të tëra e; madje; në zjarri që ndezën; u dogjën dhe njerëz të gjallë; kundra atyre që u pasuruan me rrugë të pandershme dhe me mjete të kundraligjshme siguruan përfitime të padrejta; që sot i numërojnë jo më me një e dhjetë; por me qindra milionë. Në luftën kundër këtyre shfaqjeve angazhimi i të gjitha pushteteve në Shqipëri nuk ka patur përkushtimin e duhur. aq sa në shtresat e ndershme të popullsisë natyrshëm lind pyetja; kur do të ndëshkohen fajtorët? Duhet të pranojmë se në këtë drejtim nuk ka qenë në nivelin e duhur edhe puna jonë si parlamentarë; puna e komisioneve të përhershme apo të përkohshme të parlamentit; puna e organeve ekzekutive të të gjitha niveleve; puna dhe përkushtimi i organeve të t[?]... tikisht të gjitha nuk mund të ezau- rohen njerëz; por rast pas rasti. Fjalën e kam te shkatërrimi; rrëmbimi i mallrave dhe djegja e gati gjysmës së ndërmarrjeve shtetërore në qytetin e Pogradecit; 10 muaj më parë; ku u dëmtuan vlera kolosale materiale dhe deri më sot njerëz disa kontrolleve të pjesshme të kontrollit të shtetit; as kush nuk është marrë me këtë çështje dhe për asnjë njeri nuk është marrë masë. E njëjtë është situata; me sa kam dijeni; edhe për djegiet masive në qytetin e Lushnjës si dhe për revoltën e bukës në qytetin e Fushë-Arrëzit; ku dëmet materiale as që duhet të llogariten përballë jetës së dhjetëra viktimave të pafajshme; që u përcolluan në flakët e zjarrit të kobshëm; të cilat linja pa asnjë mëdyshje e përgjatëten dhe e ndezën ata që me pushin dhe hirin e tij donin të mbulonin gjurmët ndërsa me tymîn dhe blozën të nxinin dhe të sterrosin demokracinë. Duke analizuar rastin e Pogradecit; unë do të thosha se skenaristë me kjo tolerancë është një miratim në heshtje i mbulimit të veprave kriminale dhe shkakton mosbesim te njerëzit e ndershëm për drejtësi sociale dhe shtet ligjor. Kuptohet që kjo sipërmarrje nuk është e lehtë; sepse akoma janë të shumtë elementët që vazhdojnë të vegjetojnë në organet e pushtetit shtetëror dhe që nuk kanë predispozicionin e duhur për t’i zbuluar gjurmët e krimit e deri tek ata që kërkojnë zgjidhje të para- kohshme për të mos i dhënë kohën e mundësinë këtij parlamenti dhe qeverisë demokratike për t’i shkuar deri në fund zbulimit të fajtorëve. Nodhur para këtij mosveprimi të shtetit ligjor dhe për hir të obligimit që kemi para popullit; unë kërkoj që për ngjarjet e Pogradecit; të Lushnjës dhe të Fushë-Arrëzit; të thirren në një komision të posaçëm parlamentar ose në një nga komisionet e përhershme të Parlamentit titullarët e Kontrollit të Shtetit; të Ministrisë së Rendit; SHIK-ut; Ministrisë së Mbroj- SHIK-ut; Ministrisë së Mbrojtjes dhe Prokurorisë së Përgjithshme për të dhënë shpjegime për krimin e kryer në këto qytete si dhe t’u kërkohet që të krijojnë një grup kontrolli të përbashkët me ekspertë nga të gjitha këto instanca; të cilat; pasi të programojnë punën; të zbresin në secilin rreth dhe të bashkërendojnë atje me pushtetin lokal; rendin; Shik'un; prokurorinë; kontroll-revizionin dhe shtafet e reja drejtuese të ndërmarrjeve të dëmtuara për të hetuar me përgjegjësi dhe për të përcaktuar faktorët e vërtetë të akteve kriminale të kryera në këto qytete; Shpresoj se për këtë kërkesë do të prononcohen pozitivisht edhe deputetët e Lushnjës e të Pukës si dhe përfaqësuesit e të gjitha grupeve parlamentare; shme të popullësisë të drejtësisë dhe; së fundi; kontributi i atij që shpesh e quajnë pushtet të katërt; pra i shtypit. Unë dua të bëj një apel të përgjithshëm për një angazhim frontal të të gjithë këtyre pushteteve në një luftë serioze gjatë vitit 1993 kundër korrupsionit; kundër falsifikatorëve dhe thyesve të lirë kundër atyre që për dekada të tëra kanë thithur frytet e mundit dhe djersës së të tjerëve me metoda tinzare; ndërsa gjatë dy viteve të fundit pothuajse haptazi dogjën; shkaktërruan, vodhën dhe u pasuruan; Morën mallra dhe bagëti nga ish-kooperativat bujqësore; lëndë të para; makineri e pajisje nga ndërmarrjet, kredi, mjete monetare dhe licenca për eksport e dhe import; morën mjete dhe teknikë nga repartet e ushtrisë e të rendit; morën toka nga më të mirat dhe thojtë ndërtimi në rrugë të paligjshme; shitën mijëra objekte e mjete themelore me çmime shumë të ulta; duke ndarë fitimet me blerësit dhe sot; si për sfidë ndaj shtetit ligjor demokratik; jo vetëm nuk po marrin ndëshkimin e merituar; por; përkundrazi; vazhdojnë të bredhin lirshëm e të pasurohen pa ndjerë frikë e pa kufi. Për këtë ekspozim të përgjithshëm dhe krejt shikues; të këtij procesi mafioz të gjerë; sot dua të ngre një çështje krejt konkrete; për këtë pjesë në harkun e veprimtarive spekulative antialgjermane e kriminale; duke menduar se prak- JEMIN GJANA; deputet i Pogradecit; kryetar i Komisionit Parlamentar të Ekonomisë; Financës; Buxhetit dhe Tregtisë. P: S. Për këtë kërkesë u prononcuan pozitivisht dhe deputetët: Petrit Shehu; Arben Imami; Halit Shalë-mati; Namik Doke; Teodor Lico në emër të grupeve parlamentare të PD PS e PSD Azem Hajdari dhe çështja u fut në rendin e ditës të parlamentit;

A do të rrëfehet vallë, për të gjitha mëkatet dhe krimet? Pas një procedure të zvarritur dhe të gjatë, që ka lidhur vetë hetues dhe ekspertë, por edhe durimin e të gjithë opinionit të vërtetë demokratik, që kërkon jo hakmarrje por drejtësi, sot shoqja e jetës për mbi 40 vjet e Enver Hoxhës, bashkëshortja e tij më e ngushtë në të gjitha bëmat, dhe gjëmimet në dëm të Shqipërisë dhe kombit tonë, Nexhmije Hoxha, u ul në bankën e të akuzuarve për të dhënë llogari për gjithçka ka bërë, parë, apo dëgjuar. Dhe është fakt se ajo ka bërë, parë dhe dëgjuar shumë gjatë një jete të tërë pranë diktatorit më antikombëtar në zinxhirin e gjatë të diktatorëve që kanë bota antike dhe moderne. Miliardat e thesari tonë të shpërndarë nëpër botë, të groposur apo të fshehur në malet e Skraparit, të Tiranës, apo gjetkë, mijëra të vrarët apo të masakruarit nga xhelatët enverianë, nuk kanë gojë të ta- hen se ku i kanë degdisur, po kanë gojë qindra-mijëra viktimat e gjalla të diktaturës enveriane të harrojnë kurrë, vetë apo si pasardhës, se ku apo si jetuan e bënë e hidhur dhe me e tmerrshme se vdekja, se ku i torturuan, masakruan apo groposën për së gjalli për një fjalë goje, për një dëshirë, apo ëndërr të pashprehur. Në këtë vitet e fundit dueti Enver - Nexhmije është bërë objekt diskutimesh dhe debatesh të shumta e të ndëzura se kush ishte më i zi, djall apo shejtaneta, se kush e ka qeverisur Shqipërinë në të vërtetë. Enver Hoxha apo Nexhmija e tij, se ku mbështetej absolutizimi i Nexhmijes mbi Enverin, mbi një dashuri të sinqertë, mbi një prapaskenë apo fanatizëm politik. Bashkëkryesisht e tyre sot e gjithë ditën nuk mund të japin përgjigje pyetjes se Nexhmije Xhuglini iu ngjit si rrodhe bukuroshit Enver Hoxha nga dashuria e zemrës, apo pas një udhërrë-... Natyrisht, shumë pikëpyetjeve do t’u japë përgjigje, sepse, krejt ndryshe nga hetuesia enveriane, hetuesia jonë e sotme e ka përkthyer dhe i është lutur që të rrëfehet për më grinë të malit të krimeve që i rëndon mbi kurriz. Ajo, Ramiz Alia dhe shoku i tyre i ngushtë i idealit dhe i bëmave, Sulo Gradeci, janë çelësi për të zbërthyer shumë enigma që kanë ndodhur dhe na torturojnë në këtë gjysmëshekulli. Ata dinë shumë për të fshehtat e tmerrshme që mori me vete në varr demoni Enver Hoxha. Ato janë bashkë skenaristë dhe ndër aktorët kryesorë të genocidit masiv politik që zbatoi Zeusi mbi popullin shqiptar brenda dhe përtej kufijve shtetërorë. Në sallën e gjyqit ajo do të përpiqet të shihet si një viktimë e pafajshme si foshnjë, sikur nuk ka jetuar në perandorinë dhe pallatin e Enver Hoxhës, por në një ishull të pabanuar në Paqësor, apo në një shpellë në Himalaja, kur në të vërtetë është një nga mëkatarët më të mëdha për popullin tonë, një djallushe me shumë brirë dhe e panginjur për jetë njerëzore. Dhe, vetëvetiu na vijnë ndërmend pararadhësja e saj e denjë, ledi Makbeth e Shekspirit, apo bashkëkohëset Cian Cin e Mao Ce Dunit dhe Elena Çauçesku e diktatorit rumun. Si portret ndryshojnë shumë, por si karaktere dhe si shpirt janë si bija të një monstre. Dy bijat atërvrasëse të «Vëllezërit Ilir» të Shekspirit janë tepër të zbehta përpara Nexhit tonë. A do të thyejë edhe kjo në historinë botërore si atë - dhe - amëvrasesë? E meriton plotësisht edhe si shok-apo-vëllavrasëse. Eh, sa mëkate dhe krime rëndojnë mbi shpinën e saj katran! A do të na rrëfehet, vallë, për të gjitha? Vështirë, se ajo ka privilegjin të japë llogari në një epokë tjetër, përpara një drejtësie bashkëkohore, diametralisht e kundërt me atë enveriane, kur njeriu dhe ligji nëpërkëmbeshin si një krimb. XHEVAT MUSTAFA

- Në skenë e korruptuara Nexhmije Hoxha, trupi gjykues, prokurori, avokati mbrojtës, dëshmitarët dhe faktet. Ja, me në fund erdhi dita që hapet sipari që për vite të tëra ka mbuluar krimet, grabitjet, mashtrimet, abuzimet. Akuza flet për bllokut të udhëheqësve komuniste. Dëshmitarët e akuzës do të jenë të shumtë. Do të dëshmojnë ata të cilëve u është grabitur floriri. Do të tregojnë me gojë e dëftesa të lëshuara nga grabitësit. Sa flori u është konfiskuar dhe em- është e turpshme, por nuk është e plotë. Ajo e akuzon të pandehurën Nexhmije për vjedhje të pasurisë shtetërore në përpjestim të madh dhe për shpërdorim detyre. Akuza duhet të ishte për gërdhje dhe për korrupsion. Megjithatë, rëndësi ka që sot do të ngrihet sipari. Turpi e krimi do të dalin lakuriq përpara syve të qytetarëve të Shqipërisë. Edhe kriminelët, idhtarët e nostalgjikët e sistemit të urryer komunist do të ulin kokat e s’do të pëpëlijnë, kur të dëgjojnë e shohin skenat e krimit e korrupsionit, të shprehura nga goja e idhullit të tyre, nga goja e dëshmitarëve dhe nga vërtetësia e fakteve. Më që akuza kryesishte është për vjedhje të pasurisë, e pandehura duhet të fillojë deponimet me vjedhjen e floririt që i është bërë popullit dhe përvetësimit të thesarit të bankës. Abuzimet pjesëtare të bllokut të kuq famëkeq janë të dokumentuara, por, çuditë; të fillojnë nga nga krijimi i të shumtë. Do të dëshmojnë ata që u lëshuan e emrat e hajdutëve që ua kanë marrë. Do të dëshmojnë gjithashtu metodat e dhunës që kanë ushtruar ndaj atyre të kuq. Kurse ata që kanë vjedhur floririn e popullit do të dëshmojnë nga kush e kishin marrë urdhërin për grabitjen e floririt dhe mbas grabitjes ku e kanë çuar dhe kujt ia kanë dorëzuar. Do të pyeten ata që i shin ngarkuar për mbrojtjen e thesarit, drejtorët e thesarit, drejtorët dhe nëpunësit e Bankës së Shtetit. Dhe, në fund, të gjithë autorët e kubesë së kuqe të të gjitha viteve. Gjithashtu për floririn do të pyetet edhe gardiani i bllokut Sulo Gradeci. Duhet të thirret si dëshmitar edhe Xhon Megu. Do të pyeten edhe pilotët që kanë transportuar floririn në Zvicër e në vende të tjera të botës. Gjithashtu do të pyeten edhe shoqëruesit e floririt jashtë shtetit. Në edhe në fakt tjetër të vërteton se ari ynë është përvetësuar e depozituar nëpër bankat e botës nga kubëja e kuqe shqiptare. Në Bankën e qytetit të Ulmit të Gjermanisë ndodhen 45000 monedha ëri. Ato peshojnë 10 kilogramë secila dhe kushtojnë 1 monedhë e tillë 295 marka gjermane. Viti i prerjes së këtyre monedhave prej ari është 1969. Lexon shqip 50 lekë. Përpara monedhës është shqiponja me yllin pesëcepësh e rrethuar me një pjesë cepësh më të vegjël dhe ku shkruhet shqip RPSSh. Kurse nga ana tjetër e monedhës është kalaja e Gjirokastrës dhe shkruhet Gjirokastër dhe Argiostrom Monedha të tilla ka edhe në Zvicër. Zelanda të Re e gjekj. Në disponojmë monedha të tilla që janë blerë në bankën e qytetit të Ulmit në Gjermani. Përveç kësaj monedha ka edhe një prerje tjetër me portretin e diktatorit Enver Hoxha. Për këto monedha që janë dëshmi e gjallë duhet të pyetet Nexhmije Hoxha se ajo di me hollësi, sa arë është harxhuar për hedhjen në treg të këtyre monedhave, në ç’banka janë depozituar dhe në emër të kujt. Kontrolli i shtetit, hetuesi e Përgjithshme, Prokuroria e Përgjithshme dhe gazetarët duhet të shkojnë në qytetin e Ulmit dhe të marrin të dhëna më të hollësishme për këto monedha prej ari. Gjatë zhvillimit të seancave gjyqësore do të dalin fakte të reja që do të hedhin dritë mbi akuzën. BEDRI MYFTARI

- Mbledhja e zgjeruar e Sindikatës së pavarur qytetare të Tiranës dhe përfaqësuesve të Qeverisë - - Mbështetet pa rezerva reforma ekonomike dhe e ndërtimit ekonomik në vend dhe Presidenti Berisha. - Dënohen të gjitha grevat e paligjshme si ato të Ballshit, Bolonjës, të cilat kërkojnë të destabilizojnë vendin dhe komprometojnë demokracinë. - Dënohen si antidemokratike, antiligjore dhe destruktive thirrjet për zgjedhje të parakohshme të bëra nga ndonjë forcë politike. - Ministrorët e Valiasit shembulli më i mirë i urtësisë dhe shembulli patriotizmit dhe zgjidhjes me dialog të halleve që kanë minoritetet. - Tryeza e bisedimeve demokratike jep rezultate. Qeveria angazhohet për zgjidhjen e problemeve të minoriteteve. Këtë vit Valiasi dhe ndërmarrjet e tjera bujqësore do të fillojnë aktivitetin ekonomik e financiar nga zeroja. Buxhetet ekzistuese janë bllokuar nga Qeveria me vendim të saj dt. 4 janar 1993. Me dt 7 janar 1993 rreth orës dhjetë në mjediset e Valasit me iniciativën e sindikatës së minatorëve të pellgut qymyrguror të Tiranës, u bë një takim i zgjeruar puno mes kësaj sindikate dhe përfaqësuesve të qeverisë. Në këtë takim asistonin e zëvendësministri i Industrisë dhe burimeve mi- (vijon në faqen 4)

2 prilli ’91 - Hungaria 56, Pekini dhe Timoshoara shqiptare Thonë që bisha egërsinë dhe makabritetin limit të saj e demonstron kur ndodhet e kërcënuar në ekzistencën e vet të sfiduar. Në qoftë se gjen në këtë moment egërsia e saj ishte ekspozuar pas kujtimeve misterioze të hijeve të pyllit - banesë ambientale e gjinisë së saj, tashmë ajo i braktis të gjitha ekzotizmat makabre të dekorit të gostisë me prenë e vet. Tashmë, e detyruar prej ndryshimeve të raporteve të superioritetit në distancë të theksuara e fatale ndaj saj, ajo pranon vuajtjen publike lakuriq; në palcë të instinkteve biologjike dhe bazë ekzistenciale e supremacisë së saj. Për paralelizëm, po kështu mbërriti shëmbëllimi komunist në ballafaqimin e saj publik të 2 prillit ’91 në Shkodër. Për nga përmasat e saj publike, ajo ishte më unikala dhe ndoshta më e madhja masakër në llojin e vet. Ajo është Hungaria 50, Pekini dhe Timoshoara masakër shqiptare, Komunistët shqiptarë e përgën tërë të mëkuar, apo ujitur rrënjën e tyre në një epokë tjetër, por në fakt sigluan të kundërtën - mëkuan autensitetin fundin e tyre zyrtar. «The end» - mizoritë i kujt i tyre ishte njëkohësisht një mohlim dhe pohim domethënës për të sotmen dhe të ardhmen tonë. Faza e parë e gjykimit të kësaj masakre, me gjithë rezervat tona për procedurën, përfundoi. Opinionet, natyrisht, janë të ndryshme. Veç një gjë është absolute: fajësia e të dënuarve. E, megjithatë, për paradoks në realitetin shqiptar, prapë se prapë ekziston një opinion që e kundërshton këtë të vërtetë absolute. Tashmë dihet kush e luan harabelin e këtij vionci funeral: kjo dëshmohet më së miri për natyrën jashtëkohësore të bishës shqiptare komuniste; E, nëse populli thotë se s’ka ç’duhet ulku kur ka gjumët, për rastin e asaj s’ka Shkodër dës figurshem në të thoshin se s’ka ç’duhen gjurmët kur ke ujqërit. Me këtë aforizëm do t’i kundërvihen «barbarphinive» të mëdha dhe jo aq të mëdha do të thoshin njëkohësisht. Dikush pra më jetë do të thoshte njëkohësisht; Dikush pra më jetë do të thoshim njëkohësisht. Dikush pra më jetë do të thoshim njekohësisht. Dikush pra ... e të tjera qe i ulën magjullës së 2 prillit? A thua tjetër që i ndihen megjullës së 2 prillit? A thua... (Vijon në faqen 4)

Si- 992 tive rcat do- non- e u për Pa- vi- shtu time ndja jetë bur- s pë- gji- nis- shty- e or- be- bre- të da- fe- qëror forc at demo rejta- ndëse rapor- ATSH)