DISA PROBLEME PËR SHENJTËRIMIN E EMRAVE ILIRË E SHQIPTARË TË PERSONEVE
LALAZARI PËR DITURINË TONE
LALAZAR[I?] PËR DITURINË TONE
Simon Klosi
Vërejtore. Në faqen e 5-të të përditshmes tonë botohet një seri shkrimesh për çështje të kulturës, gjuhës dhe traditës shqiptare. Këto shënime kanë për qëllim të ndihmojnë lexuesin të njohë më mirë prejardhjen dhe përdorimin e emrave tanë.
Deri tani janë trajtuar me këtë frymë edhe 3000 emra të botuar në librin tonë. Janë bërë edhe përpjekje për të ndrequr deformimet që burojnë nga administrata e vjetër dhe nga ndikimet e huaja.
Shqiptarët krijues kanë qenë gjithnjë në numër të madh në mërgim, por kurdoherë kanë ruajtur mallin për atdheun.
Në fushën e emrave, si kudo, edhe ilirët e shqiptarët u përballën me dukuri shtrënguese e ndalime të kohëve të ndryshme. Më 11 Janar 1982, në Kosovë, u botua një studim me titull “Emrat e shqiptarëve”, ku trajtohen shumë prej këtyre çështjeve. Thuhet se p.sh. në vitin 1960 u ndaluan emra si Ilir, Lirij [?], Teuta, Taulant, Agron e të tjerë, për të cilët administrata kërkonte zëvendësime.
Përgjithësisht emri është i lidhur ngushtë me identitetin dhe historinë e njeriut.
Shqiptarët e quajtën Illyricum këtë vend, e kjo lidhet me historinë e lashtë të trojeve tona.
Më të shumtët ndër emrat e shenjtëruar apo të përdorur nga të huajt nuk përkojnë me traditën shqiptare.
Këto vërejtje synojnë që emrat ilirë e shqiptarë të mbrohen, të përdoren dhe të respektohen si pasuri e kombit.
2
Në këtë numër, i paraqesim disa nga vërejtjet kryesore të autorit lidhur me përdorimin e emrave.
“Emri i njeriut, shenjë identifikuese e dallueshme e vetme e personit, duhet të jetë i qartë dhe në përputhje me traditën gjuhësore.”
Shqiptarët emërtuan fëmijët sipas kohës dhe rrethanave, por gjithmonë duke mbajtur lidhje me kulturën vendase.
Është e nevojshme të shmangen deformimet grafike dhe shqiptimore që cenojnë kuptimin e emrit.
Ribotimi i këtyre vërejtjeve bëhet për interes të lexuesit dhe për të nxitur debatin kulturor.
Në fund të kësaj pjese, autori rikujton se problemi nuk është thjesht gjuhësor, por edhe historik e kombëtar.
(nga numri i kaluar)
[teksti vijon i pjesshëm dhe me vështirësi leximi në fund të faqes]