E DREJTA DHE E VERTETA nuk mund te zevendesohat me fjalimet propagandistike te Nanos eshte ne se fjalet kote (gjuha), energjia, zelli qe i vihet qellimisht nje veprimi per t'i arritur qellimet politike. Qe Nano dhe te tjeret mendojne se mund te gjejne shpjegimin e ngjarjeve ne menyre te perdredhur e me merak t'i spostojne fajet mbi Sali Berishen pa nxjerre asnje fakt deshmues, eshte e kuptueshme. Por me kete pyetje te thjeshte bie edhe argumenti i tij se ne nje kohe qe zgjedhjet po afroheshin dhe po behej frymezimi i pergjithshem i manifestimit te Shkodres, policia e kishte futur ne kurth veten ne menyre qe te kryeje keto veprime e pastaj t'ia veshe keto fajet opozites. Po fajet e morfologjise se votimit e komisioneve qeveritare ne cdo qytet ku punet zgjedhore po kryheshin para 2 prillit? Po institucionet e lirive te medha? Keto pyetje te natyrshme i jane bere ne emisionin e televizivit z. Nano cileve ai i eshte shmangur ne menyre perfekte. Fjalimet e tij kane qene te mbushura me nje nervozizem kolektiv qe i ktheu ne nje retorike morale duke lene ne hije gjithshka konkrete. Komisioni parlamentar ka cilesuar se qellimi i drejte i demonstrates se 2 prillit ka qene i njohur, por edhe se ka pasur perpjekje per ta deformuar ate. Kjo do te thote se pohohet ne menyre te qarte se realiteti nuk mund te zevendesohet me fjale. Kurse ai zgjodhi nje proces te tille retorik qe justifikon gjithcka e mohon fajin e qeverise se kaluar. Ai nuk dha asnje dokument, asnje fakt e asnje deshmi te re. Vezhguesi i ketij spektakli televiziv ndihej i fyer nga argumenti se ne Shqiperi demonstratat shpjegohen me pakenaqesi ekonomike dhe me ca "forca te erreta". Po ne qoftese pakenaqesite ishin te tilla, perse kryengritja nuk u be ne qytete te tjera ku varferia ka qene me e rende se ne Shkoder? Pse u be pikerisht ne Shkoder? Kush e organizoi? Kush e shtyu? Nano i shmanget pyetjeve konkrete dhe flet me nje gjuhe te pergjithshme, duke i lene publikut iluzionin e nje analize. Por nje analize e vertete kerkon dokumente, deshmi dhe pergjegjesi. Kjo mungese e theksuar e provave e ben fjalimin e tij thjesht nje ushtrim propagandistik. Ne rastin tone problemi eshte i thjeshte: e verteta e ngjarjeve te 2 prillit nuk mund te fshihet me slogane. Ajo kerkon hetim, seriozitet dhe respekt per viktimat e asaj dite. Perpjekja per ta relativizuar tragjedine nuk sherben as per pajtim shoqeror dhe as per drejtesi. Shoqeria shqiptare ka nevoje per qartesi morale dhe politike. Ajo nuk mund te kenaqet me shpjegime te mjegullta dhe me fjale qe synojne te zevendesojne faktet.

-Përkujtohet Dita e Dëshmorëve të Kombit shqiptar. Merr pjesë Presidenti i Republikës zoti Sali Berisha- “DESHMORET” - FONDI I PAVDEKSHEM I MEMORIES “KOLEKTIVE” -Përkujtohet Dita e Dëshmorëve të Kombit shqiptar. Merr pjesë Presidenti i Republikës zoti Sali Berisha- Me rastin e dites se Deshmoreve te Kombit, Presidenti i Republikes Sali Berisha vendosi nje kurore me lule ne varrezat e deshmoreve te kombit ne Tirane. Presidenti shoqerohej nga kryetari i Kuvendit Pjeter Arbnori, zevendeskryeministri Alfred Serreqi, ministri i Mbrojtjes Safet Zhulali, ministri i Rendit Ylli Vejsiu si dhe personalitete te tjera te larta ushtarake e civile. Vendosja e kurores tek varrezat e deshmoreve te kombit qe shenjua nga nje ngjarje e pazakonte. Nderkaq, enigma “nese ne diten e deshmoreve ne vend te nderoheshin me mire njerezit qe kane rene ne luften per liri dhe demokraci” u shfaq ne menyre me se te dukshme. Ka qene pikerisht dita e 5 majit ajo qe iu rezervua kesaj pyetjeje nje pergjigje me te plote, te shtruar jo ne formen e nje ceremonie zyrtare propagandistike, por ne trajten e nje ndjesie te natyrshme qytetare. Levizja demokratike ne Shqiperi, e cila ne nje forme te re riktheu ne vemendje ceshtjen e lirise, beri te mundur edhe nje rivleresim te figures se deshmorit ne historine shqiptare. Ne kujtimin e kesaj dite perurimi i luleve dhe heshtja para varreve nuk ishin thjesht nje ritual. Ato u bene nje shprehje e nderimit per ata qe sakrifikuan jeten ne emer te lirise, por edhe nje reflektim mbi menyren sesi regjimet e kaluara e kishin perdorur kujtesen e tyre per qellime ideologjike. Nje popull i lirë e nderon deshmorin ndryshe: me dinjitet, pa retorike boshe dhe pa imponim politik. Shqiperia po largohet ne menyre te pakthyeshme nga format e vjetra te nderimit kolektiv te manipuluar. Ceremonite e ngritura mbi parulla dhe sllogane po humbasin terren perballe nje kulture te re qytetare te kujteses. Kjo kulture nuk e redukton deshmorin ne nje figure propagandistike, por e kthen ate ne nje pike referimi morale per shoqerine. Pikerisht per kete arsye kujtimi i deshmoreve sot merr nje kuptim me te thelle e me te vertete njerezor.

PRESIDENTI BERISHA BERI VIZITA NE FAMILJE TE DESHMOREVE Me rastin e dites se Deshmoreve te Kombit, Presidenti i Republikes Sali Berisha vizitoi familjen e vellazerve Leka e Lame Kodra ne Tirane. Presidenti u interesua per gjendjen e familjes dhe shprehu mirenjohjen e tij per sakrificen e tyre. Po keshtu, ai vizitoi familjen e Qemal Stafes, ku nderoi kujtimin e nje prej figurave me te njohura te rezistences shqiptare. Gjate bisedave me familjaret, Presidenti theksoi se shteti demokratik ka detyrim moral te kujdeset per familjet e atyre qe kane rene per lirine dhe pavaresine e vendit. Presidenti Berisha vizitoi gjithashtu familjen e poetit martir Havzi Nela, per te shprehur respektin per qendresen e tij kunder diktatures. Ai deklaroi se demokracia shqiptare ka per detyre te rivendose ne vend kujtimin e te gjitha viktimave te terrorit politik. Kjo vizite u vleresua si nje gjest domethenes ne procesin e ripercaktimit te memories publike ne Shqiperi. (Vijon ne faqen 2)

Profundimet dhe resete[?] u injoruan dhe cdo recet[?] e justifikuar e erdho industrializuar edhe vazhdon po. Kjo demin e flet qetesim. Shifni i koalicionit te qeverise, i cili ne rrafsh te pare kishte mberritur ne nje moment te ngurte. Per ta marre vesh cfare ndodhte me tej duhej te ndiqej sjellja e aktoreve politike ne javen qe pasoi. Nano kerkoi te jepte pershtypjen se opozita ishte e paaftë per te prodhuar alternativa. Qellimi i vertete ishte qe vemendja publike te largohej nga problemi real i qeverisjes dhe nga deshtimet e saj. Kjo lloj sjelljeje politike ka nje prapavije te qarte propagandistike. Politika dhe sociale ne nje kuptim me te gjere kishin humbur sensin e misionit te tyre. Nje pjese e mire e opinionit ishte lodhur me parullat dhe me premtimet pa mbeshtetje. Ketu fillon edhe kufiri midis strategjise dhe pastes[?]: njera kerkon pergjegjesi, tjetra thjesht nje mbulim te perkohshem te realitetit. Ne kete kuptim, debati mbi figurat politike dhe gjestet e tyre mbetet thelbesor per te kuptuar tranzicionin shqiptar. BASHKIM TRENOVA

PASTEI apo STRATEGJI

TOZAJ ne mbrojtje te ENVERIT dhe te TOSIT Ne nje gjyq mbi sulmin mbi monumentin e Stalinit me 20 Shkurt 1991, ku te akuzuar ishin 5 anetare te shoqates se ish te denuarve dhe te persekutuarve politike, Nanos u jepet si deshmitar avokati i tij vedeni[?]. I vetmi njeri qe ne procesin e gjate 6 oresh foli per terrorin dhe represionin e sistemit komunist qe po shembej, e qe mbase guxoi ne menyre te vecante, ne 20 Shkurt, me gjestin e rrezimit te nje monumenti qe ngjallte urrejtje, ishte nje prej te akuzuarve. Me vone ai pershkruan ne menyre te prere se gjyqi po perdorej per te nxjerre ne pah nje logjike te vjeter politike. Deshmitari i mbrojtjes, i sjelle nga Nano, zoti Tozaj, e quajti levizjen kunder Stalinit si pjese te nje fryme “anarkiste”. Por ajo qe beri pershtypje ishte se deklarimet e tij shkuan me tej: sipas tij ne Shqiperi nuk kishte pasur terror te vertete dhe figurat qe drejtonin shtetin e vjeter meritonin respekt per “kontributin historik”. Kjo fjale u prit me indinjate nga te pranishmit, sidomos nga ish te burgosurit politike. Ne nje kohe kur shoqeria shqiptare po perpiqej te ndahej qarte me simboliken e diktatures, ky qendrim u pa si nje mbrojtje e hapur e Enverit dhe e Tosit. BASHKIM TRENOVA