KU DO TË JETË KRIZA E SE "MAJTËS" SHQIPTARE
Problemet e socializmit me fytyrë njerëzore, pluralizmit e multipartitizmit, sovjetëve dhe monizmit, po rikthehen në kushtet e sotme shqiptare.
Problemet e evolucionit me kthesë për në socialdemokraci, të socializmit me fytyrë njerëzore, pluralizmit dhe multipartitizmit, po rikthehen në kushtet e sotme shqiptare.
Pas një çrregullsie kronike të marrjes së vendimeve për të mos u prishur me grupet politike të së kaluarës europianolindore, aspak të qarta dhe jo në funksion të mbrojtjes së fitoreve demokratike, është zhvilluar kohët e fundit një gjallërim jo i zakonshëm brenda së majtës shqiptare. Në qendër të vëmendjes është bërë ideja e mbajtjes së një kongresi për krijimin e një force të re socialdemokrate. Kjo ide nuk mund të mos i kujtojë opinionit shqiptar përpjekjet e kahershme për ta transformuar PPSH-në në një parti socialiste të orientuar nga modelet e mëvonshme eurokomuniste. Ishte një përpjekje që në fillim u mbështet fort si nga degëzimet intelektuale të PPSH-së ashtu edhe nga disa figura të njohura publike, të cilat kërkonin të ruanin një vazhdimësi politike pas rënies së monopolit komunist.
Por ajo që sot po paraqitet si projekt reformator, në të vërtetë ka një histori të gjatë lëkundjesh, dyzimesh dhe dështimesh. Që nga përpjekjet për të shpikur një socializëm demokratik të veçuar nga modeli klasik marksist-leninist, e deri te imitimet e socialdemokracive perëndimore, e majta shqiptare nuk ka arritur të përcaktojë qartë identitetin e vet. Debati i sotëm për socialdemokracinë nuk është gjë tjetër veçse vazhdim i një dileme të vjetër: a mund të ndërtohet një e majtë moderne pa u shkëputur realisht nga trashëgimia totalitare?
Në këto kushte, kriza nuk qëndron thjesht te rivaliteti i individëve apo grupeve, por te mungesa e një vizioni të besueshëm. Shumë prej atyre që sot flasin për reformim, dje kanë qenë pjesë e strukturave të PPSH-së, e më pas të PS-së, pa bërë asnjë bilanc të ndershëm për përgjegjësitë e tyre. Ndaj edhe çdo iniciativë e re perceptohet me mosbesim, sidomos kur shoqërohet me terminologji të mjegullt dhe me përpjekje për të fshehur të kaluarën.
Nëse e majta shqiptare kërkon vërtet të rilindë si një forcë moderne europiane, ajo duhet të ndahet përfundimisht nga kultura politike e monizmit, nga praktikat e komandimit ideologjik dhe nga relativizimi i krimeve të diktaturës. Përndryshe, çdo kongres, platformë apo projekt i ri do të mbetet thjesht një manovër e brendshme për ripozicionim politik.
Kriza e së majtës shqiptare do të jetë pra kriza e pamundësisë për të zgjedhur midis nostalgjisë dhe modernizimit, midis ruajtjes së aparatit të vjetër dhe ndërtimit të një identiteti të ri. Dhe pikërisht këtu qëndron pyetja thelbësore: ku do të jetë kjo krizë nesër, nëse sot nuk pranohet e shkuara dhe nuk ndërtohet e ardhmja mbi të vërtetën?
MUF BUÇPAPAJ