18/09/1993
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Rilindja Demokratike

18 shtator 1993

FJALA E ZOTIT ALEKSANDER MEKSI NË KËSHILLIN KOMBËTAR TË PD

Zoti kryetar, Të nderuar zonja e zotërinj, Sa herë qe diskutojmë mbi vete qeverinë e koalicionit demokratik, ne duhet ta kemi më tepër parasysh atë që shtruam si bazë për ndarjen e roleve në ushtrimin e pushtetit e që ne e kemi shprehur e shkruar qysh prej 1992 e çdo herë pas kësaj. Së pari ky problem lidhet me qeverisjen e një vendi që ende mbart në vetvete në tërësinë e tij tërë të këqijat e qeverisjes së kaluar, me vështirësitë dhe pengesat që vijnë qoftë nga mungesa e kushteve bazë e qoftë nga natyra e veçantë e vendit, qoftë dhe nga probleme të natyrës së përgjithshme botërore që kanë ndikimin e tyre në këtë rast. Opozita e djeshme demokratike, duke qenë mendërisht për reformë, për ndryshime, për demokraci, kishte para sysh domosdoshmërinë e vendosjes së këtyre reformave dhe këto reforma përfshinin me të vërtetë tërë jetën në të gjitha aspektet e saj, ekonomik, politik, social e demokratik. Pikërisht tragjedia e kësaj ndërmarrjeje me një vend të orientuar pas së ashtruquajturës rrugë demokratike që deri para pak kohësh ka qenë vendi më i mbyllur në Evropë, me një vend ku struktura e vjetër vazhdon të jetë ende e gjallë, ku kundërshtitë e mëdha të së kaluarës janë ende të pranishme, ku nuk ekzistonte as mendësia e as administrata e përshtatshme për këto reforma, e bën të vështirë ecjen e tyre. BIS ishte krejtësisht i shkërmoqur nga pikëpamja e tregut, i mbyllur nga pikëpamja e shkëmbimeve. Edhe vendet e tjera të Lindjes të cilat kishin kaluar një shkallë më lart me sektorin privat, [janë?] tërësisht në raporte të tilla qoftë me tregun e jashtëm, qoftë me elementë të tjerë. Ne ishim një vend krejt i veçantë. Në kushte të tilla është e qartë se partia që shkon në pushtet në një vend me këto përmasa, me këto kundërshti, duke qenë një forcë reformuese, domosdo do të ndeshet me vështirësi të jashtëzakonshme. Nuk duhet harruar se edhe në vendet e tjera, me gjithë mbështetjen që kanë pasur, reformat kanë qenë të vështira. Në Poloni, në Hungari, në Çeki e gjetkë. Por ne i kemi pasur të gjitha këto të shumëfishuara. Mjafton të kujtojmë mungesën e plotë të një tradite shtetformuese të qëndrueshme, deformimin e administratës, rrënimin ekonomik, mungesën e ligjit dhe të disiplinës, mungesën e kapitalit vendas, mungesën e eksperiencës së tregut. Prandaj çdo vlerësim i qeverisë sonë duhet të niset nga këto kushte, nga ky realitet, jo nga dëshirat. Kjo nuk përjashton kritikën. Përkundrazi, kritika është e domosdoshme, por kritika duhet të jetë e ndërtuar mbi të vërtetën, mbi faktet dhe mbi qëllimin për të ndihmuar ecjen përpara. Në këtë kuadër, duhet të kuptojmë se qeveria e koalicionit demokratik ka qenë dhe mbetet një instrument i tranzicionit. Ajo nuk mund të zgjidhë përnjëherë plagët e trashëguara prej dekadash. Mund të ndërtojë themelet, të hapë rrugën, të krijojë rregullat, të stabilizojë vendin dhe të drejtojë procesin e transformimit. Ne kemi bërë hapa të rëndësishëm në stabilizimin financiar, në vendosjen e rendit publik, në hapjen e ekonomisë dhe të vendit ndaj botës, në krijimin e një administrate të re, në rindërtimin e marrëdhënieve me partnerët tanë ndërkombëtarë. Janë hapa që jo gjithmonë shihen menjëherë nga opinioni publik, sepse rezultatet e tyre konkrete kërkojnë kohë. Njëkohësisht është e vërtetë se kemi pasur edhe mangësi, ngadalësi, vendime të pamjaftueshme apo të vonuara. Kjo është e pashmangshme në kushte të tilla, por nuk duhet të bëhet arsye për të mohuar drejtimin e përgjithshëm të reformave. Nuk ka reformë pa kosto, nuk ka ndryshim pa përplasje me interesa të vjetra, nuk ka ndërtim institucionesh të reja pa gabime. Por ka një vijë që duhet mbajtur fort: Shqipëria duhet të dalë përfundimisht nga modeli i dështuar i së kaluarës dhe të ndërtojë rendin demokratik e ekonomik të tregut. Progami ynë i qeverisë për vitin 1992-93

Programi i qeverisë për vitin 1992-93

Kryesuesi i seancës para fillimit të programit të qeverisë ekonomike. Në zbatimin e këtij programi sa u gjetën mundësitë dhe vështirësitë e realizimit të tij, nuk ishim në pozita të tilla që të vijonim si me ritme të njëjta në të gjitha fushat. Përkundrazi, duhej të bënim zgjedhje të domosdoshme, të vendosnim prioritete, të përqendronim energjitë aty ku ishin më urgjente. Ishte e nevojshme që fillimisht të ndalej rrëshqitja e përgjithshme dhe të vendosej një minimum stabiliteti. Më 1991 gjendja ishte dramatike. Në vitin 1992 arritëm të shmangim katastrofën e plotë dhe në vitin 1993 hodhëm bazat për një kthesë të parë. Kjo nuk do të thotë se vështirësitë mbaruan. Jo. Por do të thotë se vendi doli nga rreziku i menjëhershëm i kolapsit dhe nisi të funksionojë me rregulla të reja. Për vitin 1993 synimet tona reduktohen e përqendrohen kryesisht tek stabilizimi i financave, rigjallërimi i prodhimit, furnizimi i tregut, privatizimi i mëtejshëm, nxitja e investimeve, mbështetja e shtresave në nevojë dhe forcimi i rendit. Këto janë objektiva themelore pa të cilat nuk mund të ecet drejt një ekonomie tregu dhe një shoqërie demokratike. Politika makroekonomike e ndërmarrë gjatë vitit 1992 ka pasur për synim pikërisht frenimin e inflacionit, sigurimin e një niveli minimal të të ardhurave buxhetore, kontrollin e deficitit dhe krijimin e kushteve për rifillimin e veprimtarisë ekonomike. Në të njëjtën kohë u desh të përballonim pasojat e thella të rënies së prodhimit, të ndërprerjes së shumë lidhjeve ekonomike, të krizës energjetike e të problemeve sociale. Ne kemi vepruar nën presionin e kohës, me mjete të kufizuara, shpesh duke u mbështetur te ndihma e jashtme, por gjithnjë me qëllimin që të ruajmë sovranitetin e vendit dhe të krijojmë kapacitete të brendshme zhvillimi. Privatizimi është një nga drejtimet kryesore. Ai nuk është një qëllim në vetvete, por një mjet për të çliruar energjitë prodhuese, për të krijuar pronarë, për të rritur përgjegjësinë ekonomike dhe për të nxitur eficiencën. Në bujqësi ky proces ka dhënë rezultate më të shpejta. Në industri, tregti dhe shërbime ai po ecën me ritme të ndryshme, sipas kushteve konkrete. Një vëmendje e veçantë i është kushtuar rivendosjes së rendit juridik dhe institucional. Pa ligj, pa administratë, pa gjykata funksionale, pa polici të aftë, nuk mund të ketë as treg, as investime, as besim publik. Demokracia nuk është vetëm pluralizëm politik; ajo është edhe funksionim i shtetit mbi bazën e ligjit. Po kështu, marrëdhëniet tona me botën kanë hyrë në një fazë të re. Shqipëria nuk është më një vend i izoluar. Ne kemi vendosur ura bashkëpunimi me organizata ndërkombëtare, me shtete mike, me institucione financiare dhe me partnerë të shumtë. Kjo na jep mbështetje, por edhe kërkon seriozitet, përgjegjësi dhe vazhdimësi në rrugën e reformave. Politika makroekonomike afatmesme, 1993-96

Politika makroekonomike afatmesme, 1993-96

Strategjia afatmesme Programi synon të arrijë çlirimin, vendosjen dhe konsolidimin e ekonomisë së tregut. Vazhdimësia, stabilizimi makroekonomik, përfundimi i privatizimit dhe konkurrenca duhet të jenë shtyllat e kësaj faze. Objektivat kryesore janë ruajtja e stabilitetit financiar, ulja graduale e inflacionit, rritja e prodhimit, zgjerimi i eksportit, pakësimi i deficitit buxhetor dhe përmirësimi i kushteve të jetesës. Këto objektiva kërkojnë koordinim të politikave fiskale, monetare dhe strukturore. Një element vendimtar mbetet reforma institucionale. Pa institucione të afta, pa administratë efikase dhe pa një sistem ligjor të besueshëm, ekonomia e tregut nuk mund të funksionojë normalisht. Po ashtu, infrastruktura energjetike, rrugore dhe e komunikimeve kërkon ndërhyrje të vazhdueshme. Politika e të ardhurave dhe e mbrojtjes sociale duhet të garantojë që barra e reformës të mos bjerë në mënyrë të papërballueshme mbi shtresat më të dobëta. Shteti duhet të ndërhyjë me mekanizma të qartë për të mbështetur të papunët, pensionistët dhe familjet në nevojë, ndërsa nxit punësimin dhe iniciativën private. Në sektorin e jashtëm, synohet integrimi i ekonomisë shqiptare në tregjet rajonale e evropiane. Kjo do të kërkojë rritjen e cilësisë së prodhimit, standardeve të tregtisë, disiplinës financiare dhe aftësisë konkurruese të sipërmarrjes shqiptare. Transformimi ekonomik nuk është një proces i shkurtër. Ai kërkon jo vetëm masa të përditshme qeverisëse, por edhe një vizion të qartë strategjik, konsensus shoqëror dhe durim. Qeveria duhet të vazhdojë të mbajë drejtimin e reformave me vendosmëri dhe realizëm. LAJMERIM Drejtoria e Sigurime Shoqërore, Tiranë, njofton të gjithë pensionistët e të gjitha kategorive që kanë dalë në pension para datës 1.1.1992, ora 10, të paraqiten në Komision, ora 10, Dega e Pensioneve, për të bërë verifikimet e rasteve të caktuara. Sqarimet e rastit do të jepen pranë sportelit të informacionit. Sqarime të tjera do të shpallen me njoftim të veçantë. Dokumentet duhen sjellë të plota. Lajmërim i veçantë: zotërinjtë pensionistë që kanë përfituar pagesa të pjesshme duhet të paraqesin librezën, vendimin e pensionit dhe dokument identifikimi. (Shënim: teksti pjesërisht i palexueshëm në kolonën e njoftimit.)

Mbledhje e zgjeruar e Këshillit Kombëtar të PD

Konsolidimi i njësishëm i strukturave demokratike dhe lidhimi i reonsit, forcave të për promovimin e demokracisë në Shqipëri