365 DITË DIPLOMACI-365 SHANSE DREJT INTEGRIMIT NË EVROPE DHE KONSOLIDIMIT TË DEMOKRACISË
E dala nga izolimi i pashëmbullt historik nga vetja dhe të tjerët pa armiq në botë dhe teper e varfër, Shqipëria 3 milioneshe ngjan me shumë si suprize e 3 miliarde njerezve anembane demokracive boterore.
Kaosi ekonomik i jashtzakonshem, lufta kunder zotit, ndergjegjes, lirise, mendimit, izolimi nga bota e qytete-ruat, rrenimi diktatorial ku nje e treta e popullsise u kalb burgjeve dhe kampeve te perqendrimit, te permble-dhura ne kanunin çnjerezor te komunizmit, iu imponuan padrejtesisht popullit, kultures dhe historise se tij, duke i krijuar imazhin e vendit sketerre ne boten e qyteteruar. Komunizmi erdhi ne Shqiperi si fatalitet.
Shqiperia e çliruar nga prangat e diktatures se imponuar nga ideologjia makabre bolshevike, kerkoi ringjallje. Dhe pare ne spektrin politik, kulturor, ekonomik dhe social, vitu qe lame pas, ishte viti i ringjalljes. Nese 92-shi ishte viti i lamtumires, viti 93 ishte viti i ndertim it e imazhit te lirise, zhvillimit, ndertimit dhe drejtesise. Endrra e kahershme e shqiptareve-integrimi ne Evrope mori ngjyrim realist dhe praktik. Parlamenti shqiptar, kryeministri, qeveria dhe veçanerisht presidenti i Republikes dhe Ministria e Jashtme e Shqiperise, nduan dhe zbatuan nje platforme diplomatike mjaft rrelevative e cila ne me pak se dy vjet, dha shume Shqiperise si shtet.
Londer e Moske, per t’i siguruar Shqiperise partneritet ekonomik, ne ecjen e saj drejt suksesit te reformave. Nenshkrimi i pershenturi i marreveshjes me FMN dhe vleresimet e larta te saj pozitivisht per reformat, siguruam imazhin e besimit mes shqiptareve dhe partnereve evropiane. Stabiliteti politik me obligimet e Shqiperise ndaj paqes rajonale, kuadri ligjor i nevojshem per investimet dhe privatizimin, i bene prezent organizmave europiane e boterore, per te bere te mundur, vazhdimin e procesit te ndihmave, kredive, investimeve dhe asistences teknike. Projekte ambicioze u realizuan ne kuadrin e angazhimeve te MPJ. Dy tubime mjaft domethenese, ajo e biznesmeneve shqiptare e te diaspores dhe konferenca e fundit per investimet e huaja treguan se ky shtet dhe kjo qeveri, eshte e angazhuar totalisht ne zhvillimin e ketij vendi. Ofertat mjaft josheshe te BE, KE apo BB, treguan se diplomacia shqiptare u tregua aktive ne tavolinat perendimore per te portretizuar realitetin shqiptar.Pikerisht per kete synim te diplomacise mjaft marreveshje u nenshkruan nga shteti shqiptar ne rajon, Europe apo ne kuadrin boteror. Viti 93 qe percollem ishte nje realitet i admirueshem per kete. Shqiperia per here te pare pas 50 vjetesh, edhe ekonomikisht trokiti ne dyert e Evropes, e sigurte se aty ka miq, dashamires dhe partnere te respektuar dhe serioze.
Kjo ekonomik i? la ne kete rast marreveshja ushtarake shqiptaro-amerikane, e para per nje vend postkomunist e cila perben nje shans te forte per sigurine e Shqiperise dhe procesin e integrimit te saj ne NATO. Shqiperia gjate 93-shit fitoi miq te rinj kryesisht te panjohur me pare per ne si Izraeli, Malajzim, pakistani, vendet Nordike, Spanja, Holanda apo vendet Islamike, miqesi qe mori nje zhvillim te vrullshem politik dhe ekonomik. Personalitetet e shquara te politikes rajonale dhe nderkombetare afagjate dhe miqesor. Ne se Greqia e pushtuar nga ethet e shovinizmit deboi emigrantet shqiptare me nje akt dhune te paprecedent, Shqiperise iu gjenden prane aleate te medhenj ne te dy anet e Atlantikut. Misionaret e KSB-se u ftuan nga shteti shqiptar per te vleresuar realitetin e jetes mbi pakicat ne Shqiperi dhe per here te pare ne kete shekull diplomacia jone u kerkoi atyre interesimin e tille te misionareve edhe per trevat e shqiptareve ne Greqi. Partneritet dhe zhvillim marredheniesh me te mira patem SHBA, Gjermani, Angli, Belgjike, por edhe me Francen, Izraelin, Vatikanin,Cekine, Polonine dhe gjithe vendet e bllokut lindor, perjashto armikun e paqes perderballkanike Serbine e Millosheviqit! Marredhenie te mira percollem me fqinjët tane italiane, maqedone e greke. Ne Tirane u prit ...
integrimi në Evropë Republika dhe Ministria e Jashtme e Shqipërisë, ndertuan dhe zbatuan një platformë diplomatike mjaft revulutive. e cila me ne pak se dy vjet, i dha shumë Shqipërisë si shtet dhe imazhit të saj në Evropë e botë. Politika e jashtme shqiptare e ndjekur gjatë kësaj periudhe, u cilësua nga shumë liderë evropianë, si politikë e paqes dhe stabilitetit rajonar. Vlerësim te tillë mjaft domethënës përcaktoi edhe presidenti amerikan B.Klinton në letrën e tij të fundit drejtuar presidentit Berisha.
Armiqte gjysmëshekullor të diktaturës shqiptare, SHBA, Gjermania, Italia etj, u bënë partnerët tanë kryesorë në fushën diplomatike dhe ekonomike. Paralelisht diplomacia shqiptare veproi shumë në tre pikat e saj strategjike.
Së pari integrimin e Shqipërisë në Evropë: Faktet dhe realiteti i gjallë, tregojnë se viti 1993 shënon hapjen përfundimtare të Shqipërisë drejt demokracisë dhe progresit. Shqipërinë për herë të parë mes vendeve të Ballkanit e vizitoi dhe bekoj njeriu i zotit në tokë, Papa Gjon Pali II, vizita e të cilit ishte një mesazh i qartë për të gjithë se Shqipëria është e vendosur të zhvillojë lirinë dhe demokracinë. Liderët e Turqisë, Italisë, Bullgarisë, Greqisë, Sllovenisë, Malajzisë, Kines etj, u pritën në Tiranë me respektin e mikut dhe dëshirën e bashkëpunimit sa më te frytshëm. Shqipëria e paraqet e izolimit dhe me sukses bashkëpunoi në plan të gjërë ekonomik, politik e ushtarak me organizmat e nderuar të Evropës, NATO, BE, KE, NACC, EFTA, Konferencën Islamike etj, Unionin Perëndimor dhe Bashkimin Evropian, Shqipëria tregoi koeficient të lartë gadishmërie, sigurie, optimizmi dhe partneriteti. Ashtu si Verner apo Klepsh, ashtu si Brien apo Langer, ashtu si Lalumier apo Delor ne përcaktimin e tyre për Shqipërinë, vlerësuan kontributin për paqen, guximin dhe sukseset e reformës, bashkëpunimin dhe stabilitetin, duke dhënë garanci e qëndrueshmërinë bilaterale të metejshëm.
Së dyti: Garanci për suksesin e reformës në Shqipëri. Diplomacia shqiptare veproi fuqishëm në Bruksel, Gjenevë, Nju Jork, Vjenë, Bon, Romë, Athinë, Strasburg, Paris, Francen, Izrael, Vatikanin, Çekine, Polonine dhe gjithandej e bllokut lindor, përjashtohet armikun e paqes ndërballkanike Serbinë e Millosheviçit. Marrëdhënie të mira percollem me fqinjët tanë italiane, maqedone e greke. Në Tiranë u prit dhe lideri malazez Bulatoviç, tregonte se Shqipëria iu përkushtua çdo rast paqes, dialogut dhe bashkëpunimit rajonal. Marrëveshjet e shumta ekonomike dhe ushtarake me Turqinë, Italine apo vendet e tjera te rajonit tregojnë vendosmerine e përbashkët për progres demokratik në Ballkan e Mesdhe.
Jashtë bazamentit ireal të 45 viteve izolim, diplomacia e re shqiptare i kerkoi dhe i ndërtoi rrugët e mundësitë e shprehjes së vitalitetit demokratik dhe kulturor të shqiptarëve. Ajo i paraqiti botes se qytetëruar lashtesine dhe historine e nderuar te popullit shqiptar, traditen, kulturën dhe kontributin e tij për paqe. Shqiptarët kurrë nuk ishin dhe nuk jane agresore edhe pse pjesa e tyre shkollore kaloi përmes luftërash e betejash për ekzistencën dhe dinjitetin kombëtar. Ata nder shekuj si dhe tani e dëshmuan botës tolerancen dhe shpirtin paqesor te tyre. Dhe në këtë vështrim historik ne te sotmen, perseri perpekje per mbijetese, bashkim dhe dinjitet,shqiptaret dhe udheheqesit e tyre te rinj meritonin me teper se nje çmim”Nobel” mbi paqen, me teper se nje respekt 7 milionesh, me teper se nje Saharov se paqes.Ata sfiduan terrorin serb duke zgjedhur organet e tyre legjitime legale, duke merituar vendin e partnerit serioz dhe real ne tryezat e diplomacive perendimore. Por ata meritojne me teper...
Viti 93 si vit i sfidave te medha i afro i me shume shqiptaret me qyterterimin evropian, i afroi me afer realizimit te aspiratave te tyre per progres dhe bashkim kombetar, i respektoi ata si partnere te devotshem ne boten ekonomike, politike dhe ushtarake. Tjetri vit po afron me lamtare te reja, synime te reja, endrra, suksese dhe pse jo ndofta dhe zhgenjime te reja. Dhe ne bashku na mbetet te kultivojme dhe zhvillojme respektin ndaj simboleve kombetare, idealeve te paqes, progresit dhe demokracise.