12/03/1994
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Rilindja Demokratike

12 mars 1994

Z. EDUARD SELAMI NË SHBA

Dje, paradite, i ftuar nga Unioni Demokratik Ndërkombëtar, IDU, u nis për në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kryetari i PDSH, z. Eduard Selami. DEPARTAMENTI I SHTYPIT DHE INFORMACIONIT TË PDSH

NGA TAKIMI I ZOTIT BOUVARD ME KOMISIONIN PARLAMENTAR TË MBROJTJES, RENDIT DHE SHIK-ut

Në takimin që pati të enjten me delegacionin e Asamblesë së Atlantikut Verior, të kryesuar nga Presidenti i kësaj Asambleje, z. Bouvard, Kryetari i Komisionit të Mbrojtjes, Rendit dhe SHIK-ut, zoti Azem Hajdari, e njohu me përbërjen dhe funksionimin e komisionit si dhe punën që bëhet në Parlament me mbështetje të reformave demokratike për hartimin e një legjislacioni të ri. Zoti Bouvard vlerësoi punën e madhe të kryer nga ky komision dhe krejt i kundërt me atë të regjimit komunist, që populli shqiptar e la pas nëpërkëmbje e përçmim. Në vazhdim ai njohu pjesëmarrësit e këtij takimi me rolin që luan Asambleja e Atlantikut Verior, që ai ka nderin të kryesojë, në fushën e mbrojtjes dhe sigurimit të vendeve anëtare. -ATSH-

KRIMI SHFAQET ME GJITHË PERMASAT E TIJ

“Dosja Nano” në gjyq Dje në seancën e katërt të procesit gjyqësor për skandalin e ndihmave që u zhvillua në godinën e re të gjykatës u fillua pyetja e dëshmitarëve ndërmjet të cilëve dhe R.Aline. Pas kësaj caktohet ndihma prej 10 miliard lirëtash dhe përpolet nga Shane Korbeci lista e mallrave të nevojshme. Lista e pregatitur me date 14 shkurt 1991, sipas emra si R.Alia, Sh.Korbeci e Sh.Cani. - Historia e shkeljeve të vazhdueshme- Dëshmitari i pare i thirrur nga kryetari i trupit gjykues ishte Ridvan Qarri, punonjës Kush do i leveronte ndihmat? Sh. Permiola vjen në Shqipëri me 21 janar ’91 me avion special. Në bazë të një letre të F.Nano dhënë Sh. Korbeci me sh. F.Nano dhe e huaj [?]. Shane Korbeci, ish Minister i Tregtisë Jashme. Sh. Korbeci konfirmon listen e vajtur nga Lev Co me nëpërmjet kryeministrisë por kërkon që ne vend te Iliria Hollding te merret Agroeksporti me shperndarjen. Ne fund shenoh(et): “Lutemi, mendimin tuaj”. “Mendim jo vetem qe s’vaji por letra kthehet me shenim te Sh.Canit: “U bisedua me sh. F.Nano dhe eshte vendosur qe me kete problem te merret Ministria e Jashtme” e perseri me poshte shenimit ne fund te saj i ishte treguar R.Alise, A.Çarçanit dhe Bujar Kola­necit. Me pas kjo liste ndryshohet. Nga kush? Kush do i leveronte ndihmat? Sh. Permiola vjen ne Shqiperi me 21 janar ’91 me avion special. Ne baze te nje letre te [?] kishte ne gjendje disa mallra: si bizele me kavanoz, leng frutash, mish pule ne xhelatine etj. Me 7 mars Sh. Korbeci i dergon leter Sh. Canit dhe F.Nanos ku veç listes se pregatitur shenohet dhe “sipas faksit te marre dorazi nga ana juaj po japim konfirmimin e mallrave qe po na dergon Lev Co por mendojme qe spedicioner te jete Agroeksporti”. Pra Sh. Korbeci konfirmon listen e vajtur nga Lev Co nepermjet kryeministrise por kerkon qe s’vajti Kola­necit. Me pas kjo liste ndryshohet. “U ribisedua me sh. F.Nano dhe ju dha rruge” me vone u vertetua qe konfirmimin e mallrave nuk e kish bere me Sh. Korbeci por S.Plaka. Lidhur me percaktimin e Lev Co per levizjen e ndihmave. Duket se radiogrami i derguar nga kontrolli i shtetit ai deklaroi se nuk e njihte Lev Co dhe formulimi i notes ishte bere sipas deshires se ambasades italiane”. “Ne firmosnim formalisht”- ka deklaruar S.Plaka. Pra nga keto fakte vertetohet se konfirmimi zyrtar per caktimin e Lev Co u be nepermjet zyres se S.Plakes “me porosi te sh. Fatos...”. Me pas firma Lev Co kerkon qe shperndares i ndihmave te ishte I. Hollding e H.Sejdise i cili prezantohet si keshilltar ekonomik i Lev Co. Edhe ky faks i Lev Co i dergohte B. Alise. Pra I.Hollding propozon dhe paraqet tek qeveria shqiptare Lev Co si bashkepunetore te saj kurse Lev Co paraqet po tek qeveria shqiptare I.Hollding. Lidhur me strukturën e mallrave, ajo ishte ndryshuar krejtesisht dhe nuk ka lidhje me listen e pare te perpiluar nga Sh Korbeci. Mallrat qe solli Lev Co nuk ishin aspak te emergjences. Lidhur me kete S.Plaka ka deponuar ne kontrollin e shtetit se i kishte rene ne sy qe mallrat nuk ishin te karakterit emergjent “por nuk kishin ç’te benin. Keto mallra jane propozuar nga pala italiane e te miratuara nga qeveria shqiptare”. (Ne nje kohe qe duhej te ndodhte e kunderta, shen.red.). Lidhur me keto probleme per strukturen dhe çmimet e mallrave, F.Nano eshte njoftuar nga ish-ministri Altin Ylli dhe nga Gvarosh Pogaçe. Qe F.Nano ka qene ne dijeni per to eshte e qarte pasi ai ka vene shenimin e tij ne letren e G.Pogaçes: “Dakord... Ti ndiq realizimin”. Problemi tjeter, ai i medikamenteve. Medikamentet qe u sollen nga Lev Co nuk ishin sipas listes se perpilatur nga Ministria e Shendetesise, por te vertetone specialistet ne kohen e duhur. Nga nje pyetje e prokurorit Qeleshi per Qarrin rezultoi se vështirësitë e tjera egzistonte edhe fakti qe 3.7 miliard lireta nga ndihmat, kryesisht me medikamente, nuk kane mbërrritur kurrë ne Shqipëri megjithëse Lev Co i ka marre parate nga qeveria italiane. Gjithashtu ne baze te dokumentave R.Qarri deshmoi se shpenzimet e transportit per anijen Gjirokastra qe transportonte ndihma jane paguar nga pala shqiptare megjithëse per kete parate i ka marre Lev Co. Po ashtu eshte vërejtur me perpumin e mallrave. R.Qarri deshmoi gjithashtu se pagesa e Lev Co eshte bere ne baze te deklaratave te leshuara nga R.Gjini e H.Halko kurse faturat pergitateshin ne baze te atyre te derguara nga Lev Co. Ne fund, te pandehurit bene pyetjet e tyre perveç Nanos qe vazhdon te heshtë megjithëse po diskreditohet çdo moment. Pas Ridvan Qarrit thirret deshmitari Shane Korbeci, ish Minister i Tregtise Jashtme. Si dhe pse u eliminuan organet e specializuara? Ne shpjegetimet e tij Sh.Korbeci tregoi se per here te pare degjoi lidhur me ndihmat ne shkurt ’91. Ne baze te kerkeses se ish Ministrit te Jashtme R.Malile, Sh. Korbeci formulon listen e mallrave te nevojshme. Me pas Sh. Korbeci tregon se Lev Co “Une pergatita nje projekt note - thote Korbeci- ku konfirmoja ato mallra qe kerkoheshin nga faksi por shtova qe me shperndarjen te merrej Agroeksporti”. Atehere Sh.Korbeci i kthehet pergjigje qe Ministria e Tregtise se Jashtme nuk do te merret fare me ndihmat por do te merret Ministria e Jashtme. Kete pergjigje ia dha Shkelqim Cani pasi ishte konsultuar me F.Nanon. Prokurori Gjokutaj pyeti per te sqaruar faktin e dy listave te mallrave te perpilara nga Sh.Korbeci dhe ky i fundit u pergjigj se listen e pare ia dergoi A.Çarçanit, R. Maliles dhe Bujar Kola­necit. Me pas, “me porosi te R. Maliles” u bene ndryshimet dhe lista iu çua F.Nanos, R.Maliles e B.Kolanecit. Lidhur me kete Korbeci sqaron me poshte se me 7 mars ’91 nga Ministria e Jashtme i shkon nje faks dorazi i derguar nga Levante Co ku njoftohej gatishmeria e mallrave si bizele, lengje frutash, qumesht pluhur etj. “Sipas porosise” Ministria e Tregtise se Jashtme duhej t’i konfirmonte qeverise italiane se ishte dakord me kete liste. “Ne pergatitem projekt noten” - tha Korbeci (Eshte fjala per noten e mesiperme, shen.red). Me pas sic deponoi Korbeci Ministria e Tregtise u eliminua nga levizmi i ndihmave meqenese kekoi qe me shperndarjen te merrej Agroeksporti e jo I.Hollding. Per kete te fundit Sh.Korbeci tha se e kishte njohur nga nje marreveshje qe kjo firme Foto A. Babani

-Historia e shkeljeve te vazhdueshme-

Dëshmitari i parë i thirrur nga kryetari i trupit gjykues ishte Ridvan Qarri, punonjës i Komisionit të Kontrollit të Shtetit. Dëshmitari i parë punonjës i Komisionit të Kontrollit të Shtetit. Qarri bëri gjithë historikun e shkeljeve që nga rrugët e jashtëligjshme të ndjekura për përcaktimin e Levante Co dhe në strukturën e mallrave. Sipas dëshmisë së R. Qarit të bazuar në dokumentet e mbledhura nga grupi i kontrollit të shtetit ku ai bënte pjesë, Qeveria Italiane fillimisht kishte caktuar një ndihmë prej 3 miliardë liretash për Shqipërinë dhe u përcaktuan 3 mallra që do të vinin në këtë ndihmë: grurë, gjalpë dhe mish. Me pas nëpërmjet një faksi njoftohet ambasadori Dashnor Dervishi që të kërkojë ndihmën prej 30 miliardë liretash “të premtuar” nga Grifani në tetor në takimin me emra si R. Alia, Sh. Korbeci e Sh. Cani. Kush do t’i levronte ndihmat? A. Çarçani Kush do t’i levronte ndihmat? Xh. Pernjola Në baze te nje letre te Farudin Hoxhes, ai paraqitet si bashkepunetor i Iliria Holdingut. Me ke u takua Perniola? Sipas deponimeve te R. Maliles me 14 shkurt ate e ka marre ne telefon R. Alia dhe i ka thene qe me levrimin e ndihmave do te merret Levante Co dhe me shperndarjen Iliria Holding. Nga kjo telefonate Ministria e Jashtme njofton ambasadorin Dervishi ne Itali qe t’i paraqesë kerkesën e palës shqiptare qeverisë italiane, qe me levrimin e ndihmave te merret Levante Co. Me daten 6 mars ne shtepine e R. Alise mberrin faks nga Lev. Co. Faksi eshte ne emer te Ben Alise megjithese nuk dihej se ç’pozicion kishte ai ne qeveri. Ne kete fax shoqeria Lev. Co. njofton se “u ribisedua me sh. F. Nano dhe doli me durime”. Me vone u vertetua qe konfirmimi i mallrave nuk e kish bere me Sh. Korbeci por S. Plaka. Lidhur me percaktimin e Lev Co per levrimin e ndihmave. Duket se radiogrami i derguar nga Ministria e Jashtme me 14 shkurt nuk e bindi qeverine italiane per percaktimin e Lev Co si levruese, keshtu qe S. Plaka dergon noten tashme te njohur ku shprehet “deshira e qeverise shqiptare qe Lev Co te levroje ndihmat e perveç kesaj aty thuhet se kjo firme ka punuar edhe here te tjera ne Shqiperi, kishte aftesi te ndryshnte shpejt dhe kishte marredhenie te mira me qeveritaret shqiptare (Me pas do te vertetohej se kjo firme nuk njeh nga askush dhe nuk kishte punuar kurre ne Shqiperi, shen.red.). Kjo note e bere me 5 mars mban nje shenim: “U be me porosi te sh. F. Nano dhe miratim te M. Kapllanit”. Kur S. Plaka u pyet per kete fakt nga Ministria e Jashtme, e perseri me poshte e perseri me poshte? Que F. N. F. Nano dhe dijen per te ishte letren e G. Pogaçes: “Dakord...Ti sollen nga Lev Co nuk ishin sipas listës së paraqitur nga Ministria e Shendetesise, kete e vertetojne specialistet e kesaj ministrie si Vigan Saliasi etj. Jane sjelle medikamente te panevojshme me çmime shume te larta e ne sasi shume te madhe gje qe do te sillte skadencen e tyre ne magazina. Per shembull per nje lloj medikamenti u kerkuan 2500 cope dhe erdhen mbi 20 mije. Ne baze te ketyre shkeljeve kontrolli i shtetit beri kallëzimin ne organet kompetente. Prokurori Qeleshi nepermjet pyetjeve konfirmoi nga deshmitari se ishte nota e dates 5 mars e nenshkruar nga Sh. Korbeci qe vulosi zyrtarisht caktimin e Lev Co per levrimin e ndihmave. Gjithashtu u verifikua se megjithese per disa mallra Lev Co kishte deklaruar se i kishte gjendje ne magazino ato nuk erdhen Jashtem R. Malile, Sh. Korbeci njoftohet se duhet te ndryshoje listen edhe per kete i çohet faksi me mallrat e (I. Hollding) kishte bere me Ministrine e Jashtme. (Vijon ne faqen 4)

480 MILIONSHIN KOMUNIST - MINE ME SAHAT PER REFORMEN EKONOMIKE SHQIPTARE

-Një borxh i krijuar ne vitet e angos h it komunist (1988-1991), per t’i zgjatur jeten sadopak atij sistemi te deshtuar. PAREMBREME NE KUVENDIN POPULLOR GOVERNATORI VRIONI, INTERPELOI PER: -Vlera dhe struktura e borxhit te jashtem eshte: prill ’92 = 372.8 milion $ dhjetor ’93 = 386 milion $ shkurt ’94 = 384.27 milion $ -Totali pa interesat prill ’92= 405,294 milion $ dhjetor ’93= 475 milion $ shkurt ’94= 480,323 milion $ -Totali me interesat -Borxhi publik (afatshkurter, afatmesem, afatgjate)=50 milion$ -70% e borxhit eshte pasoje e transaksioneve te kambizmit. -30% e borxhit ndaj 50 bankave private eshte i karakterit afatshkurter. Sa me siper eshte substrakti i asaj çka interpeloi parlamentin ne Kuvendin Popullor Guvernatori i Bankes se Shqiperise zoti Dylber Vrioni i ardhur ne ate seance si kryetar i Komitetit te Borxhit te Jashtem. Teta kerkesat e deputeteve Pashko, Imami, Teta jane te gjithe tashme perjekjet e ndryshueshme zoti Vrioni per zgjidhjen e kesaj problem me kembenguljen e tij qe borxhi nga ardhja e tij ne postin e Guvernatorit, ne ardhje e kalim ulet dhe qysh nga krijimi deri ne vitet e kaluara me qenë e tij si Kryetar i per Qeverise dhe Qeverisja e Jashtme, ne Qeverine e Borxhit te Jashtem, ne qysh tani kjo diçka. Dhe rezultatet e para kane filluar te duken. Keshtu me ndihmen edhe te FMN dhe Bankes Botërore u arrit qe me Klubin e Parisit te zgjidhet çështja me e veshtire e borxhit publik, ajo afatshkurter, duke siguruar nje periudhe shtyrjeje 7 vjeçare nga te cilat 3 vjet e para do te jene pa pagese kurse ne 4 vitet e tjera do te behet shlyerja. Per kete problem, kane qene edhe kontaktet me kreditorë austriake dhe gjermane. Tratatat dhe negociatat kane vazhduar edhe me Union Bank of Switzerland si nje nga kreditorët me te medhenj te borxhit privat. Prihet qe negociatat te zhvillohen mes Komitetit Shqiptar te Borxhit te Jashtem dhe nje Komiteti prej 4-5 bankash qe shprehesol (?). Dhe rezultatet e para kane filluar te duken. (Vijon ne faqen 4)

40 MILION DOLLARE: ÇMIM PADIJE APO KORRUPTIMI?

-Anetaret shqiptare te keshillit drejtues i japin”argumentat” e gjyqit pales italiane! -Problemi duhet te jete ne epicender te organeve te drejtesise. “Durres Iliria Frashino” veper e qeverise Nano Procesi i hapjes se Shqiperise me boten u shoqerua edhe me mjaft gabime, prej te cilave perfituan ata qe “gjuajne” situata te tilla. Karakteristika kryesore qe mbisundoi ne vitet 90-91 ishte venia e vetes (pra si shqiptare) ne rolin e te meshuarit. E krijuar me 28.3.91 me autorizim firmosur nga Fatos Nano “Durres Iliria-Fraskino” lindi pikerisht nga nje pozicion i papercaktuar midis ati te injorantit e te korruptuarit. Kjo per faktin se menyra si eshte hartuar kontrata e ndermarrjes se perbashket eshte e tille qe ne gjirin e saj ka fshehur shkelje te legjislacionit shqiptar. Ajo eshte hartuar sipas deshires se pales italiane dhe ne kundershtim te hapur me interesat e pales shqiptare. Cilat jane disa nga keto shkelje? Jane konsideruar qe e illa percaktimi i qeverise shqiptare si pale kontraktore, afati prej 99 vjet i kontrates, detyrimi vetem i pales shqiptare per te paguar paraprakisht garanci bankare per te perballuar sanksionet eventuale te arbitrazhit nderkombetar, rregullimi i te drejtes se te njejtes palë per te marre atributet e 50 bankave kreditore te ketij borxhi. Kjo padi alternativa e negocimit permes pajtimit te negociatoreve te huaj, siç ishin N. Arsidi dhe kompania Sllovun Korposhjen, rezultoi e deshtuar. Keshtu qeveria demokratike ndodhet perballe nje problemi te veshtire dhe peracaktues per fatet e reformes se saj ekonomike, qe lidhet me afrimin e investitoreve te huaj ne Shqiperi. Keta te fundit kerkojne garanci qe, duke folur me gjuhen e specialisteve, nuk lidhet me masen e per... termer prej 8 km gjatesi dhe 1 km thelles, si dhe heqja me shpensim e pales shqiptare te bunkereve ne kete zone. Pra siç shihet nga ky rreshtim i difekteve serioze dhe i shkeljeve te medha pala shqiptare e perfaqesuar nga drejtori i atehershem NKP Jetgjat Todni, ka firmosur nje kontrate me detyrime per shtetin, te cilat kursesi nuk mund te permbusheshin prej tij. Pas hartimit te kontrates deri me 12.11.1991, pala shqiptare ka vene ne dispozicion plazhin, 3 vila te infrastrukturës, kurse pala italiane ka investuar vetem... ekspozimin e mungeses se mundesive dhe te deshires per t’iu permbajtur detyrimeve te veta. Duke mos patur mundesi perballimi ajo ka kerkuar bashkepunimin ne Libi dhe Arabi Saudite. Keto nuk mjaftuan per Ministrin e Ndertimit ne Qeverine e Stabilitetit Emin Mysliu, i cili lidh ni Napoli nje kontrate tjeter per fillimin e punimeve ne emer te qeverise shqiptare. Nuk mjaftoi menyra defektoze e formulimit te kontrates, por edhe shkeljet e tjera te kesaj kontrate jane deklarate nepërmjet te ciles thone se pergjegjesia per mos fillimin e punimeve eshte e pales shqiptare. Ne relacionin me “fakte” per pengesat e nxjerra ata ja permedin edhe kryeministrit dhe Ministrit te Ndertimit me 14.5.1992. Pikërisht kopje te relacionit pala italiane ka paraqitur ne Arbitrazhin Nderkombetar. Duket pra se kemi te bejme me nje joint-venture, qellimi i se ciles eshte jo investimi, por perfimti si rrjedhoje e stimulimit te kontradiktave. Pikërisht, mbi bazen e atyre detyrimeve qe qeveria nuk mund t’i plotesonte dot, por te sanksionuara ne kontrate si mos pagimi i garancise zyrtare, mosheqja e bunkereve nga territori, mos lejimi prej saj i shitjes se prones private, pala italiane ka formuluar padine. Jo vetem kaq, por kerkese se Ministrit te Ndertimit me 11.11.1992 per negocimin nen driten e ndryshimeve ekonomike e politike, pala italiane i eshte pergjigjur me kembenguljen per ne Arbitrazhin Nderkombetar. Dhe keshtu, - nje gjyq e ngarkoi Shqiperine me 40 milion dollare. Pala italiane ia arriti te perfitoje. I pasqaruar mbetet shkaku i perfundimit te saj prej injorances se negociatoreve qe i hapen muge asaj apo prej korruptimit te tyre. Sidogofle problemi duhet te jete ne epicender te veprimtaris se organeve te drejtesise. SHPETIM LUKU

KORRUPSION FATOS VETËSIME NANO ME DUAR TË “PASTRA”. PARA DREJTËSISË. KARIKATURË NGA ÇIKLI: “NJERIU QË LIDHI VETVETEN”. Foto A. Babani KORRUPSION FATOS VETËSIME NANO. ME DUAR TË “PASTRA”. PARA DREJTËSISË. KARIKATURË NGA ÇIKLI: “NJERIU QË LIDHI VETVETEN”. Foto A. Babani