Tiranë, 17 mars 1994 Me ftesë të Unionit Demokratik Boteror mori pjesë në takimin e organizuar prej këtij Unioni nga data 12-15 mars 1994 në Washington kryetari i Partisë Demokratike Shqiptar, z.Ed(u)ard Selami. Gjate ketij takimi 3 ditor z.Selami zhvilloi edhe bisedime me përfaqësues partish nga te gjithe kontinentet, ku u kembyen mendime lidhur me proceset politike qe po ballafaqohen sot vendet komuniste, menyren e organizimit dhe funksionimit të partive politike ne kushtet e nje shoqerie te hapur pluraliste si dhe probleme qe lidhen me organizimin dhe pregatitjen e fushatave elektorale. Gjate qendrimit te tij ne Washington z.Selami, se bashku me Ambasadorin e Shqiperise ne SHBA z.Lublin Dilja, moren takime te nivelit te larte ne Kongresin Amerikan, ne Shtepine e Bardhe, ne Departamentin e Shtetit dhe ne ate te Mbrojtjes. Ne Kongres u takuan me Kryetarin e Komisionit te Puneve te Jashtme z.Lee Hamilton, me anetaret e kongresit Bereuter, Rose de Mc Closkey si dhe mori pjese ne mbledhjen e komisionit te jashtem, ne nje seance ku u diskutua mbi ndihmen ekonomike per vendet e Europes Lindore e situaten ne ish Jugosllavi. Ne vijim te takimeve, ne Departamentin e Shtetit dhe ate te Mbrojtjes z.Selami dhe Ambasadori Dilja paten takime me z.Oxman, ndihmes Sekretar i Shtetit per Europen dhe Kanadanë, dhe zevendesin e tij z.Vershbow, z.Snell drejtor i zyres per Europen Qendrore e Lindore ne Keshillin e Sigurimit Kombetar, me z.Dare Johnson, Drejtor per politiken Europiane dhe NATO ne Departamentin e Mbrojtjes. Ne keto takime u bisedua lidhur me ecurine e reformave ekonomike, ushtarake, sociale e legjislative ne Shqiperi, mundesite e rritjes se bashkepunimit e ndihmes per Shqiperine si dhe mbi krizen ne rajon. z.Selami vleresoi qendrimin inkurajues te Administrates se Presidentit Klinton per arritjet e reformes ne Shqiperi e per Presidentin Berisha, rolin dhe kontributin e SHBA, si nje faktor te rendesishem per arritjet e Shqiperise ne kete periudhe transformimesh, nevojen e rritjes se metejshme te bashkepunimit e te ndihmes ekonomike, politike e ushtarake te SHBA, ndaj Shqiperise si dhe efektet pozitive ne breg te paqes ne Ballkan. U fol per vezhguesit e shqiptareve qe jetojne ne Kosove, keqesimin e gjendjes dhe rrezikun e luftes, atje si dhe domosdoshmerine e rendesise e zgjidhjes se drejte te ceshtjes se Kosoves. Nga bashkebiseduesit amerikane u vleresuan arritjet demokratike e ekonomike te Shqiperise, treguesit e larte te zhvillimit te pergjithshem ekonomik per vitin 1993, roli dhe politika e saj per paqen ne rajon. U shpreh gjithashtu mbeshtetja pa rezerva per Presidentin Berisha, si dhe gadishmeria per te bashkepunuar e per te ndihmuar edhe me tej Shqiperine duke e konsideruar ate si vend te suksesshem te zhvillimit te reformave demokratike. Zyrtaret amerikane nenvizuan interesimin e administrates amerikane per gjendjen ne Kosove dhe zgjidhjen e problemit. Departamenti i Shtypit dhe Informacionit te PDSH

Loja e shkeljeve proceduriale -Bllofet e deritanishme nuk kalohen me ndryshime ”rrufe”- Loja e shkeljeve proceduriale NANO KERKON RIKTHIMIN NE PROÇES -Bllofet e deritanishme nuk kalohen me ndryshime ”rrufe”- Qe kur eshte akuzuar per here te pare e deri tani, perveç disa deponimeve gjyqesore gjate hetimit, Nano nuk e ka hapur gojen te flase konkretisht rreth akuzes qe i behet. Ai ka bere deklarata politike, ka thene se eshte i pafajshem dhe se gjyqi ndaj tij eshte politik pa dhene asnje argument per kete. Menyra me e mire per Nanon qe te vertetoje se gjyqi ndaj tij eshte ”politik” do te ishte mbrojtja e argumentuar dhe rrezimi me fakte i akuzes qe i behet, por ja qe Nano nuk e ben kete (sepse i mungojne argumentet dhe faktet). Ai gjeti rrugen tjeter, zgatjen e ketij problemi nepërmjet lojes se ”shkeljeve proceduriale” e cila e nxori bllof. Fillimisht ai pretendoi se nuk e kane njohur me aktakuzen ne nje kohe qe ne ”ZP” kishte pranuar vete se me dashje nuk e kishte nenshkruar ate (meqense nuk ishte dakord me aktakuzen qe i behej, se ajo ishte me qellime politike etj). Me pas neperemj t ”ZP” ai pretendoi se hetuesit nuk e mernin ne pyetje se i kishin pyetur vetem te gjente avokatet, pastaj se nuk ishte dakord me F.Dervishin, se donte te takohej me Prokurorin e Pergjithshem per F.Dervishin e se fundi se priste qe Gjykata te ndryshonte vendimin per masen e arrestit. Pra edhe ky mashtrim i ri i Nanos u vertetua. Edhe gjate procesit Nano vazhdoi lojen. Keshtu ne fillim e pranoi kryetarin e trupit gjyqesues megjithese ”dinte qe ai po e paragjykonte”, me vone kerkoi largimin e tij nga trupi gjyqesues pasi e ”kuptoi qe ai e paragjykonte” pra dhe e dinte qe ne fillim dhe e kuptoi me vone. Me pas here pas here Nano permendte ”shkeljet proceduriale”

Pas pyetjes se deshmitareve flet njeri nga prokuroret -Interviste e prokurorit Arben Qeleshi dhene korrespondentit te ”Zerit te Amerikes” Xhevdet Shehu- Pas pyetjes se deshmitareve flet njeri nga prokuroret NE KEMI MBAJTUR NJE QENDRIM LIGJOR -Interviste e prokurorit Arben Qeleshi dhene korrespondentit te ”Zerit te Amerikes” Xhevdet Shehu- PYETJE: Ne perfundim te pyetjes se deshmitareve, si i vleresoni ju pohimet e tyre para trupit gjykues dhe a sjellin ato nota te reja ne procesin ”Nano”? PERGJIGJE: Lidhur me pyetjet dhe theniet e 51 deshmitareve, qe u pyeten ne seancat gjyqesore duhet thene se ato njehishen nga akuza dhe per kete shkak jane thirrur para trupit gjyqesor, per te deshmuar lidhur me faktet dhe rrethanat qe dine ata per ceshtjen e ndihmave. Do te thoja kete, qe me disa perjashtime te vogla, te gjithe deshmitaret konfirmuan ne menyre bindese ato qe kane shpjeguar ne organin e Prokurorise dhe u sqarua qe nuk ka asnje lloj manipulimi. Permend ketu deshmine e ”Adil Carcanit, qe besoj konfirmoi ne menyre te plote pajdenine e tij si kryetar qeverie per Levante Co, te caktuar si firme per levrimin e ndihmave. Ai kanal qe ne kemi permendur ne akuze Alia-Nano-Ministria e Jashtme Levante Co per te realizuar ate qe akuzojme ne vjedhjen, pervetimin e ndihmes shume te domosdoshme nga populli italian (qe ne Shqiperi u katandis ne lengje frutash, e marmalate) ka funksionuar me se miri. PYETJE: Nderkaq z.Nano iu ka akuzuar jave shpeshhere per nje qendrim te paragjykuar lidhur me procesin. Si e vleresoni ju? PERGJIGJE:-Kjo eshte pozita qe ai mban si i pandehur bashke me avokatet dhe konsultentet e tij qe mund te kete ky i pandehur, megjithate akuza eshte treguar transparente. Fakti eshte se shume here nga trupi gjykues eshte kerkuar dhe eshte krijuar mundesia qe provat dhe faktet qe mund te disponoje mbrojtja e te pandehurit, te paraqiteshin para trupit gjykues, por...Eshte e qarte, mendimi i akuzes eshte i tille, qe keto prova nuk disponohen, dhe per te terhequr vemendjen, i pandehuri Nano, i instruktuar apo jo nga mbrojtja e tij, per pergjigje te tille qe vertete te bejne te qeshesh, siç eshte ajo e kerkimit te ndryshimit te pozites proceduriale nga i pandehur ne ekspert, ajo e akuzave te drejtuara ndaj trupit gjykues dhe ndaj akuzes pra Prokurorise. Megjithate ne kemi mbajtur nje qendrim ligjor, dhe u qajtur transparent, per t’i bere te qarte jo vetem trupit gjyqyes, por gjithe opinionit, qe pozicioni dhe mendimi i akuzes eshte, qe ai eshte fajtor, bashke me i pandehurin e tjere. Megjithate kjo do te zgjidhet nga trupi gjykues me vendimin qe do te jape ai.

-Në “ZP” jo vetëm që nuk botohen faktet e dala nga dëshmitë, jo vetëm bëhet interpretimi i gënjeshtërt i tyre, por shtrembërohen krejtësisht fjalët e dala nga goja e dëshmitarëve- Me fillimin e procesit ndaj Nanos, “ZP” (e urdhëruar) botonte vetëm deklaratat absurde të Nanos që nuk kishin asnjë lidhje me procesin gjyqësor, me faktet dhe dokumentat rreth çështjes. Me pas per t’u bere “e besueshme”, “ZP” filloi te botoje nga fjalet e deshmitareve, por si gjithnje edhe kete here misioni i saj mbetet mashtrimi. “ZP” nuk boton faktet qe dalin nga deshmite por fjale te parendesishme te ketyre deshmitareve 90 perqind e te cileve jane ish-vartes te Nanos. Te botosh me germa te medha fjalet e R.Alise ne gjyq qe thote se Nano ka punuar me ndershmeri (njesoj siç tha dhe per regjimin e tij e te Hoxhes, qe jane perpjekur per te miren e popullit) dhe te “harrosh” faktet qe dolen po nga goja e ketij deshmitari, nuk do te thote thjesht njeshmeri por mashtrim i paster. Trupi gjykues nuk gjykon ne baze te konsideratave personale qe bashkepunetoret ne krimi i bejne njeri tjetrit, por mbi fakte, dhe R.Alia, megjithese jo me deshire, i dha disa fakte interesante. Ai vertetoi se Nano i kishte urdheruar vartesit e tij te vepronin ne baze te fakseve qe B.Alia merre prej Levante Co, por keto nuk i interesojne nje gazete qe per te argumentuar “pafajesine” e Nanos shkruan se ai eshte i “bukur”. Nuk do te thote qe “ZP” te shkruante se Nanon e kane arrestuar nga zilia pse ishte i “bukur”. Në të njëjtën formë mashtruese paraqet “ZP” dhe dëshmitë e tjera. Keshtu botohen fjale te deshmitarit Angoni se “ndihmat jane shperndare ne rregull dhe se nuk ka patur diferenca. Por “ZP” perseri “harron” te botoje fjalet e tjera te Angonit qe deklaroi se Komisioni Qytetar ishte informuar. “ZP”, “harron” gjithashtu te botoje faktin qe nje deshmitar mund te ndiqet penalisht pasi avokati i R.Gjinit vertetoi me dokumenta diferencat qe kishin rezultuar, diferenca qe ky deshmitar (punonjes i Albkontrollit) nuk i kishte paraqitur ne dokumentat e tij, sepse supohtohet qe duke kerkuar te mbulonte. Keshtu “ZP” ben mbulim te dyfishtë pasi mbron faktet e dala nga kjo deshmi. Edhe ne rastin e deshmitareve se Aleko Lapes ish-kryetar i Komisionit Qytetar (i caktuar nga Nano), “ZP” shkruan sipas qejfit. Keshtu “ZP” boton fjalet “Une nuk kam qene magazinier” apo se nuk ishte kompetence te Komisionit Qytetar kontrolli i dokumentave, por harron qe po nga deshmia e C.Lipes te botoje faktin qe ky komision ka marre urdher direkt nga Nano per te vepruar urgent ne baze te listave qe vinin po nga Nano, (i cili e merrte nga Levante Co). “ZP” shkruan se “prokuroreve nuk ju pelqeu paraqitja e komisionit Qytetar”. Nga ana e komisionit “ZP” kete pavaresi, pasi dy deshmitare qe kane punuar me kete komision vertetuan se komisioni “merrej urdhera nga Nano” (A.Lipe) dhe qe ishte “formal” (N.Angoni). Ne pjesen qe ka botuar prej deshmise se I.Mushit, “ZP” bie brenda vete. Ja se ç’boton: “shperndarjen e kemi bere sipas planit qe na dha Komisioni Qytetar...Diferenca ka qene shume e vogel gjithsej 8 ton...Levizja e mallrave nuk eshte shoqeruar me levizje dokumentacioni”, dhe ne fund “ZP” komenton duke pyetur: “Mos valle dhe per keto ç’rregullime duhet te mbaje pergjegjesi F.Nano?” Keshtu eshte kur harron te botoash pjesen thelbesore te deshmive, ben edhe gafë. I.Mushi thote se kane vepruar pa dokumentacion te rregullt, por vetem me planshperndarjen e Komisionit Qytetar. Nderkohe deshmia e A.Lipes verteton se kjo planshperndarje ia ka ardhur me urdher te Nanos per t’u zbatuar urgent dhe me sigur. Per te mos marre me shperndarjen e ndihmave dhe mas ketij insistimi me kolegiumin e Ministrise, qeveria Nano ka nxjerr vendimin per perjashtimin e I.Hollingut. Sipas “ZP” kjo pergjegjesi nuk duhet t’i levrohet kjo do te thote te rremosh Ministrat e tjere per t’i krijuar lehtesia. (Vijon ne faqen 4) Me pas nëpërmjet “ZP” ai pretendoi se hetuesit nuk e merrnin në pyetje se e kishin pyetur vetëm për profesionin e moshën e tij. Procesverbalet e lexuara në gjyq, të nënshkruara nga Nano, vërtetuan se ai vetë nuk kishte pranuar të përgjigjej duke nxjerrë lloj justifikimesh në fillim se i duhej kohë. Me pas herë pas here Nano përmendte “shkeljet proceduriale gjatë procesit, por kur kryetari i trupit gjykues e pyeti dhe i kërkoi që Nano t’i përmendte konkretisht këto shkelje, Nano që sigurisht nuk kishte ç’te thonte i futi nje deklarate te zakonshme politike, foli per vila per kabllo. Fatkeqesisht Nanon me pretendimet e tij nuk e mbeshtesin te pandehurit e tjer, perkunderazi S.Plaka e ka vene disa here ne dukje se ka besim pikërisht ne drejtesine e atij kryetari te trupit gjykues te cilin Nano nuk e pelqen. Besimi i S.Plakes nuk vjen kot por nga fakti qe A.Bendo eshte treguar mjaft i drejt e bile dhe mjaft tolerant ndaj te pandehurve e sidomos ndaj Nanos. Ne se Nano do te kishte qene perpara nje trupi tjeter gjykues çfaredo ne Gjykatat evropiane, per pretendimin dhe deklaratat e tij mund te kishte marre persiper te pakten dy akuza te reja. Sidomos, qendrimi i deritanishem i Nanos rezultoi nje blof. Me ate qendrim Nano mendonte te terhiqte vemendjen e opinionit per “padrejtesite” qe po i behen, por ja qe opinioni nuk jykon vete sipas trurit te semure te Nanos dhe atyre qe e keshillojne. Duke e kuptuar blofin dhe duke e pare qe ishin te humbur, Nano bashke me avokatet vendosen te krijojne dhe nje “zgjatje” tjeter dhe berruan ripyetjen e deshmitareve por me vonese.”Lutjet” e Nanos, qendrimi i tij falls prej arroganti nuk mund t’i ktheje ne urdhera. Megjithate edhe me e ka filluar, Nano ben mire t’a vazhdoje lojen e tij deri sa dera e qelise t’i mbyllet mbas shpine. Ata qe do te duan te shohin parregullsite” e gjyqit do kene se ku t’i verifikojne.

-Pas 3 vjetësh pa tatim e taksa, fshatari obligohet me tatim mbi të ardhurat neto të prodhimit bujqësor- -Punëtorët e ish-NB-ve dhe specialistët që kanë marrë tokë në përdorim do të trajtohen sipas ligjit mbi qiradhënien- Nga diskutimi në parim për grupin e PD-së, nga Ministri Halili mbi projektligjin “Për tatimin mbi pasurinë”. -Pas 3 vjetësh pa tatim e taksa, fshatari obligohet me tatim mbi të ardhurat neto të prodhimit bujqësor- -Punëtorët e ish-NB-ve dhe specialistët që kanë marrë tokë në përdorim do të trajtohen sipas ligjit mbi qiradhënien- Ashtu siç u shprehen edhe parafolesit e grupeve te ndryshme parlamentare, instalimi i ekonomise se tregut presupozon edhe instalimin e sistemit te tatimeve dhe taksave mbi te cilat funksionon mekanizmi i shtetit te te gjitheve. Motivuar prej shtetit te te gjitheve, dhe ne zbatim edhe te kesaj logjike, dhe ne zbatim edhe te programit te PD-se, Qeveria mendoi se vije me Kuvend me kete projektligj ne afatin e fillimit te zbatimit e ne gusht te 1994, pikërisht plot 3 vjet pas fillimit te zbatimit te ligjit “Per token”. Keshtu i qendrohet korrekt edhe elektoratit per premtimin e dhene nga PD. Nese do te diskutonim per problemin e nivelit ekonomik te shoqerise shqiptare sot, atehere ky projektligj, d.m.th. çeshtja e projektligjit. Dhe deputetet e PD ne parlamentin shqiptar ai ka akuzuar kete parti duke i bere perçarese e nje prorogimi te kohes se diktatures. Bile eshte paraqitur keshtu vazhdimisht si nje persekutim i dy kandidateve, i dy figurave duke treguar kujdes te veçante per te krijuar sidomos imazhin e nje radikalisti. Ne hapesiren pluraliste te jetes politike shqiptare sigurisht mund te dalesh ne njeren menyre ose ne nje tjeter ose ne shume menyra njerezore e ne vazhdimësi, edhe ne bashkimin e çeshtjes e cdo pjese e marrjes ne nje moment ate qe e vlereson si me te fitimprures ose ate qe te nxjerr fitimin apo te ardhurat e tjeret. Dukuri te tilla demokratike i pranojne. (Vijon në faqen 2)

“Baleta e bashkua me levizjen demokratike shqiptare duke mbajtur qe fillim e saj nje qendrim disi “origjinal”, d.m.th. edhe pro, edhe rezervuar, edhe ekstremist ndaj PD-së, edhe edhe kundra ne vendime per çeshtje konkrete. Ai edhe konkret e qendrim krejt nje kundra Partise Demokratike, edhe kundra interesit te popullit shqiptar kundershtuese asaj me malli per diktaturen.” Duke qenë deputet i PD në vazhdimësi, edhe ne bashkimin e çeshtjes e çdo pranojne. (Vijon ne faqen 4)

Karikaturë me banderolën “Ide politike”.

Karikaturë: burri pi duhan; shënime në vula: “NANO F. KRYETAR?”, “FATOS NANO (SHËRB. I PAPARAZZIT)”[?], “ZYRA QYTETARE”. Nënshkrimi: Dino.