-Tatimi mbi vlerën e shtuar, mundësi konkrete për të shtuar të ardhurat- Programi afatmesëm ekonomik i qeverisë dhe buxheti i shtetit për këtë vit janë, para së gjithash, shtim investimesh në ekonomi dhe mjete e ndihmës shoqërore për kategoritë më të pambrojtura të reformës. Këto dy angazhime përbëjnë institucione jetike jo vetëm për shtetin. Ato kanë të bëjnë, kush më pak e kush më shumë, me xhepin e secilit prej nesh. Përpara të mbushin ose t’i japin shans për të mbushur xhepin tone, ata do të vijnë përpara financave shtetërore me shumë tepër duar të shtrira për të kërkuar para. A do të jenë në gjendje në nivelin e tanishëm këto financa t’i përgjigjen me fondet e duhura? Vërtet për vitin e kaluar sistemi i taksave vëll 101% të parave të planifikuara për të vjelë nga subjektet private e shtetërore. Veçse sivjet kërkohen shumë më tepër para. A do te arrijnë levat e tij të thjeshtuara në maksimum të sigurojnë fondet e nevojshme? A mos vallë ka ardhur koha te përdoret një mekanizëm me i ndërlikuar, që siguron fluks me të madh parash? Ky mekanizëm quhet “tatim mbi vlerën e shtuar” (TVSH). Ai ka qenë zgjidhja e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian për të nxitur prodhueshmërinë. Në fazën e nistrukturimit të ekonomisë, atë e kanë adoptuar vendet e Amerikës Latine me rezultat rritjen e të ardhurave fiskale. TVSH, objektiv i programit afatmesëm të qeverisë Meksi, nuk do të dyfish si lëndët e para të importuara, ashtu edhe prodhimin e gatshëm të dale prej tyre. Përveç kësaj, ai nuk konsideron tregjet e biznesit të vogël te dyqaneve e te lokaleve qe, për te siguruar mallrat e tyre, nuk i drejtohen doganes dhe as nuk kane llogari bankare. TVSH i heq këto vesë. Ai zbatohet ne te gjitha hallkat e prodhimit dhe te shperndarjes se mallrave, duke mos prekur dy here te njejten vlere te prodhuar dhe duke përfshire masen e madhe te tregtareve te vegjel e te biznesit qe behet pa pare dyert e doganave apo te bankave. Ne kete menyre, dobia kryesore e takses mbi vleren e shtuar del mbulimi i gjere gat i plote i konsumit te mallrave dhe sherbimeve. Ajo fton çdo shites kioske, çdo afarist e çdo pronar dyqani te vogel sherbimesh, pa perjashtuar te medhenjte, te japin ndihmese ne mbledhjen e vendit ne forme te vazhduar, te ndershme dhe pa u renduar shume. Çdo person qe krijon te ardhura “kapet” nga ky tatim. Sado e ulet te aplikohet perqindja e tij, TVSH gjeneron nivel te larte te ardhurash, pse vilet kudo ku krijohet vlere e re. Eshte e kuptueshme se nje aplikim i kesaj takse ne shkalle vendi kerkon nje administrate te madhe, llogaritje te vazhdueshme e periodike te shpeshta, mjete te konsiderueshme regjistrimi e rakordimi. Por shtimi i te ardhurave ia vlen me qindfisha rritjes se shpenzimeve te aparatit fiskal. TVSH, gjithashtu, realizon atë që quhet çmim. Keshtu, ai shmang ballafaqimet ne çmim. Keshtu, ai shmang ballafaqimet ne masen tepër të gjerë të tatimpaguesve. Tatimi mbi vleren e shtuar ka edhe nje dimension tjetër - atë te perspektives. Ai përbën një instrument që influencon prodhimin, pse nxit prodhimin per eksport, ku ai nuk zbatohet. Ne kete menyre TVSH permireson bilancin tregtar te vendit duke taksuar importet dhe eliminuar barrën tatimore ndaj eksporteve. Dikush mund te thote: nuk paska asnje te mete ky tatim i ri, vetem te mira paska?! Si çdo mase ekonomike, ai ka peshores e vet me avantazhet dhe dizavantazhet. Ai implikon nje administrate te stermadhe, nje vellim te madh pune dhe mbledhje te dhenash. Ne vende si Italia, Gjermania etj, shmangiet fiskale te tij, megjithe sistemin e fuqishem te kompjuterizuar qe keto vende kane per tatimet, kapin shifra mijera miliarda lireta dhe miliarda marka. E, megjithte, ai aplikohet atje pse peshojra perhere ka renduar nga ana e avantazheve ekonomike. TVSH, gjithashtu, krijon paradoksin ne te cilin “ata qe besojne se jane te perjashtuar, taksohen dhe e kunderta”. Kjo vjen se te taksohen edhe bleresit si diference e tatimit mbi shitjet, me tatimin mbi furnizimet ne çdo hallke te prodhimit e konsumit. Situata e fondeve qe nevojiten kerkon qe qeveria te studioje me me pershpejtim mundesine e futjes sa me pare ne strukturen tona fiskale te ketij tatimi, edhe duke nisur ne gabime e shmangie fillestare te ardhurash apo rënie te perkohshme popullariteti te ka qene zgjidhja e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian per te nxitur prodhueshmerine. Ne fazen e nistrukturimit te ekonomise, ate e kane adoptuar vendet e Amerikes Latine me rezultat rritjen e te ardhurave fiskale. TVSH, objektiv i programit afatmesem te qeverise Meksi, nuk do te jete nje takse e re qe do t’u shtohet atyre ekzistuese. Ai do te zevendesoje tatimin mbi qarkullimin- “tigrin” e vjeter qe dekurajon tregtaret dhe ata qe synojne te investojne ne prodhim me lende te para te importuara. Kjo sepse “tigri” i qarkullimit e ka nje ves-efektin “kaskade”. Ao taton e periudke i te ardhurave ia vlen me qindfish rritjes se shpenzimeve te aparatit fiskal. TVSH, gjithashtu, realizon ate qe quhet neutralitet nderkombetar. Kjo do te thote qe ky tatim nuk zbatohet per eksportet, perderisa keto mallra e sherbime nuk konsumohen brenda vendit. Ai ka edhe nje avantazh psikologjik, pse zbatohet si tatim i padukshem dhe mbledhet ne menyre te “padhembshme”, duke qe e i fshehur ne … cdo futjes sa me pare ne strukturat tona fiskale te ketij tatimi, edhe duke nskuar ne gabime e shmangie fillestare te ardhurash apo renie te perkohshme popullariteti qe sjell çdo takse e re. Jane te gjitha gjasat qe nje rrezikim i momentit per TVSH-ne te kthehet ne mjet efikas per te financuar investimet dhe parate e te papuneve, pensionisteve e te asistuarve ne te ardhmen e afert.

Takime te Kryetarit te PDSH z.Eduard Selami, Sekretarit te Pergjithshem te PDSH z.Tritan Shehu dhe zoterinjve Uka, Teliti si dhe te deputete Ruli e Bejko me banore te komunes se Lazaratit dhe te qytetit te Gjirokastres. -Dhjetera makina te mbuluara me flamurin kombetar ne hyrje te Gjirokastres- Disa km pa hyrë ne qytet dhjetë e Gjirokastres e te Lazaratit kishin dale per te pritur zotin Eduart Selami dhe zoterinjte e tjere me makinat e tyre private te cilat ishin dhjetera dhe shume prej tyre te mbuluara me flamurin kombetar te Shqiperise. Vargu i gjate i dhjetera e dhjetera makinave pershkroi rrugen deri ne qender te komunes se Lazaratit ne mes te veshtrimeve e qindra e qindra njerezve ne te dyja anet e rruges dhe qe pershendesnin me dy gishta te ngritur lart ne forme V-je. -Lazarati ka arritje por ...- Lazarati i mbi 150 makinave private i 20 traktoreve i 20 dyqaneve, Lazarati i tokes se ndare eshte mbledhur ketu per te kuvenduar per te mirat qe ka arritur dhe per problemet e shqetesimet qe ka tha ne fjalen e tij zoti Muharem Pollo, kryetari i komunes se ketij fshati me 680 familje dhe me rreth 3470 banore. Ai me tej theksoi se gjate ketyre dy vjeteve ndryshimet ne Lazarat kane qene te medha. Sot ne kete komune zhvillojne aktivitetin e tyre 36 firma private e disa furra buke. 26 familje jane perqendruar vetem ne drejtimin blegtoral. Vetem kete 2 vjet ketu kane hyre edhe shume traktore me goma per permedur keto pajisjet elektroshtepiake te cilat as qe mund te krahasohen me te kaluarën. Sot ne Lazarat ka vetem nje familje qe ka nevoje per perkujdhje sociale. -...dhe probleme- Pyetjet e bera nga te pranishmit si dhe diskutimet e tyre fokusoeshin edhe ne disa nga problemet e shqetesimet qe ka sot momentalisht kjo komune. Te tilla ishin zbatimi me korrektesi i ligjit per token ne veprim me ashpersi i ligjit ndaj atyre qe kane bere zaptime te paligjshme te tokes, kete pati vrejtje te veçanta per zyrat e permbarimit te cilat edhe me tutje si ne shume rrethe te tjera duken te panjanuara. Nje problem shqetesues ne Lazarat ishte vonesa ne dhenien e tapive te asaj toke qe eshte ndare. Probleme te tjera ishin dhenie fondesh per ujë te pijshem, uje vadites, asfaltimin e disa km rruge qe lidh fshatin me rrugen nacionale etj. -Deputeti Makarajdhi na ka harruar- Diskutimet e fshatareve ishin te hapura dhe te guximshme. Ne kritikat e tyre ato paten edhe qeverine edhe parlamentin. Veçanerisht ato u ndalen ne ate qe deputeti i tyre Makarajdhi nuk ka shkuar asnjehere ne mes tyre per tu ulur e per te kuvenduar me to. -Çerdhe e patriotizmit dhe shqiptarizmit te vertete- Duke marre fjalen ne kete takim kryetari i PDSH z.Eduart Selami tha se ju falenderoj ne emer te PD dhe te qeverise demokratike si dhe ne emer te Presidentit Berisha per perkrahjen qe i keni dhene demokracise qe ne fillimet e saj. Fakti qe ne te zgjedhjet qe jane bere ketu ne Lazarat i ka fituar PD-ja flet shume, dhe njeherit eshte nje obligim i madh per ne. Lazarati perseri do te votoje per demokracine sepse keni qene dhe jeni nje zone jo vetem antikomuniste por edhe nje zone me shpirt demokratik e patriotik. Fshati juaj i ka qendruar rebesheve i ka qendruar helenizimit dhe ka ruajtur ne frymen e patriotizmit kombetar, frymen e patriotizmit... deri ne vdekjen dhe theronke njeriu nga pranishmit ne kete tubim, dhe pas kesaj duartrokitje te fuqishme. Ne ju jemi mirenjohes jo vetem ne drejtim te mbeshtetjes se demokracise dhe te PD, por edhe ne drejtim te ceshtjes kombetare. -Demokracia nuk ka nje autor te vetem- Asnjehere me pare ne Shqiperi nuk kemi patur pushtet te ketilla lokale ku qytetari te jete realist ne vetqeverisje ashtu si sot tek ne dhe duke marre fjalen ne kete takim zoti Rexhep Uka, minister i pushtetit lokal. Se shpejti do te vendosim dhe prefekturat te cilat do ta forcojne me tej zbatimin e ligjeve dhe funksionimin e pushtetit lokal. Duke perfunduar desha te them se Lazarati eshte nje popull patriot dhe shume i ndjeshem per ceshtjen kombetare theksoi z.Uka. Takim ne qytet Gjirokastra eshte nga rrethet e para ne Republike per sasine e vellimit te parase qe qarkullon. Ka nje papunesi qe eshte ne nivelet e para 10 vjetve me pare, si dhe ka nje perqindje e mbeshtetjeje te gjere te demokracise dhe në fjalën e tij zoti Syrja Barçi, Kryetar i degës së PD te rrethit te Gjirokastres duke hapur takimin e banoreve te ketij qyteti me zotin Eduard Selami, Tritan Shehu etj. Pas fjales hyrese, zoti Syrja Barçi ftoi te pranishmit qe kishin mbushur sallen per te mbajtur nje minute heshtje ne kujtim te deshmoreve qe rane me 10 prill 1994. Minoritetet ne Shqiperi asnjehere nuk ndjehen te vetmuar Duke folur per situatat ne rajonin e trazuar te Ballkanit, zoti Selami nenvizoi se eshte per te ardhur keq qe ne rajonin tone jane ndezur nacionalizmat ekstreme te cilat ne ish Jugosllavi e sidomos ne Bosnje po shprehen ne formen e nje lufte te ashper e te pergjaksur. Politika jone ka qene dhe mbetet politika e zgjidhjes paqesore e te mos ndrvshimeve me dhune te kufijve. Por njekohesisht edhe e mbrojtjes se interesave kombetare te shqiptareve. Incidenti i Koheve te fundit nuk duhet te sherbeje si shkak per te prishur marredheniet me minoritetin i cili ketu ne Gjirokaster ka nje tradite mjaft te gjate te marredhenieve humane e njerezore ne mes njier-tjetri, larg politikave te qarqeve te caktuara ekstremiste. Minoriteti ne Shqiperi, asnjehere nuk do ta shohe veten te vetmuar, por se bashku te punojme ne te mire te demokratizimit te Shqiperise, sepse kjo eshte e mira jone e perbashket. -Gjirokastres nuk i kane munguar njerezit e mencur dhe intelektualet- Sekretari i pergjithshem i PDSH z.Tritan Shehu foli per ato arritje te Shqiperise ne keto dy vjet te cilat jane konstatuar jo vetem nga ne por edhe nga organizmat e personalitetet me ne ze te botes. Keshtu nenvizoi ai prodhimi i

Gjirokastra eshte nga rrethet e para ne periballimin te cilat dule ne tajt si ne shume rrethe te tjera duken te panjohura kombetare theksoi z.Uka.

Prokuroria e rrethit te Sarandes vendosi refuzimin e fillimit te çeshtjes penale ndaj kapitenit te anijes “Ajos Vasilios”, shtetasit grek Petros Jorgos Sugjeros, dhe tre marinareve egjiptiane te ekuipazhit te kesaj anijeje. Zevendesprokurori i ketij rrethi, Kiço Milo, tha per ATSH-ne, se kjo mase u mor per politike penale, mbeshtetur ne nenin 73 te Kodit Penal, dhe te ndaluarit per kete çeshtje u liruan. Ekuipazhi i anijes greke “Ajos Vasilios”, u kap me 15 prill ne gjirin e Borshit nga forcat e distriktit detar numer 4 dhe u ndalua po kete date nga komisariati i policise ne Sarande per peshkim te paligjshem ne ujrat territoriale te Republikes se Shqiperise.

-Asgje nuk ju shpeton nga pergjegjesia e Shkodres zoti Zogaj me te tjere- “ZP” vazhduese e mendimit dhe krimit te ish diktatorit Hoxha nuk i kursen dhe hymnel e lavdet per zotin Preç Zogaj duke i vene njërin epitete pas tjetrit “kurajoz dhe indershem por dhe idealist” etj. Kjo gazete qe ka mbrojtur per ditë krimet dhe duke e reklamuar si kulmin e demokracise, nuk ka se si te mos marre ne mbrojtje ata qe i kane sherbyer nje mekanizmi te krimit e qe vazhdojne dhe sot e kesaj dite te kryejne ve te njejten rol. Zor se do te mendohet nje tribune me e “denje” per tu mbrojtur zoti Zogaj. Fakti eshte se pavarësisht se çfare shkruan “ZP” ose se çfare shkruan vete Preç Zogaj, e verteta nuk mund te fshihet. Eshte bere shume zhurme per te ngjallur konfuzion, jane ngritur shume akuza kunder demokracise lidhur me ngjarjet e fundit ne Shkoder. Asnje nuk e shpeton nga pergjegjesia e kesaj tragjedie zotin Zogaj e te tjere se bashku me te. Krimi i Shkodres, aq u konstatua qe ne fillim pas kryerjes se tij, u organizua nga ish punonjës te sigurimit te shtetit, qe si Pilati kryen te do t’i lajne duart shep duke akuzuar Ministrin e Rendit etj. Por eshte kjo Ministri qe duhet qe te tani kete idh e bashkepunetore. Sikurse eshte bere e ditur edhe arrestuan e para prej tyre. Me kete vlene mgjarje, zoti Zogaj, siç … duket, i ka rene gjaku ne koke dhe vendosi te rrefehej. Ai e zgjodhi rrefimin si rrugen e çaperimit te krimit, te larjes se duarve. Por zoti Zogaj mund te shkruaj me qindra faqe per krimin, mund te botoje qindra konferenca shtypi, por ate dhe gjashta apo shtate te tjere si ai qe ende nuk jane refyer, asgje nuk i shpeton nga pergjegjesia. Te gjithë ketu nuk do te mundin kurre te dalin nga vorbulla ku venduan te fusnin Shkodren. Pse u rrefye zoti Zogaj?! Gjakut eshte i forte, nuk e çleshon. Por ai do te kishte bere mire qe krimin e tij te ja kishte lene epokes se socializmit. Ndoshta do ta kishte bere Preçin kele. Megjithate, siç duket, ka qe jere gjenu e lejonte as ate dhe as te tjeret, e veproje keshtu, te terhiqet pozute e mendimit e qytetare me ndergjegje te vrare dhe i penduar si mekatar. Me bashkepunetorin Shyqyri Çela u deshmuan qarte edhe kanalet e krimit. Sikurse thame, nje nga te dyshuarit u arrestua. Te shohim se ç’do t’i thote drejtësise. I dyshuari tjeter eshte pikerisht vellai i oficeri dhe bashkepunetori te ish sigurimit te shtetit Shyqyri Çela, ne cilin organizatoret e krimit ne Shkoder, per te fshehur gjurmet, e nisen ne mergim jashte shtetit. Por krimi, sidoqofte, nuk mund te kryhet pa lene asnje gjurme. Dhe fakti eshte se organizatoret e tij, si driteshkurter per te shpëtuar veten, pas largimit te Sh.Çeles botuan letren e tij. Me ane te saj krimineli, per te fshehur gjurmet akuzon te tjeret. Zoti Zogaj, ju jeni pergjegjes ne krim e zor te dilni prej tij, i ce tere qe qendronte pas krimit te Shkodres, do te marrin me siguri ate qe i perket. Ju kujtojne se do te organizoni nje masaker ne Shkoder. Por qeveria demokratike dhe forcat e vertete demokratike as rane dhe as mund te binin ne kurthin tuaj. Ndaj forcat e krimit, te cilave u perkisni ju dhe gjashta apo shtate te tjere mobilizuat repartet e zeza per te cilat drejtesia do te thote fjalen. Ju akuzuat Ministrin e Rendit, por nga ana e te dyshuarit per kryerjen e krimit ne Shkoder, dy ajo ende nuk i kape. Çelen me te vellane. Keto i dini ju jane, ju qe i kini mise, ju qe e botoni letrat, ju kanali i fshehte i krimit, ju qe rrisni e pastroni e veshi me krim dhe i shërbyet atij ne diktature dhe e sot ne liri. VEZHGNESI

Deklarate e zedhenesit te MPJ Me qellim qe t’i kontribuoje uljes se tensionit midis te dy vendeve dhe rajonit ne teresi, si dhe per te krijuar nje klime sa me te favorshme per takimin midis ministrave te Jashtem te Shqiperise dhe te Greqise te fiksuar me 3 maj 1994, ne Zyrih, per suksesin e te cilit ne jemi te interesuar, Shqiperia vendosi te ngrije zbatimin e vendimit te saj lidhur me çeshtjen e personelit diplomatik te Ambasades Greke ne Tirane deri ne kete takim. Ne Zyrih do te diskutohet edhe per nje marreveshje dypaleshe mbi personelin diplomatik te te dy vendeve, siç theksohej ne takimin qe Presidenti Berisha pati me 14 prill me perfaqesuesin e Trojkes se Bashkimit Evropian ne Tirane, ambasadorin gjerman, z.Klaus Felers. Shpresojme se ky akt, qe shpreh perkushtimin e Shqiperise per nje politike konstruktive do te sherbeje si nje sinjal per qeverine greke qe te angazhohet per nderprerjen e akteve armiqesore dhe ndjekjen e nje politike te fqinjësise se mire ndaj Shqiperise. Me kete vendim Shqiperia konfirmon edhe nje here vendosmerine e saj ne ndjekjen e politikes se uljes se tensionit dhe ruajtjes se stabilitetit ne jug te Ballkanit. Tirane, me 22.04.1994

Dje ne oren 12.00 ne Ministrine e Puneve te Jashtme te Greqise u thirr ambasadori shqiptar zoti Hysen Çabej, te cilit iu komunikua vendimi i Qeverise Greke per anulimin e mases se parashikuar ne Noten e dates 20.04.1994, duke e quajtur te pavlefshem vendimin per largimin e diplomatit shqiptar dhe duke lejuar vazhdimin normal te funksionit te tij. MINISTRIA E PUNEVE TE JASHTME DREJTORIA E SHTYPIT

Megjithëse drejtësia shqiptare e mori vendimin e saj per F. Nanon, disa nga kreret e PS vazhdojne t’i bien ne nje vrime: “Lironi Nanon”. Se kujt ja drejtojne kete kerkese askush nuk e di dhe tashme ajo ka marre formen e nje veprimi rutine. Megjithate kembengulja ne kete kerkese absurde dhe “argumentat” po aq absurd qe ngrihen per kete te bejne te mendosh vertete se per disa, Nano eshte vete PS ndersa te tjeret jane vetem trupa pa koke. “Nano do te jete i vetmi kryetar” thone kreret pa krena neper takimet qe po zhvillojne, megjithese tashme ne kolltukun e kryetarit ka mbetur vetem nje nga fotografite e Nanos qe PS i shperndan si trakte. Bile puna arrin deri aty sa Nano jo vetem konsiderohet i barabarte me PS, por konsiderohet i barabarte dhe me gjithe opoziten. Kështu e cileson “ZP” e djeshme kryetarin e saj. Nga keto fakte rezulton se sot PS drejtohet nga nje fotografi e ngjitur me “zamke” dhe disa krere pa krena, te cilet jane ose e kane vene veten ne nje tabele me kuadrata bardhe e zi kunje dore e nxjerrje nga hekurat, i leviz si te doje. E.P.

[Karikaturë: portret në kornizë mbi disa figura të ulura.] P. N.?

(Vijon ne faqen 2)

SHQIPERIA NGRIN ZBATIMIN E ANULOHET