Sot, ne sallen e Muzeut Historik Kombetar ne Tirane, ora 10.00, zhvillon punimet mbledhja e Keshillit Kombetar te PDSH.

Në prani te gazetareve te shtypit e masmedias shqiptare dhe te huaj, dje ne mesdite, Presidenti i Republikes Sali Berisha dha nje konference pershtyp, ne qender te se ciles ishin analizat politike pas shpalljes se rezultateve te Referendumit te 6 nentorit. “Une, tha ne fillim te fjales se tij Presidenti Berisha, e konsideroj kete fushate nje arritje te Demokracise. Por natyrisht, Referendumi dhe data 6 Nentor kane dhe mesazhet e tyre mjaft te rendesishme, te cilat duhet te vleresohen dhe te merren parasysh. Mesazhi i pare eshte se shqiptaret me 6 nentor, arriten nje fitore te madhe te demokracise se tyre, ligjeruan institucionin e Referendumit, me te cilin ata do te miratojne kete Kushtetute, do te miratojne ligje, do te marrin vendimet e medha. Keshtu qe, vijoi me tej Berisha, per konceptin tim, per bindjen time, 6 Nentori eshte nje fitore e demokracise per popullin shqiptar. Eshte e vertete se me 6 Nentor shqiptaret nuk votuan per Kushtetuten, por do me duhet te mbahen ne konsiderate. Se dyti, “JO”-ja eshte nje perqindje e protestes ndaj Reformes, eshte elektorat qe proteston ndaj Reformes. Per proteston ndaj Reformes? Per shume arsye: ose reforma vertete u ka krijuar nje dhimbje te atille qe akoma s’e kane marre veten shpirterisht, e per kete duhet te jemi te ndergjegjshem, ose kete Reforme ky elektorat e do me te shpejtuar. Ose kerkon nje administrate, nje qeverisje me eficente dhe nje lufte me aktive ndaj korupsionit. Perqindja votuese si proteste, nuk mund te them se cila eshte. Nuk kam lexuar mendjen e secilit qe te di jane. Por une u them dhe juve se keta perseri do te merren seriozisht ne konsiderate. Pra ato gka duhet te merren ne konsiderate jane ne tre drejtime: Se pari, te shpejtohet reforma, Se dyti, Qeveria te beje perpjekje te lehtesoje dhimjet e saj, Se treti, administrata duhet detyrimisht qe, ne hallkat e saj te dobeta, te permirresohet, te forcohet lufta kunder korrupsionit, mendime, dy propozime: se pari, te merren parasysh verejtje e Keshillit te Evropes, e kjo eshte e domosdoshme, sepse ato me jane dukur e jane verejtje te drejta dhe se dyti, meqenese debati kryesor ndermjet forcave politike, me sa kam kuptuar, ka qene per ndarjen e pushteteve, dola me propozimin qe te zgjedhim njeringen nga 15 modelet e vendeve anetare te Bashkimit Evropian, per ndarjen e pushteteve dhe ndarjen institucionale. Kjo, sepse sejcil niga keto vende te demokracive parlamentare, ka provuar qarte nje demokraci te suksesit. Te gjitha keto vende me kushtetutat qe kane ndertuar ne ekziston vullneti imire qe Shqiperia te behet same shpejtme Kushtetute, ekziston dhe kjo mundesi qe Parlamenti, te autorizoje Komisionin ekzistues qe te pasqaroje verejtjet e KE dhe te verejtjet qe mund te jene bere gjate diskutimeve masive ne Shqiperi. Krahsa ketyre te bjere dakord per njeren prej modeleve te institucioneve, e kete pastaj t’ia paraqese sovranit popull ne nje kohe sa me te shkurter. Nje gje desha te shtoj, vijoi ne fund te fjales se tij Presidenti Berisha, ne te gjitha variantet, nje gje eshte e sigurte, Referendumi nuk mund te shmanget kurre dhe mund te jene bere gjate diskutimeve masive ne Shqiperi. PERGJIGJE - Komisionin Kushtetues do ta miratoje Parlamenti. Nuk eshte dhe nuk ka qene ndonjehere kompetence e Presidentit. Une mendoj se eshte detyre dhe obligim demokratik per te gjithe individet te respektojne verdiktet, te respektojne ligjet. Ne qofte se populli votoi “JO” per Kushtetuten ai nuk votoi jo per Parlamentin, se populli nuk ishte thirrur ne zgjedhje per Parlamentin, ishte i thirrur ne zgjedhje per Kushtetuten. Prandaj gershetimi i ketyre dy faktoreve nuk ka nje baze ligjore. Do mendoja qe ne Komisionin kushtetutes te ishim te gjitha partite parlamentare, specialiste tane nga me te mirët qe zgjedhishen me konsensus nga forcat politike. Pergjigjene pyetjes se dyte dha temmi nga komisioni kushtetutes. Personalishte i kam ndjeke me shume vemendje vleresimet e eksperteve te huaj se ka patur nje problem te tille personal. I gjithe angazhimi im ka qene, eshte e do te mbetet Kushtetuta. Ky angazhim rrjedh nga deshira e madhe qe ky popull te kete Kushtetute dhe kete Kushtetute te njerezit ta duan. Te gjithe ne vijme nga nje shoqeri qe nuk e ka dashur Kushtetuten, sepse kushtetuta e kohes se diktatures komuniste thoshte qe monopol i pushtetit i takon Partise se Punes. Me fjale te tjera ajo Kushtetute kishte ligjet e fatkeqesise sonë shpirterore, materiale politike e te gjithanshme. Tani une e konsideroj jashtëzakonisht te rendesishme qe shqiptaret ta duan Kushtetuten. Dhe une jam i inkurajuar dhe per 42 perqindet pro Kushtetutes sepse keta arriten ta duan Kushtetuten. S’kishte asnje lloj imponimi, individi ishte i lire, jam i bindur qe ne Referendumin tjeter, shifra 42 do te behet nje perqindje me e madhe, se gjithnje e me shume çeshtja e dashurise, e respektit ndaj Kushtetutes eshte nje problem jashtëzakonisht i rendesishem per te ardhmen e Demokracise. Kushtetutes perpara 28 janarit, dite kur do te mblidhet KE? -Se dyti, Ju sapo u shpreh qe fushata per Referendum ka qene ndonje me te kulturuarat. Si do ta komentoni prishjen e mitingjeve te opozites shpeshhere nga forcat e Rendit? PERGJIGJE : -Jam absolutisht e qete zem gjithmone kunder çdo lloj prishe te tubimeve te ndonje force politike. Une mendoj te gjitha ata qe kane vezhguar dhe e kane ndjeke kete fushate kane konkluzionin e palekundur se keto shkeljen u kishin per palltulles i saj. -Mendoj se organet e rendit jane per t’u pershendetur ne kete fushate e cila kaloi pa incidente. Lidhur me pyetjen e dyte, une si mekanizem te shpejte e te mundshem kam sugjeruar qe Parlamenti te autorizoje komisionin ekzistues te beje pasqyrimet e verejtjeve me shpejtin konsensusit ne ato modele per te cilat u shpreh. Gjithashtu Referendumi eshte i pashmangshem; ai duhet organizohet e kjo do te ishte nje miratone këte Kushtetute, do te miratojne ligje, do te marrin vendime të medha. Keshtu qe, vijoi me te Berisha, per kecentim Nentor shqiptaret nuk votuan per Kushtetuten, por po me 6 Nentor treguan nje shkalle te larte pergjegjshmerie ndaj vendit te tyre dhe ndaj demokracise. Kete e treguan me pjesemarrjen e tyre masive ne Referendum, njera nga me te lartat qe mund te jete regjistruar ndonjehere. Edhe kete e konsideroj nje arritje te demokracise shqiptare. Me 6 nentor u votua per Kushtetuten dhe Kushtetuta mori nje “JO”. Kjo “JO” duket se ka tendenca te fuqishme per t’u politizuar. Une mendoj se edhe kjo “JO” e Kushtetutes meriton nje analize, nje interpretim dhe nje vemendje per te lexuar mesazhet e kesaj “JO”-je. Çfare ishte kjo “JO”? Pse sovrani u shpreh per “JO”? E beri kete ne interes te nje partie? E absurde te mendosh kete. Sovrani ishte apartiak, populli eshte gjithçka. Atehere si erdhi kjo “JO”, pse? Ketu ka disa shpjegime. Se pari, ne kete “JO” duhet te jemi realiste, eshte nje vote pakenaqesie ndaj projekt kushtetutes. Jane nje perqindje e caktuar e elektoratit qe kete Kushtetute do te deshte ta ndryshonte ne disa nene te tjera, domethene, do te pranonte disa ndryshime ne principet kushtetuese te kesaj Kushtetute, dhe me shume se sa principe, ne nene te caktuara te saj. Une mendoj se këta njerez nuk mund te quhen, sepse Kushtetuta nuk ishte e perkryer, askush nuk mund ta paraqiste kete si nuk mund ta paraqiste kete si Kushtetute me ne te perkryer. Gjithkush e fillonme gjate fushates per Referendum duke deshkuar kete gje. A ishte ky draft me i miri qe ishte, kjo nuk mund te mohohet, ky ishte edhe vleresimi nderkombetar, ishte dhe vleresimi i te gjitha institucioneve, qe ky draft ishte nder draftet me te mira ne Europes Lindore. Por, kur flasim per nder draftet, kjo do te thote se mes tyre edhe ky projekt ishte me i miri, qe mund te behet dhe te miratohet ne te mire, se cili do te ishte nje pershtatshmeri ose jo se, qe i duhet ne kete kompetencë, pra ky eshte mesazhi qe del nga “JO”-ja dhe qe konsiderate jane ne tre drejtime: Se pari, te shprehet reforma, Se dyti, Qeveria e beje perpjekje te lehtesojë dhimbjet e saj te dobeta, te permiresohet, te forcohet lufta kunder korrupsionit, te krijohet nje zhdërvjelltesi shume e madhe ne funksionimin e administrates. Dhe une, me kete rast, keto protestues, dua t’i siguroj se, sado qe vota e tyre “JO” kaq e ehidhur, prape se prape mesazhi i tyre nuk do te bjere ne vesh te shurdher, mesazhi i tyre do te merret parasysh seriozisht nga Qeveria, Parlamenti, Presidenti dhe forcat politike. Se treti, Shtresa tjetër, perqindje tjeter e “JO”-se, eshte ekstremizmi, ekstremizmi i majte dhe i djathte. Ky ekstremizem eshte nje bashkeshogerues i demokracise, madje edhe i demokracive te zhvilluara. Majtas dhe djathtas, ekstremistet kane ide te tyre, madje ka sisteme ligjesh e te cilave bazohen ne ekstremet e majta apo te djathta. Mirepo keto ekstremiste kane marre nje pergjigje perfundimtare, mjaft te rendesishme me kete “JO”, me kete Referendum. Cila ishte pergjigja? Pergjigja perfundimtare ishte se lokomotiva e demokracise shqiptare eshte ne qender. 42 per qind e elektoratit shqiptar votoi qendren, votoi Kushtetuten dhe natyrisht, po te krahasosh dyzete e dyte me kahet e “JO”-se, padyshim rezulton qe ky 42 perqindesh te jete lokomotiva e Demokracise shqiptare. Mbi bazen e kesaj analize dhe duke konsideruar si domosdoshmeri te madhe, nje perpjekje e madhe Kushtetuten lindin dy objektiva te medha: Pershtatjen i Reformes dhe nderumi i metejshem i Demokracise. Mbi keto dy principe punohet intensivisht. Per kete, siç thashë, une zhvillova nje takim me kryetaret e partive parlamentare, Konstatuam me kenaqesi se preokupimi ekzistonte tek secila nga keto parti per Kushtetuten. Çfare u propozova atyre? Parlamentit te krijoje nje komision te ri kushtetues i cili te hartoje nje Projekt te ri, nje Projekt kushtetues duke u mbeshtetur nga konsensusi dhe kompromisi. Personalisht, si çeles per konsensusin sugjeroj dy periudha te caktuara te historise se tyre (mjaft prej tyre jane te kendej viteve ’50) pavarsisht nga diferencat kane formuar me sukses institucionet demokratike, institucionet qe jane provuar si te suksesshme ne ndertimin e nje shoqerie demokratike. Ndersa çka nuk mund te behet per mendimin tim, eshte, te marresh diçka nga nje vend, e diçka tjeter prej nje vendi tjeter (fjala vjen te marrish Parlamentin nga nje vend, gjyqesine nga nje vend tjeter etj). Nje gje e tille mund te krijoje jo institucionet ndervepruese e te pavaruara njekohesisht, por institucione nderbllokuese dhe te pavaruara, e kjo krijon pastaj nje qeverisje e cila nuk funksionon dhe qe çon vendin drejt krizash te paparapashikuara. Kurse adaptimi i njeres prej tyre do te ishte, mendoj une, nje mençuri, sepse ato institucione, ne teresine e tyre kane provuar qe ndertojne demokraci. Ky eshte sugjerimi qe une u bej forcave politike. Shpresoj se udhehequr nga shpirti i konsensusit, forcat politike mund te bien dakord t’i thone popullit shqiptar ate qe duhet, t’i japin atij nje nga format e shtetit te tyre vendes qe sot jane anetare te BE. Ne kete komision te ri une mendoj dhe insistoj te kete edhe eksperte nderkombetare. Ne kete komision duhet te jene specialiste tane me te mire, por duhet te kete edhe eksperte nderkombetare nga ato institucione ne te cilat punojne apo bashkepunojne ekspertet me te shquar te se drejtes kushtetuese. Nje propozim tjeter ne rast se suksesshme ne ndertimin e nje shoqerie demokratike. nuk duhet qe te shmanget. Do te ishte absurde te mendoje ndokush qe Shqiperia te kete nje Kushtetute pa Referendum. Ka nje rregull: referendumi perseritet. Ti thuash popullit tani se, meqenese ti votove “JO”, ne s’po ta sjellim per se dyti Projektin e Kushtetutes, eshte e papranueshme. Populli votoi ne lirine e tij, me gjakftohtesine e tij dhe nje verdikt e verdikti i tij eshte me supremi, me i pakontestueshmi. Popullika te drejten perseri ta marre dhe ta shqyrtoje projektin e Kushtetutes. Shpresoj qe partite politike te udhehequra nga deshira per ta bere vendin sa me shpejt me Kushtetute, te arrijne konsensusin e nevojshem dhe te ndikojne, te ndihmojne per aprovimin e saj. Nga ana tjeter dua ta theksoj se jo vetem realiteti shqiptar, por edhe KE dhe institucionet e tjera e kane shume te qarte se nuk ka vakuum legjislativ. Shqiperia ka ligjet kushtetuese te cilat ne nene ndoshta jane diçka me shume se Kushtetuta, por natyrisht nuk jane Kushtetute, sepse aty mungon elementi i zgjidhjes se krizave qe eshte nje element shume i forte per çdo Kushtetute. Me tej Presidenti Berisha iu pergjigj pyetjeve te gazetareve. Pellumb Bataj, - Si e gjykoni kerkesen qe komisioni i ri kushtetues, te ngrihet jo mbi bazen e forcave politike ne Parlament, por mbi bazen e rezultateve te Referendumit? - Ç’n’ndryshime mendoni se duhet te kete nje Kushtetute e re me ate qe nuk u miratua me 6 Nentor? PERGJIGJE: Nuk mendoj me konsensus nga forcat politike. Pergjigjene pyetjes se dyte duhet ta merrni nga komisioni kushtetues. Personalisht huaj kushtetutes si dhe vleresimet e specialisteve tane. Lidhur me formen e pushtetit une u shpreha plotesisht dakort te zgjidhet nje nga te pesembedhjet model, une do te votoja per secilin prej tyre. Gjyakata Kushtetuese ka qene me e forte ne dispozitat kushtetuese nga ç’eshte pasqyruar ne Projektkushtetute. Kjo ndodhi sepse u mendua qe duke ua dhene problemin e pergjegjesise ndaj Kushtetutes, ndaj te drejtave te njeriut çdo gjykate, qytetari e mbron me shume. Eksperte nderkombetare derikombetare shprehen te kunderten, se mund te duket sikur mbrohen me shume, por edhe mund te mos mbrohen si duhet, se nuk ka dyshim, se institucioni me i pavarur juridik, mbetet gjykata kushtetuese, per me teper kur ajo ka te drejten me ligj te interpretoje Kushtetuten. Nje gjykate kushtetuese e forte, ne vendet qe jane duke ndertuar demokracine, eshte nje institucion jashtazakonisht i rendesishem. Gjithashtu do te merrja parasysh disa verejtje te KE mbi Karten e Drejtave te Njeriut ku ka disa kundershtime qe duhen riparuar. Mund te kete dhe probleme te tjera. Keto probleme preferoj t’ua le eksperteve te komisionit t’i gjykojne. Ndryshime substanciale nuk do te shihja. Forma e pushtetit nuk perben nje ndryshim substancial. Kjo Kushtetute eshte cilesuar nga te gjithe ekspertet si nje Kushtetute e nje demokracie parlamentare. Por ka edhe forma te tjera nder me te mirat, qe mund te merren parasysh. Aleksander Furxhi “BBC”: Ka patur reagime te ashpra nga opozita per kompetencat e Presidentit ne Projektkushtetute. Mendoni se “JO”-ja eshte ndaj jush personalisht apo ndaj pushtetit ne te gjitha nivelet? PERGJIGJE: Nuk mendoj i bindur qe ne Referendum te ardhmen e Demokracise. Hamdi Jupe “Zeri i Popullit”, - Zoti President, ne qofte se nuk arrihet konsensusi nga te gjitha forcat politike per Projektkushtetuten a e pranoni mundesine e shpërndarjes se parakohshme te Parlamentit? - Persengulni kembënguljen per Referendumi dhe nuk shikoni mundesine e miratimit te Kushtetutes ne Parlament? PERGJIGJE: Nuk mund te konceptohet te largohesh nga Referendumi, une kam prape besim te populli. Te marrim p.sh. kombin francez. Ju e dini qe Mastrichti ne France, ne vendin themelues te BE-se, pati me disa qindra mijera vota ne favor, kur ne teresi pozita dhe opozita kerkonin miratimin e tij. Une them qe, nese kombi francez do t’i thoshte “JO” Mastrichtit, forcat politike franceze nuk do te thoshin “ne tani do ta miratojme ate ne Parlament” dhe ta perjashtojne kombin francez nga fjala e tij. Jo, prape do shkonin ne Referendum. Pra referendumet kombetare jane per t’u perseritur, aty nuk mund t’u shmangesh. Nese forcat politike nuk arrijne ne konsensus, e kam thene e po e theksoj perseri, obsioni dhe zgjedhjeve te parakoheshme eshte nje obsesion operativ disa elementeve qe duan pushtet sa me shpejt apo me cdo kusht. Por zgjidhjet nuk do te merren ne konsiderate perderisa Parlamenti te mund te miratoje proceduren te Ligjore dhe Reforma e cill. Prandaj do te ishte nje gabim shume i madh i forcave politike ne qofte se kalkulohen te shfrytezojne Referendumin per te shkuar ne zgjedhje. Jo, zoterinj. Parlamenti le vazhdoje punen, vetem atehere kur ky Parlament mund te humbase shumicen e te mos mund te funksionoje, mund te shtrohet nje gje e tille. Forcat politike ne vend qe te perpiqen ta shfrytezojne Referendumin per ambicje politike, bejne mire te perpiqen t’i japin vendit Kushtetuten. Blendi Fejziu “Aleanca”: Si e konsideroni propozimin e partive te opozites per miratimin e Kushtetutes me shpirtin e konsensusit ne ate modele per te cilat u shpreh. Gjithsesi Referendumi eshte i pashmangshem; ai duhet te organizohet e kjo do te ishte nje vullnet i mire, qe Shqiperia te behet me Kushtetute nje njek kohe sa te jete e mundur me te shpejte. Antoneta Malja, Radio Tirana: Votimi per Kushtetuten shpreh njejell pakenaqesie per elemente te veçanta te qeverisjes. Nese jeni i ketij mendimi ç’mendoni se duhet permiresuar? PERGJIGJE: Vend per te permiresuar ka shume. Kjo, jo vetem ne pushtetin lokal, por edhe ne pushtetin qendror, ka ne te gjitha institucionet. Prandaj siç thashe, vota e protestes nuk do te bjere ne vesh te shurdher. Ajo do te kete jehone, do te merret parasysh. Xhvedet Shehu “Zeri i Amerikes”, - Zoti President, rezultatet e referendumit te 6 nentorit kane krijuar nje situate te re politike ne Shqiperi. Daljen nga kjo gjendje a e mendoni si nje konsensus apo kompromis midis dy forcave kryesore politike? PERGJIGJE: Ne demokraci pjesemarrja dhe bashkejerashtmi eshte rregull i saj. Lypset te arrihet dhe konsensus sa me i gjere. Kushtetuta eshte nje problem madhor jo partiak, eshte nje problem kombetar. Zamira Koleci, RTSH: Midis te tjerash, populli i tha me teper “JO” korrupsionit. Por ka edhe nje mendim qe korrupsioni lidhet me pushtetin lokal. Cili eshte mendimi juaj? PERGJIGJE: Dy realitete jane: korrupsion ekzistondheshte per t’u luftuar. Fatkeqesisht eshte nje shoqerues i vendeve me institucione ne konsolidim e siper. Por ka edhe nje ekzagjerim ne kete çeshtje. Te jemi realiste per kete, sepse edhe nga ana e psikologjise, nje realitet ne çdo rast qe s’mund te kryejne pune mendojne se eshte faktor baze korrupsioni. Korrupsioni luftohet aktivisht nepermjet konsolidimit te institucioneve, aplikimit te ligjeve, te cilat edhe e evidendojne edhe e randalojne kete korrupsion. Por a duhet nje angazhim thellesish serioz dhe me i fuqishem ne kete (Vijon ne faqen 2)

E nderuara Zj Rita Sussmuth, Është kënaqësia ime t’ju dërgoj Ju urimet dhe përshëndetjet e mia me të përzemërtat për zgjedhjen tuaj në detyrën e lartë të Kryetarit të Parlamentit. Jam i bindur qe mandati i ri qe ju besua, do te jete nje kontribut i madh per konsolidimin e metejshëm te nje Gjermanie te bashkuar e te begate. Ne te njejten kohe, deshiroj t’ju falenderoj per mbeshtetjen tuaj te vazhdueshme ndaj proceseve demokratike ne Shqipëri. Ju uroj sukses, Sinqerisht i juaji Eduard Selami