Të krahasosh të majtën e Zvicrës me të majtën e Shqipërisë është njollë si te krahasosh datën me shkretëtirën
Zoti duke u nisur nga teoria e Kadaresë, sipas së cilës ai argumenton se konfliktet politike në Shqipëri janë përdorur dhe po përdoren me mjete të dhunshme për të çuar deri në fund ambiciet personale të kreut të shtetit, shkruan se klasa politike shqiptare ndahet në 3 grupime: të korruptuarit, të paaftët dhe grupi i intelektualëve të ndershëm.
Ai tërheq vëmendjen se një nga gabimet më të mëdha të shqiptarëve në këto pesë vitet e fundit është paragjykimi në lidhje me socialdemokracinë. Zvicra sipas tij është një nga vendet me parlamentin më jetëgjatë në Europë, ku e majta dhe e djathta kanë alternuar njëra-tjetrën, por me një sensibilitet politik tjetër nga ai shqiptar. Ai mendon se në Shqipëri debati midis përkrahësve të së majtës dhe së djathtës nuk duhet të jetë manikeist. Megjithatë ai mendon se çdo forcë e majtë nuk mund të jetë njëlloj e njëjta. Të krahasosh të majtën e Zvicrës me të majtën e Shqipërisë është njollë si të krahasosh shkretëtirën me datën.
Asokohe një pjesë e PD-së dhe e shtypit shqiptar që e mbështet, përfshirë edhe gazetën tuaj, e quajtën Fatos Nanon, të cilin sapo u liru[a?] nga burgu, më zi se Enver Hoxhën. Leximi, të paktën i disa prej botimeve të këtyre ditëve të fundit në gazetën tuaj, më bëri të dyshoj nëse kjo praktikë tashmë nuk po vazhdon. Më duket se shprehja e të ndjerit gazetarit të “Koha Jonë”, z. Arben Broci, sipas së cilës disa gazetarë të “Koha Jonë” preferojnë “ta shikojnë politikën me dylbi dhe jo me sy”, po vërtetohet edhe në këtë rast. Kjo sepse është e qartë se në Shqipëri nuk ekziston, ashtu siç nuk mund të ekzistonte para vitit 1991, ndarja në 3 rryma kryesore të spektrit politik: socialdemokratët, të krishterët-demokratë dhe republikanët. Bëhet fjalë në fakt për njerëz me bindje nga më të ndryshmet të cilët u përfshinë në lëvizjen anti-komuniste për të rrëzuar regjimin totalitar të PPSH-së. Suksesi i lëvizjes antikomuniste e rrëzoi regjimin, por jo njëkohësisht edhe të gjithë klasën dhe kulturën politike të vjetër. Përkundrazi ndodhi që shumë nga ish-komunistët e PPSH-së, dhe jo vetëm, e gjetën veten me lehtësi brenda lëvizjes së re politike, në radhët e PD, duke e çorientuar një numër jo të vogël njerëzish. Kësaj i shtohet edhe forma e organizimit të kësaj partie në gjirin e së cilës një vendim merret de jure në mënyrë kolegjiale, por de facto nga një njeri i vetëm. Kjo bën që drejtuesit formalë të saj, p.sh. kryetari apo nënkryetari, të jenë në kushte të caktuara të destinuar të luajnë rolin e një kamerdineri apo ndihmësi sekretari, duke patur si detyrë primare ekzekutimin e vendimeve të marra nga lart. Një tjetër faktor i cili ndihmon për ta mbajtur gjallë një “status quo” të tillë është edhe niveli i ulët i kulturës politike të elektoratit shqiptar. Këta faktorë bëjnë që ende në Shqipëri njerëz me formim komunist të vazhdojnë të bëjnë karrierë politike edhe në kushte pluralizmi, duke zënë pozita kyçe jo vetëm në parti të majta por edhe në parti të djathta. Kjo është sipas mendimit tim një nga arsyet që në Shqipëri, vend me një popullsi pothuajse homogjene nga pikpamja etnike, fetare e kulturore, mund të gjesh një klimë politike më të tensionuar sesa në vende si Belgjika, ku ka valonë e flamandë, ose Zvicra, ku ka gjermanofolës, frankofolës e italofolës. Në këto vende ka patur e ka edhe sot tensione e konflikte mbi baza etnike, gjuhësore apo fetare. Megjithatë institucionet demokratike funksionojnë. P.sh. në Zvicër ka patur disa herë presione për shpalljen jashtë ligjit të partisë socialdemokrate dhe të partive komuniste, duke u nisur nga përfshirja e tyre në aktivitete e veprime anti-shtetërore. Megjithatë kurdisja për të marrë masa kundër tyre është bërë mbi bazën e ligjit dhe jo të fobive. Në këtë kuptim nocione si “e majta” apo “e djathta” nuk mund të demonizohen në mënyrë të tillë që të kthehen në shashka për elektoratin. Ka një ndryshim rrënjësor ndërmjet socialdemokracisë zvicerane dhe asaj që quhet e majta shqiptare. Nëse i referohesh historisë së këtyre vendeve, e para u formësua si një rrymë politike organike në kushtet e një shoqërie demokratike e të konsoliduar, ndërsa e dyta doli kryesisht nga gjiri i ish nomenklaturës komuniste. Prandaj krahasimi mekanik i tyre është një shtrembërim i madh.
Tr[?] Luikasoni, lidershipin e me
lidershipin e me Shqipërisë është krahasosh si te
krahasosh Evropën me Çmendinën
N.[?] Dylen[?]
Zoti thotë gjithashtu se nuk duhet të biem në kurthin e manikeizmit politik dhe se është e gabuar të konsiderosh automatikisht këdo që e quan veten të majtë si armik të demokracisë. Ai nënvizon se Shqipëria ka nevojë për forca të majta moderne, të shkëputura nga trashëgimia totalitare dhe të afta të respektojnë pluralizmin. Në të kundërt, edhe një e djathtë që mbetet peng i metodave autoritare do të ishte po aq e dëmshme për vendin. Pra nuk ka rëndësi etiketa por përmbajtja, programi dhe sjellja ndaj institucioneve.
Për këtë arsye ai kritikon qasjen sipas së cilës çdo kundërshtar politik etiket[ohet?] si komunist, tradhtar apo anti-kombëtar. Një gjuhë e tillë e varfëron debatin publik dhe e mban vendin të mbërthyer në skema primitive. Shqipëria sipas tij ka nevojë për një elitë politike që të dalë nga hakmarrja, nga demonizimi i kundërshtarit dhe nga përdorimi i shtetit si plaçkë. Vetëm një kulturë e tillë e re do t'i jepte kuptim pluralizmit të pasvitit 1990.
Vijon në faqen 2