PD dhe qeveria demokratike transformegoj nga komunistet shqiptare:
-730 mijë te papune
-80 % dhe ekonomine teresisht te shkaterruar
-40 % rënie prodhimi
Këngëtarët e zëngjinit mashtrujnë me shifra 3% te PBB
EDI PALOKA
730 mijë të papunë dhe me më shumë se 97 për qind të konsumit të pambuluar, kështu e konsideracion situatën në punësim dhe ish-kryetari i Konfederatës së Sindikatave të Shqipërisë, Fadil Bajrami. Duke e krahasuar me situatën në punësim dhe atë ekonomike, zoti Bajrami arrin në përfundimin se shifrat që japin socialistët janë të pavërteta. Sipas tij papunësia arrin në 730 mijë. Zoti Bajrami thotë se shqiptarët në punë po reduktohen sistematikisht, gjë që e vërteton shifra e pensionistëve me 360 mijë veta e reduktuar me 600 mijë kooperativistë. Të tërë në një total prej 960 mijë veta, janë njerëz të punës. Krahasuar me numrin e popullsisë rezulton të kenë mbetur pa punë rreth 730 mijë veta.
Veçan kësaj zoti Bajrami vë re se shqiptarët e zënë me punë janë vetëm në fushën e bujqësisë. “Pra, ekonomia shqiptare rezulton të jetë kryesisht agrare me një pjesëmarrje vetëm 3% në prodhimin e përgjithshëm të vendit nga industria. Po ta krahasojmë me Kosovën e cila në vitin 1989 kishte të punësuar 340 mijë veta me një industri të zhvilluar”, vëren zoti Bajrami. Që këtej ai arrin në përfundimin se shifrat e prodhimit industrial janë katastrofale, gjë e cila vërtetohet edhe nga fakti se fabrikat nuk po punojnë dhe po shkatërrohen. “77 për qind e ekonomisë është e shkatërruar” pohon ndër të tjera zoti Bajrami. Në këtë kuadër ai bën vlerësime edhe për minierat ku gjendja paraqitet tragjike. “Nga 49 miniera që ishin, tani shfrytëzohen vetëm 5. Të tjerat janë përmbytur, por edhe këto 5 që funksionojnë shkojnë të bllokohen”. Më tej ai vazhdon të rendisë tregues të tjerë për ekonominë. “Prodhimi i naftës ka qenë para 1992-shit 1 milion ton kurse tani ka rënë në 370 mijë ton; prodhimi i qymyrit nga 2.4 milion ton në 40 mijë ton”.
“Industria e kromit është e bllokuar dhe ka nga këto që nuk funksionojnë, përveç Bulqizës e ndonjë tjetre. Potenciali i tregtarëve të huaj për Bulqizën u hodh poshtë nga zyrtarët për arsye [?]. Ky vendim çoi në humbjen e 3-ve 4-vjeçare duke i lënë minatorët pa punë”. E njëjta gjendje katastrofale paraqitet edhe në fushën e ndërmarrjeve të ndërtimit. “Sot janë rreth 400 firma ndërtimi. Po të hedhim një vështrim do të vëmë re se objektivat publike që kanë filluar këto firma janë shumë të pakta dhe nuk mjaftojnë për ta përballuar ushtrinë e ndërtuesve të mbetur pa punë. Ato funksionojnë si shfrytëzuese të nënkontraktorëve, por edhe këta të fundit i mbysin me kamatëvonesa dhe lloj-lloj manovrash”.
Gazetari vëren se tashmë emigracioni ka marrë rrugën e kthimit, pasi 1,5 milion shqiptarë të larguar nga vendi pas vendosjes së pluralizmit në Shqipëri, po rikthehen. “Këta mijëra shqiptarë që iu larguan vendit në kushtet e një lufte për ekzistencë u nisën për të mos u kthyer më, por tani po kthehen të dëshpëruar e të lodhur shpirtërisht dhe fizikisht, pa asnjë shpresë më. Natyrisht se ky kontigjent i ri do t’i shtohet ushtrisë së papunëve”. Ndërsa numri i bizneseve të reja prej qindra mijëra banorësh ai e cilëson asgjë para urgjencës së vendit. “Po të përkthenim me gjuhën ekonomike, Shqipëria renditet pas Maltës dhe Qipros për 1 milion banorë, edhe pse këto dy vende janë më të vegjël e më pak të populluar”.
Sipas tij mungesa e ndjeshme e të ardhurave të shtetit si rrjedhojë e taksave të pakta të biznesit të vogël, dëshmon varfërinë e thellë të ekonomisë shqiptare. Më tej zoti Bajrami ngul këmbë se industria shqiptare duhet të ngrihet mbi këmbë sa më shpejt të jetë e mundur. Duke iu referuar krizës energjitike zoti Bajrami e quan atë shumë të rëndë. Për ta ilustruar ai pyet: “Sa energji elektrike përdor një familje shqiptare në muaj? Vetëm 120 kilovat. Në këtë shifër është përfshirë vetëm nevoja për ndriçim dhe nxjerrjen e ujit. Për furnizimin me ujë e për ngrohje nuk bëhet fjalë”.
Ai shton më tej se industria shqiptare do të kthehet në një barrë nëse vazhdon të ushqehet me energjinë elektrike, sepse në këtë mënyrë ajo nuk e ka të ardhmen. “Problemi është tek industria e ndërtimit të veprave energjitike, gjë që e përjashton në një mënyrë këto të huajt”, tha ai. Duke iu kthyer argumentit të vet ai nënvizon se sipas vlerësimeve të specialistëve të huaj prodhimi vjetor i energjisë elektrike do të arrijë tek ne në 7.6 miliard kilovat. Nga ana tjetër nevojat e brendshme janë më të mëdha. “Nuk e kuptoj si mund të pretendohet nga qeveria që ekonomia shqiptare e lodhur nga investimet e rënda të marrë një përgjigje pozitive”?!, pyeti ai. Sipas tij qeveria shqiptare po merr veprime arbitrare në zgjidhjen e kësaj çështjeje.
Zoti Bajrami gjithashtu analizon atë që sipas tij ka qenë spekullimi i qeverisë me çmimet. “Qeveria ka rritur 7-8 herë çmimin e energjisë elektrike pa bërë asnjë punim të ri për të rritur kapacitetet prodhuese. Shqipëria ka patur një nga çmimet më të lira të energjisë elektrike në Evropë. Po tani ajo po trajtohet si një mall luksi”.
Ai e lidh ngritjen e çmimit të energjisë me atë të pensioneve dhe kjo sipas tij ndikon në fuqinë blerëse. “Më mirë jepuni një pensionistëve më shumë para sesa t’u merrni më shumë me faturën e energjisë elektrike”.
Sipas tij në vendin tonë mungojnë investimet e huaja të drejtpërdrejta dhe këto janë një faktor vendimtar. “Një fabrikë sheqeri me kapacitet mesatar do të kushtonte 20-25 milion dollarë. Këto para nuk ekzistojnë në Shqipëri. Pjesa më e madhe e investimeve private janë në bujqësi, por ato nuk mund të zgjidhin çështjen e papunësisë në vend”.
Ai e konsideron absurde pretendimin e qeverisë për 3 për qind rritje të PBB-së. “Kjo shifër mund të jetë marrë vetëm si shifër nominale. Për mua është e paqartë se me ç’metodologji po llogaritet PBB-ja kur dihet se komponentët kryesorë që e përbëjnë atë janë industria, bujqësia, ndërtimi, shërbimet. Por nëse do të llogarisim mirë tregtinë, që edhe ajo vjen nga importi, e thënë shkurt në këtë vend nuk ka PBB”
PRESIDENTI