400 milione dollare zbriten nga borxhi i jashtem i Shqiperise
Ajo qe u publikua ne konferencen e shtypit qe dha pardje ne pallatin e kongreseve zv/kryeministri z.Dylber Vrioni dhe z. Shtolcervk, kryetari i Komitetit Negociator i Borxhit Privat, per zgjidhjen perfundimisht te borxhit te jashtem te Shqiperise ishte nje nga ato ngjarje madhore qe do te mbetet per jete ne kujtesen dhe historine e kombit shqiptar.
Kurre nuk do te harrohen brezat e sotem dhe te ardhshem se ne saje te perpjekjeve te medha te nje populli te tere, pas nje lufte kembengulese titanike te demokracise se re shqiptare, Presidentit te Republikes zoti Sali Berisha dhe te Qeverise shqiptare brenda nje kohe te shkurter u arriten dy arritje te medha njera pas tjetrës, qe s’kane te krahasuar-Pranimi i Shqiperise ne Keshillin e Evropes dhe zgjidhja perfundimisht e borxhit te jashtem. Dy data simbolike, dy akte te medha ne universin shqiptar qe i dhane mundesi Shqiperise te futet ne rrjedhat evropiane dhe te shkoje atje krenare, pa komplekse dhe pa borxhe. Dhe kete ajo e ka merituar. Kurkush nuk te jep po nuk diqke vetes, nuk …neper bursat e Parisit, Londres, Milanos, Zyrihut dhe kur shikon se po humbisnin kerkonin pare, merrnin borxhe te reja grumbullonin dollare, marka, franga, dhe çdo valute tjeter duke mashtruar dhe premtuar pa mbarim, duke uleritur se ishin “nje shtet socialist serioz”, se kishin bilance tregtare aktive, se eksportonin me shume se importonin, se kishin rezerva dhe thesare sekrete dhe nje dite do t’i shlyenin te gjitha. E mjera Shqiperi, e ku ta dinte populli i thjeshte se borxhi i jashtem ishte me shume se gjysma e te ardhurave kombetare te vendit te krijuara gjate nje viti, gati sa i gjithe produkti qe konsumonte nje popull i tere per nje vit, 3-4 here me shume se i ashtuquajturi “akumulim socialist”. Vetem per interesat per shumat e borxhit Shqiperia duhet te paguante me shume se 100 milion dollare ne vit, dhe te gjitha keto shuma shkonin kot: asnje cent per investimet per konsum dhe akumulim vitet e fundit, asnje dollare per shtim prodhimi dhe teknologji te perparuar, asnje grosh per infrastrukturen mesatare dhe sherbimet mjereane qeverisese demokratike. Delori, dy vjet me pare e perkufozoi Shqiperine si rast i veçante. Po, nje rast i veçante jo vetem per te shkuaren e tij jo te largët komuniste, por edhe per te tashmen dhe te ardhhmen demokratike. E kush mund ta kuptonte me mire kete te vertete se ata qe ishin ne krye te FMN, BB, e te tjera organizma te botes financiare e bankare? Dhe nuk u gabuan. Shqiperia demokratike hapi nje epoke te re. Shume shpejt filloi te dale nga kriza e thelle ekonomike dhe financiare e vendit. Ju fut punes per te reformuar te gjithe jeten e vendit. Reforma radikale me parime dhe ligje te demokracise, me nje filozofi te re evropiane, ne lufte me pengesat dhe veshtiresite e shumta. Ajo çau ne privatizimin e ekonomise, ne liberalizimin e çmimeve te tregut, ne rrugen e transformimeve te medha makro dhe mikro ekonomike ne fushen e parave dhe financave, te prodhimit te sherbimit, te nivelit te jeteses, dhe shume shpejt e nxorri vendin nga izolimi, dhe i hapi horizonte te reja, e futi fitore e stabilitetit politik dhe ekonomik, nje fitore e zbatimit te suksesshem te reformave ne te gjitha fushat. Fitorja ne rafshin ekonomik eshte shume me e madhe per ekonomine shqiptare ne fushen e zhbllokimit financiar te vendit. Me kete u zhbllokuan marredheniet financiare dhe pagesat e ekzistoin per investimet ne Shqiperi te bankave me kryesore te Europes. Kjo, natyrisht do te ndikojë shume shpejt ne zhvillime pozitive ne fushen e projekteve qe ato do te ndermarrin ne vendin tone. Por fitore me e madhe eshte ajo politike dhe morale qe jep nje imazh te ri Shqiperise ne bote. Ne, ka thene Presidenti i Republikes “jo vetem deshmuam se njohim me borxh te jashtem te trasheguar nga qeveri komuniste, por edhe se jemi borxhlinj te ndershem”. Me kete Shqiperia demokratike e ruajti dhe e ngriti ne nje shkalle me te larte dinjitetin e saj duke fituar nje reputacion pozitiv ne bote. Marreveshja e nenshkruar pardje ishte nje fitore politike e qeverise demokratike sepse jo vetem zhbllokoi veprimtarine financiare te Shqiperise, por hapi perspektiva te reja per koperimin ne institucionet me emer te Europes, gjë qe i sherben direkt perspektives se saj per integrimin ne Europe. Per fitoren e arritur punoi nje populli tere. Per ate punoi dite e nate kreu i shtetit shqiptar, - Presidenti i Republikes. Per ate punoi e gjithe qeveria demokratike. Por, per ate punoi edhe nje grup i vogel njerezish me numer, por i madh ne mendime dhe veprime me rezultate konkrete, me perkushtim dhe aftesi profesionale, i drejtuar nga nje zv/ kryeminister demokrat, i cili deshmoi korrektesi, seriozitet dhe profesionalizem. Nuk mund te ta bindesh boten bankare dhe financiare te te çliroje nga nje borxh i rende 400 milion dollaresh pa nje pune serioze dhe me kompetence profesionale. Rezultati konkret eshte nderimi me i madh per ekipin qe punoi dhe negociacioni marreveshjen. Ne menyre figurative ata i dhuruan nje buqete lulesh te fresketa popullit shqiptar ne keto dite te nxehta te nje vere te nxehtë. Nuk ka buqete me te bukur per popullin shqiptar, se sa te çlirosh nga nje barre e rende ne kurriz qe do ti pushtonte per nje kohe te gjate, qe do ta privonte nga mundesia per te investuar ne prodhim dhe sherbime ne infrastrukture, ne industri, ne bujqesi, ne ndertim, transport, ne arsim, kulture shendetesia etj..
[Teksti fillon i prerë] ... të jashtëm.
Dy data simbolike, dy akte të mëdha në universin shqiptar që i dhanë mundësi Shqipërisë të futet në rrjedhat evropiane dhe të shkojë atje krenare, pa komplekse dhe pa borxhe. Dhe këtë ajo e ka merituar. Kurkush nuk ka të drejtë ta mohojë këtë, nuk të fal po s’pe dhe po s’u bind se ti e meriton atë jo si lemoshë, por si një ndihmë bujare në përpjekjet e Shqipërisë për një demokraci të vërtetë, për një shtet ligjor dhe për një ekonomi bashkëkohore tregu, me dimensione sociale. Nuk është e rastit që mjaft njerëz në botë e quajnë Shqipërinë “një rast i veçantë”. Ajo është e tillë për të kaluarën e saj, për krimet e një diktature të egër mbi popullin e vet, për ferrin komunist që ngriti në këtë pjesë të Ballkanit, aty në qendër të Europës, për varfërinë pa gjyqe, për burgimet dhe internimet e bijve më të mirë të popullit, për telat me gjemba që kishin rrethuar Shqipërinë, për izolimin e madh dhe për gjithçka të keqe dhe të shemtuar që mund të pjellë kuçedra e kuqe komuniste. Po, ky ishte një rast i veçantë në Europë. Ajo ishte vendi më i varfër me prodhimin dhe konsumin për frymë të popullsisë më të ulët në Europë, por edhe me rritjen më të ulët në botë. Ajo ishte e veçantë për varfërinë dhe mjerimin, për hallet dhe brengat që i kishte shkaktuar një klikë e bashtisur paranojake, keqbërësish të pakorrigjueshëm. Por, ajo ishte e veçantë edhe për borxhin e madh të jashtëm që kishte, që e lante asaj trashegim si vargonj mbi kurriz, si një thikë në zemër dhe si një litar në fyt klikës udhëheqëse të nomenklaturës së kuqe, Hoxha, Alia, Qarçani, Nano etj., që me jetën e tyre luksoze nëpër vila, nëpër shtëpitë e pritjes dhe billet e shumta të rrethuara me ushtarë, nëpër udhëtime dhe shpenzime pa mbarim, nëpër pushime princërore, me mendjelehtësinë e atij që luan kumar e nxorën Shqipërinë në ankand, dhe huajtën me shuma të mëdha parash, qindra milionëshe ...
Dy data simbolike, dy akte të shënuara si 100 milion dollarë ne vit, dhe të gjitha këto shuma makro dhe mikro ekonomike në fushën e parave dhe financave, të prodhimit të shërbimit, të nivelit të jetesës, dhe shumë të reja, e futi Shqipërinë në rrjedhat e rrugës europiane të zhvillimit. Stabilizoi financat dhe inflacionin dhe i vuri ato nën kontroll, filloi rritjen dhe zhvillimin ekonomik, ndërtoi modele dinamike te zhvillimit për ta radhitur me shpejtësi Shqipërinë ndër vendet e zhvilluara, me perspektiva të qarta drejt gjindjes. Të gjitha këto zhvillim, ata të huaj miqedashës dhe miq që Shqipëria i vunë një emër, e quajtën “sukses surprizë”. Ishte e natyrshme që pas 3 vjet arritjesh e suksesesh në reformimin e Shqipërisë të krijohesh bindja se ky vend demokratik, i vogël dhe i lodhur nga skamja dhe trashegimia e rëndë të se kaluarës duhej çliruar nga ajo që ishte renduar padrejtësisht mbi kurriz, nga një borxh i jashtëm marramendesh. Me bindjen e tyre fatlume, duke nderhyre pranë politikanëve të vendeve të veta i ndihmuan në kapercimin e klimës së rëndë që qe krijuar me borxhet e jashtme të Shqipërisë. Me arritjen e reformave të krijuara në Shqipëri dhane mesazhin e tyre edhe kreditorët, të cilët me besimin dhe bindjen e tyre favorizuan negociatat, krijuan bindjen se Shqipëria demokratike është një shtet i ri serioz dhe se reformat në Shqipëri jane të mbështetura e fuqishme për të gjithë partnerët që do te investojnë në Shqipëri. Për ata hapen horizonte të reja, ne koperim me investitorët me emër të Europës, gjë që i shërben direkt perspektivës së Shqipërisë për tu integruar në Europe. Kjo qe një fitore e madhe për Shqipërinë, një sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u sukses dhe u që kishte, mëdha parash, qindra milionëshe ...
[Kolona vazhdon duke folur për huatë, borxhet e jashtme, privatizimin, investimet dhe zhvillimin ekonomik; pjesë të shumta të tekstit në këtë zonë janë të papërsëritshme për shkak të prerjes dhe mbivendosjes së kolonave.]
... taksapaguesve shqiptarë 400 milion dollare. Ajo shpen non nje arritje te rendesishme. 400 milion dollare perbejne kurse per Shqipërine qe cila ka nevoja te ngutshme per miliarda dollare per tere ripertëritje rrjetin e saj rrugor dhe furnizimin me ujë, 400 milion dollare sot jane me te çmuar se 4 miliarde pas dhjete vjetesh. Kur them per Shqipërine kam parasysh x taksapaguesit shqiptare sepse keto qindra milion dollare do te paguhen me djerse e tyre.
Po ne rrafshin ekonomik, shume here me i madh per ekonomine shqiptare eshte efekti zhbllokues financiar i marreveshjes qe ju realizuat dje. Praktikisht me aktin e djeshem u zhbllokuan marredheniet financiare dhe pengesat qe egzistonin per me vendin tone, kane krijuar terrenin per te pasur partneret e tyre edhe ne Shqiperi. Zoti Vrioni ka luajtur te mire bashkepunimi jo vetem ne ekip por edhe me kreditorët.
Zoti Fullani u shpreh: “Nder faktoret qe ndikuan ne arritjen e marreveshjes ishte edhe institucionalizimi i komitetit i cili i mbeshtetur direkt nga Presidenti Berisha dhe Qeveria Meksi mund te luaje rolin e tij percaktues ne keto negociata”.
Me tej Presidenti Berisha dhe anetaret e komitetit te shlyerjes se borxhit te jashtem u ndalen edhe ne problemin e ecurise se privatizimit ne pergjithesi dhe mundesise ne nje te ardhme te afert te privatizimit te bankave.
... keto shuma te reja, e futi Shqipërine ne rrjedhat e rruges europiane te zhvillimit. Stabilizoi financat dhe inflacionin dhe i vuri ato nen kontroll, filloi rritjen dhe zhvillimin ekonomik, ndertoi modele dinamike te zhvillimit per ta radhitur me shpejtesi Shqipërine nder vendet e zhvilluara, me perspektiva te qarta drejt gjindjes. Te gjitha keto zhvillim, ata te huaj miqedashes dhe miq qe Shqipëria i vunë nje emer, e quajten “sukses surprize”. Ishte e natyrshme qe pas 3 vjet arritjesh e suksesesh ne reformimin e Shqipërisë te krijohesh bindja se ky vend demokratik, i vogel dhe i lodhur nga skamja dhe trashegimia e rende te se kaluares duhej çliruar nga ajo qe ishte renduar padrejtesisht mbi kurriz, nga nje borxh i jashtem marramendesh. Me bindjen e tyre fatlume, duke nderhyre prane politikaneve te vendeve te veta i ndihmuan ne kapercimin e klimes se rende qe qe krijuar me borxhet e jashtme te Shqipërisë. Me arritjen e reformave te krijuara ne Shqipëri dhane mesazhin e tyre edhe kreditorët, te cilet se Shqipëria demokratike eshte nje shtet i ri serioz dhe se reformat ne Shqipëri jane te mbeshtetura e fuqishme per te gjithe partneret qe do te investojne ne Shqipëri. Per ata hapen horizonte te reja, ne koperim me investitoret se Shqipërisë per tu integruar ne Europe. Kjo qe nje fitore e madhe per Shqipërinë, nje sukses ...