- Deklaratë e Frontit Demokratik të Shqipërisë lidhur me ngjarjet tragjike në Kosovë - “Ajo që po ndodh këto ditë në Kosovë, dhuna e egër policore kundër një populli të tërë, goditjet, vrasjet dhe gjakderdhjet, kanë tronditur rëndë dhe kanë prekur thellë gjithë popullin shqiptar.” “Ajo që po ndodh këto ditë në Kosovë, dhuna e egër policore kundër një populli të tërë, goditjet, vrasjet dhe gjakderdhjet, kanë tronditur rëndë dhe kanë prekur thellë gjithë popullin shqiptar. Egërsia dhe barbaria e shovinistëve serbë janë të papërfytyrueshme për kohën tonë dhe për kontinentin tonë evropian. Ata përdorën dhunën kundër një popullsie të pambrojtur, që ka zbritur në rrugë për të kërkuar demokraci, barazi dhe trajtim njerëzor, vlera për të cilat lufton sot gjithë bota e qytetëruar. Politikën e terrorit të shovinizmit serb në Kosovë po e dënon mbarë opinioni përparimtar botëror. Atë e kanë denoncuar e dënuar me forcë edhe vetë popujt e Jugosllavisë, organizata të shumta demokratike, shtypi dhe opinioni publik i saj. Fronti Demokratik i Shqipërisë, në emër të gjithë popullit shqiptar kërkon t’i jepet fund menjëherë dhunës, terrorit dhe vrasjeve, si dhe gjendjes së jashtëzakonshme në Kosovë. Është në interes të vetë Jugosllavisë, të stabilitetit të përparimit të saj, që të kërkohet jo rrugët e terrorit, por ato të dialogut demokratik, për t’u marrë vesh me shqiptarët që t’u njihen atyre liritë e të drejtat demokratike, të njëjta me ato që gëzojnë edhe popujt e tjerë në Jugosllavi. Shqiptarët nuk kërkojnë asgjë më shumë se të tjerët, por ata nuk pranojnë as më pak. Një normalizim i gjendjes në Kosovë i arritur nëpërmjet dialogut, tolerancës dhe respektimit të lirive dhe të drejtave njerëzore të shqiptarëve, do të ishte jo vetëm në interes të Jugosllavisë, por do të kontribuonte në mënyrë të ndjeshme për fqinjësinë e mirë midis RPS të Shqipërisë dhe RSF të Jugosllavisë, si edhe për zhvillimet pozitive në Ballkan. Duke shprehur shqetësimin e vet për fatin e vëllezërve të tij në Kosovë, dhimbjen e thellë për gjakun e derdhur rishtazi këto ditë, me indinjatë dhe vendosmëri populli shqiptar kërkon të ndalet menjëherë dhuna në Kosovë, të pushojë terrori dhe të kërkohen rrugët demokratike për zgjidhjen e problemeve të Kosovës, në barazi e mirëkuptim.”

NË KUITËSE NË KOHË TË VOLITSHME Po t’u hidhnim një sy planeve të këtij viti, vëren se eksporti i bimëve mjekësore dhe eterovajore së një pesë-shë të konsiderueshme edhe përrethin e Elbasanit. Po krahas grumbullimit të tyre, ka dalë në pah edhe një problem tjetër: trajtimi sa më shkencor, për të munduar jo vetëm për sot, po edhe për të ardhmen. Pra, fjala është që të ketë vijimësi në sigurimin e burimeve të tilla për eksport. Lind nevoja e këtij ekonomizimi sepse disa lloje bimësh mjekësore (jo vetëm në Elbasan, po edhe gjektë po dëmtohen rëndë). Mund të renditim farën e xhirokuillës, tuberin e salepit, çajin e malit të Polisit, lulëzimin e Vasilicës e mund të vazhdohet më tej me një listë të tërë. Shumica prej tyre, janë të mbledhjes, janë shkulur me gjithë rrënjë dhe tani hequr nga harta e bimësisë së këtyre zonave. Drejt zhdukjes po shkojnë edhe disa shkurre që përkasin florës mjekësore, si: murrizi, trëndafili i egër, shtara, kolçikumi etj. Rrjedhimisht pakësohen kështu edhe të ardhurat që mund t’i sigurohen ekonomisë nga grumbullimi i tyre. Ja pra, da-shuri pa dashur, nga mungesa e kujdesit është prishur një ekuilibër i vendosur prej vetë natyrës, e është shkaktërruar një pasuri e madhe dhe e fimpiruësme. Mirë bëhet që mendohet për eksportin, por po me kaq përgjegjësi duhet të mendohet për gjendjen dhe trajtimin e këtyre bimëve. A bëhen inventarizime të kësaj pasurie? Jo sa duhet, madje as gjendja reale dhe disiplinimin dhe, njëherë. Një shembull për këtë: në ndërmarrjen pyjore në Elbasan shpëtuar se plani i grumbullimit të luleve së blirit është shumë më i madh se ç’janë drurët e blirit që ka ndërmarrja në inventar. Mos është ky shfrytëzim për një mosrealizim të mundshëm të planit? Ndoshta. Por në qoftë se për këtë kërkohet më do të gjenden rezerva jashtë fondit të ndërmarrjes, për të tjerat, për fondin e bimëve mjekësore të tërësit, do menduar me gjëra. Kush e ka për detyrë ta ndalë keqtrajtimin dhe zhdukjen e kësaj flore? Përgjigjja është së për këta, si në çdo rreth tjetër, kujdeset ndërmarrja pyjore, por ky kujdes i saj shtrihet kryesisht për florën mjekësore që shitet në dyqane. Të mos harrojmë se bimët mjekësore rriten e ëgjet, në kullosore, anës mendhave, kanaleve, grykave të lumenjve e gjektë. Pra, mbrojtja dhe administrimi i saj prej punonjësve të pyjorës nuk është i mundur në të gjitha rastet. Ndërsa për kushtet nga ndërmarrjet e kullotave as që mund të bëhet fjalë, sepse punëtorët e saj, kur pastrojnë sipërfaqet kullosore, megjithëse disa prej këtyre bimëve janë edhe të helmëta, i zhdukin ato me gjithë rrënjë. A ka rrugëgjegjedhje dhe ç’masa po merren për këtë problem? Në uzinën e duhanit në Elbasan, e cila rreth mikroxyanes ka një plan grumbullimin e bimëve mjekësore nga individët, ka nisur një punë të mirë që ka të bëjë me mbledhjen e bimëve nga banorët. Rruajtja dhe mirëadministrimi i bimëve mjekësore në gjendje, kanë sjellë pasuriale më të madhe, është njëra anë. Ana tjetër është shtimi i tyre. Prej ndërmarrjeve pyjore të Elbasanit sot kulmohen rezultatet më të mira: 7 lloje bimësh eterovajore dhe dafina. A mund të kultivohen edhe lloje të tjera? Mundësitë janë. Vite më parë në Elbasan, në Shirgjani e Gjegjan kultivoheshin kamomili në toka jo prodhuese. Tani është hequr dorë nga kjo lloj terapi. Madje vëllimi i kaluar grumbullimi i kamomilit u realizua vetëm 20 për qind. S specialistët janë të mendimit që në toka joprodhuese apo dhe në shtretërit e lumenjve e përrenjve mund të kultivohen edhe lule të tjera mjekësore. Realizimi i kësaj është zhvilluar pa asnjë lloj kujdesi. Ruajtja dhe mirëadministrimi i bimëve mjekësore, kërkon pasuri të madhe, është njëra anë. Ana tjetër është shtimi i tyre. Prej ndërmarrjeve pyjore të Elbasanit sot kulmohen rezultatet më të mira: 7 lloje bimësh eterovajore dhe dafina. A mund të kultivohen edhe lloje të tjera? Mundësitë janë. Vite më parë në Elbasan, në Shirgjani e Gjegjan kultivoheshin kamomili në toka jo prodhuese. Tani është hequr dorë nga kjo lloj terapi. Madje vëllimi i kaluar grumbullimi i kamomilit u realizua vetëm 20 për qind. S specialistët janë të mendimit që në toka joprodhuese apo dhe në shtretërit e lumenjve e përrenjve mund të kultivohen edhe lule të tjera mjekësore. Realizimi i kësaj është zhvilluar pa asnjë lloj kujdesi.

NXËNËS TË KLASËS SË PARË TË SHKOLLËS SË MESME ARTISTIKE «JORDAN MISJA» NË TIRANË GJATË NJË ORE MËSIMI NË PIKTURË. (Foto: N. Xhufka)

MUND TË BËHET MË SHUMË Kohën e lirë e mbushin, në radhë të parë, vetë të rinjtë. Dëshira e tyre nuk mungon. Interesat janë të shumta. Por kjo kërkon edhe organizim, jo në kuptimin e futjes së kësaj kohe në korniza. Ky organizim paraprak vlerësim të kësaj problemi nga të gjithë, të bëhet me të rinjtë e fshatit, mbështetje dhe kufizim të plotë. Në Synej has në praktika të mira. Nuk është puna se vetëm përgjegjësi i kulturës, Idajet Daj, është vepruesi, gjë që kërkohet për çdo punonjës kulture, por edhe organizata-bazë e Partisë, këshilli popullor dhe kryesia e kooperativës japin, po të shprehemi kështu, dikë nga veta për interesat e rinisë. Duke u ingranuar kështu të gjithë, në Synej ka jetë të gjallë në kohën e lirë. Atje ka një bibliotekë model, është ngritur grupi artistik nga më të mirët në rreth e qep shfaqje estrade, por dhe teatri, hapen ekspozita vetjake të pikturës, siç ka qenë ajo e Shyqyri Dervishit, që po përgatitet për ekspozitën e dytë, bëhen mbremje vallëzimi, diskutime për letërsinë, artin, shkencën etj. Edhe pallati i kulturës në Manëz ka përvoja të mirë. Veç të tjerash, para ca kohësh komiteti i rinisë i kooperativës në bashkëpunim me ato të zonës, organizoi «Kupën e nisës së futbollit, volejboll, basketboll, shah dhe tërheqje litari. Të rinjtë kooperativë të Jubës-Sukthit janë përfshirë në kampionatit sportiv mes sektorëve, të cilin po zhvillojojnë në mesjet e rëga sportive të ndërtuara me aksion gjatë muajt janar. Të rinjtë e N. 8-së Gorës, të dielën që shkol e kaluar mes natyrës, në pyllin e Bashtovës, ku zhvilluan veprimtari të ndryshme kulturore-sportive dhe një koncert të përbashkët me të rinjtë e shkollës së mesme, lojëra popullore. Ndërsa disa të rinjve u dha dokumenti i rinisë. Ja në zhvilluar mjaft mbrëmje dhe mbrëmje në kooperativat bujqësore, edhe në kooperativat bujqësore të Rrogozhinës, Kryemëdhe-njit, Manzës, si dhe për nder të tyre të rinjve që nisun në aksione të ndryshme. Edhe në Shijak koha e lirë e të rinjve kalon në një mënyrë të ngjashme. Megjithatë konceptimi për kohën e lirë të rinisë në fshat ende është i plotë kudo. Gjithçka kërkohet asaj nga disa kuadro. Rinia fshatare, por dhe qytetare në Durrës, ka marrë misionin «r-i kulturuan në mjedise të kulturuara» dhe deri tani kanë plotësuar 17 vatra kulturore. Por vetëm ajo? Rinia nuk i ka të gjitha mundësitë për bazën materiale. Këtë e ka kryesia e kooperativës bujqësore. Por disa prej tyre ecin vetëm me hosten. Në disa të tjera mungon puna konkrete. Në fshatin Qerret të Jubë-Sukthit ka dy vjet që punonjësja e vatrës së kulturës rrëgon e ka marrë, përçarë? Librat janë futur në përdorim nga vatra e kulturës në Spaneshtë e të tjera. Në kohë të tjera bëhen në bibliotekat e shoqërisë së magazinës, por duhen dhe biblioteka të vogla në disa kooperativa dhe përgjegjësit e këtyre vatrave janë kthyer në postiere. Në fshatin Kazej, na është thënë se filmi ka njra dy vjet që nuk ka shkuar. Edhe kjo puna e filmit në fshat, me gjithë përmirësimet, të bëhen që të kritikosh edhe raste të tjera të mësardhjes së tij, sidomos në disa zona të thella, si në Mlik, Domën etj. Marrim librin. Rinia e fshatit e do librin. Me qindra prej tyre janë në mes arsim të mesëm. Por ka një dukuri: janë ngritur shumë biblioteka në fshat sa nuk furnizohen dot të gjitha me libra. Dhe mësojmë që vatrat e kulturës mund të kenë 200-250 libra, mjaft prej tyre të vjetra, disa bibliotekat me mua me muaj të tërë mezi marrin ka libra. Athere kush e ka fajin, mungri i madh i bibliotekave apo mungesa e furnizimit me libra? Mbase duhen parë 4-7 ditë edhe në kooperativat bujqësore të Rrogozhinës, Kryemëdhe-njit, Manzës, si dhe për nder të tyre të rinjve që nisun në aksione të ndryshme. Edhe në Shijak koha e lirë e të rinjve kalon në një mënyrë të ngjashme.

- PERMET - Drejtorja e shtëpisë së kulturës “Naim Frashëri” në Përmet organizoi një takim me të ineterusit që i nderuan me tituj dhe çmime për punë të shquar dhe krijimtari me pjesën e 45-vjetorit të çlirimit të Atdheut. Në këtë takim pjesëmarrësit dëgjuan me vëmendje Heroïn e Punës Socialiste Argile Naqellari, Mësuesit e merituar Qamil Xherahu, Milika Kule dhe Nikolla Kristo për veprimtarinë e tyre të shquar, dhe Kristo Frashëri, Vangjel Jani, Toralhim Emiri dhe Josif Bushi, për çmimet e fituara në krijimtarinë e tyre. Takimi u shoqërua me mbresa e kujtime, me këngë dhe episode të ndryshme. Me interes të veçantë u ndoq biseda e prof. Kristo Frashërit për krijimtarinë e tij me vlerë dhe për detyrimet që duhen marrë përsipër për historigrafinë e rrethit të Përmetit, sidomos në fushën e arsimit. U takuan radhës e profesorit, puna dhe vepra e të cilëve është njëri nga herët të gjithë pjesëmarrësit e këtij takimi që punojnë në fushën të ndryshme në terren e Përmetit. PËRPARIM MUSTAFAJ

Kryetari i Presidiumit të Kuvendit Popullor të Republikës Popullore Socialiste së Shqipërisë, shoku Ramiz Alia, priti dje ambasadorin e jashtëzakonshëm dhe fuqiplotë të Republikës Socialiste të Vietnamit në Republikën Popullore Socialiste të Shqipërisë, Nguyen Ci Tran, i cili paraqiti letrat kredenciale. Në ceremoninë e dorëzimit të letrave kredenciale merrnin pjesë ministri i Punëve të Jashtme Reis Malile; sekretari i Presidiumit të Kuvendit Popullor Sihat Toza, drejtor në Ministrinë e Punëve të Jashtme Andon Bërxholi dhe të tjerë. Ambasadori shoqërohej nga diplomatë të ambasadës së RS të Vietnamit në Tiranë. (ATSH)

ZOTIMI: ME 15 QERSHOR Uzina e re e uresë në Fier, tani ka marrë pamjen e saj të plotë. Ky vit ka nisur me mobilizim të lartë dhe këtu punohet me frymë aksioni. Grafikat e punimeve janë hartuar deri në detaje më të vogla, ndërsa për çdo ditë dhe punohët për dorëzimin e objekteve sipas radhës. Në bisedë me drejtori e ndërmarrjes investitore, Thanasi Mërkuri, dhe drejtorin e ndërmarrjes zbatuese, Kristaq Thanasaj, mësojmë për interesimin e kolektivave të këtyre ndërmarrjeve për dorëzimin e objekteve. 301-shi, i pari që do të dorëzohet, kushtëzon futjen e energjisë elektrike në uzinë. Për këtë objekt punohej njëkohësisht nga punëtorët e antikorrizoni, nga ata të ventilimit, të gjithë dhe elektrikut, nga ndërtues, bojaxhinj dhe hidraulikë. Ishte kënaqësi tek shikoje punëtorët që punojnë në ato netë të ftohta dimri me një organizim të përsosur, pa penguar njëri-tjetrin. Në mëngjes objekti nuk njihej më, kishte përfunduar. U kap kështu afati i lëshimit të energjisë elektrike edhe në stacionin kryesor. Ky afat kushtëzon më vonë lëshimin e energjisë elektrike edhe në njësitë e tjera të veprës. Dhe më pas në uzinë do të futet sistemi i qarkullimit të ujit, pra duhet dorëzuar kulla e ftohjes. Afati i përfundimit të saj është i shkurtër dhe hedhimi i punës i madh. Por punëtorët i kanë të qarta detyrat, ndaj edhe në këto objekte po punohet me goditje të përqëndruar. Shëmbull për punë të shpejtë në këtë

(Foto: N. Xhufka)

- BERAT - Prej disa ditësh rrithësit e lulëdelit në ekonomi bujqësore të rrethit të Beratit punojnë për mbjelljen, proces që është kryer në 360 ha, nga 3 600 ha gjithsej. Mbështetur në përvojën e viteve të kaluara kujdes është treguar për punimin në kohë të ngastrave, që ka përfunduar në afro 80 për qind, në zgjerimin e qilizmës, që është bërë në 40 për qind të sipërfaqes. Punëtorët e ndërmarrjes bujqësore “Toma Bello”, kooperativistët e Poshjes, Goricanit, Gjorovenit dhe bashkëpunuan me mirë me mekanizatorët, përfunduan të parët plugimin. (Sipas ATSH-së)

Objekt është brigada e drejtuar nga Mustafa Avdiu, që përfundon betonimin e 4 hinkave të kullës së ftohjes brenda një maji nga dy të planifikuar, duke kursyer mbi 10 tone konstruksione metalike. Edhe Ulyra me bojë antia-cide e kullës kërkonte shumë forca pune për vetë afatin e shkurtër që kishte. Këtë vështirësi e zgjedhën vetë punëtorët. Brigadat e drejtuara nga Llambi Meco, Liman Gjini, Fran Syku etj. e morën mbi vete këtë detyrë, pa kërkuar punëtorë të tjerë. Dhe e dorëzuan atë 5 ditë më shpejt sa parashikimi. Arritja e këtyre suksesive e ka burimin edhe te mbështetja në kohë me bazë materiale, bashkënderimi i mirë i punës ndërtues - montator - investitor, që vazhdimisht qëndronte pranë objektit, duke zgjedhur me shpejtësi çdo problem, bërddorimi me frutshmëri i shfrytë? I brigadave dhe i stimujve materialë. Kjo i nxiti dhe i fujti punëtorët në garë me njëri-tjetrin dhe detyra u bë realitet. Punonjësit e kësaj vepre janë optimistë se me ritmet që është nisur e po vazhdon puna, afati i përfundimit të veprës dhe zotimi i punëtorëve do të bëhet realitet që vepra të dorëzohet më 15 qershor. ANESTI VASILI SAKO SHQEHI në kantierin e ndërtimit të uzinës së re të uresë, Fier

● TË NDALET MENJËHERË DHUNA E TERRORI ÇNJERËZOR NË KOSOVË. (f. 1) ● ORGANIZIM QË NXIT CILËSINË E SHËRBIMIT. (f. 2) ● PËLQEhet «ZHIZELI» I SHQIPTARËVE. (f. 3).