Dje paradite u mblodh Këshilli i Ministrave nën drejtimin e Kryetarit të tij, shokut Adil Çarçani. Në këtë mbledhje u shqyrtuan problemet që lidhen me zbatimin e mekanizmit të ri ekonomik; si për disa përmirësime në udhëresën e Këshillit të Ministrave «Për investimet dhe ndërtimet themelore», për disa ndryshime në ligjin «Për administrimin, ruajtjen, dokumentimin dhe qarkullimin e vlerave materiale e monetare», për ligjin «Për kontabilitetin», përmirësimin e «Kritereve të vlerësimit të veprimtarisë së instituteve kërkimore-shkencore që e ushtrojnë veprimtarinë e tyre në drejtim ekonomik» etj. Rreth këtyre problemeve anëtarët e Qeverisë shprehën mendime dhe bënë sugjerime për përmirësimin e mëtejshëm të legjislacionit në këto fusha. Në mbledhju u theksua se vendimet që morën plotësojnë legjislacionin dhe aktet nënligjore të nevojshme për zbatimin e plotë të mekanizmit ekonomik, por nuk janë vetëm ato, udhëresat e udhëzimet që do të sigurojnë zbatimin e plotë të mekanizmit të ri ekonomik. Ato janë të domosdoshme e kanë rëndësinë e tyre u tha, por kryesore mbetet njohja, zbërthimi, propagandimi dhe sidomos zbatimi sa më mirë dhe me shpjet të tyre. Këshilli i Ministrave tërhoqi vëmendjen se në mjaft ndërmarrje në disa rrethe e dikastere nuk po konceptohet drejt thelbi i mekanizmit të ri ekonomik, që siç dihet është rritja e iniciativës dhe e vetveprimit të tyre për të siguruar shtimin e prodhimit dhe të efektivitetit të tij. Lidhur me këtë u kritikuan ato raste kur disa ndërmarrje, komitete ekzekutive të këshillave popullore të rretheve e dikastere, sidomos në sektorin e nxjerrjes së naftës e të mineraleve, në industrinë ushqimore, në prodhimin e drithërave ekzistuese, si dhe zënien me punë të forcave të reja. Ndaj u theksua domosdoshmëria e kuptimit sa më drejtë të thelbit të mekanizmit të ri ekonomik i cili kërkon që ardhura neto e ndërmarrjes për vitin planifikues të jetë patjetër më e madhe se e ardhura neto e saj për vitin e mëparshëm, në interes kjo të shtimit të prodhimit, rritjes së efektivitetit e fitimit të ndërmarrjes dhe të vetë shpërblimit të punonjësve të tyre. Tani që po planifikohet sipas kërkesave të mekanizmit të ri ekonomik, u tha në mbledhje është e papranueshme që në disa ndërmarrje të parashikohen me rritje veprimtarie me humbje e dotacionet shtetërore. E rëndësishme është që plani i vitit 1991 të hartohet me konceptimet e reja për tërë treguesit e në të gjitha hallkat. Mbledhja vlerësoi iniciativën e rrethit të Tiranës apo ndonjë rrethi tjetër që me aksion e rrugë ekonomike po zgjidh zënien e forcave me punë, duke hapur fronte të reja, linja apo reparte dhe duke zgjeruar frontet e shërbimeve ndaj popullit, siç vendosi plenumi i 11-të i Komitetit Qendror të Partisë. Në mbledhje iu tërhoq vëmendja dikastereve dhe komiteteve ekzekutive të këshillave popullore të rretheve për t’i dhënë rrugëzgjidhje sa më të shpejtë disa problemeve, si për mallrat stoqe e me qarkullim të ngadalshëm, për makineritë e pajisjet e tepërta, për pjesët e ndërrimit, veglat e punës e lëndët e para të tepërta, për debi-kreditë, për mallrat në ruajtje etj., të cilat duhet të sistemohen përpara se ndërmarrjet të fillojnë zbatimin e mekanizmit të ri ekonomik. Tani, u theksua, nuk mund të punohet me mendimin «duhet të merren masa», por për secilin prej këtyre problemeve të jepen rrugëzgjidhje konkrete, sepse për to min materialo - teknik e në disa raste edhe për materiale e lëndë të para që janë të vendit. Këshilli i Ministrave theksoi se me gjithë punën e bërë për përmirësimin e organizimit dhe të strukturave organizative në ndërmarrje, në komitetet ekzekutive të këshillave popullore të rretheve e në dikastere, del e nevojshme që ato të rishikohen me kujdes si dhe të përmirësohen rregulloret e tyre, përcaktuar sa më mirë, në raport me kërkesat e mekanizmit ekonomik, strukturat organizative përkatëse, të drejtat e detyrat e tyre. Në mbledhje u diskutua edhe për zbatimin e masave që u morën për konkretizimin e vendimeve të rëndësishme të plenumit të 11-të të Komitetit Qendror të Partisë e të porosive të shokut Ramiz Alia për riorganizimin e shërbimeve të artizanatit dhe të tregtisë, për përmirësimin të dukshëm dhe të menjëhershëm të tyre, në të gjitha rrethet e format e caktuara. Këshilli i Ministrave tërhoqi vëmendjen dhe për gjendjen serioze që ekziston në energjinë elektrike, ujin e pijshëm e atë për vaditje si rezultat i thatësirës së madhe po vazhdon. Për këtë ai përcaktoi detyra e masa për gjithë organet shtetërore dhe ekonomike që të kapërcehet kjo situatë. Duke u vlerësuar situatën në fushën e energjisë elektrike, të ujit të pijshëm dhe ujit për vaditje si të jashtëzakonshme. Këshilli i Ministrave kërkoi që organet shtetërore në qendër e në bazë ta vlerësojnë atë si të tillë dhe me aksion e masa të jashtëzakonshme, duke u bërë thirrje për këtë çështje edhe në gjithë punonjësve të vendit, në qytet e në fshat, të vendoset kudo një regjim i rreptë kursimi në përdorimin e energjisë elektrike, të ujit të pijshëm e atij për vaditje, si dhe të gjenden rezerva. Të gjithë duhet për ta përballuar me sukses këtë gjendje me vlerësim real të situatave, duke menduar e punuar si nikoqir i mirë që në familje, pra çdo qytetar, për çdo punëtor e kooperativist, çdo kuadër e specialist kanë ç’të bëjnë, kanë ç’të kursejnë që të bëhet ballë kësaj situate të veçantë. Janë të pafalshme sot shpërdorimet e ujit të pijshëm duke e përdorur atë pa të drejtë për nevojat komunale ose industriale. Janë të dënueshme ato raste kur, nga një anë mungon energjia elektrike, nga ana tjetër punojnë qindra a mijëra stacione pompimi me nga milion materiale - të para që janë të vendit. … të iniciativës dhe të vetëqeverisjes së mineraleve, në industrinë ushqimore, në prodhimin e drithërave, të bimëve industriale, të prodhimeve blegtorale etj. në projektplanin e vitit 1991 kanë parashikuar tregues të ulët në krahasim me planin e këtij viti e në disa raste edhe me realizimin e pritshëm. Këto prirje flasin për atë që është kuptuar si duhet thelbi i mekanizmit ekonomik dhe bien ndesh me vetëfinancimin e riprodhimit të zgjeruar, me zgjidhjen me rrugë ekonomike të mbajtjes së fuqisë punëtor… … veglat e punës të vendeve të punës të tëpërta, këtyre problemeve të jepen rrugëzgjidhje konkrete, sepse për to mund të gjenden e ka forma e rrugë të ndryshme zgjidhjeje. Këshilli i Ministrave u tërhoqi vëmendjen ministrave e secilit ministër që të tregohen më aktivë në procesin e ndjekjes e të zbatimit të mekanizmit të ri ekonomik. Gjithashtu ai kritikoi tendencat që janë vënë re si në periudhën përgatitore, ashtu edhe tani gjatë zbatimit të mekanizmit të ri ekonomik, që fryhen vështirësitë në furnizi… … veglat e punës të vendeve të punës të tëpërta, fryhen vështirësitë në furnizi…

— Intervistë e zëvendësministrit të Industrisë, Minierave dhe të Energjetikës, Lladosh Ahmetaj, dhënë për gazetën tonë — — Edhe vera e sivjetme, ashtu si dhe pranvera para saj, erdhën të nxehta e shumë të thata, me pasoja të rënda, sidomos në sistemin energjetik, që lidhet me tërë ekonominë e jetën e vendit tonë. Cila është tani gjendja e këtij sistemi? — Tani kur thatësira e tejzgjatur, është në kulmin e vet, gjendja energjetike është rënduar e vështirësuar së tepërmi. Prurja mesatare e periudhës janar-gusht në liqenin e Fierzes ka qenë 110 metra kub në sekondë, që është më e vogël e dhe se prurja mesatare me 95 për qind siguri. Në korrik prurjet ishin edhe më të ulëta, me 33 metra kub në sekondë. Kështu, në fund të këtij muaji, që sapo u mbyll, kuota e Liqenit të Fierzës është rreth 256.30 metra. Pra, e pamundur për të përballuar nevojat e vendit. — Deri tani kemi marrë 220 milionë kilovat orë energji nga jashtë. Nevojat tona kaq janë qënë? — Jo më të mëdha. Veç kufizimit 10 për qind të energjisë për të gjithë përdoruesit, kemi qenë të detyruar të ndalim edhe objekte të rëndësishme në kombinatin metalurgjik «Çeliku i Partisë», në uzinat e ferro-kromit etj. Me gjendjen e krijuar dhe me thatësirën që po vazhdon, nevoja për import të energjisë dhe për muajt gusht-shtator vazhdojnë, duke arritur sasia e importit gjithsej të 320 milionë. Për më tutje, pas shtatorit, do të shohim e të veprojmë sipas prurjes së lumenjve. — Si po përballohet kjo situatë, ç’burime e rrugë po shfrytëzohen? — Është një vështirësi natyrore në përmasa të tilla që s’mund të kaloje pa u ndjerë në bilancet dhe ekonominë tonë, që nuk ka kapërcyer pa masa të jashtëzakonshme e sakrifica. Por shteti po bën ç’është e mundur që këto pasoja të ndjehen sa më pak. Çfarë më konkretisht? Së pari, është shtuar me forca e nevoja e madhe dhe kërkesa milionë dollarë për vënien në punë të bllokut në TEC-in e Fierit. Dhe më tutje, përsëri jashtë planit deri tani shteti ka importuar mbi 220 milionë kilovatore energji elektrike nga shtete të ndryshme, një pjesë e të cilës do të shlyhet me dollarë, ndërsa pjesa tjetër me energji brenda muajve tetor 1990-janar 1991. Dua të shtoj se ky deficit në prodhimin e energjisë dhe këto shpenzime të paplanifikuara në valutë krijohen në një kohë, kur sipas planit të shtetit, duhet të kishim eksportuar 600 milionë kilovat orë energji pasi, siç dihet bilanci ynë energjetik është aktiv. — Kjo tablo e këto shifra që na thatë nuk janë kurresesi për kuriozitet. Përkundrazi, ato «bëjnë thirrje» për kursim e masa të jashtëzakonshme. Më konkretisht ç’kërkohet? — Gjendja e jashtëzakonshme përballohet me masa të jashtëzakonshme. Për energjinë situata e rënduar vështirë të përfytyrohet. Ndaj nga organet e Partisë e të pushtetit në rrethe, nga disa-dikasteret, drejtuesit e ndërmarrjeve e të kooperativave bujqësore kërkohet veprime e masa të jashtëzakonshme të cilat nuk janë në kudo të tilla. Për çdo kuadër e specialist, për çdo punonjës e qytetar kursimi, siç e kemi thënë, i çdo vat të energjisë është më shumë së kurrë një detyrë patriotike. Kjo kërkohet në fabrika, uzina, në ara, në shtëpi, kudo. E shtè paradoksala p.sh., që në këtë situatë të shtrënguar, energjia të përdoret pa norma e pa kontrollin e duhur në disa rrethe e objekte si në Fier, Shkodër, Vlorë, Kolonjë, Mat, Sarandë etj. Për bujqësinë thatësira ka krijuar vështirë kushte të veçanta, por kjo s’do të thotë, në asnjë mënyrë që ujit të shpërdorohet. Është e nevojshme që elektropompat e traktopompat të shfrytëzohen në kohë më të përshtatshme, natën p.sh., kur bima e asimilion më mirë ujin e jo kur ai avullon. Për të tëra këto mendojmë se duhet të rritet përgjegjësia e shtabeve të ngritura në rrethe, të cilat kryesohen nga kryetarët e komiteteve ekzekutive të rretheve. Në këtë kuadër edhe detyrat tona si ministri, bashkë me Drejtorinë Elektroenergjetike, Drejtorisë së përgjithshme të Ekonomisë komunale janë të veçanta për të forcuar kontrollin dhe bashkëpunimin me dikasteret e rretheve, për të zbatuar me rigorozitet masat e caktuara kohët e fundit nga Këshilli i Ministrave për këtë situatë të veçantë energjetike. … dhe ekonominë tonë, që nuk kapërcehet ç’është e mundur që kjo pasojë të ndjehet sa më pak. Çfarë më konkretisht? Së pari, është shtruar me forcë nevoja e madhe dhe kërkesa e domosdoshme e përdorimit kudo e nga të gjithë me kursim të energjisë elektrike. Në tërë ekonominë plani i furnizimit me energji është ulur 10 për qind, pa ndryshuar treguesit e tjerë të planit. Së dyti, për shfrytëzimin e tërë mundësive të brendshme të prodhimit të energjisë elektrike janë importuar jashtë planit dhe tëra mijë tona mazut me disa… … se, me thatësirën që po vazhdon, ndonëse arritur sasia e importit gjithsej të 320 milionëshi. Për më tutje, pas shtatorit, do të shohim të të veprojmë sipas prurjes së lumenjve. - Me që po flasim për import, të energjisë, me çfarë çmimi e bljmë atë? - Në kohë normale për 1000 kilovatore planifikohen 23-25 dollarë, ndërsa në këtë periudhë blerja nga disa shtete na ka kushtuar 32-35 dollarë për 1000 kilovatore e në ndonjë rast na është servirur edhe me 35-40 dollarë. Pra, është një tregues shumë i…

Qindra fëmijë në qytetet dhe fshatrat e rrethit të Skraparit po bëjnë pushimet e gëzuara këto ditë vere. Buzë lumit Osum janë ngritur pikë pushimi për fëmijët e qytetit të Çorovodës dhe të Poliqanit që zhvillojnë një verëpimtarish, si bujshme veçanërisht të luftës e të veteranëve të luftës e artistike, kombëtare, e tijajëzore? artistikë, shoqa artistike, organizohen lojëra të ndryshme e kampionate disa lojëra sportive. Pionierët e Enverit të shkollave 8-vjeçare të zonave të PotomIT, Tomorricës, Gjerbësit, bashkë me mësuesit e tyre organizojnë ekskursione në vende historike e turistike, ku njihen me historinë e vendlindjes, me vlerat arkeologjike, njohin bimësinë e shpesh grumbullojnë bimë mjekësore. Fëmijët e Bargullasit, Vëndreshës, Çorovodës në ditët e pushimeve… … ve, marrin edhe me përgatitjet për vitin e ri shkollor. Mjaft pionierë përgatitën herbariume e albume me flutura, bimë të florës spontane. Ata janë njëkohësisht miq të regullit të librit. Në vazhdimësi bëhen biseda për librat e rinj, për përparimet e kësaj letërsie për fëmijë në vitet e pushimeve popullore. Shpesh fëmijët interpretojnë vjershat dhe tregimet e tyre. (ATSH)

Temperaturat tepër të larta kanë nxjerrë në plan të parë ujitjen ditën e natën të bimëve të arave. Për të përballuar gjendjen e krijuar, nga rrethi e deri në brigada janë ngritur shtabe të veçanta të cilët kontrollojnë dhe përcaktojnë ngastrat që do të ujiten sot dhe ato që do të ujiten nesër, kush do të ujitet ditën e kush do të ujitet natën. Në këtë punë janë caktuar njerëz të zgjedhur dhe me përvojë dhe shpërblehen me pagë të diferencuar sipas sasisë e cilësisë së ujitjes. Këto ditë në këtë front, punojnë rreth 10 mijë kooperativistë. Komunistët, kuadro e specialistët janë vënë në ballë të aksionit. Për të përlejuar të shkojë dëm edhe pika e vetme e ujit, për të mos u tharë edhe bima e vetme, janë marrë nën kujdestari ngastrat e misrit, të fasules, patates etj., dhe në fund, për çdo shtesë prodhimi nga ujitja do të merret shpërblim suplementar. - Masa të tilla u morën, - na thotë Rexhep Lamçe, kryeagronom në seksionin e bujqësisë në Komitetin Ekzekutiv të KP të Rrethit, - pas ditët e fundit, ka rënë rëndë të rjedhës së ujrave që shkojnë në rreth 40 për qind, në krahasim me fillimin e korrikut, duke pakësuar grafikën ditor të ujitjes në 100-120 ha. Nga ana tjetër këto ditë nga temperatura të larta toka konsumon 15-20 për qind ujë më shumë se para 20 ditëve. Rezultati i një pune të tillë është i dukshëm. Ujitja e parë e misrit është kryer në të gjithë sipërfaqen, vazhdon e dyta dhe në ngastra të veçanta dhe e treta. Në të gjithë sipërfaqen është ujitur tur patata, fasulja, duhani, kulturat foragjere, dhe vazhdojnë dhe këtu ujitjet e dyta. Fasulja në zonën e ulët, nga temperatura e larta pati përshpejtim në pjekje dhe filloi aksioni i shkulljes dhe magazinimit të saj. Por, në zonat e larta vazhdon ujitja që të merret prodhimi maksimal. Me përjashtim të 200 ha me misër që kanë kushte minimale ujitjeje mbarështë në prodhimit në pjesën tjetër prej 2800 ha, përcaktohet nga puna e njerëzve. Ja pse pas ujitjes vazhdon prashitja, për të zgjatur kohën e vlagës, sepse, siç e quan populli, dy prashitje janë baraz me një ujitje. Përparësia më e madhe është përqëndruar tek bima e misrit, që pesëbë në prodhimin bujqësor. Veçohet puna e mirë e kooperativistëve të Përrenjasit. Qukës-Pollishtë, Hotolishtit, Bërzeshtës, ku objektivi dhe përkujdesja në ujitje synon në arritjen e rend… (Vijon në faqen 2)

Lumi turbullohet - Misri thahet për ujë - Në këtë mot të thatë e me temperatura të larta, kanali ujitës i Klosit që përshkon rrjedhën e lumit të Matit, çdo ditë e më shumë po bëhet i turbullt. Arsyeja është se njerëzit që ujisin në ekonomitë bujqësore nuk e kanë si duhet ndjenjën e përgjegjësisë për të mos lënë të shkojë dëm as pika e ujit. Në mjaft raste do të shikosh që uji, i cili merret për ujitje nga lumi, zbret përsëri aty, por kësaj radhe duke marrë në vete edhe dheun e plehrat që i nevojiten bimës. Këto ditë vëzhguam në ekonomitë bujqësore të Shoshajve. Na bëri përshtypje fakti se afër zyrave të kryesisë së kooperativës të Klosit ekonomi ujit dilte nga fundi i arës tek ujitje e binte në lumë me rrëmbim. Disa udhëtarë që pushonin nën hijen e plepit në fund të arës, na thanë që kështu ka vazhduar për disa orë. Shkuam tek zyrat e kooperativës dhe pas disa trokitive mezi gjetëm përgjegjësin e financës të kësaj ekonomie Besim Suci. I treguam shqetësimin. Por ai, si pa të keq na tha: «Ke të drejtë mor shok, por ke parë ti që nuk na punojnë të punëtorët! Nuk rrinë në arë, më siguri kanë ikur në shtëpi, është vapë e madhe». Po në të njëjtën kohë edhe zyrë. Lëvizëm më shpejt në ara në një orë afër arës, por as brigadierin e brigadës së parë Bajar Murxhen dhe as punëtorët nuk gjetëm gjëkund. Në fund mësu… (Vijon në faqen 2)

Në NB e Vrinës, Sarandë, i kushtohet rëndësi e veçantë ujitjes së kulturave bujqësore këto ditë thatësire të tejzgjatur. (Foto: N. Xhufka)

Është kulmi i thatësirës. Ndërkohë është kulmi i punëve në bujqësi, kulmi i nevojave për ujë për bimët e mbjella, për industrinë përpunuese, por edhe i nevojave për përdorim vetjak të ujit nëpër familje, sidomos në qytetet e mëdha ku ka edhe më shumë probleme. Me këto temperatura të larta që po vazhdojnë prej javësh ka rënie të rezervave ujore, të burimeve të ujit të pijshëm, të nivelit të ujit në ujëmbledhësa, nëpër lumenj etj. Ujin nuk mund ta shtojmë, por përballë kësaj thatësire të zgjatur gjithkush me ndjenjë përgjegjësie a mijëra stacione pompimi me nga- krekësë të plotë në piskun e vapës e natën e ndërkohë uji rrjedh përsëri ledheve, rrugëve e përrejve, pa u përdorur si duhet. Është e papranueshme gjithashtu mungesa e kërkesës së llogarisë plotë që çdo m3 ujë në ujëmbledhës dhe të përdoret me dorë të shtrënguar. Përballë kësaj situate organet e Partisë e të pushtetit, tërë organizmat ekonomike në bazë e në qendër duhet ta marrin situatën në dorë, të mobilizojnë njerëzit, të rrisin kontrollin e kërkesën e llogarisë për t’i bërë ballë kësaj thatësire të jashtëzakonshme. … me aksiomë e masa të jashtëzakonshme, duke u bërë thirrje për këto atij për vaditje, si dhe të gjenden rezerva, rrugë e mundësi për ta përballuar me sukses këtë situatë. Këshilli i Ministrave shprehu bindjen se me një punë më e krijimtari e veprëpim, disiplinë e aksion konkret të të gjithë punonjësve, kuadrove e specialistëve në ndërmarrje, komitete ekzekutive të rretheve e në dikastere, zbatimi i mekanizmit të ri ekonomik në shkallë të gjerë, do të fillojë mbarë vitin e ardhshëm. (ATSH)