MENAXIMI I EKONOMIK KËRKON DOKUMENTACION TË RI
Në tërë reformave të deritashme të menaxhimit ekonomik te ne janë vërejtur mjaft ndryshime.
Në kuadër të institucioneve dhe ndërmarrjeve të Kosovës është vërejtur nevoja e reformës së dokumentacionit ekonomik, sepse format ekzistuese shpesh nuk i përgjigjen zhvillimeve të reja shoqërore e prodhuese. Kjo çështje po shtrohet me ngulm sidomos tani kur ndërmarrjet përballen me vështirësi në prodhim, qarkullim dhe planifikim.
Qëllimi i ndryshimeve të propozuara është që dokumentacioni të bëhet më funksional, më i saktë dhe më i harmonizuar me kërkesat e vetadministrimit. Në shumë raste vërehet se dosjet, evidencat dhe formularët janë të vjetër, të ngarkuar me rubrika të panevojshme dhe nuk e ndihmojnë vendimmarrjen. Përkundrazi, ato shpesh e ngadalësojnë qarkullimin e informatave brenda organizatës.
Ashtu siç është theksuar edhe në diskutimet e organeve ekonomike, dokumentacioni duhet të përcjellë realisht procesin e prodhimit, lëvizjen e mjeteve, rezultatet financiare dhe përgjegjësitë e bartësve të punëve. Për këtë arsye kërkohet që të bëhen analiza të hollësishme dhe të përcaktohen forma të reja të raportimit, kontrollit dhe arkivimit.
Përfaqësues të ndërmarrjeve theksojnë se dokumentacioni i ri duhet të jetë më i kuptueshëm për punonjësit, në mënyrë që secili të ketë pasqyrë të qartë mbi detyrat, të drejtat dhe efektet e punës së vet. Kjo do të ndihmonte edhe në forcimin e përgjegjësisë individuale dhe kolektive, si dhe në parandalimin e keqkuptimeve dhe improvizimeve.
Po ashtu, në kushtet e krizës ekonomike, çdo pasaktësi në dokumentacion sjell pasoja të drejtpërdrejta në prodhim dhe në shpërndarjen e të ardhurave. Prandaj, menaxhimi ekonomik nuk mund të mbështetet më në formularë të tejkaluar. Ai kërkon dokumentacion të ri, të përditësuar dhe të mbështetur në nevojat reale të ekonomisë.
Biseda private nga telefoni zyrtarë
Për çdo ditë çdo konsumatori i telefonit nga një faturë doliqet, ndërsa telefoni shtetëror e fryn në pafundësi borxhin e vet
Për çdo ditë çdo konsumatori i telefonit nga një faturë doliqet,
— Doliaret e shpenzuar nga 20 ansat ishin afër doliqes me llogaritje për të anuluarët dhe jo për shmimtarët e të kundërt.
Në telefonat e Telekomit të Kosovës në Prishtinë 026-86-666 vizitoi një qytetar, i cili me aktin e një telefonuesi TPT më denoncoi se në shifrën 714 konsumi gjashtëmujor në Nf. Telefono 023 në Prizren, në përdorim të familjes së tij, për periudhën e një viti, nga gushti i vitit 1989 deri në gusht 1990, arrinte në 3.6 milionë dinarë, ndërkaq një telefon privat në komunën e Malishevës, që ishte në përdorim të Efektit konsumonte 425 doliqes për muaj, kurse telefoni privat që është në përdorim të disa oficerëve [?-] në PPV në Kosovë, që punojnë në administratë dhe drejtorinë [?-], bënte një konsum për 21 muajsh rreth 10 milionë doliqes! Këto shifra, nëse sillen në vlerën e kompensimit nga diferenca e sistemit administrativ, mund të jenë edhe më të mëdha. Ky pohim është aktualizuar me rastin e ndërprerjes së rrymës së telefonëve [?-] së vetë konsumatorit, për arsye të mospagesës së faturave.
TPT-ja ka dëshmuar se çmimet e shpërndarjes së energjisë së komunikimit janë shumëfishuar, por megjithatë të ardhurat nga telefonia nuk po e mbulojnë as minimumin e nevojshëm për mirëmbajtjen e rrjetit. Edhe pse dihet se për shumicën e qytetarëve pagesa e faturave është e rëndë, për një pjesë të aparatit shtetëror zyrtarët vazhdojnë të përdorin telefonat për biseda private, pa kurrfarë kontrolli.
Sipas të dhënave që na u dhanë, një numër i madh bisedash interurbane e ndërkombëtare kryhen nga zyrat, ndërsa humbjet më pas i mbulon ndërmarrja. Kjo praktikë, sipas burimeve të gazetës, ka krijuar një borxh të madh dhe ka ngarkuar padrejtësisht konsumatorin e zakonshëm.
Në këtë rast, qytetari i cili na u drejtua, kërkon që organet përgjegjëse të hetojnë përdorimin e telefonave zyrtarë dhe të bëjnë dallimin ndërmjet shërbimit dhe keqpërdorimit. Ai pohon se nuk është e drejtë që familjet të paguajnë me vonesë e me kamata, kurse zyrat të harxhojnë pa hesap.
Nëse këto pohime vërtetohen, atëherë del se keqpërdorimi i telefonit zyrtar është bërë një prej kanaleve më të zakonshme të shpenzimeve të padukshme në administratë.
Me “gustusha” la copë në ulp bimes...
Ka ditë që thumbëzis i kuror- [?-] përgjumit po na e zgjat sul- [?-] tanin. Gjatë kohës për nga [?-] shtepiut njerëzit vijnë e shkojnë dhe po- [?-] sa kanë ardhur përsëri në [?-] rrugë. Dy shtëpi private u shëm- [?-] bën gati krejtësisht. Të tjera [?-] po marrin fund. Dhe, ç’është më [?-] dhembshme, familjeve të dëmtuara [?-] po u duhet të mendojnë ku ta kalojnë [?-] natën e si t’ia dalin me fëmijët.
Në dy ditët e fundit shpërthimi [?-] i madh i ujit ka marrë me vete [?-] mure, kopshte dhe një pjesë të [?-] rrugës. Banorët thonë se rrjedha [?-] është bërë e papërballueshme dhe [?-] se askush nuk ka ndërhyrë me kohë.
Më se 4 milionë lekë dëmshme për ekspont në Shumë per një po- [?-]
Mirëpo, kjo nuk është vetëm një [?-] rast i dëmeve materiale. Uji ka [?-] rrezikuar edhe njerëz, bagëti e [?-] pajisje shtëpiake. Banorët kërkojnë [?-] që organet komunale të marrin [?-] masa urgjente për sanimin e [?-] gjendjes dhe për kompensimin e [?-] dëmeve.
Sipas banorëve, shkaku kryesor [?-] lidhet me ndërtimet e pakontrolluara [?-] dhe me mungesën e kanalizimit [?-] të rregullt. Nëse nuk ndërhyhet [?-] shpejt, situata mund të bëhet edhe [?-] më e rëndë.
(Foto: N. Xhiliqi)
Nje udhë drejt nëe shkrimi
— Nga bibloti i shkirmari —
Vulcioni i lirë [?-] që i je [?-] përgjegjes [?-] dhe jetë [?-] ndërlidhet [?-] në të ardhmen [?-] shkrimtarit [?-]. Ka [?-] bisedime [?-] me shkrim [?-] përvojash [?-] dhe poezi [?-] krijim [?-] që [?-] mund të [?-] ishte [?-] e dobishme [?-] për lexuesin [?-].
Shkrimi kërkon punë të vazhdueshme, [?-] lexim dhe durim. Ai nuk lind [?-] vetëm nga frymëzimi i çastit, por [?-] nga përvoja, vëzhgimi dhe [?-] përpunimi i gjuhës.
Autori i ri duhet të mësojë të [?-] dallojë thelbin nga zbukurimi, [?-] të ruajë qartësinë e mendimit dhe [?-] të mos e ngarkojë tekstin me [?-] fjalë të tepërta. Vetëm kështu [?-] krijohet një rrugë e drejtë drejt [?-] shkrimit të mirë.
Më se 4 milionë lekë ardhme per ekspont në Shumë
. Ujërat me furí po- [?-] se ka përfshirë zonën dhe po [?-] shkaktojnë dëme të konsiderueshme. [?-] 15 familjeve kanë lëshuar shtëpitë [?-] dhe shumë të tjera janë në rrezik [?-] të vazhdueshëm. Dëmet janë regjistruar [?-] në objekte, ara, rrugë dhe në [?-] ekonomi familjare.
Nga terreni raportohen pamje [?-] dramatike, ku banorët përpiqen [?-] të shpëtojnë sendet e shtëpisë [?-] dhe gjënë e gjallë. Organet [?-] komunale janë njoftuar, por [?-] ndërhyrja ka qenë e ngadalshme.
Nëse reshjet vazhdojnë me këtë [?-] intensitet, pritet që bilanci i [?-] dëmeve të rritet edhe më shumë.
NV llogari... (tekst pjesërisht i palexueshëm në skajin e faqes së fotografuar)