Fushata e mbjelljeve të vjeshtës ka filluar, mirëpo vetëm për pllaka zinxhiri janë jashtëqitë 1250 traktorë dhe 400 të tjerë rinjë në të tako për mungesë guarnicionesh. Ndërkohë as gjyma e sasive së planifikuar të superfosfatit nuk prodhohet ose nuk transportohet atë që muillet. Si do t’u përgjigjen këtyre shifrave ndërmarrjet dhe organet përkatëse? Fushata e mbjelljeve të vjeshtës sapo ka nisur në rrethët malore e po “troket” edhe në fushë. Gëzuar e punë të mbarë! Po sa të përgatitur jemi për ta filluar mbarë? Kemi shkuar këto ditë në ndonjë rreth, jemi takuar me drejtuës e specialistë të ekonomive bujqësore, me kooperativistë. Ç’të thonë ata? Jo çdo gjë varet prej tyre. Me dhjetëra lloje pjesësh ndërrimi për traktorë, me mijëra tonë superfosfat më pak se plani i janë dhënë bujqësisë deri sot. Nuk bëhet fjalë për plotësimin e kontratave një për një, sepse disa vështirësi duken. Për disa artikuj në shtyllën e faktit të evidencës është regjistruar shifra zero. Kërkon të nxjerrësh shkaqet e vërteta, po sheshtë lehtë, sepse deficitet janë mbartur e thelluar nga muaji në muaj. Nga Ministria e Bujqësisë shkruajnë në Kombinatin e Autotraktorëve e që andej në Ministrinë e Transporteve, në atë të Industrisë së Minierave dhe Energjetikës, në ndërmarrjet e tregtisë së jashtme… Nga njëri drejtor në tjetrin, nga një degë në tjetrën. “Dergë” me degë lëshohen përgjegjësitë e askush si merr përsipër. Planët dhe kontratat e hartuara në fillim të vitit “flenë” sitareve, punohët me ç’ju dalë përpara. Të habit atë që shohim, që na duket i papërgjegjshëm, kur di se vetëm për pllaka zinxhiri janë jashtëqitë 1250 traktorë. Por janë edhe rreth 2000 traktoristë e ndërmarrje bujqësore, punonjës oficinë që presin. Mbi 50 mijë pllaka është deficit, (detyra për t’u eliminuar është plotësuar 3 për qind). Çfarë e pengon kombinatin e autotraktorëve? Përgjigja që më është kjo: “nuk kemi fondë, mungon lënda e parë”, etj. Rrugë e mundësi për të menjanuar apo zbutur vështirësitë që lindin ka, prandaj paguhen një administratë e tërë. Jo se mungojnë ferrolidhjet (siç u tha në fillim), sepse dokumentet që ka ndërmarrja e tregojnë qartë, por edhe vetë degë a furnizimit në kombinatin, tregojnë për një furnizim të mirë rregullor. Përballë kësaj fakti “çykla” të tjera dalin: mungojnë tullat zjarrduruese, është furnizuar me remont. Së fundi, edhe një e “papritur” tjetër: Drejtoria e Përgjithshme e Industrisë Mekanike nuk ka zgjidhur burimin e furnizimit me rërë manjetike (shpejt kujtohen!). “Nuk kemi lëni vend na shkuan rëra ka mbetë duke bërduhër, thonë në kombinatin. Nga sa duket, me kaq puna quhet e mbaruar, paçka se dëmët dhe shqetësimet që i vijnë ekonomisë nuk i paguan kush! Aq, më tepër që këto janë ngritur edhe më parë nga shokët e bujqësisë, por edhe në gazetë. Përmendëm pllakat e zinxhirit, por “zinkhirë i mungojnë të pjesëve të ndërrimit për traktorë e shtëti i gjatë. Disa ballafaqime e takime janë bërë, shkresa e informacione janë shkëmbyer midis palëve prodhuese e përdoruese. Por derisa gjendja është përkeqësuar, ato kanë lënë për të lënë stafetën njëri-tjetrit, sa për të hedhur lumin. Po të vazhdohët kështu, shih njëri e prit tjetri, përseri do të ketë mungesa. Si mund të rrjijë i qetë një punëtorë furnizimi, një drejtor në ministri kur mbi 400 traktorë me goma (36 për qind e numrit gjithsej) rrinë në tako për mungesa guarnicioni, të cilat i prodhon oficina e automjeteve në Tiranë! 36 për qind nuk është shifër vençdi, kurse në SMT-të e Vlorës, të Fierit, Durrësit dhe Elbasanit nuk janë në gatishmëri më shumë se gjysma e tyre. Në Ministrinë e Transporteve bëjnë të njëjtën, duke e përcjellë përgjegjësinë të ndërmarrja e Industriallizimit? Mirëpo këta të fundit që në fillim të vitit i kanë bërë të njohura asaj tregjet e sigurimit të ambjentit. Është e vërteta ministrit me të cilën nuk merren vesh, çdo gjë e presin të gatshme, thonë për Ministrinë e Transporteve në industrilampes. Vështirësi janë krijuar edhe në furnizimin me plehra fosfatike. Shkaku pse plani për këtë periudhë është plotësuar 55 për qind, nuk duhet kërkuar vetëm te mungesa e acidit sulfurik nga fabrika e re që mendohej të vijë në shfrytëzim muaj më parë. Edhe për këtë përgjegjësia nis aty, në drejtoritë e klasifikasterit. Kjo është një çështje tjetër. Por as urina ekzistuese në Lax nuk po jep sa është e planifikuar. Ku duhet kërkuar shkaku? Sigurimi i lëndëve të para varet nga ndërmarrjet e Ministrisë së Industrisë së Minierave dhe Energjetikës. Ditët e fundit midis kësaj Ministrie, asaj të Bujqësisë dhe Ministrisë së Transporteve u bë edhe një marrëveshje tjetër, ku u përcaktuan detyrat e reja për secilën palë. Mirëpo gjendja vazhdon përsëri e njëjtë. Mungon koncentrati i bakrit, piriti etj. Janë këto lëndë të para për uzinën që prodhohen në Mirdite, Pukë e Shkodër. Për rrejtë, thojnë, nga 600-650 tonë që është aftësia prodhuese, gjatë ditëve të para të shtatorit janë prodhuar 200-400 tonë. Nga 600-800 tonë që duheshin transportuar çdo ditë, transportohen mesatarisht 150-300 tonë! Atëherë përse u bë marrëveshja, për të plotësuar detyrat e ata vetë përcaktuan apo për të ecur prapa?! Punonjësit e bujqësisë kërkojnë mjetet në gatishmëri, kërkojnë plehrat dhe jo letrat e marrëveshjet e ministrive. Ato le të bëhen për të nxjerrë përgjegjësitë. SELIM NOXHA

Sot, kur bëjmë bilancin e një viti novator, vlerësimi dhe mirënjohja u drejtohet novatorëve tanë, kudogjoshin: në uzina e fabrika, në bujqësi — blegtorí, në organizim e drejtim, në shkencë e në jetën shoqërore. Sot, kur bëjmë bilancin e një viti novator, vlerësimi dhe mirënjohja u drejtohet novatorëve tanë, kudogjoshin: në uzina e fabrika, në bujqësi — blegtori, në organizim e drejtim, në shkencë e në jetën shoqërore. Numërojmë 13 mijë novatorë e mbi 310 linjat e raportet e hapura, 3 mijë artikujt e prodhuar brenda një viti. Por mendja na shkon shumë më gjerë, mendja na shkon te ajo forcë e madhe krijuese për të cilën vendi ynë, ka pasur gjithnjë nevojë, por sot më shumë se kurrë. Mbi 100 milionë lekë prodhime e kursime dhënë novatorët gjatë këtij viti, por kjo ende është pak në krahasim me vendimin e tyre të përparuar, që është kudo i pranishëm dhe në mënyë energji të mëdha mendore e fizike, energji krijuese dhe realizuese. Porosia e rëndësishme e Partisë dhe, e shokut Ramiz Alia “T’u drejtohemi novatorëve — nuk është thjesht një referencë ndaj atyre njerëzve që “afër u shhej syri ua bën dora”. Ajo u drejtohet të gjithë njerëzve tanë, sepse të jesh sot novator do të thotë, të jesh në krye të punëve, të jesh në vijën e parë të ndërtimit socialist të vendit, të jesh në radhën e njerëzve më të përparuar. Sot, kur novatorizmi është bërë tipar dallues i kohës sonë, janë të vetëdijshëm të përfshihen e dunëve revolucionare e shoqërore të reformave në punë dhe të përmirësimit të tyre. Aq më tepër janë të vështirë e ngadhënjyes të fjalës. Novatorët janë kudo të pranishëm, ata me përkushtim e militantizëm, punojnë e realizojnë vepra të rëndësishme në dobi të shoqërisë. Por tashmë kërkohet që me ndërlidhje dhe psikologjia e krijimit të pushtojë më me forcë e më gjerë mendjet dhe zemrat e njerëzve. Jo vetëm të masave, të komuniteteve e kuadrove që janë në prodhim, por në të gjithë sektorët: në drejtim e në organizim, në art e kulturë, në arsim e në sport, në diplomaci e në të gjitha veprimtaritë e specializuara që janë të bëjnë me mbështetjen e vendit apo ruajtjen e qetësisë e sigurisë së rendit tonë publik. Novatorizmi i papritshëm e duhet ti paraprijë çdo pune, çdo detyrë që kërkohet, çdo ndryshim dhe çdo reformë, çdo detyrë që kërkon përmirësimin e çdo gjëje. Bukurokratizmi, apatizmi apo formalizmi duhet të luftohen me energji. Kjo kërkon që çdo gjë të zbatohet në vend, në kohë dhe me cilësi. Kjo kërkon të jetë e domosdoshme që çdo proces të jetë i vlerësuar e i rregulluar me maturi. Kjo gjë është edhe e vërtetë e jona. Ne duhet të kërkojmë që të jemi të ndërgjegjshëm e të përgatitur për të rritur energjinë krijuese e realizuese në të gjitha fushat e jetës. Novatorët janë kudo të pranishëm, ata me përkushtim e militantizëm, punojnë e realizojnë vepra të rëndësishme në dobi të shoqërisë. Por tashmë kërkohet që me ndërlidhje dhe psikologjia e krijimit të pushtojë më me forcë e më gjerë mendjet dhe zemrat e njerëzve. Jo vetëm të masave, të komuniteteve e kuadrove që janë në prodhim, por në të gjithë sektorët: në drejtim e në organizim, në art e kulturë, në arsim e në sport, në diplomaci e në të gjitha veprimtaritë e specializuara që janë të bëjnë me mbështetjen e vendit apo ruajtjen e qetësisë e sigurisë së rendit tonë publik. Në procesin e novatorizmit nuk është i rëndësishëm vetëm shpikësi, por edhe personi që e ndihmon atë, që di të zbatojë. Pa i futur dukuritë që na pengojnë, pa u cilësuar nga kompleksitet e vjetra drejtimit e të organizimit të punëve, pa pritur kërkesat për disiplina e pa forcuar kontrolin e rregullt, nuk mund të shmangen pengesat që hasen. Me këtë vështirësi ndeshen përherë novatorët, prandaj ata edhe duhen përkrahur e mbështetur fuqimisht nga organizatat e Partisë, nga organet shtetërore e drejtoritë shoqërore. Të përkrahën moralistisht por dhe materialisht, me organizim, me bazë materiale-teknike, me përvojë e deri me shpërblimet shtesë, siç përcaktohet në vendimin e fundit të shtetit. Të ndihmohen. Puna e novatorëve është e madhe, ndaj i takon të vlerësohet me mirënjohje shoqërore. Vështirësitë na janë shtuar. Thesari po e dëmton rëndë ekonominë. Nuk është vetëm çështja e energjisë elektrike, por është prekur bujqësia, eksporti, për pasojë, do të preket edhe importi. Lëvizja e novatorëve për të shtuar eksportin e për të kursyer importin duhet të marrë shtytje të fuqishme në të gjitha shesat e prodhimit. Duhet punë e madhe, edhe sakrifica. Të zgjerojmë prodhimin, të hapim vende të reja pune, të rritim rendimentin e cilësinë, të shtojmë kursimin. Kjo kërkohet kudo. Në radhë të parë nga novatorët. Sigurisht, si kurdoherë, ata të parët do t’i përgjigjen thirrjes së kohës. Sepse janë më të përparuarit e sai, janë edhe të jenë në ballë të saj. (ARTIKULLI vazhdon në faqen 4)

Novatorët të uzinës gjeologjike në Tiranë duke u këshilluar për prodhimin e një detali të ri. (Foto: N. Xhufka)

, kryesuar nga senatori Alfredo Toskani Fernandez de Lara, prej ditë dje bëri vizita në rrethët e Gjirokastrës e të Sarandës. Në Gjirokastër miqtë nga Meksika kanë bërë një vizitë në Muzeun e Luftës së ish-Qarkut të ngritur në shtëpinë ku lindi, kaloi fëmijërinë dhe një pjesë të kohës së rinisë shoku Enver Hoxha. Duke shprehur kënaqësinë për vizitën në këtë muze, anëtarët e delegacionit lanë këto shënime në librin e përshtypjeve: “Një homazh të sinqertë i bën delegacioni i senatorëve meksikanë heroit shqiptar, që luftoi për idealet e larta të demokracisë dhe lirisë, duke arritur në këtë mënyrë ato që populli gjizon aktualisht, progresin dhe ecjen përpara”. Anëtarët e delegacionit shkuan edhe tek monumenti i shokut Enver Hoxha, ngritur në një nga kodrat më të dukshme të qytetit, ku bënë homazhe në shenjë nderimi dhe respekti të thellë për jetën e pavdekshme të udhëheqësit të paharruar të popullit shqiptar. Në qytetin e Sarandës delegacioni vizitoi qytetin antik të Butrintit, ku pa ushqime me atdheun arkeologjike dhe zbulimet e kryera gjatë kohëve të fundit, u shpreh se kultura e popullit shqiptar, traditat e tij historike, janë një vend ku ndërthur në kulturat e lashta të popujve. Për nder të 10 miqve nga Meksika kryetari i Komitetit Ekzekutiv të Qytetit andrimin në kryesimin grek delegacioni mori pjesë në konferencën ndërombërore të nivelit të lartë të qytetëve kryesore “Mbi cilësinë e ujit në qytetet e banuara”. (Vijon në faqen 4)

— ÇOROVODË — Populli i Çorovodës dhe i gjithë Skraparit festoi të dielën 48-vjetorin e çlirimit të rrethit nga pushtuesit e huaj dhe tradhtarët e vendit. Për të nderuar kujtimin e të rënëve në varret e dëshmorëve të luftës të rrethit, u bënë homazhe dhe u vendosën kurora në emër të Komitetit Qendror të Partisë, të Komitetit të Partisë, të Komitetit Ekzekutiv të KP, të organizatave të masave të rrethit etj. Me këtë rast në sheshin kryesor të qytetit u organizua një miting, ku merrnin pjesë punonjës të qendrave të punës e të prodhimit, kooperativistë nga fshatrat përreth, pjesëtarë e të afërm të familjeve të dëshmorëve, veteranë, deputetë e këshilltarë, ushtarakë, të rinj e të reja etj. Ndodhëshin edhe anëtarët i Byrosë Politike dhe sekretari i Komitetit Qendror të Partisë, shoku Foto Çami; kryetari i Komitetit Ekzekutiv të KP të Rrethit, Enver Naska, të ftuar nga rrethet Berat, Përmet etj. Mitingun e hapi sekretari i parë i Komitetit të Partisë të Rrethit, Emaz Puto. Në emër të Komitetit Qendror të Partisë, të Këshillit të Ministrave, të Këshillit të Përgjithshëm të FDSh-së dhe në emër të veçantë të Sekretarit të Parë të Komitetit Qendror të Partisë, shokut Ramiz Alia, të pranishmit i përshëndeti dhe uroi gëzuar festën shoku Foto Çami. Midis të tjerash, ai tha se dashuria për Atdheun, për trojet tona të lashta, për gjuhën, zakonet e kulturën kombëtare ka qenë gjithmonë ai motiv i madh që i ka bashkuar shqiptarët me një unitet të pathyeshëm, i ka ngritur brez pas brezi në kryengritje e në luftë kundër armikut. Pasi foli e vlerësoi luftën e përpjekjet e skraparllinjve në atë të gjitha periudhat e historisë, Sidomos në vitet e zjarrit të Luftës, kur në gjirin e tyre kanë qëndruar, punuar e drejtuar për një kohë të gjatë Komiteti Qendror i Partisë, tha: (Vijon në faqen 2) Në këtë rast në sheshin kryesor të qytetit u organizua një miting, ku merrnin pjesë punonjës të qendrave të punës e të prodhimit, kooperativistë nga fshatrat përreth, pjesëtarë e të afërm të familjeve të dëshmorëve, veteranë, deputetë e këshilltarë, ushtarakë, të rinj e të reja etj. Shkrimi vijon: Pas fjalës përshëndetëse, një grup të rinjsh e të rejash, nxënës të shkollave dhe të rinj të ndërmarrjeve të qytetit, zhvilluan një koncert të bukur me këngë, valle e recitime. Në emër të punonjësve të rrethit, kryetari i këshillit të Bashkimeve Profesionale, Emaz Puto, i dorëzoi Foto Çamit një album me fotografi dhe dokumente të LANÇ-it. Programi festiv u mbyll me një koncert të organizuar nga shtëpia e kulturës e qytetit.

ME SHQETËSIMIN E BUKUR TË SË NESËRMES... Ndërmërim për njerëzit e shquar të punës e të mëndjes, ndërmërim për të gjithë ata që veprojnë përjetë kujfujtë të një ditë apo të një vit, është në natyrën e popullit tonë. Është për dije e zhvillim të pandalshëm, dëshira për t’u matur me botën dhe për të qenë dinjitozë e të barabartë me popujt e tjerë, kanë bërë që shqiptarët ta çmojë mençurinë dhe ta shndërrojnë atë në veçurí, njëlloj si në besë, bujari, ndershmëri, trimëri. Ndarja nuk është vetëm një thesar, por edhe trashëgim: është përpjekje e kulturore që populli ynë ka krijuar e ruajtur gjatë të rrjedhës së shekujve, kanë zënë vend edhe dhjetëra e qindra shpikje e fjale të turta, ku mendja dhe shumë fiori e shkuar flori, ku puna plehërohet ndarë e lavdí. Një qëndrim të tillë mirënjohje e ka në gjak, e ka bindje. Koka e Partisë kurdoherë e kuptuar të njerështahme të bëhej vepra e popullit tonë të marrin të tjera vlera. Portazhi i kemi marrë në Shkodër. Sigurisht, në një ditë si kjo e sotmja është shumë rëndësi se në cilin rreth apo ndërmarrje e merr faktet. Kryesorja është se kudo që të shkosh, do të takosh novatorët; gjithkund do të hasësh në gjurmët e punës së tyre. Për novatorët dhe banorët shkodranë festa e sotme është e dyfishtë: pesë vjet më parë, pikërisht në një ditë si kjo e sotmja, ata kishin të gjitha të udhëheqësin e shquar të Partisë dhe të popullit, shokun Ramiz Alia. Kujvendime novatorët e shtrëngojë duart me novatorët, gëzoi gjë me gjë e u bë bashkë me ta. Dhe novatorët e entuziazëm shkodranë, siç i quajti shoku Ramiz Alia, kur i takoi e i përshëndeti, ditën ta mbajnë fjalën e dhënë. Kjo është në nderin e tyre. Disa fillë më parë, ndersa po flishet një lokalizion të pazakontë “Bashkimel” të vitit 1915, ndoshta në një kthinë të arkimistrarit të nderuar Petro Marko, “Shkodranë e punë”, në mes shume e shumë episodeve që përmend shkrimtari, ishte edhe një fakt. Fabrika e çimentos kishte mbetur pa punë. Ishte prishur aksi. Neuvojat për çimento ishin të shumta. Kudo ziente puna për rindërtimin e vendit e shkatërruar nga Lufta. Çfarë do të bëhej? Këto e kishte ndëruar punëtorë e nderuar Cuf Kadensmi, Bashki me shokët bënë një “shpikje”. Në vend të aksit të prishur vënë më gjëriko topi. Na-lyrisht duke bërë disa modifikime. Dhe, fabrika ishte në punë. Ku fakti mbesë sheshtë edhe novatorizimi i parë, në ditët e para të luftës që do të vijonte me një revolucion të vërtetë edhe në këtë fushë. Vetëm gjatë këtij viti janë bërë 4200 propozime, nga të cilat janë miratuar 3273 të tilla. Deri tani janë vënë në jetë 1780 propozime, midis të cilave vlen të përmenden 9 linja të reja, 16 fabrika dhe tre reparte. Janë prodhuar 596 artikuj të rinj, që arrijnë vlerën 2,5 milionë lekë. Mjaftojnë këto shifra për të kuptuar një ide të qartë për punën që është bërë. Por ato janë dhe herë shufra pa zërin e atyre dhjetëra e dhjetëra mjeshtërve, teknikëve e inxhinierëve të palodhur. Em- (Vijon në faqen 3)