1990-ta — VIT VENDIMTAR Është viti i katërt që punohet për plotësimin e detyrave të aksionit kombëtar për furnizimin me ujë të pijshëm të bollshëm të gjitha fshatrave e qendrave të banuara në zbatim të direktivave të Kongresit të 9-të të Partisë. Shtrirje e kuptimit dhe vlerësimit të jetë të këtij aksioni është fakti, deri tani kanë marrë ujë të pijshëm mbi 1000 fshatra e qendra të lëna dhe është përmirësuar furnizimi me ujë i 13 qyteteve etj. Vëllimi e mëdha të punimeve të kryera në fondet e përpjekura për këtë kanë flasin për atë kujdes të Partisë shtetit për përmirësimin e kushteve të jetesës në fshatra e qendra banura. Duke vlerësuarpunën e bërë deri tani për ndërtimin e ujësjellësve, në një mbledhje të kohëve të fundit, Sekretariati i Komitetit Qendror të Partisë thotë vendim që këto ngjarje përgatitëse pune e përgjegjësi të mëdha për detyrat e këtij viti. Kështu sipas planit punimet që janë mbetur për t’u kryer janë dashësi i atyre të vitit 1989. Prandaj ngat e Partisë e pushtetit ndërmjetëse, Ministria e Ekonomisë Komunale dhe dikasteret e tjera, që në detyrime duhet të sigurojnë ritmin më të larta pune në këtë aksion. Tumonër që sapo filloi tregoi shmasat konkrete në rrethe e dikaste të ndryshme nuk ju përgjigjen me kërkohen, se ka pritur ngurime duke kërkuar gjëra dhe a lart. Në mbledhjen e Sekretariatit u shtrua detyra që, duke e përfunduar me kursim bazën materiale e kemi dhe duke shfrytëzuar lirimit e brendshme të çdo ndërmarrje e rrethi, të krijojë hendësitë të furnizohen me ujë të pijshëm së më shumë fshatra. Vëmendje e veçantë kërkohet për gjetjen e burimeve të furnizimit me ujë të pijshëm sa më afër qendrave të banuara sepse ka patur jo pak raste të hartimit të projekteve me sasi të mëdha tubacionesh e import edhe kur mundësitë kanë qenë për më pak shpenzime të tilla. Detyra të mëdha ka ndërmarrja e hidro-gjeologjisë, për t’u përgjigjur kushteve të krijuara nga thatësira e vitet të fundit, e cila ka bërë të shterojnë e të humbasin disa burime. Ajo në bashkëpunim me organet komunale dhe ato sanitare, duhet të kërkojë burime uji të pijshëm dhe të ndërmarrë e ujësjellësve nëpërmjet puseve, trumave etj., duke gjetur rrugë më pak të kushtueshme të shpejta për furnizimin e fshatrave. Organet komunale dhe ndërmarrjet që ndërtojnë ujësjellësit të bëjnë kujdes për zbatimin e normave të vetave të furnizimit me ujë të pijshëm, në luftë me kërkesat e fryra që çojnë në harxhimin pa kriter të bazës materiale, si ka ndodhur në rrethet e Korçës, Durrësit, Tiranës, Vlorës, etj. Për plotësimin e objektivave të aksionit të ujit të pijshëm nuk ka kohë për të pritur. Problemet ndërtimeve të ujësjellësve të këtij viti janë të mëdha e zgjidhjen kryesisht me bazë materiale që prodhohet në vend. Për këtë nuk ka pse të pranojnë shfajësime, përkundrazi të organohet puna për përfundimin sa më shpejt të punimeve ndërtimore dhe shtrirjen e magistraleve kryesore të ujësjellësve, të paktën deri në qendër të fshatrave, për të krijuar mundësi që, sipas bazës materiale, të shpërndahen më vonë rrjeti i brendshëm. Prodhimi në vend i tubacioneve plastike nga industria e lehtë, pompa dhe elektromotoreve nga industria mekanike etj., duhet të ndiqet e kontrollohet me përparësi nga dikasteret përkatëse dhe Komisioni i Planit të Shtetit. Krahas ndërtimit të ujësjellësve të fshatrave, Sekretariati i Komitetit Qendror të Partisë shroi detyra të rëndësishme para organeve të Partisë në rrethe dhe Ministrisë së Ekonomisë Komunale për përmirësimin e furnizimit me ujë të pijshëm dhe në furnizimin me ujë të të gjitha qyteteve, veçanërisht të Tiranës. Investimet që janë planifikuar për ujësjellësit e Vorës e të Kamzës për ndërtimin deposh të reja etj., në Tiranë, ashtu edhe për qytete të tjera si Durrësi, Puka, Fushë-Kruja, Përmeti etj. duhen zbatuar në kohë e pa zvarritje nga ndërmarrjet e ndërtimit. Një objekt me peshë e rëndësisë të veçantë për rrethin, për organet e projektimit të Ministrisë së Ekonomisë Komunale dhe institucionet e tjera përbën ujësjellësi i Burrelës që siguron furnizimin në perspektivë të kryeqytetit. Në mbledhjen e Sekretariatit u kritikua puna e organeve komunale dhe e rretheve për administrimin e ujit të pijshëm. Mangësitë në furnizimin me ujë të pijshëm me gjithë investimet e bëra në qytet e fshat për ujësjellësit janë edhe nga shpërdorimet e humbjet e ndjeshme të kësaj pasurie të madhe. Ky është një problem shoqëror, ndaj të cilit lipset të ngrihet opinion ndaj ai i gjerë, sidomos në kushtet e thatësirës e të rënies së prurjeve të burimeve. Në rrethe, organet e Partisë duhet të u kërkojnë llogari e të vënë para përgjegjësisë shtabet përkatëse të aksionit të ujit të pijshëm edhe për mirëadministrimin e tij. Duke theksuar domosdoshmërinë e një mobilizimi më të madh të klasës punëtore e të fshatarësisë, Sekretariati i KQ të Partisë theksoi edhe një herë se aksioni i ujit të pijshëm përbën një detyrë me përgjegjësi jo vetëm të organave komunale, por të të gjithë rretheve e kolektiveve punonjëse. Puna e këtij viti është vendimtare për zbatimin e detyrës që caktoi Kongresi i 9-të i Partisë për sigurimin e ujit të pijshëm të bollshëm për të gjitha fshatrat e qendrat e banuara.

Minatorët në ballë Tremujorin e parë për zbatimin e vendimeve të Plenumit të 9-të të KQ të Partisë, kudo u punua me mobilizim. Fuqia e metodave të reja në organizimin dhe drejtimin e punëve, në veçanti e sistemeve të horrashotit, të punës me akord, të formave të reja të shpërblimit ose të shpërblimit në krye të 10 ditëve, që po zbatohen në minierën e qytetit të Memaliajt, e rritën më tej interesimin e punonjësve për zbatimin e detyrave të planit dhe lidhën ata më tepër me punën. Janë këta faktorë që bënë të mundur që për tremujorin e parë të ndërmarrjet ekonomike të rritet të dalin me detyra të plotësuara. Në ballë qëndrojnë minatorët e qymyrgurit të Memaliajt, të cilët deri më dje, dhënë 3200 tonë tej planit. Krahas tele-jakilimit të prodhimit, minatorët përmirësuan në mënyrë të ndjeshme cilësinë e tij, që coi në tejkalimin e prodhimit industrial 700 mijë lekë. Me detyra të tejkaluara e mbyllën tremujorin dhe ndërmarrja e shërbimeve komunale, ajo e NFP, NGP, parku i mallrave etj. Ajo që tërheq vëmendjen është se në këto tremujorë doli me tregues të mirë dhe ndërmarrja e ndërtimit të rrugëve, e cila vitin e kaluar pati mosrealizuar të ndjeshme. Një gjë e mirë që bënë ne sy: ndërtesat janë lidhur më shumë me punën, interesimi i tyre është më i madh dhe organizimi e drejtimi më i mirë. Arritje të mira u shënuan dhe në plotesimin e detyrave të eksportit, të cilat u tejkaluan afro 10 për qind. (Foto Dh: Kokoli)

- PUKE - U ndalëm te minatorët e pasuruesit e bakrit në Fushë-Arrëz. Nikollë Gjoka, sekretar i byrosë së Partisë, na njeh me plot të dhëna për arritjet e të 7 minierave të bakrit. Me shumë se plani janë shëputur nëntokës rreth 200 tonë bakër dhe si cilësi arritën 106 për qind. Edhe tregues të tjerë janë me tejkalime. Janë të lidhur minatorët me gjeologët. Këta të fundit i shtojnë çdo ditë rezervat e bakrit e të mineraleve të tjera. Ndok Vukaj, drejtor i ndërmarrjes gjeologjike, thotë se në gjithë tremujorin e parë janë punën para afatit për prillin. Ekspedita e Fushë-Arrëzit ka një gëzim të veçantë: shtimin e rezervave në vendburimin e ri të zbuluar kohët e fundit, të cilin po e përgatitin për ta dorëzuar për shfrytëzim brenda muajit nëntor të këtij viti. Edhe për sharrëtarët mund të flasim për arritje ballore. Janë dhënë më shumë prodhime druri nga çdo ngrehinë, është prodhuar më tepër kollonon e terre në ndërmarrjen e çdo zë është tejkaluar. Siç na tha përgjegjësi i seksionit të planit në komitetin ekzekutiv të KP të rrethit, Vilson Prifti, përveç parkut të mallrave dhe HFP-së, të gjitha ndërmarrjet e tjera e kanë mbyllur tremujorin me tejkalime.

Minatorët në ballë (Foto Dh: Kokoli)

- KORÇË - Në seksionet e komitetit ekzekutiv të KP të rrethit thonë: Vetëm për uzinën mekanike bujqësore parashikimi është i lëkundur. Nuk dimë ç’kanë bërë me elektromotorët. Nesë shokët e uzinës i marrin ato, mendojmë se edhe ato të dalin me plan të plotësuar. Thuhet kjo më 31 mars. Vonë, shumë vonë. Për të saktësuar parashikimin për uzinën mekanike bujqësore, shkuam në vend. Përgjegjësi i degës së planit të uzinës, Kristaq Çapi, thotë: «Sot me sigurim mund të flasim vetëm për plotësimin e detyrave nga reparti instrumental për zerat “pjesë ndërrimi”, forma e stampa dhe instrumentë prerëse apo për repartin e kushineta, por nuk mund të themi dot të njëjtën gjë për zerën “makineri e pajisje, me një vlerë 3 milionë e 900 mijë lekë. Ku vendin kryesor e zënë elektromotoret. Në repartin e montimit punonjëtorët janë në pritje të elektromotoreve. Pompat janë bërë gati, por që të magazinohen, pra, që edhe detyra e raportohët e kryer, duhet të pajisen me elektromotore». - Është fjala për një pjesë e prodhimit me vlerë 2 milionë lekë, - thotë inxhinieri teknolog në repartin e montimit, Robert Fundo. - Gjashtëdhjetë pjesëmarrës e elektromotore. Nuk ka asnjë që më fabrikë më shumë se 11 copë. Shpresojmë se deri në mbrëmje do të na vijë edhe sasia tjetër. - Po kur do t’i montoni elektromotorët? - pyetëm inxhinierin. - Nesër. Edhe pse është ditë e diel. Të hënën në mëngjes prodhimi do të magazinohet. Kush e beson nga tërë kjo ngutje? Cilësia e punës. Mos është kjo një dukuri e rastit? Aspak. Kjo pasqyrohet e shfaqet kudo si në këtë rast. Më 31 mars nuk njihen gjendja...

- BERAT - Mbi 101 për qind plotesohet plani i prodhimit industrial në NPD për tremujorin. Mbi 101 për qind plotësohet plani i prodhimit industrial në NPD për tremujorin. Bisedojmë me Kujtim Vullarin, përgjegjës i sektorit që ka më shumë detyra eksporti. «Dhamë 11 për qind prodhim më shumë se njëjta periudhë e vitit të kaluar. Kujdes i kushtuam organizimit të punës. Kaluam në nga norma kolektive në norma individuale në bazë me copë. Kjo nxiti interesin e punëtorëve dhe ndikoi në rritjen e rendimentit 10 për qind. Edhe prodhimet kemi pasur. P.sh. nga agjensia e shpërndarjes së lëndëve drusore në Lushnjë kishim për të marrë si tremujor 500 metra kub. Në të vërtetë morëm 30 metra kub ose 10 për qind të kontratës. Në kushtet kur eksporti i prodhimeve bujqësore na shkallë rrethi është rritur, edhe ne duhet të rritim përgjegjësinë për ta përballuar atë. U detyruam të shkojmë në Skrapar dhe e mbuluam këtë defekt për tremujorin». Nën ndërmarrje thonë se arritjet do të ishin më të mira, por i ka penguar aritmia në furnizimin me kompensatë, pllaka zdrukthi etj. Shtyem për këtë kolektiv është furnizimi me xhama. Kjo ka bërë që pёr prodhime të tilla, si: dollape, bufe, dhoma gjumi etj., nga muaji i shkurt-mars të qëndrojë në magazinë. Vonesa nga prodhuesi tek blerësi vë në vështirësi financiare vetë ndërmarrjen. Po rrethi? Krahas ndërmarrjeve të tilla, si: uzina mekanike e pasurit, uzina mekanike e tekstilit, ndërmarrja ushqimore etj., që shquhen e shënohen për qëndrushmëri, ky tremujor nxori edhe emra të rinj, si NPD-ja, NPN, mish-qumështi etj., të cilat po luajnë të ecin krahas të përparuarve. Përveç kombinatit të tekstileve, 15 ndërmarrjet e tjera të sistemit të industrisë plotësojnë detyrat. Në shkallë rrethi eksporti u realizua 163 për qind.

Ekspozitë me vlera etnografike Këto ditë në kuadrin e ekspozitës kombëtare, shtëpia e kulturës «Zija Kambo» e Bilishtit, hapi ekspozitën e instrumentave të muzikës popullore të zonës. Në këtë ekspozitë janë paraqitur mbi 25 instrumenta të tillë me vlera etnografike dhe kulturore. Çdo instrument është i pajisur me të dhëna karakteristike të kohës së përdorimit e përdorimit, vendit etj. Dallojmë kryesisht kavallat, njëri nga të cilët është i vitit 1930, kavalli i ndërtuar në një tyte të pushtke tërce etj. Vëmendjen e vizitorëve e tërhoqi e dhë një dajre e vitit 1930, një pjesë lahute e vjetër etj. E. Bushi Çast pune në ndërmarrjen e qilimave në Kavajë. (Foto: G. Domi)

, i cili bëri vizitë zyrtare në Egjipt, me ftesë të zëvendëskryetarit të Këshillit të Ministrave dhe ministrit i Bujqësisë të RA të Egjiptit, dr. Jusuf Vali. (ATSH)

Ç’është e vërteta, nga larg kishim një përfytyrim për Koplikun si ekonomi e dalluar që po bën e mirë, ku ishte bërë edhe një seminar për përvojën e shfrytëzimit dyer të serrave. Kjo na ishte paraqitur në kronika televizive e në shtyp. Pra, ecëm për atje me sigurinë për të takuar njerëz punëtorë, specialistë e drejtues të zonës. Me dëshirën për t’iu afruar pranë Koplikut, për t’ia prekur gjërat, për t’i njohur përvojën. Gjeta e parë që kërkon të dish në këtë rast janë përmasat e kësaj ekonomie me 8000 banorë, me 11 sektorë, me 3400 krerë-pune. Me rreth 34 për qind tokë nen ujë, por me bollëzë dhe toka që dalin për ujë. Dhe me hapësirat të madhe. Vetëm duhan mbjellë 610 ha. Grurë prodhon rreth 40 mijë ku, me misër mbjellë 410 ha, perime 96 ha. Që të mos vazhdojmë me të gjitha, po përmendim atë me të lajmëruar: ndau një vit më parë 16 lekë për ditë - pune. Së radhë, paga mujore a një punëtor i kall «habitet me atë të punëtorit në uzinën e telave në qytet. Për këta vit ka këte symin: 19 lekë për ditë - pune. Përfundimi: tregues të admirueshëm. Hedh vështrimin rreth e rrotull fushës së Koplikut. Nga kjo anë natyra s’e ka ndihmuar. Së, po të ishte këtu shtufi, emri për mirë ndoshta më tepër i takonte dikujt tjetër si ekonomi në Shkodër; këtu natyra dhe shoqëria ka investuar më tepër: për një mekanizëm, për tokën e degët rentabile, si Barbullushi etj., bie fjala. Jo më kot përmendëm Barbullushin. Së Zog Ramolla, me të cilin bisedojmë, ka ardhur kryetar në Koplik, para një viti nga Barbullushi, ku ka qenë në punë shumë specialit, për pak kohë sekretar byroje. Të gjitha bashkë, plot 13 vjet punë. Me një shtet të mirë njohuri e përvojë atje, irethuar nga njerëz e shokë që i njohën e shërbyen, si familje me një frymë, që do dritë e duan fort. I shtruar kështu për problemin, mund të tendosh se «Pula?», pyesin ata me qëllë Koplikun e vështirësinë. Mund të mendosh se ai e man kokën pas, se ai mezi shtyn kohën për t’ia larguar të këtej. Ia themi ne një fjalë mënyre këtij. Ai na thotë: «Po, pres të mbarojë pëllati, të sjellë familjen». S’bën jet’ beqari po as punës s’ia bën si duhet punën. Kemi kaluar kështu nga përmasa e një ekonomie, nga jeta e saj në jetën e një njeriu, të një burri 37-vjeçar, që është në krye të punëve këtu. Jo rastësisht. S’mund të mohohet pesha e njeri i drejtuesve në mbarëvajtjen e ekonomisë, për mirë e për keq. Por përgjithësi e arritjet më të mira të këtyre viteve, këtyre meritave na duket se gjendet e veçantë e kemi të drejtuesit e ri. Duke u rritur shifra e entuziazmi e shihte me vend të themi se Zejfi ka rol në të. Ai si drejtues ka ditur të tregojë një emër si e mirë, me horizont. E vërtetë kjo. Po po ka qashtë është dhe të shprehim në jo pak raste. Ka feti shfrytëzues, bëhen lavdërime (Vijon në faqen 2)

Një delegacion i Grupit Parlamentar Shqiptar, i kryesuar nga kryetari i tij, Eleni Selënja, në nisje për të marrë pjesë në punimet e Konferencës së 83-të Ndërparlamentare, që do të zhvillohet në Nikozia të Qipros. (ATSH)

• 1990-ta - VIT VENDIMTAR. (F. 1). • KONTROLL JO PËR BESË, POR PËR VEPRIME E ZGJIDHJE KONKRETE. (F. 2). • ARTISTI ËSHTË BARTËS I IDEALIT DHE I PATRIOTIZMIT. (F. 3). • PSE NGULMON BEOGRADI TË FSHEHË HELMIN NË KOSOVËT? (F. 4).