TERHEQIM VEMENDJEN Cilido që ka sadopak informacion për mënyrën e organizimit të punës për ndërtimin e hekurudhës Milot - Rrëshen - Klos, ka përshytjen se atje ritmet e punës janë për t'u marrë shembull. Pse e themi këtë? Sepse me të vërtetë, në vitet e para të ndërtimit të kësaj hekurudhe, organizimi i punës, ku përveç ndërmarrjeve të ndërtimit, kryenin detyrime të mëdha edhe disa rrethe të vendit, ishte i atillë që të detyronte të shkruaje me entuziazëm për sukseset. Kështu ndodh kur gjithçesili mbante mbi shpatulla peshën e vet, të punës e të përgjegjësisë. Ndërtimi i hekurudhës përshpejtohej, vullnetarët e rinisë kishin kënaqësinë e të punëtorët, specialistët e shtabet, gjithashtu. Por... Por tashmë jo vetëm që nuk mund të entuziazmohemi nga ritmet e ndërtimit në hekurudhë, po dukuritë që vërehen të bëjnë të mendosh se përshpejtimi i punëve po u la vendin shfaqjeve, indiferentizmit dhe bujës. Të flasim pak më konkretisht. Nëse në vitet e para këto detyrime u morën me përgjegjësi, tashmë ato gati-gati po shndërrohen në fakultative për dërgimin e specialistëve apo edhe të mjeteve. Dhe ja, më 3 prill shtabi qendror i hekurudhës u dërgoi përsëri telegram komiteteve ekzekutive të KP të rretheve që kanë detyrime, ku midis të tjerash, u thotë se «fjala e dhënë më 22 mars nuk u mbajt». Cila fjalë e dhënë nuk u mbajt? Ajo që u dha nga disa drejtuës të komiteteve ekzekutive të KP të rretheve në aktivin e organizuar në Lac, ku u mor zotimi se më 1 prill gjithçka do të fillonte mbare. Por ja që më 3 prill del se as Tirana, as Shkodra, as Kruja nuk kanë dërguar në hekurudhë as një mjet. Mund të thotë ndonjëri: «E ç'u prish se nuk dërgoi Tirana ca mjete në hekurudhë? Apo Shkodra?» Kjo nga 800 lekë megjithatë dhe atë që në vit për të gjithë së bashku, arrijnë shumën dindrime prej lekë. «Ne kemi në sektorë si Suci, Klosi, e të tjerë nga dy inxhinierë që nuk na kryejnë asnjë lloj pune», - na thonë në shtabin qendror të hekurudhës. Nga një studim i bërë nga shtabi qendror del se rrethe: Shkodra, Dibra, Mirdita, Puka etj. për çdo 10 lekë shpenzime realizojnë vetëm 6 deri 8 lekë punë. Makinër të tjera që llogariten 30-40 copë me javë të tera kanë qëndruar pa punë në sektorët e Suçit, Rreth - Bazit. Tarazhit. Numri i vullnetarëve të rinisë, për rrjedhim ka rënë. Nga 150 vullnetarë të planifikuar për çdo sektor, tani numërohen vetëm 30-40 veta. Por të mos harrojmë: për një sektor me rreth 30-40 veta shteti paguan me rrogë 15 veta në organikë, duke filluar që nga sh... [?] Detyrimet e rretheve për hekurudhën në ditë të hallit kanë detyrime ndaj hekurudhës. Punimet në hekurudhë janë shtrirë në të gjithë gjatësinë e veprës dhe gjithkund po thuajse punohet me një ritmikë të ngadalët. Arsyevet janë nga më të ndryshmet, kryesisht të karakterit organizativ. Fjala vjen, në segmentin e tretë Ura e Madhe e Liqenit - stacioni i Burrelit, gërmimet në zonën shkëmbore paraqesin vështirësi për mjetet që kanë në përdorim rrethet Mirditë. Pukë e Lezhë, të cilat e kanë për ta ndërtuar. Po sa e sa anomali të tilla mund të ndodhen? Derisa vazhdon të mbetet në fuqi varianti i ndërtimit të hekurudhës e- dhe me kontributin e rretheve, anomali të tilla duhen kapërcyer me një bashkërendim më të mirë të punës mes Ministrisë së Ndërtimit, asaj të Transporteve dhe Komisionit të Planit të Shtetit. Askujt nuk do t'i interesonte që ta mbronte këtë mënyrë organizimi (që i dha frytet në vitet e para), nëse ajo nuk përrligj veten, kur sipas saj bëhen shumë shpenzime, por realizohen vëllime të vogla pune. Këtej mendojmë kanë edhe mjaft vullnetarë në hekurudhë. Zëri i tyre mendojmë se duhet dë- mundojmë së duhet dë-gjuar. Ndërmarrjet për-katëse që ndërtojnë he-kurudhën mund të dalin në rregull me detyrat e tyre, por kjo është tepër minimale, sepse preten-dimet me këtë orga-nizim pune janë tepër të mëdha. Në qoftë se gji-thësesi nuk mban pe-shën që i takon në këtë organizim pune, mjaft detyra do të mbeten për-gjysmë të mbuluara me aureolën e një «mobili-zimi ballor në gjithë gjatësinë e hekurudhës». Mirëpo populli do që sirena e trenit të dëgjohet sa më shpejt edhe në Klos dhe të he-shtin «zilet e bujës»! SAMI MILLOSHI ...sues nga Ministria e Transporte-ve dhe Komiteti Ekzekutiv i KP të Rajonit nr. 4. Por ç’ndodh? Drejtoria e par-kut të udhëtarëve nuk bindet. Natyrisht, ajo sjell disa «argume-nte», ndër të cilat më kryesori ë-shtë: «Kjo linjë na del me humb-je!». Kështu urdhëresa e Komitetit Ekzekutiv të KP të Rrethit nuk zbatohet. Kështu del bishti më i rëndë se sqepari. Ndërsa punon-jësit e Bovillës presin kur t’u mbu-shet mendja drejtuesve të parkut për të vendosur linjën për në kë-të vepër. TOMË DEDA që nuk mund të ecin ziazmohesh nga ritmet e ndërtimeve në hekuru-dhë, po dukuritë që vë-ren të bëjnë të mendosh se përshpejtimi i punëve po ua le vendin shfajësimeve, indiferentizmit dhe bujës. Të flasim pak më konkretisht. Ka dy vjet që siç mësojmë në shtabin qendror, punimet në he-kurudhë kanë një rënie. Nëse për vitet 1985 - 1987 punonin rreth 1000 vullnetarë në muaj, tani ky numër vullnetarësh është përgjysmuar. Siç dihet, përveç ndërmarr-jeve të ndërtimit të he-kurudhave në Laç, të urave në Tiranë, industri-ales në Laç e asaj të Matit, kanë detyrime për hekurudhën edhe 11 rrethe të vendit, duke përfshirë Durrësin, Tira-nën, Lezhën, Shkod-rën, Pukën, Dibrën, Matin, Mirditën etj. Pra, secili rreth ka pjesën e tij për të ndërtuar nga Rrësheni në Klos. Por r. nuk mund të kalohet kaq lehtë, se puna është or-ganizuar për të punuar frontalist në gjithë gja-tësinë e hekurudhës. Për këtë vit rrethet duhet të përfundojnë rreth 22 km trase, por kështu si ka nisur, zor se ka për të bitisur. Të neglizhojnë rrethet në dërgimin, e mjeteve, kjo do të tho-të të mos mbahet para-sysh se vetë ato kanë dërguar në hekurudhë rreth 60 kuadro që bëj-në pjesën në shtabe e që përgjithësisht kohët e fundit, më shumë «ka-në dredhur zinxhirin» si i thonë fjales sesa kanë punuar. Por të mos harrojmë se ma-rrin secili mesatarisht rreth 50 vullnetarë. Por ja që në 15 vjet, komandanti e përgjegjësi i sektorit, mjeku, tekniku, dy infe-mierët e gjer te sani-tarja e kuzhinës. Ta le-josh këtë organizatë të fryrë në 6 sektorë, në kushtet e një pune pa intensitet, do të thotë që t’i kalosh anash pu-nës për zbatimin e ven-dimeve të Plenumit të 9-të. Kjo do të thotë që këtyre vendi-meve të rëndësishme në hekurudhë t’u bëhen pengesë euforia e «mo-bilizimi i madh» i aty-re kuadrove që i ma-rrin lehtë përgjegjësitë për detyrat. Në rastin konkret, këta janë drejtues të komiteteve ek-zekutive të rretheve që

Njerëzit dhe thatësira, të vëna përballë njëra-tjetrës. Në një luftë të tashme të shpallur, aspak të heshtur. Pritje e gjatë për një shi. Këto ditë duket rigon edhe një vesë dhe... Dhe bujku në arë mund të thotë «e po, afër e kemi shiun, sikur ta shtyjmë ca ujitjen, mbjelljen»... Bariu në mal mund të harxhojë pak ujë nga lerat. Pra, të presim, apo të mbjellim? I has të dyja këto dukuri, i ndesh, i përjeton. Pritja, aty ku ndeshet, nuk është tjetër veç dëshirë para natyrës. Përballimi i saj s'ka emër tjetër, veç kuptim i detyrës së ditës, me të cilin u ndeshëm këtë fillim prilli edhe në rrethin e Sarandës. „Emri i Vrinës na është bërë i njohur sidomos për misrin. Sipas logjikës së pritjes, që në Vrinë e më gjerë i thonë «afatizëm», synimi për mbi 85 kv misër, për ha sa'mori vjet, është i paarritshëm. ...Vrina ka thënë që atëherë kur binte shi se do të marrë 100 kv për ha në mbi 500 ha. Po tani, pas kësaj thatësire të zgjatur? Kjo ekonomi, bashkë me Konispolin, Vergonin e ndonjë tjetër në Sarandë, ka pak rezerva ujore, shumë më pak se ekonomitë bujqësore brigjeve të Bistricës që derdhet e qetë në det. Atëherë a qëndron synimi 100 kv? Ç'vihet re në Vrinë? Ajo që dëshirojnë njerëzit e punës, bujqit e mirë, jo më kot, Realisht këtu janë mbjellë mbi 350 hektarë me misër. Tepër saktësisht është zbatuar teknologjia. Uji s'është mbajtur i kyçur në ujëmbledhësin e Bezhanit, i ruajtur për verën. Ai është përdorur për grurin, për foragjeret... Po më tej, ç'do të bëhet më tej, ngrënë zërin ata që presin, ata që «uhdimbset atyre e nesërmja. Përvoja e Vrinës transmeton një mësim: prodhime më shumë ka marrë ajo që e ka pasur të pakët ujin ndër vite. Se ka ditur ta çmojë, ta përdorë. Ata që kanë notuar e anojnë në ujëra, herë i ka «tharë» lagështira, herë thatësira, por jo e ujit të natyrës së sa moskokëçarja. Ajo u është bërë jorgan për t'u mbuluar rehatllëkun. Një fjalë goje është të thuash «këtë vit 100 kv për ha misër». Drejtues e specialistë nga tërë NB-të e vendit, që ishin këto ditë mysafirë në Vrinë, panë se ç'mal me punë i venë përballë «malit» thatësirë njerëzit në Vrinë. Dhe më tej Vrinës, kudo në Sarandë është i prekshem zotimi për të mos lidhur duart para vështirësive. Është mbjellë mbi 50 për qind e misrit. Kohë më parë në shkurt kryeagronomi i rrethit, Lutfì Bajrami, në një takim kolegësh, dikujt që nuk hidhtë në natë në gjirin, i tha: - Po mirë, ja s'ra shi as në mars, as në prill, ç'do të bësh ti? Tjetri u zu ngushtë e nuk përsëriti argumentin «hedhim plehun poshtë». Po pse a s'ka të vërtetë në faktin që në kushte thatësire plehu nuk përdoret i tërë? Po veç ditët ikin, gruri rritet, po varet si rritet: me kallirin plot apo bosh. Dhe vërtet marsi, si shkurt, kaloi pa shi. Po gruri s'priti shiun, ai u rrit me ujë e pa ujë, me pleh e pa pleh. Ja pse në kushte të veçanta, njerëzit e mësuar gjejnë zgjidhje të veçanta. Të plugosh, të hedhësh pleh, të bësh shumë punë duke prishur gjumin e natës, kjo është e zakonshme tani. Dhe po bëhet fare natyrshëm, ndaj vëren se me gjithë thatësirën, gruri po vjen i mbarë. Të mbarë e ka bërë jo pritja, po qëndrimet e puna konkrete. 3600 hektarë, s'ishin ujitur kurrë ndonjëherë. Grurëra si të Vardharit, Bufit s'kanë parë ujë asnjëherë. Çështja sot shtrohet për ujitje të dytë, të tretë. Gjithçka që zbatohet, udhëhiqet nga një logjikë shkencore, nisur nga argumenti, jo nga urdhëri ad- (Vijon në faqen 2)

Letër në REDAKSI Shumë punonjës të Buvillës, veprës së madhe ujitëse të Tiranës, janë nga qyteti e periferia e tij. Për të bërë punë normale është ngritur problemi që të vijë autobusi ndërqytetës deri në vepër. Një komision që më 20 mars e quajti të mundshëm që një autobus të vijë e të shkojë në Buvillë. Firmat në proces-verbal i kanë hedhur përfaqësues nga inspektorati i qarkullimit rrugor, drejtoria e mirëmbajtjes së rrugëve, përfaqësues Rajonit nr. 4. Por ç'ndodhi? KP të Rrethit nuk...

- Fabrika e duhanit në Shkodër për tremujorin tejkaloi 2 milionë lekë planin e prodhimit dhe 5 milionë lekë atë eksportit. - Zbatohen forma nxitëse për rritjen e prodhimit të eksportit, si plan detyra e deri marrja e punës në shtëpi. Megjithë rritjen e ndjeshme të kaloj qëndroi në pararoje të kolektivave të këtij rrethi për realizimin ritmik të detyrave. Tremujori u mbyll me tejkalimin për 2 milionë lekë të planit të prodhimit industrial, duke tejkaluar për 5 milionë edhe planin e eksportit. Ndër-kohë u realizuan të gjithë zërat dhe u tejkaluan edhe treguesit financi-arë. Zbatimi i formave të reja të or-ganizimit të punës, si plan detyra dhe deri tek marrja e punës në shtëpi, i kanë nxitur punonjësit për arritje më të larta. Një përvojë të mirë jep ky kolektiv edhe në përdo-rimin e fondeve për nxitjen e pu-nës novatore krijuese. Ay nuk i gjen fondet, por shpërblimet për-doren plotësisht në shërbim të rri-tjes. (Vijon në faqen 2)

Kryetari i Presidiumit të Kuvendit Popullor të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë, shoku Ramiz Alia, i dërgoi këtë telegram urimi presidentit të Republikës Popullore të Bullgarisë, Petar Mllade-nov: «Me rastin e zgjedhjes Suaj në postin e presidentit të Republikës Popullore të Bullgarisë, Ju dërgoj përshëndetjet dhe urimet e mia më të mira për sukseset në detyrën Tuaj të lartë për të mirën dhe begatinë e popullit mik bullgar. Uroj që marrëdhëniet e miqësisë tradicionale dhe të bashkëpunimit midis dy vendeve e popujve tanë të zhvillohen e të forcohen akoma më shumë në të ardhmen». (ATSH)

Ekonomitë bujqësore në rrethin e Tiranës për periudhën janar-mars planin e dorëzimit të perime-ve e kanë tejkaluar 200 kv. Për çdo ditë tregu furnizohet me 550 deri 600 kv perime të stinës, si: presh, qepë të njoma, trangull, spinaq, ka-rrota, erzë etj. Në serrat me ngro-hje të ndërmarrjes bujqësore «17 Nëntori», ku merren rreth 130 kv perime në ditë, janë siguruar deri tani më se 900 kv trangull. Si pasojë e hershmërisë, lyerjes në kohë e me cilësi të serrave e etj. rritësit e perimeve në NB-në e Laknësit, kooperativat e Vaqnarit, të Ndroqit, të Bërzhitës etj., planin e dorëzimit të perimeve për 3 mu-aj e kanë tejkaluar 2-3 për qind. Ndërkaq, pas përfundimit të mbje-lljes së perimeve në sera, ky pro-ces vazhdon tani në fushë. Në ku-shtet të mira janë mbjellë rreth 500 ha dhe synohet që brenda majit, këaj sipërfaqe të shtohen edhe 1000 ha të tjerë me spec, barbunja, patëllxhanç, etj., për të siguruar va-zhdimësinë e prodhimit. Krahas kë-saj, në kooperativat e Petrelës, të Pezës, Prezës, Sheshit etj., vazhdo-jnë përshpejt, plehërimi, ujitja; di-të e fundit nisi edhe çaplitja, për-marrë rendimentet e parashikuara. (ATSH)

Dje në Tiranë u zhvillua ceremonia e varrimit të veteranit të lëvizjes komuniste në Shqipëri, e komunistit militant, figurë e shquar e Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare, njëri nga anëtarët e Mbledhjes Themeluese të PKSH-së (sot PPSH), Ramadan Çitaku. Arkivoli me trupin e tij u vendos në një nga sallat e Shtëpisë Qendrore të Ushtrisë Popullore. Për të nde-ruar kujtimin e tij erdhën këtu dhe bënë homazhe veteranë, punonjës të qendrave të punës e të prodhimit, ushtarakë, të rinj e të reja, nxënës të shkollave, pjesëtarë të afërm të familjes së tij etj. Gjithashtu bënë homazhe dhe roje nderi anëtarë i Byrosë Politike të Komitetit Qendror të Partisë dhe nënkryetar i Presidiumit të Kuvendit Popullor, shoku Rita Marko, anëtari i Byrosë Politike të Komitetit Qendror të Partisë, zëvendëskryetari i Këshillit të Ministrave dhe kryetari i Komisionit të Kontrollit të Shtetit, shoku Manush Myftiu, kandidati i Byrosë Politike të Komitetit Qendror të Partisë dhe shef i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë, shoku Kiço Mustaqi, sekretar i parë i Komitetit të Partisë së rrethit, shoku Pirro Kondi, kryetari i Komitetit Ekzekutiv të KP të rrethit, shoku Llambi Gegprifti, anëtari-a e Komitetit Qendror të Partisë dhe kryetare e Këshillit të Përgjith-shëm të FDSH-së, Nexhmije Hoxha, sekretari i Përgjithshëm i Komitetit Kombëtar të Veteranëve të Luftës të Popullit Shqiptar, Myqerem Fu-ga dhe shokë të tjerë. Ata u shpre-hën ngushëllimet pjesëtarëve të fa-miljes. Prej këtij, nën tingujt e marshëve funebër të orkestrës frymore, kor-tezha i përmortshëm u nis për në varreza. Këtu, për jetën e veprën e komu-nistit militant, Ramadan Çitaku, foli anëtari i Komitetit Qendror të Part-isë, Pilo Peristeri. Ndër të tjera ai theksoi se, Ramadan Çitaku, «Baca», ishte nga ata burra të shquar ko-sovarë, që çështjes së lirisë së At-dheut iu kushtua me ndjenjë të zjarrtë atdhedashurie, duke ngritur më lart traditat patriotike të familjes së thjeshtë puntore, ku lindi më 14 shkurt 1914 në Mitrovicën liridash-tare, dhe duke përfaqësuar me dinjitet emrin, mençurinë, urtësinë dhe shpirt-rin e vetëmohimit të luftëtarit. Pe-se­marrja në Mbledhjen Themeluese të PKSH-së dhe qëndrimi i tij i pa-tundur, si një nga militantët kon-sekuentë të Partisë në krah të udhë-heqësit tonë të lavdishëm e të paha-rruar, shokut Enver Hoxha, përfa-qëson një nga kulmet në veprim-tarinë e tij të gjatë revolucionare në shërbim të çështjes së Partisë sonë të lavdishme e të popullit. Pas çliri-mit të vendit, tha ai, shoku Ramadan Çitaku punoi me devocion deri sa doli në pension me 1970 në detyra të ndryshme me përgjegjësi që i anga-zhonin Partia, brenda e jashtë Atdheut, dhe deri sa vdiq iu kushtua çështjes së Partisë, popullit dhe socia-lizmit. Varrimi u shoqërua me një bre-shëri të shtënash nga një grup pu-shkatarësh. Mbi varr u vendosën kurora në e-mër të Komitetit Qendror të Parti-së, Komitetit Kombëtar të Veteranë-ve të Luftës të Popullit Shqiptar, Komitetit të Partisë, Komitetit Ek-zekutiv të KP, të Këshillit të Fron-tit Demokratik dhe Komitetit të Veteranëve të Luftës të rrethit, nga familja e tij, si dhe tufa me lule. Pastaj trupi i tij i nderit bëri pa-rakalim. (ATSH)

Mekanikët e dalluar Pal Nikolli dhe Ndrec Nikolla gjatë punës për riparimin e autokombajnave «E 281» për silazhin pranveror në SMT-në e rrethit të Mirditës. (Foto: A. Bodinaku) Mekanikët e dalluar Pal Nikolli dhe Ndrec Nikolla gjatë punës për riparimin e autokombajnave «E 281» për silazhin pranveror në SMT-në e rrethit të Mirditës. (Foto: A. Bodinaku)

Për të ngritur cilësinë e mësim-dhënies dhe përvetësimin aktiv e të qëndrueshëm të dijeve nga nxënë-sit, në shkollat e rrethit të Fierit, rëndësi i kushtohet aftësimit meto-dik e shkencor të mësuesve. Për këtë kabinet pedagogjik i rrethit ka organizuar me drejtues të shko-llave dhe kryetarë të komisioneve të lëndëve diskutime e ballafaqime, që është përgjithësuar përvoja e kësaj pune. Për të përmirësuar përvojën e mësuesve që përdorin metoda aktive gjatë mësimdhënies, bëjnë punë krijuese me tekste, shfrytëzojnë informacion e ri shkencor etj. Është bërë e njohur përvoja e disa shkollave, si asaj të përgjithshme «Janaq Kilica», dhe në atë «Dervish Hekali» të Ballshit etj. Në to komi-sionet e lëndëve, krahas kontrol-leve për përdorimin e informaci-onit të kohës, gjatë procesit mësi-mor, kanë bërë edhe takime e bi-seda për botime të ndryshme peda-gogjike, didaktike e shkencore (Sipas ATSH-së)