24/04/1990
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Zëri i Popullit

24 prill 1990

Drejtim ekonomik, jo thjeshtë administrativ

Mbarë vendi po jeton e punon këto ditë me frymën e Plenumit të 10-të të KQ të Partisë. Detyrat dhe idetë e tij zhvillojnë e thellojnë më tej e në mënyrë të plotë vendimet e Plenumit të 9-të. Synimi është, siç thekson shoku Ramiz Alia në fjalën e tij programatike, të rritet roli i masave, që vetë populli të jetë zot i vendit dhe të ushtrojë në çdo fushë pushtetin dhe sovranitetin e vet. Ky është një parim i madh i Partisë, një mësim i çmuar i shokut Enver Hoxha. Detyrat dhe horizontet e reja që çelen mishërojnë interesat e popullit e të atdheut. Ato kanë rëndësi të madhe teorike e praktike për sot e për të ardhmen. Është kjo arsyeja pse populli i përshëndet me gjithë zemër, i pret me entuziazëm e optimizëm revolucionar. Këtë ai po e shpreh konkretisht, jo thjesht me solidarizime, por me zotime për t’i vënë në jetë. Kur flasim për demokratizimin e jetës së vendit, pa dyshim një aspekt i tij i rëndësishëm është zbatimi i vijës së masave në ekonomi. Ky është një objektiv themelor që shtrohet sot nga Partia. Kjo është një kërkesë parimore, por edhe domosdoshmëri për gjallërimin e forcave lëvizëse të prodhimit socialist. Socializmi krijon kushte që punonjësit të marrin pjesë aktivisht jo vetëm në prodhim, por edhe në drejtimin e ekonomisë. Faktorët materialë dhe marrëdhëniet e reja që krijohen mbi bazën e pronës së përbashkët i bëjnë njerëzit të interesuar e çliruar të ata energji të pashtërshme për punë e krijimtari, për rendiment të lartë në tëra fushat. Masat që mori Partia në plenumet e kohëve të fundit hapin rrugë që këto kushte e mundësi të përdoren me frytshmëri të lartë kushtet materiale njerëzore, pasuritë e mëdha dhe përvojën e çmuar që kemi, cilësitë dhe vlerat njerëzore që ka krijuar socializmi të çohen përpara me ritme më të shpejta prodhimi dhe ekonomia, të rritet niveli material e kulturor i popullit. Për rritjen e rolit e të pjesëmarrjes së masave në këtë fushë, siç theksoi Plenumi i 10-të, kërkohet të ngrihet kudo niveli i punës edukative bindëse të Partisë e organizatave të masave. Por kjo punë do të jetë frytet e veta e do të sigurojë objektivat që synohen vetëm duke u bashkërenduar me veprimin e mekanizmave ekonomike. Në qoftë se kemi pasur e kemi mosrealizime të planeve në ndërmarrje e sektorë të veçantë, nëse ka mungesa e thyerje të disiplinës në punë e të asaj teknologjike, cilësi të dobët e rendiment të ulët, nëse ka shpërdorime të lëndëve të para e materiale, kosto të lartë e humbje të paparëlguara, që i bien ndesh akumulimit, shkaku i tyre do kërkuar edhe te mekanizmi ekzistues i drejtimit, te mbivlerësimi i drejtimit administrativ. Ai ka ushqyer burokratizmin, dembelizmin, barazitizmin, prirjen për të marrë më shumë nga shteti e shoqëria, kënaqjen me pak e dukuri të tjera frenuesë. Konceptimi i ri që bëhet drejtimit me llogari më vete i korrigjon këto prirje e mangësi, duke nxitur e harmonizuar më mirë interesat e individit me të kolektivit e të gjithë shoqërisë. Levat dhe metodat ekonomike që do të zbatohen e bëjnë më të interesuar e më të përgjegjshëm çdo punëtor, kuadër e specialist, çdo organ drejtues për rritje e zhvillim. Deri sot plotësimi i planit, rritja e prodhimit, e rendimentit dhe e cilësisë së prodhimit nuk Demokratizimi e liberalizimi. Punëtori, kuadri e specialisti tani nuk mund të pajtohet me shfaqjet e indisiplinimit të vetja, por as te shoku; me mungesat në furnizimin materialo-teknik e shfaqjet e pritshmërisë. Ato do t’u «mbeten në derë» e s’do t’ua «falnin» administratave, drejtuesve e drejtorëve zv/arritjet që e prishin «llogarinë» e punëtorit, të ndërmarrjes e të shoqërisë në tërësi. Pra, bashkë me të drejtat, drejtimi me llogari më vete i shton bazës edhe detyrimet e përgjegjësitë. Tani marrin rëndësi e peshë të veçantë problemet e furnizimit materialo-teknik e treguesit e tjerë sasiorë e cilësorë të planit. Kur matësi i punës e shpërblimit nuk është thjesht plani në tërësi, kur buxheti është më «jorgan» për të mbuluar të metat, dalin në plan të parë mekanizmi ekonomik, teknik e teknologjik. Ato duhet të përshtaten teki e mbajnë e të shoqërojnë në çdo hap punën në ndërmarrje. Për frytshmërinë e investimeve, për teknologjinë, për llojshmërinë e cilësinë e prodhimit, u shit apo nuk u shit ai etj., duhet të mendohet e shqetësohet jo vetëm drejtoria e administrata, por çdo punonjës. Llogarinë nuk e mban tani vetëm plani e financa, por të gjithë e secili, veç e veç. Kush e bën mirë këtë, e ka «xhepin» plot. Edhe diktarë e komiteteve ekzekutive u takon të vihen plotësisht në atë rol që përcakton plenum për t’u marrë seriozisht me aftësi e përpunimin e politikave të zhvillimit, me strategjinë e përparimit teknik e teknologjik, me studime e përgjithësime me vlerë. Kjo nënkupton të revolucionarizohet metoda e punës, të hiqet dorë nga rutina e burokratizimi. Kalimi i kohën ndryshme të mëdha cilësore në konceptim, në metodë e në praktikën e punës. Është fjala siç theksoi shoku Ramiz Alia, për norma të reja të edukatës ekonomike e morale. Pa u kuptuar kjo pa u përvetësuar thellë porositë e Plenumit, pa konceptuar drejt synimet që kërkon Partia, këto norma nuk do të mësohen e forca vepruese e tyre nuk do të jetë ajo që kërkohet. Në konkretizimin e zbatimin e detyrave e orientimeve që shtrohen është e nevojshme të gërshetohen mirë guximi dhe vetëpërmbajtja me argumentin e logjikën ekonomike, për hapat që hidhen e masat që merren. Kjo duhet të udhëheqë në punën e vet mendimin ekonomik në të tëra nivelet, që nga ndërmarrjet, dikasteret e sidomos Komisioni i Planit, Ministria e Financave e Banka e Shtetit. Ndryshimet që do të arrin nuk janë të lehta dhe nuk i përkasin një dite a një muaji. Megjithatë kjo nuk do të thotë të veprohet me ngathtësi e vonesa. Vështirësi ka e do të ketë, ato janë objektive e subjektive. Burokratizmi dhe format e vjetëruara, siç u tha në plenum, nuk zhduken e kapërcehen lehtë. Nga ana tjetër të mos mendohet se me vendosjen e levave e metodave ekonomike u është mbyllur çdo shtigc prirjeve të dëmshme, që mund të zënë fill që në hartimin e planeve «për të qenë brenda» e deri te shfaqje të tjera që i ushqen psikologjia mikroborxheze, indiferentizmi e liberalizmi. Këtyre shfaqjeve, nëpërmjet Plenumit, t’u jepet fund duke vendosur rregulla e norma rigoroze, përndryshe ato bëhen të rrezikshme. Drejtimi administrativ ka e do të ketë peshën e rolin e tij të veçantë. Vështirësive që do të përballohen u shtohen edhe ato që burojnë nga zgjidhjet origjinale që kërkohen. Disa hapa, më tepër në formë eksperimentale, janë hedhur në kalimin me llogari më vete, në dhënien e kompetencave bazës, në format e organizimit e të shpërblimit etj. Detyrat që shtroi Plenumi i 10-të dhe vendimet që do të merren mbi bazën e tyre nga organet përkatëse kanë gjetur një truall të përgatitur në procesin e diskutimit e të zbatimit të vendimeve të të plenumeve të mëparshme. Pra, masat janë të ndërgjegjshme e të vetëdijshme për rëndësinë e madhe politike, ideologjike, ekonomike e shoqërore të ndryshimeve që kërkohen, për misionin që kanë për t’i vënë në jetë. Organet dhe organizatat e Partisë, komunistët në radhë të parë, kanë detyrë ta udhëheqin këtë fazë të revolucionarizimi duke u vënë në ballë të punës së madhe e të gjithanshme që kërkohet. përbashkët i bëjnë njerëzit të interesuar e çlirojnë në atë energji të pashtershme për punë e krijimtari, për rendiment të lartë në të tëra fushat. Masat që mori Partia në plenimet mundësi të përdoren me frytshmëri më të lartë. Duke luftuar shfaqjet e burokratizmit, përqendrimin e tepruar të kompetencave, duke mënjanuar teprimet në drejtimin administrativ të kanunizuar me rregulla, norma, urdhëra e dispozita; duke kapërcyer disa praktika të bëra tabu e të teorizuara, që u ka ikur koha, do të revolucionarizohet e gjallërohet më tej mendimi aktiv i masës dhe i bazës. Kështu drejtimi ekonomik në përputhje me kërkesat e ligjeve objektive të socializmit, do të marrë përparësi e peshën që i takon. Në bazë të tij do të jetë harmonizimi i drejtit i interesave në të tëra shkallët e format. Në vendimet dhe detyrat e plenumeve të kohëve të fundit spikat një pikësynim themelor: të gjenden e vihen në lëvizje ata mekanizma, që sigurojnë progres ekonomik dhe shoqëror. Për rendin e shoqërisë tonë ato përbëjnë një bioma. Prandaj problemi shtrohet që, duke përdorur frytshmërisë së tij në masën më të madhe është mbështetur te kërkesa e urdhri administrativ, te propaganda e agitacioni, disa herë bajate e në përsëritje. Ato kanë vendin e rolin e vet dhe është detyrë e organeve e organizatave të Partisë që t’i përdorin e përsosin. Por këto forma nuk kanë arritur të prekin gjithnjë në «nerv», sepse ka munguar interesi ekonomik ku konvergojnë të gjitha interesat. Kështu ato nuk i kanë dhënë dhe s’mund t’i japin frytet që kërkohen. Drejtimi me llogari më vete krijon marrëdhënie të reja. Për atë që deri dje mund të mungonte e shkelte disiplinën në punë, që tejkalonte si pa të keq normativat, që nuk shqetësohej nëse vjen ose jo lënda e parë, nëse ndërmarrja del me humbje etj., tani problemi ndryshon. Interesi material i punonjësve bëhet një forcë e madhe goditëse kundër indiferentizmit, burokra- në bazë i konkretizohen me vlerë. Kjo nënkupton revolucionarizimin e metodave e punës, të hiqet dorë nga rutina e burokratizmi. Kalimi i shumë punëve e i përgjegjësive në bazë i kërkon edhe kuadrot e specialistët më pranë saj. Çështja shtrohet, që aparatet në rreth e në dikastere të lehtësohen nga hallkat e tepërta që ushqejnë burokratizmin e drejtimin e tepruar administrativ. Ndërsa Partia ka tërhequr vëmendjen vazhdimisht, përsëri aparatet janë fryrë. Hallkat ndërmjetëse në role përgjegjësish, drejtorësh, inspektorësh e organizatash të ndryshme janë shtuar. Lehtësimi i tyre sigurisht nuk do të thotë dobësim i drejtimit dhe kontrollit, por forcim i tyre nëpërmjet përmirësimeve cilësore në metodën dhe stilin e punës. Drejtimi me llogari më vete nuk është një kalim i thjeshtë kompetencash e emërtësash. Përkundrazi, organet dhe organizatat e Partisë, komunistët e kuadrot duhet ta kuptojnë vetë në radhë të parë e ta bëjnë të qartë punonjësve se kër-

Llogaria humbje – fitim në syrin e ekonomistit

Gjithnjë e më shumë mendimi ekonomik po bëhet zotërues midis punëtorëve, specialistëve, e drejtuesve të ndërmarrjeve të rrethit të Shkodrës që veprimtaria prodhuese të jetë sa më e frytshme. Në të vërtetë, kjo është një punë e nisur prej kohësh, por që këto ditë pas Plenumit të 10-të ka gjetur përhapje edhe më të gjerë. Kjo është arsyeja që të ardhurat neto të ndërmarrjes nga fillimi i vitit e deri tani janë plotësuar 103.4 për qind. Janë 37 ndërmarrje që kanë tejkaluar të ardhurat neto të ndërmarrjes 5,4 milionë lekësh. Nga 1 janari e deri tani u tejkalua plani i uljes së shpenzimeve 2,5 milionë lekë. Këtë detyrë e kanë plotësuar 39 ndërmarrje. Ndërkaq janë mjaft ndërmarrje që kanë shënuar tejkalim të uljes së shpenzimeve në krahasim me detyrat që i kanë vënë vetes. 300 mijë lekë i uli shpenzimet e prodhimit uzina e prodhimit të autobuseve, 250 mijë ndërmarrja e grumbullimit, përpunimit të mish – qumështit dhe parku i mallrave. Në rritjen e frytshmërisë së ekonomisë të rrethit ndikim të mirë ka pasur kuptimi më i gjerë i detyrave për t’i plotësuar ato jo vetëm në tërësi, por edhe zë për zë, sidomos plotësimi i detyrimeve kontraktore. Treguesi i frytshmërisë së prodhimit po del gjithnjë e më shumë në plan të parë. Aq më tepër vërehet tani kur tejkalimet e të ardhurave neto të ndërmarrjes vihen në shërbim për shpërblimin e punonjësve. Po e konkretizojmë këtë me një shembull: vetëm fabrika e duhan-cigareve ka tejkaluar të ardhurat neto 2,5 milionë lekë. Pra, mbi 1,2 milionë lekë ajo do t’i vërë për shpërblimin e punonjësve dhe përmirësimin e kushteve të punës. Kështu po punohet për uljen e mallrave me qarkullim të ngadalshëm, pakësimin e menjanim(in) e debitorëve, pakësimin e gjobave e të interesave të tjera që u detyrohen të tretëve, mënjanimin e dëmtimeve e shpërdorimeve të lëndëve të para e ndihmës etj. Kështu llogaria humbje-fitim ka dalë në plan të parë të veprimtarisë ekonomike dhe ka rritur përgjegjësinë për t’u marrë me këtë punë të gjithë.

Kontraktimet dhe akordi

Punonjësit e ndërmarrjes së ndërtimit «Shoqëria puna» në Korçë për këtë vit sipas planit duhet të përfundojnë ndonjë 320 apartamente banimi, ku janë zotimi i kolektivit është për 420 apartamente. Punonjësit e ndërmarrjes së ndërtimit «Shoqëria puna» në Korçë për këtë vit sipas planit duhet të përfundojnë 320 apartamente banimi, ku janë zotimi i kolektivit është për 420 apartamente. Si po ecet? Në bisedë me përgjegjësin e degës së planit të kësaj ndërmarrjeje, Koço Vani, mësojmë se për këtë detyrë të rëndësishme po punohet me forca të përqendruara, duke zbatuar forma të reja organizimi. Në banesat nr. 16 dhe 17, në bllokun e pallateve të banimit në zonën e sportit, për ndërtimin e muraturës u puna me akord nga brigada e muratorëve. Frytet u duken shpejt. Çdo ditë norma në ndërtim është plotësuar 152 për qind. Metoda e punës me akord, me sukses është zbatuar edhe në fronte të tjera, si për ndërtimin e linjës së bardhës, për prodhimin e kallëpeve metalike për realizimin e kolonave të tërheqë për objekte prodhuese etj. Tani po punohet për të përfunduar para afatit 160 apartamente banimi brenda tremujorit në vazhdim. Në tërësi si ndërmarrje për periudhën prej fillimit të vitit dhe deri më 20 prill, vëllimi i ndërtimit është plotësuar 101,2 për qind. Por mospërmbushja e detyrimeve kontraktore nga ndërmarrjet e tjera – për furnizimin material po bëhet pengesë për ndërtuesit. Konkretisht, brenda rrethit NP e Drurit për periudhën prej fillimit të vitit detyrën e kontraktuar për lëndë të sharruar e ka plotësuar 35 për qind, për lëndën e sharruar ahu 42 për qind dhe për lëndë ndërtimi ahu 80 për qind. A janë mundësitë për të mos e lënë zvarrë përmbushjen e kontratës me lëndë druri? Pa dyshim. Kjo duhet vlerësuar.

Zërat e rinj në takimin e Elbasanit

Në prag të festës së 1 Majit, për lu shoqëruan nga orkestra e estradës tri net rresht në teatrin «Skampa» të qytetit të Elbasanit u zhvillua ua takim kombëtar i këngëtarëve të rinj amatorë të klasës punëtore, organizuar nga Këshilli i Përgjithshëm i BPSH-së, Komiteti i Kulturës dhe i Arteve, Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve dhe Komiteti Ekzekutiv i KP të Rrethit. Në këtë takim 41 këngëtarë nga të gjithë rrethet e vendit interpretuan ngrohtësisht e nivel këngë popullore e muzikës së lehtë këngë të Partisë; udhëheqësit të shtrenjta e të paharruar, shokut Enver Hoxha, punës vetmohuese të klasës punëtore për të arritur objektivat e caktuara, jetës sonë të lumtur etj. Këngëtarët profesionistë të rrethit. Në natën e tretë u kënduan 20 këngë në interpretimin e këngëtarëve më të mirë që u mirëpritën nga punonjës të qendrave të punës e të prodhimit, njerëz të artit e kulturës, të rinj e të reja etj. Juria, duke u mbështetur edhe në mendimin e artdashësve, vlerësoi me çmim të parë këngëtarin e rrethit të Korçës, Pirro Pulici, punëtor në minierën «1 Maj» në Mborje-Drenovë; në interpretimin e këngës «Këngë pa fund është rinia». Gjithashtu u dhanë çmime të dyta, të treta dhe inkurajuese. (ATSH)

U kthye nga Bullgaria delegacioni qeveritar shqiptar

Dje u kthye në Atdhe delegacioni qeveritar shqiptar i kryesuar nga kryetari i Komisionit të Planit të Shtetit, Niko Gjyzari, i cili mori pjesë në punimet e sesionit të dytë të Komisionit të Përbashkët shqiptaro-bullgar për bashkëpunimin ekonomik, industrial e teknik midis dy vendeve. Gjatë qëndrimit në Bullgari Niko Gjyzari u takua edhe me kryetarin e Komitetit të Turizmit të Bullgarisë, Stojan Zhulev dhe bisedoi për mundësitë e shkëmbimeve dhe zhvillimin e turizmit midis dy vendeve. (ATSH)

Vendo sin fshatçe për blegtorinë

Një fakt-një mendim — Hapín tokë të re për sigurimin e bazës ushqimore të bagëtive të oborrit vetjak — Në Komitetin e Partisë të Rrethit të Vlorës, dje në mëngjes erdhi një letër nga anëtarët e koop-erativës bujqësore të Peshkëpisë. Në letrën mbledhur fshatçe kooperativistët e kësaj ekonomie e kishin diskutuar për detyrat e reja që u delnin. Sipas kushteve konkrete dhe për një zgjidhje të shpejtë e frytshme të problemit të furnizimit, ata vendosën që familjet kooperativiste të mos ngarkojnë asnjë pjesëtar për t’u mbajtur bagëtinë, por që ato të kulloten gjatë ditës sipas lagjeve e grupimit të shtallë-pive nga blegtori të njohur, si Dino Zanaj me shokët. Baza ushqimore e ngastrave të ndërranishme të fushëzave po u shpërndahet pa me komision familjeve. Kur erdhi fjala tek toka që do t’u jepet familjeve për sigurimin e bazës ushqimore të blegtorisë, u tha njerëzër? që të mos ecë?

Nga jeta kulturore

Qindra të rinj e të reja naftëtarë si dhe shumë nxënës shkollash të qytetit të Patosit organizuan pak ditë më parë një ekskursion në pyllin e bukur të Gjorgozit. Në këtë veprimtari u zhvilluan biseda për traditat patriotike dhe Luftën Nacionalçlirimtare të banorëve të kësaj zone. Në një nga sallat e galerisë së arteve figurative në qytetin e Vlorës u hap para pak ditësh ekspozita vetjake e piktorit Rakip Shabani. Aty janë paraqitur 32 punime artistike në gjendje, që ky piktor i ka realizuar me mbetjet teknologjike të ar-klilikut. Kjo është e 10-ta ekspozita vetjake e këtij piktori dhe e para që sjell në punimet artistike.

PËR ÇËSHTJEN E VËLLEZËRVE POPAJ QË GJENDEN NË AMBASADËN ITALIANE NË TIRANË

Korrespondenti i Agjencisë Telegrafike Shqiptare pyeti zëdhënësin e MPJ për gjendjen e shtetasve shqiptarë, vëllezërve Popaj, të cilët ndodhen të strehuar që nga viti 1985 në ambasadën italiane në Tiranë. Zëdhënësi deklaroi: “Autoritetet shqiptare prej kohësh kanë njoftuar ambasadën italiane në Tiranë se ndaj Popajve nuk është ngritur ndonjë padi dhe se ata gëzojnë çdo të drejtë si gjithë shtetasit e tjerë. Ambasada italiane është vënë në dijeni, gjithashtu, se vëllezërit Popaj, nëse dëshirojnë, janë të lirë të dalin edhe jashtë shtetit, duke u pajisur me pasaportë shqiptare dhe vizën e daljes. Veprimet për të dalë jashtë shtetit mund të kryhen në mënyrë të shpejtuar, brenda një ose dy ditësh, pasi Popajt të kenë bërë kërkesën për një gjë të tillë.” Kjo zgjidhje humanitare që është në përputhje me të drejtat sovrane dhe me mban parasysh interesat e të dy vendeve, i shërben edhe forcimit të frymës së miqësisë që ekziston në marrëdhëniet shqiptaro-italiane. (ATSH)

Ndër punëtorët më të dalluar për punë me rendiment e cilësi në repartin mekanik të kombinatit të autotraktorëve «Enver Hoxha», në Tiranë është edhe Arben Memko. (Foto: N. Xhufka)