Hekur-nikel e krom tej planit - Por ka një problem: kombinati metalurgjik nuk po tërheq kuotën ditore të hekur-nikelit - Këtë vit të dhënat për ritmikën e prodhimit e të frytshmërisë së tij për të dyja minierat e hekur-nikelit e të kromit në rrethin e Librazhdit janë në rritje. E veçanta e këtyre ditëve, na thotë Hilmi Mysliu, përgjegjës i sektorit të industrisë në komitetin ekzekutiv të KP të rrethit, është plotësimi i detyrave çdo ditë e për çdo zë, rritja e treguesve cilësorë, zbatimi i metodave të reja të shfrytëzimit me fryte të larta dhe transporti i mineralit. Është rrjedhojë e kësaj pune që kolektivi i minierës së hekur-nikelit, tejkaloi detyrat e periudhës në prodhimin e hekur-nikelit dhe në punimet minerare, duke dhënë 2 milionë lekë prodhime industriale më shumë, plotësoi detyrat e 6-mujorit në eksport dhe punon për tejkalimin e tyre. Por ditët e fundit punonjësit e kësaj miniere kanë një shqetësim: kombinati metalurgjik nuk po tërheq kuotën ditore të hekur-nikelit, gjë që, po të vazhdohet më tej, do të pengojë seriozisht prodhimin. Edhe kolektivi i minierës së kromit prodhimin e tejkalon 12 për qind dhe punimet minerare 2250 m, duke krijuar fronte të reja shfrytëzimi. Ndjekja me përparësi e cilësisë ka bërë që eksportit t’i jepet krom i cilësisë të larta më shumë se detyra, duke tejkaluar atë 3 milion e 500 mijë lekë. XHEVDET ALMETA

Pas Olimpiadës Ballkanike për shkollat e mesme, në Sofje Nga data 6-11 maj në Sofje të Bullgarisë u zhvillua Olimpiada e 7-të Ballkanike e Matematikës për nxënësit e shkollave të mesme. Në këtë Olimpiadë mori pjesë edhe një «ekip» i nxënësve tanë, i përbërë nga tre të rinj: Genti Hito, Elton Bojaxhiu (të dy nga Tirana) dhe Erion Dasho (nga Berati). Djemtë tanë shoqëroheshin nga matematikani tanë të njohur, prof. Mishel Fundo e doc. Agim Karçanaj, të cilët shkuan atje edhe si anëtarë të jurisë (sepse çdo vend pjesëmarrës dërgonte dy pedagogë të tillë). Djemtë tanë nderuan veten, shokët, prindërit, mësuesit e tyre, shkollën tonë në këtë Olimpiadë, sepse Genti zuri vendin e parë (me 38 pikë nga 40 të mundshme), Eltoni vendin e dytë (me 29 pikë) dhe Erioni vendin e tretë. Natyrisht, kjo gjë i gëzon ata, edhe i inkurajon. Gëzon edhe çdo shqiptar, që merr vesh një lajm të tillë dhe me krenari të ligjshme - Eltoni, edhe nga shumë mosha të mi ballkanas, që u njohëm dhe i takuam me dashamirësi e sinqeritet atje, në Sofje. Pastaj ne takojmë Urim Bujar[in?] dhe Edmond Çekën, dy mësuesit përkatës të dy nxënësve të mësipërm, që i ndjekin ata prej 3 vjetësh. Edhe ata ndjejnë apo e ligjshme të gëzimit. Na flasin me hollësi për punën e tyre, për pasionin, për gjuhët e huaja që përdorin e deri te interesat kulturore dhe argëtuese që kanë. Dhe vërtet kështu është: të dy djemtë e mësipërm i gjetëm dje, pas mbarimit të Olimpiadës, duke lu­zur tenis me njëri-tjetrin. Por le të kthehemi edhe njëherë te Olimpiada e Sofjes. Bisedojmë me shokët Agim e Mishel. - Si konsiderohet përfaqësimi ynë në këtë Olimpiadë? - i pyetëm. - Konsiderohet i mirë! - kanë të dy një mendim. - Ku qëndron e mira? - Në ushtrimet e gjeometrisë, - Po kush u paraqit më mirë si ekip në këtë Olimpiadë? - Më mirë u paraqitën Rumania dhe Bullgaria. Ato kishin ekip nga 6 nxënës, në kështjellë të tre, sepse nuk i përgatitëm dot, se koha ishte e ngutshmë, e shkurtër. Megjithatë të tre, saç thamë, morën nga një trofe. Por rëndësi ka puna që duhet të bëjmë në të ardhmen. Ja, edhe tani një nga idetë kryesore të kësaj interviste, që na përmendën dje të gjithë bashkëbiseduesit: «Këtyre djemve ju lumtë, por në Shqipëri ne kemi shumë talente». Dhe kjo është e vërtetë. Kjo tregon punën e mirë që po bën shkolla jonë e revolucionarizuar me talentet, siç tregon edhe interesimin e kujdesshëm në ngritje të shoqërisë sonë ndaj tyre, sipas porosive e mësimeve të Partisë. Ja, përkësh për këtë rea­litet talentesh foli edhe Olimpiada Kombëtare e nxënësve të shkollave të mesme, që u mbyll dje në qytetin e Durrësit. (Foto: N. Xhufka) thotë: «Djemtë dhe vajzat tona i kemi të talentuar. Nderuan veten, ta nderojnë edhe ne». Për të mësuar dikça më hollësisht rreth kësaj Olimpiade dhe fjala vjen, -thotë Agim Karçanaj - ne u paraqitëm mjaft mirë. Edhe kolegët na thanë: “Shumë mirë Albania në gjeometri”. Për shembull të njëjtin problem të gjeometrisë, Siç na tregon shoku Vasiliaq Zoto, drejtor i arsimit të mesëm në Ministrinë e Arsimit, Olimpiada u organizua në matematikë, fizikë, kimi, biologji e letërsi. Rreth 500 pjesëmarrjen tonë në të, ne i kërkuam dje ata. I gjeta në Durrës, sepse dje aty mbaroi Olimpiada kombëtare e talenteve të reja, për shkollat e mesme, në disa lëndë. - Çfarë të të them? - më tha Eltoni, nxënësi i shkollës së mesme «Partizani». - Pasioni bë gjithçka... Unë pasionin e kam për matematikën. - Pasioni, puna dhe përvoja, - shton Erioni. - Ne duhet të mësojmë shumë nga njëri-tjetri. Duhet të mësojmë edhe nga Genti, fjala vjen, - thotë Agim Karçanaj - në Albania në gjeometri». Për shembull të njëtin problem të gjeometrisë Genti e zgjidhi me transformim gjeometrik, Eltoni me metodën vektoriale dhe Erioni me metodën gjeometrike. - Po ndonjë detyrë nxorëm? - Posi, duhet ta zgjerojmë më tej kulturën matematike për ata që morën pjesë në këto olimpiada sidomos në teorinë e numrave, në algjebrën e polinomeve, në numrat kompleksë, në kombinatorikë etj. Mbi të gjitha, duhet të merremi më mirë me përgatitjen e nxënësve që venë në këto olimpiada. Siç na tregon shoku Vasilag Rreth 500 nxënës morën pjesë në të nga të cilët mbi 50 veta fituan çmime të ndryshme, shoqëruar me stimuj materialë. Durrësi s’i ndjeu ata paradje, sepse po punonin në heshtje pa zë, mevëhats. Ndërsa dje mbasdite dhe në mbrëmje ua ndeu «zhurmën», veçanërisht kur morën rrugën të gëzuar për në teatrin veror. Këtë «zhurmë» do ta dëgjojnë më tepër nesër shkenca, teknika, ekonomia, sepse ata janë talente, që po bëhen gati të shpërthejnë.

- VËZHGIM NGA DURRËSI - Për bimët e mbjella dhe të porsambjella, në veçanti për misrin, është koha që shërbimet të rriten në mënyrë të ndjeshme. Kjo edhe për faktin se ulja e temperaturave në 10-ditëshin e fundit të muajit prill uli në mënyrë të ndjeshme fuqinë mbirëse të bimëve. Që këtej shëndoshe e bimës së re, shikohej në radhë të parë, tek nitrofikimi. Si është gjendja tani? Vetëm 6-7 ekonomi kanë nitrofikuar sipërfaqe të pakta të mbjella me misër. Po të tjerët? Në Shijak, Rrashbull, Manëz, Kryevidh, Spanjë e ndonjë tjetër ende nuk është filluar nga hedhja e dorës së parë të nitratit në misër. Kështu na duket se fillojnë deficitet. Konk­re e kundërta: deficitet e krijuara në dy hallkat e para, lëpsje që të minimizohen me shërbime intensive. Këto ritme të ngadalta nuk vihen re vetëm me bimën e misrit. Në përgjithësi, shërbimet që ende nuk janë marrë seriozisht në dorë me mendimin se «ka kohë». Të marrim pambukun. Në shkallë rrethi është kultivuar vetëm afro 6 për qind e sipërfaqes, ndërsa është nitrofikuar diku ka më tepër se 1 për qind, në sojë është kultivuar rreth 9 për qind e sipërfaqes së mbjellë, kurse nitrofikimi ka arritur diku mbi 5 për qind. Kushtet klimatike janë shumë të përshtatshme prandaj kërkohet të shfrytëzohen në maksimum ato për të kryer sa më shpejt dhe me cilësi të lartë çdo shërbim të bimëve. parë, tek nënkryetari... gjendja tani? Vetëm 6-7 ekonomi kanë trifikuar sipërfaqe të pakta në mbjellja Spanesh se fillojnë deficitët. Konkretisht me zvarritje, u fillua edhe me plugimet dhe u vazhdua me mbjelljen. Tani duhet të ndodhte...

- KOLONJË - Masat që po merren për përmirësimin e drejtimit e të organizimit të prodhimit kanë bërë që zbatimi i detyrave të përputhet me objektivat e caktuar. Në shkallë rrethi prodhimi i përgjithshëm industrial deri më 15 maj ishte plotësuar 110 për qind, duke u dhënë tej detyrës 1 milion e 700 mijë lekë. Vazhdon të qëndrojnë në ballë punonjësit e ndërmarrjes së grumbullim-përpunimit, të cilat mbyllën detyrat e muajit maj. Dallon edhe për arritje të mira punonjësit e parkut të mallrave, të minierës së Bezhani[t?], përpunim-drurit etj. Edhe treguesit e tjerë të planit për këtë periudhë janë tejkaluar. Kështu qarkullimi i mallrave me lekë në dorë u plotësua 102 për qind, vëllimi i transportit në ton dhe në ton-km 100 për qind, riparim-shërbimet e prodhimet me porosi në popull mbi 105 për qind etj. Vlerësim ka sidomos për detyrat e eksportit. Që nga fillimi i vitit ky tregues është plotësuar 168 për qind në shkallë rrethi. Si gjithnjë, është kolektivi punonjës i ndërmarrjes së grumbullim-përpunimit ai që dallohet për arritje më të larta.

(Foto: N. Xhufka)

- TROPOJE - Për këtë periudhë prodhimi i qumështit në rrethin e Tropojës është tejkaluar 500 kv. Si pasojë është plotësuar edhe dorëzimi në shtet. Këto ditë grafiku ditor i prodhimit të qumështit po tejkalohet 40 kv, dhe ai i dorëzimit 50 kv. Grafikë të lartë kanë kooperativat bujqësore Tpla, Dragobi, Shipshan, Zogaj, Pac etj. Barinjtë e deleve Sokol Hyka në Tropojë dhe Ibrahim Demiri në Babinë kanë marrë deri tani 55-60 kg qumësht për kokë. Për rendimente të larta shquhet Hysni Doçi, blegtor i të dhirtave në kooperativën bujqësore Tpla. Plotësojnë dyfishin e detyrës ditore barinjtë e të dhirtave Ibrahim Sula dhe Skënder Beqiri në sektorin e Valbonës në kooperativën bujqësore Dragobi. Fjala e dhënë dhe zotimet e marra nga blegtorët e këtij rrethi çdo ditë po plotësohen. Nga brigada dhe individë në çdo ekonomi po lufohet për të qenë sulmues i vitit 1990 dhe i 5-vjeçarit të tetë. Nga vetë drejtuesit në ekonomi për sektorin e blegtorisë më mirë se deri tani po harmonizohen stimujt materialë me ata moralë, që janë bërë nxitje për arritje më të lartë:

Për rritjen e kulturës shëndetësore të masave, në rrethin e Sarandës është e ndjekur punë me këtë përparësi i ka dhënë punës me nënat për mirërritjen e fëmijëve. , në rrethin e Sarandës është e ndjekur punë me këtë përparësi i ka dhënë punës me nënat për mirërritjen e fëmijëve. Krahas formave të përdorura deri tani, si konsultave këshillimore gojore etj, po shfrytëzohen edhe futja në përdorim e pasqyrave të shëndetit të familjes në këshilla praktike për nënën, për ndjekjen në dinamikë të fëmijës etj. Në bazë të një programi të përbashkët midis institucioneve shëndetësore e atyre arsimore po zhvillohen konkurse të ndryshme tematike, sidomos për higjienën vetjake, veprimtari praktike për përdorimin e mjeteve shëndetësore të ndihmës së shpejtë, etj. Edhe në kolektivët punonjëse, format e larmishme që përdoren, sidomos bisedat me mjekë specialistë, kurset e konkurs etj. Edhe shërbimet shëndetësore, po sjellin frytshmëri në rritjen e mëtejshme të kulturës shëndetësore të masave.

Kryetari i Presidiumit të Kuvendit Popullor të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë, shoku Ramiz Alia, i dërgoi këtë telegram urimi kryetarit të Presidencës së Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë, Borisav Joviç. «Ju dërgoj urimet e mia me rastin e zgjedhjes suaj në postin e kryetarit të Presidencës së Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë. Dëshiroj, me këtë rast të riafirmoj bindjen tonë se zhvillimi i marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë shqiptaro-jugosllave është në dobi të të dy vendeve si dhe të bashkëpunimit të frytshëm e të sigurtë në rajon.»

KUR PO DISKUTOJMË PROJEKTPLANIN E VITIT 1991 1: Në marrëdhëniet e njeriut me natyrën, të dyja palët japin e marrin vazhdimisht nga njëra-tjetra. Nuk është nevoja të bëjmë histori për këtë. 1: Në marrëdhëniet e njeriut me natyrën, të dyja palët japin e marrin vazhdimisht nga njëra-tjetra. Nuk është nevoja të bëjmë histori për këtë. Në kuptimin e drejtpërdrejtë fjala «jetë» ka pranë njeriun. Njeriu që hyn «në dialog» të vazhdueshëm me natyrën, që e zotëron atë, që e transformon. Në këtë vështrim, historia e njerëzimit është edhe histori e pushtetit të tij mbi natyrën. Por s’do harruar as mesazhi që na jep përcaktimi «natyra është mëmë e jetës». S’do harruar, ta zëmë, dhurata më e parë e natyrës – pylli. Kush ka kaluar nëpër pyje e s’ka parë se si rrëpira tokë rrënjë të thella e mbanë në një angështall dheu domethënë, jetën! Dhe gjethët që bien vit për vit e shtresohen mbi tokë, e toka që nëpër kapilarët e drurëve u dërgon gjethëve... [pjesërisht e palexueshme] Ky dialog i vazhdueshëm, që vazhdon dhe shekuj sjell një jetë në tokë tjetër, krejt të ndryshme nga zanatllia. Po s’do harruar as dhurata e natyrës - bujqësia e kullotat gjithë tërfil. Eshtë në të përsëri komunizmi i ndërgjegjshëm. Pa llogari rrit bujqësitë, këto pasurojnë tokën, rritin florën në kullotë. Kësilloj janë vendosur drejtpërdrejtshme mes natyrës e njeriut. 2: Në u kujtojmë të gjitha këto, tani, kur pas vendimeve të Kuvendit Popullor, hartimi i planeve do të bëhet ndryshe nga më parë, për to baza do të ketë më shumë kompetencë, më tepër vetëveprim. Pas tërë këtyre, kur është fjala për bujqësinë, kur cilën s’bëjmë dot as një hap, a nuk duhen herë të faktorët, a nuk duhen veçuar ata më me rentabilitet, më të frytshëm, ata që mjedisi gjeografik na i ka dhënë si reliev të tyre, na me shumë male e me pak fusha. Të vjen keq kur mëson shifra të tilla: Elbasani ka tokë shkëmbore aq sa edhe tokë-arë. Kur Elbasani është kështuq, po tërë të rrethe të tjera si e tej tij? Po c’ligj ka kjo me planet? «E ka një lidhje, e do një qartësim derisa në ekonomia kërkojnë zgjidhje më të frytshme. Vendimet e Plenumit të 10-të e kanë bërë edhe mendimin ekonomik më të vlerës, më kërkues. Për të ndërtuar lopët me të imëta, gomelasit e Gjirokastrës e vendonin më parë lejen lartë tani vendosin vetë... Kooperativa e Golemit siguron 70 për qind të ardhurave nga blegtoria. S’ashtë pak krahasuar më parë, për është pak krahasuar me natyrën, me traditën. Në Arrë të Kukësit janë shtuar bagëtitë e imta, por për natyra aty vite të shkuara ka mbjatur dyfish. E përsëritet: Shoku Ramiz Alia u ka glirëkos-? ...[tekst i vështirë] ... për krahasuar me popullsisë, rruga është e hapur, mundësitë, rruga është e hapur. Nuk është e nevojshme të sjellim shembuj të tjerë. Përfundimi: natyra jonë mbart më shumë bagëti. Doemos kur themi më shumë, mbajmë parasysh edhe përvojën, teknologjitë, bazën materiale, investimet... Nuk duam të nënvleftësojmë asnjë nga ato, por siç thotë shoku Ramiz, zgjidhjen për më shumë bazë materiale do ta gjejmë jo bashkë vetes, por në punën tonë, në akumulimin më të madh. Ja në planet që po diskutojmë «natyra» do vlerësuar, si tregues intensifikimi, si rezervë e pashfrytëzuar si duhet. 3. Sa thamë, nuk është e dalë mode. Se në dialogun njeri - natyrë nuk ka asgjë të vjetëruar. Ka qenë një ndërmarrje e madhe e pashoqe, e guximshme frymëmarrja e tokave. Le të kujtojmë fillimet me tharjen e moçaleve të kënetave. Maliqi, Myzeqeja, Vurgu e Zadrima janë sot hambari i kombit. Shumë kanë mbajtur mbi shpatullat e tyre masa me të tepër mund të mbajnë. Por një popull që shtohet, do shumë toka-arë dhe vështirësi më vonë u është kthyer e malëve. Rreth 70 mijë hektarë janë hapur në pesëmbëdhjetë vjetët e fundit. Mirë, por ndërkohë janë pakësuar pyjet, janë pakësuar kullotat, se natyra në tërësi është po ajo. Janë pakësuar prodhimet blegtorale për frymë. Jo pak toka të reja janë vjetëruar, ndonëse janë 20 vjeçare! Gjërryera ka bërë të vetën, pemët e lora që e mbante dheun e pakët s’janë më ndaj shirat i kanë shpëlarë, i kanë çuar në det. Përpara kësaj fakti, ç’do të bëjmë me këto toka në të ardhmen? Vërtet Golemi mer 70 për qind të të ardhurave nga blegtoria, po a s’ka mundësi të shtojë më shumë të imëtat? Doemos. Veç për këtë i duhen kthyer blegtorisë çka i kemi marrë. Jo pak toka skeletike që i mbjellim vite me radhë me grurë, jo pak të tjera ku kemi pretenduar të rritim blloqe me pemë, a nuk mund t’i japim për frikë blegtorisë? Kjo është me fryte tani vetë zhvillimi ynë e lejon këtë. Po do lënë mënjanë mendësia «tokë blegtorisë»? Po gruri, po planet? «Kur kujtojmë kullotat e bëra tokë arë në Çajup, Bizë, Ersekë, shqetësohemi mi jo pak. Kur shohim ç’merr shpeshtin në këto toka d’kur kullota, përsëri shqetësohemi. Ndërkohë njeriu ka marrë përsipër të ngrejë kullota të tjera. Të harxhojë miliona. Të prishë edhe pyje e e shkurre (male që zhveshin e përvëlon dheu) për të mbjellë poliflite. Po sa kemi harxhuar që kur janë ngritur ndërmarrjet e kullotave e sa kemi fituar? Ka edhe ma. Janë mbjellë jo pak ullinj në toka të papërshtatshme, pa për llere, duke harruar se kjo është bazë e jetës së tyre. Pas këtij skuqllbër i vihen detyra për të prodhuar gjellëra, për ta tran- (Vijon në faqen 2)

(Foto: N. Xhufka)