Kemi hyrë e po vazhdojmë punën për muajn e gjashtë të këtij viti. Për të gjithë, tanimë është e qartë se detyrat e tij janë të veçanta. Ato burojnë nga rëndësia shumë e madhe e vendimeve të Plenumit të kohëve të fundit të KQ të Partisë. Në zbatim të këtyre vendimeve, masat punonjëse duke punuar për plotësimin e planeve të këtij viti do të përgatiten për zbatimin e mekanizmit të ri ekonomik, i cili sipas ligjeve që miratoi Kuvendi Popullor në sesionin e tij të fundit hyn në fuqi më 1 Janar 1991. Kjo periudhë është mjaft e ngjeshur me punë për organet dhe organizatat e Partisë, për organet e pushtetit e të ekonomisë dhe organizatat e masave në rreth e në qendër. Punët që do të kryhen e problemet që do të zgjidhen e afrojnë shumë 1 janarin. Përgatitjet për kalimin e ndërmarrjeve në drejtimin me llogari më vete kërkohen të gjithanshme. Për t’u përgatitur për këtë kalim cilësor, për të hedhur një hap në rrugën e mekanizmit të ri e për të fituar një përvojë në fushën e zbatimit të tij, disa ndërmarrje të sektorëve të ndryshëm të ekonomisë do të kalojnë me llogari më vete që në 1 korrik të këtij viti. Ky eksperimentim masiv ka për synim realizimin e vërtetimin në praktikë e sa më parë të atyre përparësive që ka drejtimi me llogari më vete i ndërmarrjeve. Bindja për epërsi e padiskutueshme të mekanizmit të ri ekonomik është e të gjithëve. Por zbatimi dhe vërtetimi në praktikë i tyre do t’i bëjë ato më të prekshme. Është theksuar se vështirësitë e pengesa do të ketë, por jo të pakapërcyeshme. Eksperimentimi i këtij viti do të bëjë një «kolaundim», lekt ohet në ec urinë e drejtimit të ndërmarrjes me llogari më vete mund të bëhet burim iluzionesh e pasigurie në rezultatet e ardhshme të kësaj metode. Prandaj që ky eksperimentim të japë frytet dhe përvojën e pritur nevojitet një punë e madhe përgatitore në të gjitha ndërmarrjet e degëve të ekonomisë. Në radhë të parë, është detyrë e organeve dhe organizatave të Partisë që të vënë mirë në lëvizje kuadrot e specialistët për të qartësuar kolektivаt përkatëse për zbatimin e mekanizmit të ri, të nxisin mendimin e përparuar ekonomik e teknik për t’i dhënë frymë ndërmarrje drejtimit me llogari më vete, të kërkojnë nga administratat frymë të re pune e drejtimi. Mekanizmi i ri dhe drejtimi me llogari më vete nuk i pranon rehatllëkun e paftësinë as në punë e as në drejtim, globalizmin e dukuri të tjera të dëmshme. Cilat ndërmarrje do të kalojnë së pari me llogari më vete? Kjo është një pyetje që duhet bërë tani nga organet e ekonomisë në rrethe e në dikastere. Ç’mell do të zgjedhësh atë bukë do të gatuash. A mund të kërkosh përvojë në zbatimin e mekanizmit të ri ekonomik që në gjashtëmujorin e dytë të këtij viti p.sh., në ato ndërmarrje që e kanë paftësinë paguese të lartë, që kanë në depo mallra me qarkullim të ngadaltë e stoqe? Sigurisht që jo. Llogaria më vete do t’i japë frytet e veta vetëm pasi të jenë pastruar e shmangur mangësitë dhe rrjedhojat negative të trashëguara nga metoda e vjetër e drejtimit. Këtu duhet kujdes i madh, për këtë kërkohet shumë punë gjatë ditëve që kanë mbetur deri më 1 korrik e më pastaj. Llogaria më vete kërkon përmirësimin e organizimit sektorësh e repartesh. Sigurisht që për këtë çështje nuk ka pse jepen receta por përvojat aty ku janë duhet studiuar e shfrytëzuar që tani në prag të kalimit me llogari më vete. Ndryshe strukturat organizative të ndërmarrjeve, do të kërkohen e do bëhen edhe në procesin e eksperimentimit sipas rasteve dhe nevojave që do diktojë praktika. Punonjësit e ndërmarrjeve që do të kalojnë me llogari më vete në gjashtëmujorin e dytë të këtij viti kanë përpara plotësimin e planit që u është caktuar. Mekanizmi i ri do të nxisë plotësimin e detyrave në sasi e cilësi, në llojmshëri e në kohë sipas nevojave të përdoruesve. Por, në ndërmarrje e degë të veçanta janë lejuar edhe shpërpjestime në shpërndarjen e detyrave midis tremujorëve e gjashtëmujorëve duke e mbingarkuar gjashtëmujorin e dytë apo tremujorin e katërt. Aty ku do të fillojë eksperimentimi është e ngutshme të rishikohen treguesit për t’ju përshtatur mundësive reale. Një gjë e tillë duhet të bëhet që tani por dhe të mbahet mirë parasysh në planifikimin që po bëhet për vitin që vjen. Detyra të veçanta kanë në këtë periudhë organet e financës e të bankës për saktësimin dhe pastrimin e llogarive, duke mënjanuar ato mangësi të vërejtura në gjashtëmujorin e parë, apo të mbartura nga periudhat e kaluara. Në punë intensive këto ditë e në vazhdim nuk duhet të jenë vetëm ato ndërmarrje që më 1 korrik u troket në derë llogaria më vete. Viti 1991 nuk është larg e për zbatimin e mekanizmit të ri ekonomik përgatitje lipsen gjithandej. A-ja e përgatitjeve nga çdo kolektiv është i tyre do të bëjë ato më të prekshme. Është theksuar se është pakapërcyeshme. Eksperimentimi i këtij viti do të bëjë një «kolaudim», ose një «rikonicioni» të rrugëve nëpër të cilat do të çajë ky mekanizëm. Në këtë vështrim përgjegjësia e dikastereve dhe e komiteteve ekzekutive të rretheve, e vet ndërmarrjeve që do të hedhin në parakët hap rritet. Duke zbatuar këtë detyrë do të japin njëkohësisht edhe modelin për të tjerët. Çdo mangësi tani që mund të ref- Logarja më vete kërkon përmirësimin në strukturën ekzistuese të ndërmarrjeve, sidomos atje ku struktura organizative është vendosur jo mbi bazën e studimeve ekonomike por me urdhëra administrative. Ajo i përjashton organikat e administratave të fryra. Nisur nga kjo dhe nga faktori të të tjerë që e kushtëzojnë zbatimin e saj edhe brenda ndërmarrjeve, siç deri në njësitë më të vogla të saj do të duhen përmirësime, rior- dhat ekonomik përgatitje lipset gjithandej. A-ja e përgatitjeve nga çdo kolektiv është lufta për plotësimin e planeve për të krijuar kështu mundësitë materiale, financiare e valutore për këtë metodë drejtimi. Ndërkohë duke ndjekur ecurinë dhe përvojën e ndërmarrjeve që do të fillojnë veprimtarinë me llogari më vete që këtë vit, kudo duhet ulur konkretisht për të evidentuar dhe zgjidhur problemet e shumta e komplekse që dalin zbatimi i mekanizmit të ri.

Konferenca e 14-të e Komisioneve Kombëtare të vendeve ballkanike për UNESKO-n i vazhdoi punimet e saj dje paradite. Pjesëmarrësit diskutuan e shprehën mendimet e tyre sipas rendit të ditës. Duke folur për veprimtarinë e komisioneve midis dy konferencave, lidhur me drejtimet e punës për dhjetëvjeçarin botëror të zhvillimit të kulturës, përfaqësuesit e komisioneve theksuan rrugët e format që mund të ndiqen për të çuar përpara bashkëpunimin kulturor, u shfaqën mendime për zgjerimin e shkëmbimeve kulturore shumëpalëshe në rang ballkanik. U propo zua që në periudhën midis dy konferencave të organizohen takime për probleme të njohjes dhe pasurimit të fondeve ballkanologjike të bibliotekave kombëtare, për organizimin e kurseve verore të mësimit të gjuhëve ballkanike nga përkthyes e punonjës të institucioneve shkencore që studiojnë gjuhën, historinë e kulturën e vendeve ballkanike, për organizimin e festivaleve ballkanike, të film it, krijimin e një zyre informacioni për fushat përkatëse të UNESKO-s etj. Përfaqësuesit e vendeve ballkanike paraqitën raporte ku pasqyroheshin me hollësi veprimtaritë e komisioneve në kuadrin e Vitit Ndërkombëtar të Alfabetizmit, për vënien në zbatim të vendimeve të marra dhe të rekomandimeve të miratuara gjatë konsultimit shumëpalësh të ekspertëve për studimin dhe shkëmbimin e teksteve shkollore të vendeve ballkanike. Gjithashtu, komisionet kombëtare të UNESKO-s për Ballkanin shprehën gatishmërinë për të vënë në jetë të gjitha vendimet që do të merren së bashku në këtë konferencë. Konferenca do t’i vazhdojë punimet të shtunën paradite. (ATSH)

Dje, pasdite, kryetari i Komitetit të Kulturës dhe Arteve, prof. Alfred Uçi, priti në një nga sallat e Pallatit të Kongreseve delegacionet pjesëmarrëse në Konferencën e 14-të të Komisioneve Kombëtare të vendeve Ballkanike për UNESKO-n, që po zhvillohet në Tiranë. Ai shprehu urimet për zhvillimin me sukses të punimeve të konferencës dhe tha se këto kontakte, që duhet dhe mund të jenë më të shpeshta, do të shërbejnë për zgjerimin e bashkëpunimit edhe në fushën e kulturës, në forcimin e frymës së mirëkuptimit midis popujve e vendeve të rajonit tonë. Pritja kaloi në një atmosferë të ngrohtë dhe miqësore. (ATSH)

Në Uzinen e përpunimit të thellë të naftës, Ballsh. (Foto: N. Xhufka)

- U mblodh Plenumi i Këshillit të Përgjithshëm të BPSH-së - Dje, në një nga sallat e Muzeut «Enver Hoxha», në kryeqytet, u mbledh Plenumi i Këshillit të Përgjithshëm të BPSH-së, i cili diskutoi për detyrat që i dalin organizatave të BP-së për rritjen e rolit të klasës punëtore në zbatimin e vendimeve të Plenumit të 10-të të Komitetit Qendror të Partisë dhe të porosive të shokut Ramiz Alia. Merrnin pjesë edhe kryetarët e këshillave dhe të komiteteve të BPS-së, të rretheve, rajoneve dhe të disa ndërmarrjeve, punonjëse të pararojës, kuadro e specialistë, përfaqësues të organizatave qendrore të masave, veprimtarë shoqërorë dhe të ftuar të tjerë. Ndodheshin edhe anëtarë i Byrosë Politike të Komitetit Qendror të Partisë dhe nënkryetari i Presidiumit të Kuvendit Popullor, shoku Rita Marko, ministër, sekretar i Përgjithshëm i Këshillit të Ministrave, Niko Gjyzari dhe shokë të tjerë. Mbledhjen e hapi presidenti i Këshillit të Përgjithshëm të BPSH-së, Sefir Kocolari. Në raportin «Detyrat e Bashkimit të Përgjithshëm të Punëtorëve vendimeve të Plenumit të 10-të të KQ të Partisë», që mbajti sekretari i Këshillit të Përgjithshëm të BPSH-së, Namik Dokle dhe në diskutimet e pjesëmarrësve u theksua, se, vendimet e këtij Plenumi dhe porositë e shokut Ramiz Alia, për demokratizimin e jetës ekonomiko-shoqërore të vendit klasa jonë punëtore i priti me entuziazëm e optimizëm revolucionar, sepse në to ajo shikon çeljen e perspektivave të reja për

Në muzeun Historik Kombëtar Këto ditë në një nga sallat e Muzeut Historik është hapur ekspozita e arteve të bukura (antikuare), ku janë paraqitur rreth 600 objekte me vlerë artistike dhe bukuri të veçantë. Janë prodhime të mjeshtërve tanë dhe të huaj që nga shekulli i 14-të deri në fillimet e shekullit tonë. Objektet në argjend dhe ar të mjeshtërve beratas, elbasanas dhe shkodranë të shekujve 18-19-të i tërheqin vizitorët për bukuritë, finesën dhe mjeshtërinë e lartë të punimit të tyre. Ndërmjet tyre sheh lugë, thika e servise shtëpiake që janë përdorur në mjediset shqiptare. Ndër objektet e kultit dallojnë ndërmjet të tjerash një kryq i madh argjendi i larë në ar, i punuar në Berat shekuj më parë. Epitafi i Gjilanicës i shekullit të 14-të është një tjetër objekt që tërheq vizitorë. Edhe punimet e mjeshtërve të huaj flasin për një art të spikatur dhe mjeshtëri të hollë, por sidomos për ato marrëdhënie me botën që ka pasur vendi ynë të kaluarën me popujt dhe vendet e tjera. Gjen në këtë ekspozitë servise shtëpiake në porcelan, ar apo argjend të prodhuar para 200 vjetësh në lindjen e largme, Japoni - Kinë etj. deri në porcelan francez të kohës së Napoleonit, ngjyra e të cilit e ruajnë shkëlqimin e tyre edhe sot. Ndër objektet më të spikatura vëmendjen e vizitorëve e tërheqin kopjet në miniaturë të kryeveprave të artit botëror, siç është p.sh. Venusi i Milos etj., po ashtu aty gjeni një sahat në miniaturë, kopje e sahatit të Kullës së Londrës Big Ben, që kumbon po me një tingull tingull. Objektet e paraqitura në këtë ekspozitë janë të shumtë dhe pa varësisht se ata të gjithë kanë vlerën dhe bukurinë e tyre nuk mund t’i përmendësh të tërë. Por siç na tha edhe punonjësja e Muzeut, Izmini Haxhiu, ekspozita është e Objektet vetëm një pjesë të atij thesari të madh kulturor që ruhet në mjedise dhe shtëpitë tona. «Ka shumë nga ata, nga ta ajo, që kur shohin një objekt të veçantë thonë: “Kam edhe unë një të tillë si ky, ose edhe më të bukur. Shumë nga këta vitin dhe shprehin dëshirën që këto antikuare arti t’i ekspozojnë me të drejtë kthimi. Dhe për ne kjo do të ishte me interes, prandaj do të përpiqemi që këtë ekspozitë, që është e para e këtij lloji në vendin tonë ta kemi të përhershme. Kështu do të vihеn në shërbim të vizitorëve me shumë vepra antikuare». EGON TOMORRI

● Shfrytëzimi i mëtejshëm të prodhimit kolektiv punonjës të ndërmarrjeve ekonomike në rrethin e Kukësit po e mbështesin thënin e konkretë që çojnë në rritjen e rendimentit, në punë. Dallohen minatorët dhe përpunuesit e mineralit të kromit në Kalimash, të cilët duke punuar me rendiment 4 për qind më të lartë nga ai i planifikuar nxorën mbi 5 500 tonë mineral kromi më shumë se tonë mineral kromi më shumë se detyra e periudhës janar - maj. ● Në rrethin e Fierit shembull janë bërë punonjësit e sistemit të transportit automobilistik e hekurudhor, që për periudhën janar - maj, vëllimit e punës në tonë - km i plotësuan me mal e ton - km i plotësuan më shpejt. Në mënyrë të veçantë shquhen shoferët dhe mekanikët e parkut të Industrisë, që treguan e transportit i tejkaluan në të gjitha zërat. Veprimet e punës në ton-mall e ton - km u plotësuan përkatësisht 108 dhe 111 për qind, kushtua u ul me 45 mijë lekë. ● Përmirësimi i cilësisë për mjaft artikuj dhe arritja e objektivave për llojshmërinë sollën që të ardhura neto në ndërmarrjen ushqimore «Koli Myzeqari», në Berat të tejkalohen me afro 100 mijë lekë. Prodhimi industrial i periudhës janar-maj këtu u arrit qysh në 15 maj dhe tashmë punohet për llogari të 10-të të dytë të qershorit. Tejkalimet më të ndjeshme i arritën punëtorët e fabrikës së konservave, ku u dhanë 27 tonë qepujkë, speca kpnd dhe bizele të konservuara më tepër se detyra. Për sezonin e verës është shtuar kapaciteti i prodhimit. (Sipas ATSH-së)

NA SHKRUAJNË NGA ZONAT E THELLA Nëpër rrugën e re që të çon në Salari, takohesh së pari me shtëpitë e lagjes Deliaj, atje në qafën e bukur ndanë grykës së madhe. Qendra e Salariës këtej s’duket ende po në këtë qafë të pushton një ndjesi e mirë që rrallë e ndesh në këto lartësi. Blloku i pemëve me hardhi, fiq, mollë e qershi që kujtojnë të ftohtin radhe të parë të ndërrroshme dimrin se s’ke të bësh thjesht me blegtorë. Dhe kjo të kthehet në bindje kur mëson se nga qyte[t]i kanë ardhur të marrin çertifikatë e vëlajura, të njohura të këtyre anëve. Salaria me shtëpitë me gurë e rasa përsipër e ka gjithmonë të pranishme bardhësinë, po këto ditë salaretët po ia shtojnë më tepër atë. Kanë përvjetorin e rënies të Selam Musajt ndaj po u japin një shërbët mureve e avllive. Selam Musai i i derdhur në bronx qëndron përballë fshatit me vështrim nga qafa e Kreshtës nën Këndrevicë, ku 70 vjet më parë me burrat e këture anëve u nis për në Vlorë në luftën e 1920-ës. Me 300 trima të saj, Tepelena ka vendin e vet në këtë ngjarje me histori, që vet nuk ka dyshim mbetet po në Salaria pa vendit. Këtë e gjen aq mirë në shtëpinë muze. Po kur mirë në shtëpinë muze. Po kur takon njën Këzen, të bijën e heroit e ndjen ca më tepër. Në këtë gjë tani gëzon pleqërinë po thjesht e bukur të flet për ditët e luftën. Selami, për ditët kur u nis Selami, për mandatën që erdhi në fshat dhe për flokët që s’ia prenë se trimat nuk lëkqeshin. Për Selam Musanë flet dhe kënga e popullit. Proto dielli kur bie! Në malë të Salarie/ Selam Musai kur vjen... Ka fare pak muaj që Salaria ka dalë kooperativë më vete. Ka 140 shtëpi. Kjo sikur u a ka shtuar më tepër besimin këtyre njerëzve. Syrin e kanë tek blegtoria, po dhe për të tjera ka nisur të punoje më mirë lapsi. Një rruga që kalojnë, Luman Seferi, kryetar i degës ekonomike na tregon një kaminë ku dy makinar garnokojnë gëlqere. - Deri tani kemi djegur tre të tilla, po vetëm dy kemi shitur - na thotë Luman. Vetëm nga kjo shitje ekonomia fitoi 28 mijë lekë, çka do të thotë që vlera e ditës së punës vetëm prej kësaj u rrit me 1,5 lekë. Salaria është vendi i deles, po tani e shkojnë se vetëm kjo është e gjitha për një vend me traditë blegtorie. Flitet për të ardhmen, që t’i hapet më mirë rruga dhisë, bëhen parashikime e plane. Se vërtet planin e 5-mujorit në qumësht e tejkaluam me 250 kv, por fakti që nga 2630 krerë të imta pëllëja që mbarështrohen vetëm 830 janë dhi përbën një mangësi. Tek lëbi dashuria për delen ka rrënjë të thella, po kur janë kushtet edhe dhia s’ka më pak vlera. Neim Zhupa, brigadier i leshtave na thotë se po zgjidhin dy probleme: shtimin e krerëve dhe përmirësimin racor të deles. Për këtë kanë menduar e vepruar njëkohësisht. - Për 91-shin do të shtojmë mbi 600 krerë për qumësht, ndërsa një vit më tej numrin e krerëve të imta do ta dyfishojmë. Po dhe përmirësimin racor të deles sivjet do ta bëjmë më mirë. Vendi do të lëvë autoktone që t’i përmbushë këto. (Vijon në faqen 2)

shtë të deles. Për këtë kanë menduar e vepruar njëkohësisht. - që t’i përmbushë këto. (Vijon në faqen 2)

Në muzeun Historik Kombëtar Ekspozita e parë e antikuareve Këto ditë në një nga sallat e

Komiteti i BRPSH-së të Rajonit nr. 2, në bashkëpunim me Shtëpitë e Rinisë po organizon këto ditë konkursin «Cili është mendimi juaj» në pjesëmarrjen e mijëra të rinjve që nëpërmjet skedave të parapërgatitura do të japin mendimin e tyre për rezultatet e takimeve të «Botërorit ’90». Fituesit e vendit të parë do të marrin si stimul 60 për qind të vleftës së përgjithshme të biletave pesë lekëshe, ndërsa vendi i dytë 20 për qind. Konkursi ka ngjallur interes të rinjtë edhe në rajone të tjera. F. BËRDELLIMA