Projekti i ri i Kushtetutës, hartuar nga Komisioni i Posaçëm i Kuvendit Popullor, që u paraqit për diskutim opinionit shoqëror nëpërmjet shtypit më 30 dhjetor të vitit që sapo kaloi, përbën padyshim një eveniment kulmor në rrjedhat e proceseve demokratike që ka ndërmarrë shoqëria jonë. Projektkushtetuta nuk është një plotësim i thjeshtë i Kushtetutës ekzistuese. Përkundrazi, kemi të bëjmë me ndryshime cilësore që pasqyrojnë në mënyrë të plotë ndryshimet demokratike që kanë ndodhur e po ndodhin në vendin tonë. Aprovimi i Kushtetutës së re, jo vetëm do të sanksionojë fitoret demokratike, por do të jetë një mbështetje e fuqishme për themelimin e pandalshëm të demokratizimit të plotë e tërësor të çdo jete në jetën tonë politike, sociale, ekonomike etj. Është meritë e Partisë së Punës e cila u bë nismëtare e ndryshimeve dhe plotësimeve në Kushtetutë, duke dëshmuar me vepra se ajo është mbështetëse dhe nismëtare e vërtetë e proceseve demokratike. Kushto që është njohur me projektkushtetutën dhe e ka studiuar atë me vëmendje besojmë se do të ketë vënë re ndryshime të shumta me Kushtetutën në fuqi. Të gjitha këto ndryshime, kur të sanksionohen nga Kuvendi Popullor, do realizojnë në praktikë shtetin e vërtetë ligjor, aq i domosdoshëm për një shoqëri të vërtetë demokratike. Në projektkushtetutë në nenin 9 thuhet: «Veprimtaria shtetërore është atribut vetëm i organeve shtetërore të njohur me ligj». Pra krijohen kushte objektive që shteti të jetë sa më i drejtë me qytetarët e vet, sa kohë që ai nuk vepron me urdhra, por duke zbatuar ligjet Kushtetuta të cilat shprehin interesat më thelbësore të të gjithë popullit. Pa dyshim sanksioni i pluralizmit në Kushtetutë e bën shtetin shqiptar një shtet modern li- [teksti i dukshëm vazhdon në kolonat e fotografisë] konomia aq më tepër të drejtat e njeriut dalin në plan të parë. Edhe tek ne procesi i thellimit të pa- kthyeshëm të demokracisë ka në qendër të vëmendjes të drejtat e liritë e njeriut. Prandaj mendojmë se Komisioni i Posaçëm i Kuvendit Popullor, duke u bërë zëdhënës i opinionit më të përparuar demokratik, ka hartuar një kapitull, nenet e të cilit janë të standarteve të përparuara europiane. Ajo që është më e rëndësishmja, këto të drejta e liri të qytetarëve jo vetëm shpallen, por edhe realizohen në praktikë me funksionimin e shtetit ligjor. Nuk është vendi këtu për të bërë paraqitjen e neneve që bëjnë fjalë për të drejta e liritë e qytetarëve që parashikon projektkushtetuta, se ato janë mbi 30, por disa që nuk janë në Kushtetutën në fuqi mund t’i përmendim qoftë edhe kalimthi: Liria e shprehjes së mendimeve dhe e bindjeve politike; liria e besimit fetar; qarkullimi i lirë i shtetasve brenda e jashtë vendit, e drejta e grevës, e drejta e informimit, e drejta për t’u ankuar për veprime të padrejta të personave zyrtarë, mbrojtja e qytetarëve në hetim ose gjyq, duke përfshirë edhe mbrojtjen profesionale pra avokatin; e drejta për t’u punësuar jashtë shtetit etj. Me liritë dhe të drejtat që parashikon Projektkushtetuta ne u përmbahеmi rigorozisht normave e parimeve ndërkombëtare. Shumë nga nenet që sanksionojnë liritë e të drejtat e njeriut në projektkushtetutë figurojnë në aktet ndërkombëtare të OKB-së, KSBSE-së etj. Një kapitull më vete përbëjnë edhe ndryshimet që rregullojnë marrëdhëniet në fushën ekonomike e që në Kushtetutën ekzistuese nuk përfshihеn. Ndryshimet e reja ligjore synojnë që të nxisin zhvillimin ekonomik. Këti qëllimi i shërben edhe lehtësitë ligjore për zhvillimin e bashkëpunimit ekonomik me botën e jashtme. me dhe kthimi i deputetit në figu- rë qendrore të pushtetit shtetëror. Po kaq të rëndësishme janë edhe përsosja e mëtejshme e sistemit të drejtësisë. Kështu sanksionohet ndarja e funksioneve proceduriale mes ndjekjes penale, hetimit e gjykimit, që është njëri nga parimet themelore në fushën e drejtësisë. Ç’sjell kjo ndarje mes veprimtarisë së prokurorisë, hetuesisë, o gjykatës? Mbrojtjen më mirë të drejtave të qytetarëve. Krijimin e Këshillit të Lartë të Drejtësisë, të Ministrisë së Drejtësisë e Avokatisë, që më parë nuk ekzistonin dёshmojnë pavarësinë e organeve të drejtësisë, të cilat duhet t’u binden në tërë veprimtarinë tërë veprimtarinë e tyre vetëm ligjeve e kushtetutës. Tani që kemi në dorë projektkushtetutën bindemi se për shumë probleme themelore, siç janë ato që kanë të bëjnë me liritë e të drejtat e njeriut, funksionimin e organeve të pushtetit shtetëror, të organeve të drejtësisë, të marrëdhënieve me jashtë etj. ajo është një Kushtetutë e kohës, demokratike që përballon me sukses kërkesat e sotme, por edhe ato të perspektivës. Me një kushtetutë të tillë shteti shqiptar e prezenton veten si duhet në familjen europiane. A është gjithçka e përsosur, e përkryer në projektkushtetutë? Sigurisht që jo. Kjo është edhe një arsye që ajo iu dha për diskutim opinionit të gjerë pluralist. E shtër detyrë pikë së pari patriotike që qytetarët tanë të mos i kalojnë anash diskutimit për projektin e ri të Kushtetutës. Ata po e studiojnë dhe duhet ta studiojnë me seriozitetin më të madh këtë dokument themeltar. Secili, me vetëdije të lartë qytetare mund të shprehë në mënyrën më demokratike të lira mendimet e veta. Vërejtjet dhe sugjerimet për projektkushtetutën do ... …rore zbatuar ligjet. Kushtetutës të cilat shprehin interesat me në Kushtetutë e bën shtetin shqiptar një shtet modern liberal, ashtu siç janë shtetet më të përparuara të botës. Askush nuk mund të thotë se shteti shqiptar mbron interesa të caktuara të këtij grupi apo asaj klase, veçse interesat e popullit të vet. Më së shumti imazhin e vërtetë juridik projekktkushtetutës së re ia jep Kreu II: «Të drejtat dhe detyrat e shtetasve», që përbën diçka më shumë se 1/3 e neneve të të gjithë Kushtetutës. Sot në botë flitet shumë për të drejtat e njeriut. Sa më shumë humanizohet shteti, përparimi demokratik, shkenca, e… …tare të OKB-së, KSBE-së etj. Një kapitull më vete përbëjnë dhe Kushtetutën ekzistuese nuk përfshihen. Këto qëllimi i shërbejnë edhe lehtësisë Qëllimi i këtyre ndryshimeve është që pa cenuar lirinë e pavarësinë e atdheut, Shqipëria të integrohet në proceset ekonomike evropiane. Shteti i vërtetë ligjor kërkon, veç të tjerave, edhe një organizëm të ri shtetëror. Ja pse në Projektkushtetutë bëhen ndryshime cilësore edhe në këtë aspekt, siç është sanksionimi i Presidentit të Republikës si Kryetar Shteti me kompetenca të gjera, rritja e veprimtarisë ligjvënëse të Kuvendit Popullor, shtimi i rolit të Komisioneve të Përhersh- dhe Kushtetutën ekzistuese nuk përfshihen. Këto qëllimi i shërbejnë edhe lehtësisë Komisioneve të Përhershme të… … në mënyrë demokratike të të lirë mendimet e veta. Vërejtjet dhe sugjerimet për projektkushtetutën do t'i dërgohen Komisionit të Posaçëm në Selinë e Presidiumit të Kuvendit Popullor gjer më 30 janar 1991. Sa më shumë mendime, sugjerime e vërejtje që të bëhen, aq më e plotë do të jetë Kushtetuta e ardhshme. Kjo ka rëndësi shumë të madhe, sepse siç dihet Kushtetuta nuk mund të rinovohet çdo vit. Besojmë se populli ynë me mendimin e tij të pjekur, të lirë e demokratik do të ndihmojë që Kushtetuta e re të bëhet sa më e arrirë në çdo pikëpamje. Kështu ndihmohet realisht demokracia e vërtetë. … mund të shprehë në mënyrën më më e arrirë në çdo pikëpamje.

në Kuvendin Popullor I VETMI HATER, AI I POPULLIT Seit Alimerja, skraparll, banues në Golem, nuk ka biografi për «deputet». Por ka një oratori për t’ia pasur zili. Më 10 janar shkruan në mbledhjen e organizatës së frontit demokratik të Golemit, për të ndjekur shpalljen e kandidaturave për deputetë. Vërtet ishte një mbledhje e zjarrtë, tërë mend, por ne do të ndalemi në ato që tha Seit Alimerja: - Të them të drejtën, më qe lëkundur besimi te Partia e Punës. Mua skraparlliut, që aq shumë e kam dashur. E prisja pra, me ankth këtë mbledhje. Kush do të propozohej deputet i Partisë dhe kthimi i deputetit në figurë të cilat duhet t’u binden në projektkushtetutën do ...

Këto ditë na takon të vemi në mjaft zona elektorale ku bëhet shpallja e kandidaturave për në Kuvendin Popullor. Mendime e diskutime të ndryshme, debate e kritika, kërkesa, për t’u njohur më shumë me veçantitë e atij që propozohet. Populli në dhënien e mendimit të tij asnjëherë nuk po nisët nga posti apo detyra e kandidatit, por nga vetë jeta e tij, nga prirjet dhe personaliteti, nga autoriteti që i ka krijuar vetes me punë dhe djersë të ndershme. Por ai po shton edhe një kërkesë të natyrshme: çdo të bësh për ne, për popullin e zonës që mund të përfaqësosh nesër? Cilat gjëra mund të marrë përsipër kandidati? Përse thotë këtë? E ka një shkak. Dhe kjo vjen nga ajo lidhje e dobët, e disa deputetëve me popullin. Janë të shpeshta veçoritë të tilla: - Deputetin që kishim e kam parë vetëm në televizion. (në lagjen Golem - Shkodër). - Nuk e njoh as për paraqitje e as zërin nuk ia kam dëgjuar - thotë një tjetër për deputetin në lagjen «Vojo Kushi». - Megjithëse banon në Shkodër, deputetja ka marrë takim me ne vetëm një herë - të thonë në lagjen «Vasil Shanto». Pra, populli po iu kujton deputetëve të ardhshëm që në radhë të parë të mos harrojnë se janë përfaqësues të tij, se ata do t’i japin votën, por edhe mund t’ia heqin atë, nëse nuk e meritojnë. Dhe mirë bëhet.

Fushatë elektorale jo zgjedhje të organizatës së rinisë Fushatë elektorale, jo zgjedhje të organizatës së rinisë Këto ditë, gjatë paraqitjes së kandidaturave për deputetë nga subjektet e ndryshme elektorale, po vihet re se disa prej tyre nuk po pranohen nga zgjedhësit. Në një shikim të parë, këtu s’ka asgjë të keqe. E madje është tejet demokratike që secili të shprehë mendimin e vet për atë që mund të jetë kandidati i mundshëm e për përfaqësim sa më dinjitoz në Kuvendin Popullor. Po, a është i saktë dhe i përçerë çdo gjykim që mund të jepet? Këtu ka vend për diskutim. Me të, pas rrëzimit të një kandidature, a është e goditur kandidatura e re? Të sjellim ndonjë shembull. Në zonën e zgjedhjeve nr. 46 të qytetit të Elbasanit, nga ko- ... … zgjedhjet një tjetër. Dhe po ata pak të rinj pjesëmarrës që ishin aty, propozuan që kandidatë për deputet të zgjidhej njëri nga sho… që kishin në krah. Cili ishte ai? Një veprimtar i dalluar i or… (Vijon në faqen 2)

punëtorëve t’i shpërblejë me 500 lekë po të brohoritin për Partinë e Punës. Cila është e vërteta? Për këto iu drejtuan Ibrahim Toshe[k?]zit, drejtor i uzinës së plastmasit në Lushnjë. - Nuk besoj se ka njeri të ndershëm, që më njeh apo që s’më njeh, që t’i hajë këto truke propagandistike të Bujar Xhaferit, siç qëndrimë të mijat. Pra fund e krye shkrimi është një gjë e sajuar. Përse botohet ai? Nuk është halli te Ibrahimi, është halli te Partia e Punës. Po asaj shkrime të tilla i marrin te keqen… Për hir të së vërtetës duhet shtuar që ditën që u mbajt mitingu i Partisë Demokratike në Lushnjë unë kam qenë në Tiranë. Dhe jam kthyer pasdite për një mbledhje të këshillit teknik. Kur përgjigjem për të tilla hollësi them: a ia vlen vërtet të merresh me shpifje? Ja që e dashka. Jo për nderin e Ibrahimit, po për të vërtetën. - Pas botimit të shkrimit, si u reag ua në kolektivin tuaj? - Para se të flas për kolektivin, po them që u takova me autorin e shkrimit, i cili në vend të dialogut me argumente, më tha: «kam disa deklarata të punëtorëve». Ai mund të ketë deklarata, por, sipas etikës më elementare, i kërkova që të vinte në uzinë për t’u ballafaquar pikërisht me punëtorët. Më tha se «do të vij me kryeredaktorin e gazetës “Rilindja Demokratike” me 10 janar». Siç e sheh nuk erdhi. Përse? E di nga ta. Sa për punëtorët e uzinës, di të them që ditën që e botoi shkrimin u mblodhën dhe përgatitën një letër në disa adresa, duke përfshirë edhe «Rilindjen Demokratike». Do të doja që sa bisha të botuar në faqet e saj përgjigjen e kolektivit tim. Kësaj i thonë sensacionalizëm, jo shpikjeve të disa njerëzve që kërkojnë të fitojnë kredi politike me sensacione. Së fundi, desha të shtoj se sipas gjithë rregullave, kam të drejtën e ligjshme që si qytetar, për shpifje, do të denoncoj autorin e shkrimit në organet përkatëse. Para ligjit jemi të gjithë njëlloj. SOTIRAQ GJORDENI

Kryetari i Këshillit të Ministrave i RPS të Shqipërisë shoku Adil Çarçani priti mbrëmë në selinë e Këshillit të Ministrave presidentin e kompanisë gjermane «Rukert» me qendër në Munih, zotin Valter Cel dhe një grup drejtuesish të bankave shtetërore të Gjermanisë dhe Austrisë, që kanë ardhur së bashku me të. Në pritje merrte pjesë edhe ministri pranë Kryesisë së Këshillit të Ministrave dhe kryetar i Komitetit për Bashkëpunimin Ekonomik me Jashtë, Farudin Hoxha. Pasi u urua mirëseardhjen në vendin tonë, shoku Adil Çarçani zhvilloi me ta një bisedë të ngrohtë dhe miqësore. Ai i falënderoi për interesimin që tregojnë për vendin tonë dhe vlerësoi punën korrekte të bankave gjermane e austriake, marrëdhëniet e tyre me bankën tonë. Opinioni ynë, tha shoku Adil Çarçani është informuar për financimin nga ana juaj të objektive dhe fushave të rëndësishme të zhvillimit ekonomik dhe ka mirëpritur ato. Ai u ndal pastaj në nevojën e kryerjes së investimeve në degë të ndryshme të ekonomisë, si në industrinë e naftës, të bakrit, kromit, hidroenergjitikës, të zhvillimit të infrastrukturës në vendin tonë etj, ku dhe perspektivat janë më të mëdha. Duke folur për këto probleme, ai theksoi domosdoshmërinë e fillimit të punës në vendburimet ekzistuese, për të përmirësuar teknologjinë dhe rritur më tej prodhimin nëpërmjet rikonstruksioneve. Me interes për vendin tonë, vuri në dukje shoku Adil Çarçani, sidomos me vështirësitë e krijuara nga moti, do të ishte bashkëpunimi edhe në fushën e bujqësisë, për të rritur rendimentet e prodhimeve bujqësore e blegtorale, në industrinë e lehtë e ushqimore, për të shtuar gamën e mallrave të konsumit të gjerë e për… (Vijon në faqen 4)

Sic është bërë e njohur në shtyp, më 13-14 janar do të vijë për një vizitë zyrtare e miqësore në Shqipëri kryeministri i Republikës Greke, Kostandin Micotaqis. Në përbërje të delegacionit prej 37 personash, që do të shoqërojë kryeministrin grek, bëjnë pjesë ministri i Punëve të Jashtme, Antonis Samaras, ministri pa portofol, Mikis Teodorakis, nësekretare e Shtetit pranë kryeministrit, D. Bakojani, sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Punëve të Jashtme, B. Ekonomu, sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Shtypit dhe Informacionit, K. Pilarinos, Sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Shëndetësisë, P. Kontaulakos; sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Tregtisë, N. Psillakis, përfaqësues dhe funksionarë të lartë të Organizatës Kombëtare të Turizmit, Departamentit për Çështjet Ekonomike dhe personalitete të tjerë. Grupi shoqërues dhe teknik ka edhe mbi 20 oficerë të sigurimit. Sëbashku me delegacionin do të jenë edhe një grup gazetarësh, si dhe mbi 50 gazetarë të organeve qendrore të shtypit, të radiotelevizionit grek dhe korrespondentë të huaj me qendër në Athinë, etj. (ATSH)

Dje mbërriti në Tiranë zëvendësministri i Ministrisë së Lidhjeve Ekonomike me Jashtë të Bashkimit Sovjetik Evgenij Ivanoviç Osadçuk, i cili kryeson delegacionin ekonomik tregtar sovjetik. Siç kemi njoftuar edhe më parë, grupi i punës i disa dikastereve të BRSS-së po zhvillon bisedime me organet tona për përkatëse për nënshkrimin e marrëveshjes për bashkëpunimin … (Vijon në faqen 4)

Partia Demokratike organizoi dje në sheshin kryesor të qytetit të Memaliajt një miting. Në emër të Komisionit Nismëtar për Krijimin e Partisë Demokratike, foli Bardhyl Reso, i cili ndër të tjera, tha se në këto çaste historike që po kalojmë përpara proceset demokratike, kërkohet nga të gjithë mençuri, urtësi, gjakftohtësi për të ruajtur gjithçka është arritur nga të gjithë. Në këto ditë më shumë se kurrë kërkohet tolerancë, arritje e demokracisë e zhvillimit me mjete demokratike. Duke folur për programin ekonomik për Partinë Demokratike, nënvizoi objektivat që ajo i ka vënë vetes për përmirësimin e kushteve të punës të gjendjes së vështirë ekonomike, për rritje më të larta të zhvillimit që edhe vendi ynë të bashkohet me familjen e madhe evropiane. Pas këtij mitingu, pjesëmarrësit në të manifestuan jo vetëm në sheshin kryesor të qytetit, por edhe në rrugët e tij duke brohoritur me entuziazëm të madh «Parti - Enver, jemi gati kurdoherë»! «Parti e Punës», «Parti - Ramiz, uniteti nuk lëviz»!. Prej këtej u ndra vetë hipur në makina, me portrete të shokut Enver në duar shkuan në qytetin e Tepelenës dhe u grumbulluan në sheshin para ndërtesës së Komitetit të Partisë të rrethit. Entuziazmi atje arrin kulmin. Mijëra vetë brohorasin për Partinë e Punës dhe shokun Ramiz Alia. Oratorë të shumtë në këtë miting spontan si, punëtori Gëzim Kacori, studenti Agron Liaka, intelektuali Nevruz Shehu, shkrimtari Hysni Milloshi shprehën mirënjohjen për Partinë e Punës dhe udhëheqësin e saj të shtrenjtë, shokun Ramiz Alia. Pjesëmarrësit brohoritën përsëri për Partinë e Punës dhe programin e saj dhe hoqën parulla «Në zgjedhjet e 10 shkurtit votat do i japim për kandidatët e Partisë së Punës». Për miliona të tëra u këndua kënga «Enver Hoxha tungjatjeta». Ky miting spontan u zhvillua normalisht dhe pjesëmarrësit u shpërndanë vetë qetësisht. (Sipas ATSH-së)

«Ishte presidenti Ramiz Alia ai, që si atdhetar i mençur, shpalli pluralizmin politik dhe populli hyri në rrugën e demokratizimit» - deklaroi një nga oratorët. Në sheshin para stadiumit «Ylli i Kuq» në Pogradec, Partia Demokratike organizoi dje një miting me rastin e krijimit të degës së saj për këtë qytet. Mitingun e hapi arkitekti Gjergj Ilo. Shkrimtari Mirosh Markaj, duke folur për proceset demokratike në Shqipëri në rrugën e traditave dhe të njerëzve demokratë si Lasgush Poradeci, tha se ishte presidenti Ramiz Alia ai që si atdhetar i mençur, shpalli pluralizmin politik dhe populli hyri në rrugën e demokratizimit. Në miting e mori fjalën edhe anëtari i Komisionit Nismëtar për krijimin e Partisë Demokratike, Gramoz Pashko, i cili shtjelloi synimet e Partisë Demokratike për zhvillimin e ekonomisë në Shqipëri. Në miting folën edhe veprimtarë të tjerë të kësaj Partie. Mitingu u zhvillua në përputhje me rregullat e ligjet në fuqi. (Sipas ATSH-së)

Në numrin e të mërkurës të «Rilindjes Demokratike», në një shkrim tipik sensacional thuhet se një drejtues u ka premtuar punëtorëve t’i shpërblejë me 500 lekë të bohrorit për Partinë e Punës. «Çila është e vërteta? Për kë- Shteti i vërtetë ligjor kërkon… (teksti vazhdon në faqen tjetër)

… të thella, të ardhmen …nim përherë… në vendin turk Ishin … pritje në …loi në … të miqësore … (ATS…)