Bilanci i 1991 i mbarsur me shqetësime e ndërlikime, por jo edhe pa shpresa. Duket se ato jo vetëm që nuk do të jenë të lehta, por ndoshta do të jenë më të mëdha se vështirësitë e deritanishme. Në ecurinë e ekonomisë të vendit do të ndihet e do të pasqyrohet me forcë edhe vetë ecuria e proceseve demokratike në vend. Nëse vështirësitë do të thellohen më tej, kjo do të ketë pasoja për vetë demokracinë dhe procesin demokratik. Viti i 1991 do të jetë i vështirë. Bilanci i tij ekonomik duket se do të rëndohet nga një sërë faktorësh, si nga e kaluara, ashtu edhe nga një pjesë e veprimtarisë aktuale. Faktorët e parë i dimë. Këta të dytët i ka parasysh i gjithë opinionit dhe, jo pak, secili prej nesh. Megjithëse çdokush nuk pret me optimizëm të ekzagjeruar, ka njerëz që thonë: ”më keq se kaq nuk bëhet”, por edhe ka të tjerë që mendojnë se më e keqja nuk ka ardhur. Duket se ato jo vetëm që nuk do të jenë të lehta, por ndoshta do të jenë më të mëdha se vështirësitë e deritanishme. Në ecurinë e ekonomisë të vendit do të ndihet e do të pasqyrohet me forcë edhe vetë ecuria e proceseve demokratike në vend. Nëse vështirësitë do të thellohen më tej, kjo do të ketë pasoja për vetë demokracinë dhe procesin demokratik. Veç para numrit të dyshifror të shifrës në plan, bilanci mund të duket akoma edhe më i zymtë. Pesha e strukturave e industrisë, ritmet e ulta të eksporteve, tregu i ngushtë i brendshëm, mungesat e lëndëve të para dhe amortizimi i pajisjeve rëndojnë mbi prodhimin. Zhvillimi i mëtejshëm i ekonomisë kërkon jo vetëm menaxhim më të mirë, por edhe çlirim të energjive prodhuese, nxitje të iniciativës dhe krijimin e raporteve të reja ekonomike. Nuk është fjala vetëm për prodhim bujqësor e industrial. Kriza ka prekur transportin, furnizimin, qarkullimin tregtar dhe vetë psikologjinë e punës. Gjendja kërkon masa të shpejta, por jo vetëm administrative. Ajo kërkon qartësi në orientim, mbështetje tek prodhuesi dhe te njeriu i punës, si dhe siguri më të madhe në jetën e përditshme. Në vitin 1991 ekonomia do të provojë njëkohësisht edhe efektet e pluralizmit politik, të hapjes dhe të debatit publik. Kjo mund të jetë barrë, por edhe mundësi. Në qoftë se proceset demokratike ecin me përgjegjësi dhe pa tronditje të panevojshme, edhe ekonomia mund të gjejë frymëmarrje. Në të kundërtën, paqëndrueshmëria politike do të kthehet në pasiguri ekonomike. Prandaj bilanci i këtij viti nuk duhet parë vetëm si tabelë shifrash, por si provë e aftësisë sonë për të përballuar ndryshimin. Ka shqetësime e ndërlikime, por jo edhe pa shpresa.

Nga Musa Ulqini Për ngushticat e lëvizjeve qytetare dhe për dukuritë e turbullta të jetës sonë të përditshme, diskutimet dhe shqetësimet janë bërë të zakonshme. Në një mjedis ku mungon qartësia dhe ku institucionet reagojnë me vonesë, njerëzit bëhen më të ndjeshëm ndaj fjalëve, thashethemeve dhe gjykimeve të nxituara. Rreziku nuk qëndron vetëm te mungesa materiale, por edhe te mjegulla morale që krijohet kur njeriu nuk e di se kujt t’i besojë. Në këto rrethana, e vërteta humbet terren dhe vendin e saj e zënë paragjykimet, frika dhe lodhja shpirtërore. Shpesh, edhe vendimet e mira duken të gabuara, sepse vijnë vonë ose nuk shpjegohen si duhet. Në këtë periudhë duhet më shumë vetëpërmbajtje, më shumë përgjegjësi në fjalë e në veprim dhe më pak nxitim për të damkosur tjetrin. Shoqëria nuk shpëton duke rritur zhurmën, por duke shtuar mirëkuptimin dhe besimin te puna. Kjo është edhe prova e vërtetë e qytetarisë sonë.

Dje pasdite në selinë e KQ të PSSH-së u zhvillua një konferencë shtypi me gazetarë vendas dhe të huaj. Në këtë konferencë mori pjesë Ramiz Alia, sekretar i parë i Komitetit Qendror të Partisë së Punës të Shqipërisë. Në fjalën e tij ai trajtoi një varg çështjesh që lidhen me zhvillimet e fundit politike në vend, me përgatitjet për zgjedhjet, me pluralizmin politik dhe me gjendjen ekonomike. Ai theksoi se vendi po kalon nëpër një periudhë të vështirë, por të rëndësishme, ku kërkohet maturi, qetësi dhe përgjegjësi. U fol gjithashtu për marrëdhëniet me shtypin, për rolin e informacionit dhe për nevojën që publiku të njihet me të vërtetën e proceseve që po zhvillohen. Në pyetjet e gazetarëve u prekën tema që kishin të bënin me politikën e jashtme, me zhvillimet në Evropën Lindore, me ekonominë dhe me reformat. Konferenca u ndoq me interes të madh.

Në vizitën ceremoniale bujqësore të turistit. ”Eurotërajn fotografike” botoi dhe fotograf Hazman Skënderi gjeti momentin të markonte bujqësor. (Foto: N. Xhika)

SHKOLLA PËRBALLË PROBLEMEVE TË MPREHTA — Me mësuesin e Arsimit të Mesëm, Mësues i dalluar, dhe redaktorin Tomon Gojçi — Në kushtet e tanishme të tranzicionit, edhe shkolla po përballet me vështirësi të shumta. Mungesa e teksteve, problemet me bazën materiale, lëvizjet demografike dhe ndryshimet në klimën shoqërore ndikojnë drejtpërdrejt në mbarëvajtjen e procesit mësimor. Tomon Gojçi vëren se kërkohet një qëndrim i ri ndaj arsimit dhe një mobilizim më i gjerë i shoqërisë për ta mbështetur atë. Ai thekson se mësuesi nuk mund të mbetet i vetëm përballë problemeve të nxënësit dhe familjes. Shkolla ka nevojë për rend, për motivim dhe për një komunikim më të mirë me prindërit dhe me institucionet e tjera. Në të kundërt, rrezikohet të humbasë funksioni i saj formues. Sipas tij, reforma arsimore nuk duhet kuptuar vetëm si ndryshim programesh, por si përmirësim i gjithë mjedisit ku mëson fëmija. Kjo kërkon investime, vlerësim të figurës së mësuesit dhe rikthim të autoritetit të dijes.

Ministri i Punëve të Jashtme të Jugosllavisë mes punës ai i Bashkimit Sovjetik (Titulli në faqen 2)