Sot shënohet njëra prej këtyre datave që vendimtarisht e kanë lëvizur lokomotivën e proceseve historike përpara. Në këto raste, është krejt e veçantë, koha për të vështruar nga e ardhmja dhe për të provuar të ndriçohen pikëzat e saj. Sepse koha e refleksioneve për të djeshmen është harruar në rrapat e plumbit dhe në prerje të venave historike, nën çekiçin e eksperimentit dhe të diferencimit që është i pakthyeshëm. Mbase askush nuk e ka përjetuar më qartë se kosovarët që po hyjnë në dekadën e fundit të shekullit me epërsinë e një etike të peshës së rëndë historike. Kjo, siç dëshmojnë vetë rrjedhat e derisotme, ka një emër të përbashkët: pavarësia e Kosovës dhe e popullit shqiptar. Historia e këtij populli, i cili e ka shpallur qartë qëllimin e vet, është pa dyshim histori e qëndresës dhe e vetëdijes, e përhershme dhe e patundur. Ajo, në rrethanat e sotme, bart ngarkesën e një përgjegjësie kolektive dhe i jep kuptim lëvizjes sonë përpara. Pavarësisht trysnive, humbjeve dhe sakrificave, mbetet e qartë se rruga jonë është rruga e lirisë dhe e barazisë. Në këtë kuptim, 11 prilli nuk është vetëm një datë e kalendarit. Ai është një pikë kthesë në ndërgjegjen tonë shoqërore e politike, një moment kur fjala bëhet betim dhe vepra merr kuptim të ri. Populli ynë e ka dëshmuar se di të ruajë qetësinë, por edhe vendosmërinë; se di të jetë i përmbajtur, por jo i nënshtruar. Kjo është forca e tij më e madhe dhe burimi i së ardhmes. Detyra jonë mbetet të mbrojmë jetën, dinjitetin dhe të drejtën për të qenë të barabartë. Kjo kërkon jo vetëm guxim, por edhe mençuri, jo vetëm qëndrueshmëri, por edhe besim në vetvete. Vetëm kështu mund të ndërtojmë mirëqenie të përhershme, të bazuar në punë, drejtësi dhe liri. Në ditët që vijnë, sytë do të jenë të kthyer kah ne, por mbi të gjitha ne duhet të jemi të kthyer kah vetvetja: kah përgjegjësia jonë, kah e vërteta jonë historike, kah mësimet tona dhe kah synimet tona. Kjo është rruga e një populli që nuk pranon të mbetet peng i së kaluarës, por që synon të jetë zot i së ardhmes së vet.

Nga Televizioni i Tiranës Gojën më shpesh po e hap satyra, që e sheh të sotmen jo vetëm me shigjetën e kritikës, por edhe me dritën e një vështrimi më të lirë. Në ekran vijnë më shpesh figura dhe situata të jetës së përditshme, të cilat i bëjnë njerëzit të mendojnë për burimet e mungesave dhe të deformimeve. Në këtë frymë, programet e fundit kanë sjellë shembuj konkretë nga ndërmarrje e institucione ku evidencat janë mbajtur për të fshehur të vërtetën, jo për ta treguar atë. Ka tabela, raporte, statistika e numra, por mungon realiteti i prekshëm në jetën e njerëzve. Publiku e ndien menjëherë këtë dallim dhe reagon. Ai nuk kërkon parulla të reja, por të vërteta të thjeshta; nuk kërkon zbukurime, por ndershmëri. Dhe pikërisht këtu satyra e gjen shenjën e vet: aty ku dukja dhe përmbajtja nuk përputhen. Televizioni ka një rol të rëndësishëm në këtë kohë ndryshimesh. Ai mund të ndihmojë jo vetëm me informacion, por edhe me pasqyrim kritik, me guxim qytetar dhe me kulturë dialogu. Vetëm kështu evidencat mund të kthehen në dije, e jo në tymnajë burokratike.

Në rrethin e Korçës Në qarkullim e sipër është një lëvizje që kërkon të nxjerrë kulturën nga ceremonialiteti dhe ta afrojë me jetën e përditshme. Në Korçë, shtëpitë e kulturës dhe bibliotekat po përpiqen të lidhen më ngushtë me publikun, veçanërisht me të rinjtë. Mësues, aktorë dhe punonjës kulture po organizojnë takime, lexime, diskutime dhe veprimtari që synojnë jo vetëm argëtimin, por edhe formimin qytetar. Kjo është sidomos e dukshme në mjediset ku për vite me radhë aktiviteti kulturor është kufizuar në skema formale. Banorët shprehen se duan më shumë libra, më shumë teatër, më shumë muzikë dhe më pak fjalë boshe. Kultura, thonë ata, duhet të jetë pjesë e jetës dhe jo dekor i saj. Ky qëndrim po fiton terren dhe po e bën veprimin kulturor më të besueshëm e më të dobishëm.

Në vendin e zemrës Në vendin ku përditshmëria ka hyrë në një provë të re, edhe raportet njerëzore marrin peshë tjetër. Të rinjtë flasin për shpresën, për punën dhe për nevojën që secili të ndiejë se ka vendin e vet në bashkësi. Kur kolektivi nuk është vetëm formulë administrative, por mjedis ku njeriu ndihet i respektuar, atëherë ai bëhet forcë që nxit punën dhe solidaritetin. Kjo është ajo që kërkohet sot më shumë se kurrë. Në shumë ndërmarrje e shkolla po duket qartë se zemra e një bashkësie nuk rreh me urdhra, por me mirëkuptim, drejtësi dhe përfshirje. Pikërisht këto vlera i japin kuptim të ri fjalës kolektiv. Fëmijët tanë... Ata meritojnë punën dhe kujdesin e të gjithëve.

Trashëgiment dhe e vërteta SHKODËR. Po gëlon rruga e ditës ndërmjet objekteve të djegura. Shumëkush pyet se çfarë e solli gjithë këtë shkatërrim. Në bisedat e kalimtarëve përsëritet mendimi se hakmarrja nuk mund të jetë ligj i jetës së re. Elsporti me fjalën GJIROKASTËR. Nën motin e një jete të re, shkrimtarë e arsimtarë u mblodhën për të folur mbi rëndësinë e fjalës së lirë. Në mjediset kulturore po kërkohet më shumë hapësirë për mendimin ndryshe dhe për debat publik. Mos luani me bukën e popullit BERAT. Ku flet magazinieri me heshtjen e dyerve të mbyllura, dyshimet shtohen. Konsumatorët kërkojnë furnizim të rregullt dhe ndëshkim për ata që abuzojnë me mallrat e domosdoshme. Nga një a parakohore në joverdejnë e bujqve ELBASAN. Në fshat priten me ankth mbjelljet e pranverës. Bujqit thonë se duhen mjete pune, farë e naftë, sepse pa to toka nuk jep atë që pritet prej saj.

Fëmijët tanë... Ata meritojnë punën dhe kujdesin e të gjithëve. ASLLAN SINAJCI[?]