(Kopja dhe origjinali) Kajdes nga «gjuh[a] e zbukur» e PD-së Pas 31 marsit liderët e PD-së, shkruan në RD e deklaruan në mitingje se në Shqipëri do të realizohet skenari bullgar. Sipas këtij skenari duhet që qeveria e ligjshme e dalë nga zgjedhjet e lira e demokratike të 31 marsit të rrëzohej për dy muajve. Dhe ashtu ngjau. Si në Bullgari. Më pas në Shqipëri vazhdoi të zbatohej nga PD qasja me përpjekmërinë skenari bullgar. Pra shumë veprime sensacionale të PD nuk ishin gjë tjetër veçse kopje të veprimeve të opozitës bullgare. Kohët e fundit liderët e PD-së, po çudisin shumë njerëz me deklaratat që bëjnë: Ata deklarojnë se respektojnë Luftën Nacionalçlirimtare dhe dëshmorët e saj «Leri më luftë me komunizmin, por jo komunizmi e socializmi!». Eshatar do të marrë tokën sipas ligjit dhe jo sipas historisë së vjetër! Drejt duhet mbyllur se ndryshohet Shqipëria! Jemi për zgjedhje të lira e demokratike dhe dënojmë çdo akt terrori që cenojnë frymën e lirë të zgjedhjeve! Dënojmë çdo lloj hakmarrje e revanshi! Përse çuditen njerëzit nga deklaratat e mësipërme që bën Sali Berisha e PD? Për faktin sepi gjer para pak ditëve të gjithë ishim mësuar të dëgjonim nga goja majft prej liderëve të PD-së të kundërtën e deklaratave të mësipërme. Atëherë çdo gjë ndodhur, çfarë urdhëri ka ardhur, ç’kenër po përsëritet që PD u detyrua të ndryshojë tonin e gjuhën tani në prag të fushatës elektorale? Edhe për këtë enigme përgjigjen na e jep skenari bullgar. Opinioni publik ndërkombëtar tashmë është njohur me drëhi spekulatorale të opozitës bullgare në prag të fushatës elektorale. Spekta është ky: Opozita bullgare në një çelë të luften kundër socialistëve bullgarë në prag të fushatës elektorale filloi të fliste krejt ndryshe nga «kishte folur deri atëherë. U bënë deklarata të shumta ku thuhej se opozita bullgare nuk do t’ua jepte tokat çifligarëve dhe do t’ua shiste të huajve, por do t’ua jepte fshatarëve, se ata s’kishin asgjë me socialistët por me komunizmin si sistem e strukturë etj. etj. Mb këto truke elektorale opozita bullgare gënjeu me mijëra e mijëra njerëz që besuan në sinqeritetin e kthesës së opozitës bullgare. Mirëpo shumë shpejt këtij truku i doli kalaj. Me të ardhur në pushtet opozita bullgare harroi ç’kishte thënë në prag të fushatës elektorale për fshatarët, për tokën, për socialistët etj., ajo filloi një sulm të egër kundër socialistëve dhe lufton me të gjitha forcat që t’i nxjerrë ato jashtë ligjit. Ndërsa, premtimet për fshatarët u harruan dhe opozita bullgare tashmë mban qëndrima të skajshme. Ajo lufton që toka t’u hiqet edhe të huajve. Aktualisht mijëra qytetarë të thjeshtë të Bullgarisë janë nënshtruar perseku-timeve dhe pushimeve nga puna vetëm për hir të bindjeve politike. Tani në kohën e diktaturave fashiste. Ja ç’bëjnë për këtë gjë qëndron mocid agjentci e huaja të lajmeve më 7 shkurt 1992: «Një numër i madh bullgarësh po humbasin vendet e tyre të punës për arsye politike, të cilat kanë nën për arsye të shumta. Sp[a]rkulatore të opozitës bullgare në prag të fushatës elektorale.»

Përmbërrëmi kryetari i Partisë Socialiste të Shqipërisë, shoku Fatos Nano, priti në selinë e kësaj partie akademikun e shquar kosovar profesor doktor Rexhep Qosja dhe intelektualët e tjerë nga Kosova, profesor doktor Idriz Ajeti, prof. dr. Rumiz Kelmendi dhe kryetarin e sindikatave të pavarura të Kosovës prof. dr. Hajrulla Gorani. - Jam shumë i lumtur që më jepet rasti të takohem me intelektualë të shquar si ju, tha shoku Fatos Nano. Këtë takim ne e konsiderojmë si jo të zakonshëm. Ai informoi vëllezërit kosovarë për situatën politike aktuale në Shqipëri, për kontributin që ka dhënë e jep Partia Socialiste e Shqipërisë në thellimin e proceseve demokratike si dhe për zgjedhjen e drejtë të çështjes kombëtare shqiptare. Ai shprehu angazhimin e plotë e pa rezerva të PSSh-së në përkrahje të të drejtave legjitime të vëllezërve shqiptarë në Jugosllavi, duke theksuar se çështja shqiptare ndëron sot mbi çdo çështje tjetër. Në një kohë me pushtetin në administratë për kryhen administratën shtetërore, në Universitetet dhe në disa ndërmarrje. Qeveria bullgare ka hartuar një rezolutë, në bazë të së cilës askush që ka patur lidhje me ish regjimin socialist nuk do të punojë në administratën shtetërore. Me qindra anëtarë të personelit të qeverisë dhe disa ministra janë pushuar tashmë nga puna. Në një kohë me pushimet në administratën shtetërore dhe në disa firma, po pushohen edhe profesorë në Universitetin e Sofies. Deri tani 68 profesorë dhe lektorë kanë humbur punën e tyre, ndërsa 500 nëpunës të tjerë të Universitetit janë përfshirë në listën e personave politikë të padëshirueshëm». Ky spektakël bullgar po zbahtohet në Bullgari. Të njëjtën gjë do të bëjë edhe PD-ja në Shqipëri po erdhi në pushtot. S’ka logjikë tjetër PD-ja do ta realizojë skenarin bullgar me të njëjtën konsekuencë e ka vazhduar të zbatojë deri tani. Ustallarët dhe udrhërat janë të njëjta. Prandaj u drejtohemi njerëzve thjeshtë, kujdes nga «gjuha e zbukur e PD-së. Deklaratat e saj të fundit për fshatin, për dëshmorin e Luftës Nacionalçlirimtare, për socialistët, për dosjet etj., janë mashtrime elektorale. Këtë gjë dëshmon përvoja bullgare. Është fat për ne që bullgarët janë një hap para zhvillimeve tona politike. Do të ishte mëkat po të mos nxirrnim mësime nga ajo që sot po ndodh në Bullgari. Nesër do të jetë vonë, më siguri tepër vonë. MUSA ULQINI Mbledhja filloi me një gjysmë ore vonesë. Duke kërkuar ndjesë për këtë, profesor doktor Teki Tartari në fjalën e hapjes tha se, profesor doktor Rexhep Qosja u përpoq deri në minutën e fundit që në këtë mbledhje të ketë një përfaqësim sa më të plotë. Megjithatë në mbledhje mungonin përfaqësuesit zyrtarë të PDSH-së, të PRSH-së, dhe të Forumit për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut në Shqipëri. Pastaj e mori fjalën profesor Doktor Rexhep Qosja i cili informoi mbledhjen për punën e bërë nga Këshilli Organizues i Kuvendit për shqiptarët e Jugosllavisë. Në fjalën e tij ai tha: Këshilli Organizues i Kuvendit për Organizimin e Kuvendit për Pajtimin dhe Bashkim Kombëtar ka bërë një varg përpjekjesh që rreth vetes të mbledhë të gjithë ata individë dhe të gjitha ato struktura politike shoqërore, arsimore e shkencore e kulturore që mund të ndihmojnë, që ky Kuvend të jetë madhështisht sa më i suksesshëm. Janë bërë takime me drejtues të partive politike dhe kemi arritur që t’i afrojnë numrin më të madh të këtyre partive në Kosovë, në Maqedoni, në Mal të Zi e Kosovë: profesor doktor Idriz Ajeti, profesor doktor Ramiz Kelmendi, profesor doktor Hajrulla Gorani, përfaqësues të partive politike e të organizatave politike e shoqërore në Shqipëri; përfaqësues të komuniteteve fetare në Shqipëri, të organeve të shtypit, ATSH-së; Radio-televizionit Shqiptar; ish të persekutuar politikë etj. Të gjitha këto i kemi bërë me shpresën që të krijohet marrëveshje kombëtare për mbajtjen e Kuvendit. I kemi kushtuar shumë rëndësi dhe i kushtojmë rëndësi të madhe mbajtjes së këtij Kuvendi sepse siç e çmojmë shumë lart qëllimet e tij. Mendojmë se Kuvendi gjithkombëtar duhet të jetë rast që të shohim qartë gjendjen në të cilën gjendet sot Shqipëria, gjendjen në të cilën gjendet sot populli shqiptar në të njëjtën gjendje. E konsiderojmë se kjo gjendje është e vështirë dhe se karakterizohet disa procese negativë që është e mira e të mirës mundësisht të ndalen me kohë. Në radhë të parë proceset e integrimit, proceset e zhvendosjes të rinisë shqiptare mos akëtu e shumë më tepër atje tek ne dhe e treta, pasionet hakmarrëse që vërshojnë më shumë në Shqipëri e më pak atje te ne. Në qoftë se është kështu, mendojmë se duhet që të ndalen këto procese e të mund të ndihmojmë në integrimin e popullit shqiptar. E dyta, mendojmë se në Kuvendin për Pajtimin dhe Bashkim Kombëtar duhet të përçaktohen cilat janë interesat shqiptare sot. Mendojmë përpos çështjes kombëtare, si çështje parësore, këto interesa i përbëjnë edhe çështja shtetërore, çështja ekonomike, çështja politike, që do të ... ... të merren më përcaktimin e strategjisë gjithkombëtare, e cila do të shpjerë në drejtim të realizimit të interesave kombëtare shqiptare. Mund të themi se strategji gjithkombëtare mund të kemi vetëm po të jemi shpirtërisht të integruar, po të kemi një program të përpiktë, të caktuar interesash e mjetesh për realizimin e atij programi. Deri sot kemi taktika kombëtare ose strategji fragmentare që zbatohen në Shqipëri, në Kosovë, te shqiptarët e Maqedonisë, por nuk kemi një strategji gjithkombëtare për realizimin e interesave tona. Bashkimi shpirtëror, siç ka dëshmuar historia, gjithmonë u ka paraprirë bashkimeve territoriale dhe bashkimeve njerëzore të popujve. Burimi i fuqisë e i dobësisë së një populli është niveli i jetës së tij shpirtërore. Që të jetë një shtet i ndërtuar duhet të jetë demokratik, i organizuar mirë e stabil. Por që të jetë një popull i ndërtuar e i zgjuar s’duhet të jetë i integruar shpirtërisht dhe i bashkuar moralisht. Me Kuvendin e Pajtimit dhe Bashkimit ne e shquajmë karakterin demokratik të popullit tonë, se Kuvendi mund të jetë vetëm akt demokratik. Me Kuvendin gjithkombëtar ne e dëshmojmë para botës orientimin demokratik të popullit shqiptar. Procesi i krijimit të rendit të ri botëror, shpërbërja e Jugosllavisë, rënia e komunizmit ndryshimet rrënjësore në Shqipëri hudhin dritë të re mbi çështjen shqiptare dhe rrënjë... (Vijon në faqen 3) [Copëza të palexueshme dhe të prera të kolonave në faqen ngjitur; fragmente të dukshme: «... shinias.», «... xhjer ...», «... vendin ...», «... datëve ...», «... javësh ...», «... erikan.», «... drysh...», «... mbi ...», «... ver-»]

e arsyen, të mençurisë e të maturisë. Prandaj e konsideroj fatlum fatin e takimit me ju. Profesor Rexhep Qosja, në takim foli për problemet e sotme të pajtimit e bashkimit kombëtar, e vlerat, tha ai, ka treguar se popujt e ndarë më parë janë bashkuar në fushën e kulturës, të jetës shpirtërore, madje në kuadër të shtetit. Ne duhet të krijojmë hapësirën e përbashkët kulturore kombëtare. Për të krijuar këtë hapësirë të përbashkët kulturore është e nevojshme të krijohen institucionet përkatëse të përbashkëta, të thyhen pengesat që na ndanë. Këtë ua tha edhe shokëve të Akademisë së Shkencave. Përse të mos kemi, bie fjala, komisione të përbashkëta të mirëmbrojtjes së magistraturave, përse të mos kemi redaksi të përbashkëta, ku të marrin pjesë shqiptarët nga Shqipëria e diaspora? Lidhur me Kuvendin për pajtim e bashkim kombëtar, prof. Rexhep Qosja tha: «Mendoj se disa hapa përpara u shënuan. Të gjithë duhet të bëhen të vetëdijshëm se pajtimi kombëtar është para së gjithash një akt demokratik. Bashkimit kombëtar në Kosovë i kemi kushtuar vëmendje të madhe. Shqiptarët do të dëgjohen nga të tjerët në atë vleftë do të jenë të bashkuar». Në takim, morën pjesë edhe nënkryetari i PSSh-së dr. Servet Pëllumbi dhe anëtari i kryesisë së KD të PSSh-së, shoku Dritëro Agolli. Korresp. i «Zërit të popullit»

- U mblodh Këshilli i Zgjeruar Organizues i Kuvendit për Pajt im e Bashkim Kombëtar. - Morën pjesë akademiku Rexhep Qosja dhe intelektualët e tjerë të shquar kosovarë. - Ismail Kadar[e]ja zgjidhet bashkëkryetar i Këshillit Organizues të Kuvendit për Pajt im e Bashkim Kombëtar. Dje në një nga sallat e Pallatit të Kongreseve në Tiranë u bë mbledhja e Këshillit të Zgjeruar Organizues të Kuvendit për Pajt im e Bashkim Kombëtar. Mbledhja u drejtua nga bashkëkryetarët, profesor doktor Teki Tartari dhe profesor doktor Rexhep Qosja. Në të morën pjesë anëtarë të Këshillit Organizues të Kuvendit, intelektualët nga Kosova: të organeve të shtypit, ATSH-së; Radio-televizionit Shqiptar; ish të perse-… Juguore. Janë bërë takime me përfaqësues të bashkësive fetare dhe në Këshillin organizues i kanë dërguar përfaqësues vet Bashkësia Fetare Islame e Kosovës, Bashkësia Fetare Islame e Maqedonisë dhe Kisha Katolike. Janë bërë takime me Këshillin për të Drejtat e Njeriut dhe i kanë dërguar përfaqësuesit e vet në Këshillin Organizues. Janë bërë takime me individë të diasporës dhe në Këshillin Organizues janë futur disa individë nga bashkatdhetarët tanë në Zvicër, Francë, në Gjermani dhe në Belgjikë, në SHBA. shumë rëndësi dhe i kushtojmë rëndësi të ma-… çështja e ndërtimit të demokracisë në Shqipëri në një jetën e popullit shqiptar, çështja sociale, çështja arsimore dhe më në fund çështja demokratike. Mendojmë se populli shqiptar është një prej popujve të rrallë të Evropës që nuk e ka zgjedhur çështjen kombëtare, është çështje populli i ndarë. Për këtë arsye Kuvendi i Pajtimit dhe Bashkimit Kombëtar duhet të merret me përcaktimin e strategjisë gjithëkombëtare, interesave kombëtare shqiptare. Mund të themi se strategji gjithëkombëtare e mjetesh për-…

Udhëtonim për në Tiranë. Autobuzi ishte plot me udhëtarë. Deri në Rogozhinë... [Tekst i pjesshëm në kufirin e sipërm] ...ardhur, ç’ekener tashmë është njohur me drëndhi spektakolare. [Titulli i vogël sipër] Për të qarë e për të qeshur Kur na bën thirrje Saliu — Të shkuara, por jo të harruara — Udhëtonim për në Tiranë. Autobuzi ishte plot me udhëtarë. Deri në Rogozhinë autobuzi ishte i qetë. Sapo lamë pas Rogozhinën, një grup udhëtarësh filluan një debat politik midis tyre, lidhur me krizën brenda PD. Grupi ishte ndarë në dy pjesë. Njëra palë mbronte zotin Neritan Ceka dhe thoshte se zoti Sali po largon një nga më kundërshtarët e tij nga partia. Kësisoj PD ngjan me një Parti Pune të dytë. Ndërsa pala tjetër mbronte zotin Sali duke thënë se ai është i fuqishëm. — Le të ndeshet në ring me ndo-një boksier — tha dikush. — Për mua PD ndodhet në krizë të plotë, mirëpo kjo s’duhet të na gëzojë, sepse PD është forca kryesore opozitare e për pasojë dëmtohemi të gjithë si shqiptarë. — Për mua Shqipëri është Saliu. Saliu është bota. — Një pasagjer që den atëherë s’kishte folur ndërhyri. — Dy figura ka komuni shqiptar, Saliu dhe Saliun. — Neritan Ceka duhet përjashtuar nga PD, përderisa thuhet se është i futur i Presidentit në PD dhe në qoftë se jo, atëherë duhet shkaruar Sali Berisha sepse zyra nuk është një debat i thjeshtë, por një kontraditë e thellë midis dy drejtimeve kryesore të PD. — Neritani deklaroi të bëri në moment çrregullime. — Po, more nuk më thoni, kush e ka radhën të vrazi vetën nga PD së? Më thoni, sepse grupi i tretë antiparti u zbuluan nga vetë partia. — Azem Hajdari ... [Dialogu vazhdon në kolonën tjetër] — marrë zjarr, befas, autobuzi ndaloi. Kishim arritur në Kavajë. U hap dera dhe në autobus hipi një djalë mbi 25 vjeç. Autobuzi u nis e bashkë me të filloi edhe biseda. Djaloshi i porsahipur sapo dëgjoi emrin e Neritan Cekës bërtiti fort: — Ai është tradhëtar dhe duhet vrarë. Po ç’të bësh, nuk erdhi në kohë? Këbësa se do t’ja përdorim kokën si të zogut. — Ti ishe në Elbasan? — e pyetën. — Isha, mor jahu, po dolëm huq, se e lajmëruan kopukun dhe a t’thyve nga mezi i rrugës. Të nesërmen që pa gdhirë mirë, nga fika iku në Gjermani. — Kishte shumë nga Kavaja? — Plot. Ishte gjithë dora jonë nga Kavaja, Shkodra, Durrësi. Tirana dhe Elbasani. Ishin ulur në radhët 2 dhe 3. Të gjithë me kobure në brez dhe i ra fort vendit ku mbahej koburet. Do ta kishim vrarë në vend, por e lajmëruan ata të sigurimit të shtetit. Në fund të fundit, le të thotë ç’ka të dojë, këtu ka për t’u thyer e ne do ta rrëzojmë të gjallë. Njëri nga simpatizantët e Saliut për këtë situatën i tha: — Pa eksese, pa eksese. Nuk na mëson zoti Sali kështu. — Po në Vlorë, ishit ju të dorës, e ngacmoi njeri? — Pse, ç’ka ndodhur në Vlorë? — U kërkua të hiqet mandati Gramoz Pashkos se k’a tradhëtuar për t’ja lënë dhe zotin Sali. — Kur? — Para dy, tre ditësh. — Jo mor jahu, nuk na ka lajmëruar Saliu!!! LUTFI GJINISHTI

— Reportazh i rishkruar nga Elbasani — «A mundet fshatari të gëzohet tokë që gë ka marrë?» Këtë pyetje ia bën vetes menjëherë kushdo që vëren fshat... «A mundet fshatari të gëzohet tokë që gë ka marrë?» Këtë pyetje ia bën vetes menjëherë kushdo që vëren fshat, qoftë kalimtari rastit, mysafiri, politikani që bën propagandë elektorale, apo dikush tjetër që kërkon të njihet sadopak me jetën dhe hallet e përditshme. Vëllën me një kalim të rastit nëpër rrugët e fshatit, pyetja e mësipërme nis të të mundojë gjithnjë e më shumë, e pastaj ta futësh në bisedë me banorët e tij. Edhe njeriu më optimist për nga natyra, do të preket, pse jo edhe do të trishtohet që në bisedat e para. Edhe pse i nisur me dëshirën për të gjetur diçka të gëzueshme në këtë «pravërë të vogël» të altë dhe shkurtuar ... ... mbetet një: fshatari, si përherë, është shumë punëtor dhe, nga mëngjesi në mbrëmje, punon në tokën e tij me dëshirë e pasion të pashoq. Veçse ai e ndjen veten të B-R-A-K-T-I-S-U-R nga shteti. Disi na nënunështes mund të mos i përcaktojë fjalë kategorike, megjithatë kështu është. Madje, që ai ta pohojë se kështu është e jo ndryshe, ndaj edhe fjalën e «rëndë» e shënojmë të germëzuar. E nëse shteti dhe përfaqësuesit e tij, për sëri nuk e besojnë këtë, atëherë le t’i «ndihmojmë» me dy-tre të vërteta: Fshati i Shtërmentit në rrethin e Elbasanit, poshtë rrugës automobilistike ka fushën e gjërë, Fusha duket si e përçudnuar. — Sivjet, më të shumtat e familjeve mbollën grurë për bukë se nuk siguruam farë gruri, — thotë dikush. — Rreth 80 për qind e fushës është mbjellë grurë — vijon bisedën një tjetër — dhe kjo ndodhi jo sepse kemi frikën e sigurimit të bukës, por ngaqë nuk sigurohet baza materiale dhe farërat për mbjellje kultura të tjera, sidomos ato industriale, për të cilat fshati ka traditë. Po kjo bisedë edhe në Gostimë. Madje Ali Lleshaj, banor i moshuar i këtij fshati thotë se jo vetëm që nuk ua jep të marrin plehun e fushës (edhe gruri — këtu është mbjellë pa e i hedhur një dorë plehu ... ... mik, e s’dhe si do bëhet koka? por askush nuk di nëse është se i parësi do të kenë ndonjë treg kulturat bujqësore, qoftë në treg apo në industri. Sikur të mos mjaftojnë të gjitha këto, ja edhe një shqetësim tjetër: Të dy fshatrat, edhe Shtërmeni, edhe Gostima, marrin ujë nga Shkumbini prej kanalit «Nauk Pavlik»? Uji edhe pak kohë, ndoshta, do të shpëjt në një muaj, është i neveritshëm për në ngastrat e mbjella. Deri tani asgjë s’është bërë për kanalin, ndërkohë që në këtë kohë uji është i turbullt, ndotur e të tjerë e të pastrohet zgjeruar dhe i riparuar. Sado hidhur që t’iu vijë qeveri... (Vijon në faqen 2)

Duke patur parasysh marrëveshjen e arritur midis forcave politike në dhjetor të vitit 1991... Duke patur parasysh marrëveshjen e arritur midis forcave politike në dhjetor të vitit 1991, duke i konsideruar zgjedhjet e ardhshme si faktor i domosdoshëm për stabilizimin politik, për qeverisjen e vendit dhe për zhvillimin e mëtejshëm të reformës ekonomike, pasi mora mendimin e Kryetarit të Këshillit të Ministrave dhe të Kryetarit të Kryesisë së Kuvendit Popullor dhe mbështetur në pikat 9 dhe 3 të nenit 28 të ligjit 7491, datë 20.4.1991 «Për dispozitat kryesore kushtetuese», Dekretoj: 1. Shpërndarjen e Kuvendit Popullor të Legjislaturës së 12-të. 2. Zhvillimin e zgjedhjeve të reja për Kuvendin Popullor në 22 mars 1992, ditën e dielë. 3. Këshilli i Ministrave ngarkohet të marrë të gjitha masat organizative, si dhe të sigurojë bazën e nevojshme materiale e financiare në zbatim të ligjit 7556, datë 4.2.1992, «Për zgjedhjet e Kuvendit Popullor, të Republikës së Shqipërisë». 4. Ky dekret hyn në fuqi menjëherë. Presidenti i Republikës RAMIZ ALIA