SHËNIM I DITËS
PUNË DINJITOZE
Socialistët shqiptarë kanë përpara kongresin e parë të partisë së re. Ai do të mbahet më 20 qershor, por në një lloj kuptimi ai ka ditë që ka filluar: në të gjitha rrethet janë mbajtur aktive të PSSH, janë zhvilluar dhe po zhvillohen mbledhje të komiteteve drejtuese. Shfaqet shumë i përbashkët është: tërë potencialet intelektuale të Partisë t’i kushtojmë forcimit të saj, kompaktësimit të organizatave dhe hedhjes së tyre në veprim. Nuk ka vend për asnjë shenjë dëshpërimi për rezultatet e zgjedhjeve. Bindja e të gjithëve është e duhet të jetë: alternativës së socializmit demokratik i takon e ardhmja. Por kjo do punë e përkushtim. Kërkon maturi dhe veprimtari të mençur nga çdo qelizë e PSSH, në bazë e në qendër. Me konkretisht: kërkohet që organizata e PS në çdo rreth me qëndrimet e veprimtarinë e saj të fitojë simpatinë e njerëzve të veçanërisht të rinisë e të punëtorëve, të fshatarëve dhe intelektualëve, të fitojë besimin e plotë të tyre. Po si, në ç’mënyrë? Ato janë të pafundme dhe kurrë e askush nuk duhet të presë «direktiva» e receta të gatshme.
Këto praktika nuk duhet të zënë vend në mendësitë e drejtuesve e organizatave apo të komiteteve drejtuese. Sa më larg tyre? Çdo qendër prodhimi, çdo fshat e çdo institucion, sot ka hallet e veta të punës e të prodhimit, ka hallet e veta të organizimit e të ristrukturimit për të mbështetur përmes tyre reformën ekonomike, me të cilën lidhen interesat jetike të çdo punonjësi e të familjes së tij. Shumë pikëpyetje kanë për të sotmen e për të ardhmen të gjithë njerëzit: A do të liberalizohet çmimi e «shportës», kur dhe si? Kur do të privatizohen banesat dhe si? Kur do të rifillojë puna, duke siguruar lëndët e para, qofshin ato të vendit, qofshin ato të importit? Kur do të marrë fund diskriminimi ekonomik i intelektualëve, i pedagogëve, punonjësve shkencorë, i arsimtarëve, i krijuesve, në të gjitha fushat? Shqipëria shqiptare është në ankth nga rritja drastike e kriminalitetit. Askush nuk po jep përgjigje: Si dhe kur do të vendoset qetësia në Shqipëri, kur do të «shuhen» krismat e kobureve e do të marrin fund vrasjet në mes të ditës? Pyetjet janë të pafund. Njerëzit kanë shpresa tek qeveria e re. Por, nëse ajo do të çojë në Kuvendin Popullor projektligje që ishte ai mbi marrëdhëniet me punë (i cili u miratua me shumicë votash) ata do të zhgënjehen. Askush nuk ka interes që njerëzit, që çdo përkatësie politike qofshin, të zhgënjehen sepse kjo do të thotë zgjatje e pafund e periudhës kalimtare të tranzicionit. Në këto situata Partia Socialiste duhet të shpallosë alternativat e saj për çdo problem madhor që ka interes sot shoqëria shqiptare. Kjo është plotësisht e mundur të bëhet sepse në radhët e PSSH ka specialistë të aftë e personalitet të spikatur shoqëror, të rinj e të vjetër, të cilët janë e duhet të vinë më mirë në krye të punëve, që nga organizatat bazë, të partisë, në këshillat koordinues e deri në komitetet drejtuese. Forumet udhëheqëse të Partisë që do të dalin nga zgjedhjet e reja është imperativat të kenë njerëz të veprimit, me shtrirë praktikë e organizatorë të pasionuar e tribunë të mençur e trima, atdhetarë të vërtetë dhe anëtarë të palëkundur të Partisë sonë të re.
Muaji maj është kohë vendimtare për t’i kurorëzuar me sukses zgjedhjet. Ato do të jenë të tilla kur tërë Partia, nga qendra në bazë, të dijë e të jetë e aftë të forcojë plotësisht organizativisht, kur të jetë çdo anëtar
PROLOG PËR SPASTRIME ME LIGJ
Dhënia me ligj e kompetencës për spastrime nga punëdhënësi më i thjeshtë deri te Presidenti synon, ndër të tjera të amortizojë kundërshtimet e të prekurve nga «reforma» politike.
Respektimi i kriterit profesional është respektimi i lirisë
Projektligji që paraqitet nuk është i thjeshtë, përkundrazi është jashtëzakonisht delikat. Është më shumë se sa një projektligj për nga përmbajtja polivalente, shumë dimensionale. Ai mund të jetë dhe një bumerang politik nëse nuk merret parasysh në thelb realitetin. Paraprakisht duhet konsultuar edhe me institucionet ndërkombëtare. Patjetër.
Janë bërë përmbysje të mëdha në administratën qendrore, disa herë të çuditshme e jo juridike me administratat lokale, tërë ministrat e titullarët, ndihmësit e tyre etj., janë pothuaj të rinj, janë bërë lëvizje të strukturave të ministrive e dikastereve që disa herë nuk kanë korresponduar edhe me logjikën e vet shtetit. Ky projektligj, kështu që është, jep ekuivokë për strukturime joligjore, po në «emër të ligjit». Këtu janë në kontradiktë disa logjika, logjika legjislative, parlamentare që aprovon ligje afatgjatë; logjika ekzekutive që merrret e duhet të merret me çështje të ditës, si dhe logjika partiake e cila, nëse identifikohet, ose kërkon identifikimin total mbi gjithçka, atëherë na çon në konceptin absurd të partisë shtet. Nga të gjitha konceptet groteske, ky është më i papranueshmi dhe atëntat i rrezikshëm ndaj pluralizmit dhe demokracisë reale. Unë mendoj se duhet të jemi shumë të matur. Nuk jam dakord që të bëjmë këtë retorikë partiake dhe sidomos ofendime të paragjykuara që shprehin konceptin e inferioritetit ndërmjet shteteve verbale apo boshe.
Unë e kuptoj realist: struktura e shtetit duhet të përsoset në pikëpamje konceptuale, po materiale njerëzore as nuk vendosen sipas skemave, as importohet, por në këtë gjenden elementët më të përparuar dhe të zotë. Unë e kuptoj gjithashtu se qeverisë Meksi i duhet një modus vivendi, por të vërtetë jo spekulativ e jo antiligjor.
Theksoj se i vetmi kriter bazë juridik për ndryshime administrative është kriteri profesional. Kriteret e tjera nuk kanë më atë fuqi,
(Vijon në faqen 2)
Autorizim për «dorë të lirë»
(Diskutim i dr. Mago Lakrori, deputet i Partisë Socialiste, në seancën e paradjeshme të Kuvendit Popullor)
Modernizmin e aparatit tonë shtetëror e bënë të domosdoshëm tranzicioni i brendshëm dhe procesi i integrimit me Europën. Ky modernizim kërkon edhe ristrukturime e përmirësime në personel në çdo nivel (qendër, bazë) dhe në çdo sektor (civil, ushtarak). Projekti që paraqet qeveria ka të bëjë me personelin. Lidhur me të kam këto vërejtje:
- Neni bazë që propozohet ka përmbajtjen e një autorizimi që kërkon qeveria dhe organi tjetër për të patur «dorë të lirë» për shkarkime, transferime dhe emërime, në emër të Kuvendit Popullor e për hir të reformës. Miratimi i një neni të tillë do të ishte ligjërim i subjektivizmit dhe arbitraritetit.
- Zbatimi i këtij neni do të mundësonte sjelljen në administratë edhe të personave që paaftësinë profesionale do ta mbulonin me besueshmërinë e tyre politike.
- Të jotojmë në një shoqëri të pa... përkryer. Përmbajtja e këtij neni hap rrugë për hatër, miqësira, i-nate. Zbatimi i tij do të rëndonte jo vetëm mbi anëtarët dhe simpatizantët e Partisë Socialiste por edhe mbi cilindo punonjës të shtetit, do të shthirjej edhe mbi shumë nga ata që janë në anën e partive të tjera.
- Nuk dua të paragjykoj qeverinë, megjithatë, sipas mendimit tim, me projektligjin që ajo na paraqet dëshmon për një rikthim në stilin e punës të partisë-shtet, madje edhe më tepër. Zbatimi i këtij projekti do të sillte tensione të reja sociale.
Me dëshirën e mirë për rregullime, më lejoni të bëj disa sugjerime.
Së pari, për relacionin që paraqet projekti ligjin. Ai duhet të japë në mënyrë të plotë motivet e ndryshimeve në raport me ligjin ekzistues, duke e konceptuar përmbajtjen e tij o thjesht në funksion të reformës por më gjerë: Shqipërisë i duhet një aparat shte...
(Vijon në faqen 2)
Ndoshta është tepër kategori, që i bën në rrugë të madhe të ke të dojë, në radhë të parë anëtarët e Partisë Socialiste, qofshin
socialistët qënkemi absolutisht kundër paraqitjes së të tilla projekteve. Jo! Ne mos jetë kështu si është paraqitur. Kush tha se ekonomike, strukturore, administrative etj. Kush tha se nuk duhen spastruar të paaftët, të korruptuarit, qullët? Kush po i del zot atyre? Ato, si të thuash, i ka dënuar vetë perëndia... Fjala është se ky projektligji është tepër kategorik, i hedh në rrugë të madhe, që qofshin anëtarë, në radhë të parë anëtarët e Partisë Socialiste, qofshin të shënohet në kalendar si fillim legjislativ i një lufte të re klasash. Popullit po i tregohet se ka ditur të zhvillojë shumë mirë luftën e klasave PPSH por edhe maxhoranca parlamentare din ta bëjë këtë. Partia e Punës e bënte me vendime të Byrosë Politike, maxhoranca e bën me akte legjislative. Ali Hoxha-Hoxha Aliu!
Dikush po fliste për votime, për një projektligj që po na parapërgatitet. «Let at’cest moi - shteti jam unë». Meqëta Fushatat e spastrimeve janë karakteristika të revolucioneneve demokratike apo të revolucio-
Luftë klasash me vulë parlamenti
(Meqenëse Z. Arnobri nuk lejoi vazhdim diskutimesh, po e botoj diskutimin tim).
Për projektligjin që kemi përpara po bëhen diskutime të shumta. Nga deputetët e Partisë Demokratike, po krijohet përshtypja se ne socialistët qen kemi absolutisht kundër paraqitjes së të tilla projekteve. Jo! Në ngulim këmbë që ky projekt-ligj i ardhur nga qeveria të mos jetë kështu siç është paraqitur. Kush tha se ne nuk qënkemi në të interesuar për një reformë të gjithanshme ekonomike, strukturore, ata edhe shumë të aftë në punën e tyre. Kështu si paraqitet çdo gjë është e ligjshme për titullarët. Ku do të ankohen të tjerët? Asnjë mundësi nuk ka as gjykata të kontrollojë në vendim të tillë, tepër të përgjithshëm e përjashton çdo ankim, çdo mbrojtje! Ku ndodh kjo, në atë Europë që duam të shkojmë?! Dita e sotme mund të mbahet mend fare mirë e të shënohet si një fillim me vulë parlamentare të cenimit, shkeljes e kufizimit të të drejtave të njeriut, të dimensionit human, për të cilat aq shumë po flasim. Këto ditë është folur e po flitet këtu shumë për botën, për Europën. Dikush po na tregon se ka përpara kaq kushtetuta të huaja, kaq manuale, dikush pse paska parë gjysmën e planetit, dikush se qenka konsultuar me mijëra specialistë të huaj, dikush del si ligjet i paska ditur qysh 6 vjeç. Të gjitha këto kanë boshllëqe të mëdha në legjislacioni ka pasaka para gjysmën e planetit, dikush që qënka konsultuar me mijëra specialistë të huaj, dikush del se ligjet i paska ditur qysh 6 vjet. Të gjitha këto kush furn, po përse në këtë projekt që po na paraqitet po i kthejmë shpinen Europës? Me çfarë të drejte shumica kërkon t’i mbyllë gojën pakicës? Përse pikërisht në diskutimin e këtij projektligji që prek shumicën e popullsisë, intelektualë, specialistë e kuadro, shumicës i intereson të pengojë debatin konstruktiv? VËZHGUESI
Shumica synon t’i mbyllë gojën pa k[i]cës
Gjatë debateve në parlament, shumica synoi që projektligji në fjalë, të miratohej shpejt e shpejt. S’ishin bërë vetëm pak diskutime kur nga krahu i shumicës filluan të vinë propozime për t’i mbyllur. Duke shkelur rregulloren zoti Arnobri e hodhi në votë këtë propozim me gjithë kundërshtimet e deputetëve socialistë. Dhe vetëm i këmbëngulja e këtyre bëri që kryetari i kryesisë të anullojë vendimin.
Me çfarë të drejtë shumica kë-
Kështu nuk ndahet toka kurrë
- Në ndjekje e në zbatim të ligjit për tokën -
Ditën e mërkurë, datë 29 prill 1992, në gjykatën e rrethit të Shkodrës do të bëhej gjykimi i një çështjeje që lidhej, pikërisht me ecurinë e ndarjes së tokave.
Dy palë ankohe-shin për njëra-tjetrën, për zaptim të tokës, që kishte penguar ndarjen e saj në tërë atë fshat. I-shte ngatërruar ligji për tokën me një ligj fshatëshe, ishin ngatërruar e drejta më të padrejtën dhe secila nga palët mendonte se ka të drejtën e saj.
Më parë, atëherë kur kishte filluar edhe konflikti, një ngatërresë e parë kishte ndodhur mes dy familjeve dhe dje, në ditën e gjyqit, ajo mund të përsëritej me përmasa shumë të mëdha.
Gjyqi nuk u zhvillua. Përse? Sepse ata që e kishin për detyrë të paraqiteshin, kryetari i këshillit të fshatit Kosmaç dhe kryetari i komisionit të ndarjes së tokave nuk u paraqitën. Si mund të zhvillohej një gjyq pa dëshminë e tyre, pa asnjë dokument zyrtar, pa asnjë vlerësim zyrtar? Në këto kushte gjykatësja e çështjes u detyrua të ndërpriste çështjen dhe ta shtynte atë për një ditë tjetër. Po të mos vijnë përsëri këta dëshmues zyrtarë, edhe sa do të zgjaset çështja? Po toka do të presë vendimin deri në kalendat greke që të punohet.
Ky nuk është një rast i vetëm. Komisionet e ndarjes së tokave në jo pak fshatra kanë krijuar shumë probleme. Kjo edhe nga njëra anë, nga dëshira e përcaktuar e nga dëshira për të rregulluar të afërmit e miqtë. Dhe këto sherr e të tjerë po lënë pas jo pak gjurmë në jetën e fshatarëve.
Nga ana tjetër tërheqja e tyre në ballafaqime e ngadalëson, nuk e shpejton ndarjen e tokave: Megjithëse dy kryetarë që nuk u paraqitën janë anëtarë të PS apo të propozuar prej tyre, u themi këtu se shtih nuk mund të ndahet toka kurrë.
Korresp. i “Zërit të Popullit”
A DUHET T’A FIRMOSNI KËTË LIGJ ZOTI PRESIDENT?
Zoti President, Parlamenti shqiptar, me shumicë votash (63 gjithsejt) miratoi shen-ten në ligjin për marr-dhëniet e punës.
Zoti President, Parlamenti shqiptar, me shumicë votash (63 gjithsejt) miratoi shen-ten në ligjin për marrëdhëniet e punës. Me përjashtim të opozitës, që është grupi parlamentar i Partisë Socialiste të gjithë e miratuan ligjin. Tani e keni radhën ju si president i vendit të gjykoni. Ta ktheni mbrapsht, për t’u përmirësuar e konkretizuar apo ta lejoni të zbatohet. Po ju jap dhe unë mendimin tim si qytetar dhe shqiptar. Unë mendoj se ligji i miratuar me shumicë votash ashtu siç është formuar është antidemokratik. Mendimin tim e parashtroj në këto fakte të cilat po ua bëj të njohura opinionit dhe juve.
Fakti i parë
Ligji që u miratua shkel parimet e kartës së Helsinkit dhe të Parisit, mbi të drejtat e njeriut. Në bazë të këtij ligjit të miratuar, organi kompetent është «Zeusi».
Fakti i dytë
Ligji shkel vetë demokracinë në përgjithësi. Duke i dhënë kompetenca të pakufizuara organit kompetent, ai i vë baze ligjore, pikpamjes monarkiste që lulëzoi ne Francën e pararevolucionit të 1789 me shprehjen. L’etat c’est moi - shteti jam unë. Megjithatë në parlament u shpreh mendimi se kjo që po ndodh në Shqipëri është revolucion demokratik. Me të drejtë shtrohet pyetja. Fushatat e spastrimeve janë karakteristika të revolucioneve demokratike apo të revolucioneve, po unë, i cili nuk kam interes të mbroj ligjin. Ndërsa sindikatat nuk kanë të drejtë të mbrojnë interesat e anëtarëve të tyre. Veç të tjerash në asnjë vend të Europës nuk ekziston një ligj i tillë. Le ta japë kush një ligj të tillë në ndonjë vend të Evropës dhe unë tërhiqem.
Fakti i tretë
Ligji i miratuar u vjen për shtat shtresës së servilëve, matrapazëve dhe frikacakëve, njerëzve të paaftë profesionalsht, por me «shpirt praktik»-sic quhen. Ju e dini mirë, por ju kujtoj. Udhëheqjen shtetërore të meparshme e kanë ngritur shtresësi pasi dhe ata kishin në dorë kompetenca të pakufizuara. Si rrjedhojë demokracia ja mbul shtigjet kësaj shtrese që paafëtsinë e mbulon me servilizmin. Por çdo të ndodh me këtë ligj? Logjika e shumtë e thjeshtë. Përsëri do të fitojnë servilët, të paaftët, marifetxhinjtë, njerëzit e njëjnd flamingrëve, ata që realisht s’kanë bindje politike, por i përdorin ato si maskë në interes të fitimeve të tyre personale. Ndërsa ata që kanë kundërshtime ndaj politikës, por shqiptarë, të ndershëm e të aftë do ikin sepse nuk plotësojnë dy kritere: kriterin politik dhe përmbajtjen e karakterit. Atëherë demokraci është kjo?
Fakti i katërt
Ligji i miratuar në qoftëse do të zbatohet, do t’i shërbejë përçarjes kombëtare dhe jo unitetit të kombit. Arsyeja është shumë e thjeshtë. Të gjithë ata që do të largohen dhe që janë me mijëra, por që shumica e tyre do të jenë të afte profesionalisht veç me bindje po-
KRISMA ME 1 MAJ
- NJË RREFREN I KRYEQYTETIT -
Rreth orës 18,00 të ditës së djeshme, mbas embolës «shtëatvani» koburja.
Një person shtrirë në ushë, goditje me shkelma. Pastaj në dy, tre njerëz me kobu- dhe të bëjnë kërkim në njëri - tjetrin. Kjo krisma në ajër, me një paradoks shqiptar; kufoma në vend që të largohej afroheshin me vrap, policia, si «gjë» e vogël, po vonesë.
Ç’ishte kjo? Këta njerëz dinin për festë? Këta njerëz ...
Në korrespondenti huaj që ...
SH. M.
Demonstrata raciste në Los Anxhelos
Kryetari i Bashkisë së Los Anxhelosit njofton se humbën kështu 4 000 trupa suplementare sot, ndërsa dhuna raciale u përhap në «rënerën e Hollivudit» dhe në kryeqytetin e kinemasë «Uok of Fejm».
Vjedhjet, zjarret dhe dhuna, në të cilat u vranë 23 vetë dhe 900 u plagosën në Los Anxhelos, u përhapën në qytete të tjera amerikane të entit, në San Francisko, Atlanta dhe Las Vegas. U vendosën shtetrrethimi. Kryetari i Bashkisë së Los Anxhelosit, Tom Bradley, tha se kërkoheshin 4 000 trupa të tjera të Gardës Kombëtare, ndërsa 2 000 trupat e tjera të Gardës Kombëtare u dërguan tashmë në qytet. ...
(Vijon në faqen 2)
Dhuratë për 1 Majin?
- Çmimi i bukës në Shkodër u rrit 40 për qind -
Qytetarët shkodranë që më 1 maj në mëngjes u zgjuan si zakonisht në radhët e bukës mësonin jo pa habi edhe një lajm të ri: çmimi i bukës nuk do të shtijë me çmimin e saj të zakonshëm, por ndryshe.
Çmimi i saj ishte rritur 40 për qind. Tani një bukë 5 lekëshe nuk do të kushtonte aq, por shtatë lekë. Dikush tha se për këtë panë sakaq patur edhe një lajm zyrtar, por lu dëgjoi më parë i shkretë qytetar!
U interesuam në disa njësi për këtë rritje çmimi të papritur si «dhuratë» me rastin e 1 Majit. ...
Një fabrikën e bukës ka ardhë me shumicë miell! Një çilëse të veçantë, që duhej hedhur në prodhim sa më parë, nga frika e përvetsimit të tij. Është miell i cilësisë së lartë dhe natyrisht që do të shtitej me çmim tjetër. Kjo sh-ltë do të jetë e përkohshme, po ndryshe të mbarohet ky lloj mielli.
Kaç. Nuk na duket kaq e thjeshtë kjo «dhuratë». Mendja ta do se ky është testimi i parë nëse pranojnë lirshëm njerëzit një rritje të artikujve të shportës apo jo, nëse do të ketë kundërshtime edhe në pikën e tyre më jetike, bukën. Sepse po të jetë fjala thjesht për miell të cilësisë së lartë, pse prodhua buka më të njëjtat përmasa si ditë më parë, por me çmimin e shportës? Pse kur paska kaq shumë miell të cilësisë së lartë, nuk... (Vijon në faqen 2)
Parlamenti vulos ligje antidemokratike
Kryesia e Partisë Socialiste të Shqipërisë dhe grupi parlamentar socialist, vendosi të vërë në dijeni menjëherë:
1. Konferencën për Sigurimin dhe Bashkëpunimin në Evropë (KSBE)
2. Këshillin e Evropës
3. Parlamentin evropian
4. Këshillin e Ministrave të Komunitetit Evropian si dhe forumin dhe organizmat evropiane dhe ndërkombëtare, partitë socialiste e social-demokrate të Evropës, lidhur me vendimin antidemokratik të parlamentit shqiptar, i cili më datë 30.4.1992, me 63 vota, miratoi një shtesë në ligjin 7526, të datës 3.12.1991 «Për marrëdhëniet e punës».
Miratimi i ligjit të mësipërm është shkelje e rëndë e lirive dhe të drejtave të njeriut dhe vjen në kundërshtim të hapur me normat e njohura ndërkombëtare. Ligjvënia të tilla regjimeve, po paragjykime politike jo vetëm nuk i shërbejnë forcimit të shtetit ligjor që kemi nisur të ndërtojmë, por edhe bëhen pengesë për ecjen përpara dhe institucionalizimin e demokracisë në Shqipëri.