Britania, thekson Rojter, ra dakord të premten t’i kthejë Shqipërisë një sasi ari me vlerë prej 18 milionë dollarë, të vendosur në bankat angleze nga ari i kapur nazistëve në Luftën e Dytë Botërore dhe që qëndron i bllokuar pas mbylljes së dy anijeve luftarake britanike në vitin 1944. Një zëdhënës i Ministrisë së Punëve të Jashtme tha se Shqipëria, nga ana e saj ka rëndë dakord t’i paguajë Britanisë dy milionë dollarë si kompensim për të ashtuquajturin incident të Kanalit të Korfuzit. Ky është dëmshpërblimi nga ana e Shqipërisë për dëmin që anije luftarake britanike që u mbytën pasi ndeshën në mina në Kanalin e Korfuzit në vitin 1946. «Ne arritëm të biem dakord», vijoi zëdhënësi shqiptar, 1.574 kg. armë të Zëdhënësit.

KRONIKE E DHIMBSHME Zoti Sali Berisha, President i Republikës Zotit Bashkim Kopliku, Ministër i Rendit Me lit oren e demokracisë më 22 mars 1992 dhe vendosjen tuaj në postet drejtuese menduam se më në fund në Shqipëri u vendos shteti ligjor. Do të trajtoheshin me rigorozitet të drejtat tona e do të garantohet jeta e nderi ynë nga kriminelët në rrugë. Menduam se letrat tona drejtuar juve do të dëshmonin rëndë kriminelët, siç jeni shprehur para zgjedhjeve! Në dhjetëra gra e vajza të lagjes Partizani me datë 18.4.1992 ju drejtuam letrat me numër mandat poste 358370, Nr. 249, 249, 250 me këtë përmbajtje: (shkurtimisht): - Më datë 15.4.1992 në lagjen tonë dy kriminelë, me thika në fyt, përdhunuan qytetaren M. N. e martuar me fëmijë. Mbasi u njoftua policia, u kap në flagrancë krimineli Ali Saraçi në prezencë të dhjetë policëve si dhe në prezencë të banorëve të lagjes. Viktimën e morën të zhveshur e të sakatosur në degën e punëve të brendshme si dhe vagabondin Ali Saraçi, mbasi vagabondi tjetër mundi të shpëtonte. Ali Saraçin e mbajtën vetëm tre ditë në arrest dhe e nxorrën pa pikën e turpit e të përgjegjësisë. Kërkojmë nga ju: A duhet të ekzistojnë në detyrë drejtuesit e degës së brendshme dhe të hetuesisë së Elbasanit, pasi e mbuluan këtë turp duke marrë si të thonë mbi 30.000 lekë të reja? A duhet të ndikojnë drejtuesit e lgjit tek viktima «që tërhiqe padinë se do ta poshët më keq», kur në të vërtetë vetë punonjësit e policisë janë dëshmitarë të gjallë të këtij turpi? -Po ju çfarë bëtë me letrat tona? Nga heshtje del e qartë se edhe ju tani s’po kini më forcë të vendosni ligjet ose ne gratë t’i drejtohemi organizatave ndërkombëtare, se akoma nuk kemi një shtet ligjor. Shënim: Ju lutem mos i publikoni emrat tanë se jemi gra me burra dhe fëmijë. Me indinjatë të thellë vajzat dhe gratë e lagjes «Partizani» Elbasan.

— Ka më se një javë që 500 punëtorë të fabrikës së këpucëve «Adelchi» Shkodër, janë në grevë. Po bëhet më shumë «Adelchi» në Shkodër, me miratimin edhe të sindikatave të pavarura të rrethit, kanë filluar një grevë, e cila ka në bazën e saj disa kërkesa ekonomike. Këstu punëtorët kërkojnë rishikimin e pagës së tyre në përshtatje me rritjen e vlerës së dollarit sipas kursimit zyrtar, trajtimin e tyre me raport mjekësor sipas ligjeve të shtetit shqiptar e jo sipas urdhëri administrativ të ndërmarrjes, dhënien e antidodave në raportet që e përfitojnë atë, kushtet e përshtatshme për punë, mënçen e ndërmarrjes etj. Thuajse të gjitha këto, me përjashtim të kërkesës që lidhen me pagën, jo vetëm që janë premtuar që më parë: punëtorëve, por edhe nuk kanë asgjë të përmbushur për të mos u realizuar. Po ashtu, në kohën kur drejtoria e kësaj ndërmarrjeje po akuzohet për abuzime të shumta, pikërisht lidhur me shkëmbimin e dollarit dhe probleme të tjera, mendojmë se kërkesat e tyre duhen zgjidhur sa më parë. Por kjo grevë tashmë është e njohur në tërë rrethin dhe nuk është paraqitja e kërkesave problem i në shënjëtson. Shqetësimi ynë lidhet me faktin se megjithëse ka kaluar një javë nga greva, megjithëse sindikata po tensionohet vazhdimisht askush nuk ka shkuar të let si duhet e të bisedojë me punëtorët, askush nuk po ve në rrezik për të zgjidhur hallet e tyre, për t’i thënë konkretisht në se kanë të drejtë apo jo. Pa dashur hua në kujtohet një kohë tjetër, jo shumë e largët, kur edhe për një grevë, të çfarëdoshme, që më parë, shumë se njihesh, bëhë jehona e madhe, bëhej zhurmë e duhur, sensibilizohë opinioni. Punëtorët tashmë nuk kanë nevojë për sensibilizim por për zgjidhjen të halleve që kanë. Ata mendojnë se dikush po përfiton e po pasurohet në kurriz të djersës së tyre, ata akuzojnë drejtues të ndryshëm ta mashtrime dhe është detyrë e organizmave shtetërore, edhe e Kontrollit të Shtetit mes tyre, që të luajnë nga vendi kur flitet për abuzime me miliona e miliona lekë. Në të kundërtën të mbrojnë dinjitetin e drejtuesve dhe të mos i lënë të bien viktimë e thashethemeve. Por vonesa zyrtare tek punëtorët, shmangia e përgjegjësisë nga vetja dhe lënia e 500 punëtorëve pa përgjigje flet në të mirë të kërkesave të punëtorëve. Të shqetëson edhe një fakt tjetër. Ndaj punëtorëve grevistë dhe sidomos ndaj drejtuesve të sindikatës së pavarur po ushtrohen presione të shumta, deri edhe dhunë fizike. Punëtorëve u thuhet se do të zëvendësohen me të tjerë, se do të qëndrojnë pa punë, se do të përzgjidhen për humbje. Janë përdorur edhe kërcënime që një vit më parë i bënin thjesht të ngrishin në grevë. Ndërsa sindikalistët do kërcënohen edhe me fjalë. Ata edhe ndalohen të futen në mjediset e fabrikës, por edhe i tre- (Vijon në faqen 2)

Sikurse njoftohet në buletinin informativ të Ministrisë së Informacionit të Republikës së Kosovës gjatë mbledhjes së parlamentit të Republikës së Kosovës të zhvilluar kohët e fundit u vendos që zgjedhjet e para të lira në Kosovë të zhvillohen më 24 maj të 1992.

Në kuadrin e ndihmave humanitare mbërritën këto ditë në Shqipëri në rrugë tokësore 150 ton Klor nga Republika Federale e Gjermanisë. Qeveria Federale ka dërguar tashmë në shkurt të këtij viti dhe 100 ton Klor. Të dyja shumat sebashku mbulojnë nevojat gjysmë vjeçare të Republikës së Shqipërisë me këtë substancë, e cila do të nevojitet midis të tjerash për disifektimin e ujit të pijshëm, dhe për mënjanimin e sëmundjeve dhe të epidemive. Marrësi i kësaj ndihme është Firma Shtetërore e furnizimit komunal (Drejtoria e Përgjithshme Komunale Drejtoria e Ujësjellësit), e cila do ta shpërndajë ashtu si në shkurt të këtij viti në të gjitha qytetet e Shqipërisë. 20 deri 30 Ton Klor nga shuma e dytë (150 ton) do të marrë Ministria e Shëndetësisë dhe do ta shpërndajë në të gjitha spitalet e Shqipërisë. Ambasada e Republikës Federale Gjermane

NJË REFREN I KRYEQYTETIT - Fiton vetëm organizatorët spekullantë - Ç’bën policia? - Vazhdon të bëjë sehir NJË REFREN I KRYEQYTETIT «Kjo fiton, kjo s’fiton...» - Fiton vetëm organizatorët spekullantë - Ç’bën policia? - Vazhdon të bëjë sehir «E bardhë, e bardhë, e kuqe, kjo fiton, kjo e kuqja. këtu hidheni që të fitoni, e bardhë, kjo s’fiton...» Ky është refreni që përsëritet disa herë në lojën që është përhapur si një epidemi aq shumë këto ditë në Tiranë po edhe gjetkë. Është një lojë me tre letra bixhozi e «importuar» nga Greqia. Luhet atje në mënyrë ilegale nëpër rrugë e rrugica, por gjithnjë me vigjilencën për t’i shpëtuar ndjekjes nga policia. Janë dhe dhjetëra shqiptarë refugjatë por edhe të tjerë që kanë rënë pre e kësaj loje mashtruese. Shijen e hidhur të këtij «fati» e kanë ndjerë shumë prej tyre e ndonjë për të kompensuar këtë humbje kërkon ta rifitojë këtu në Shqipëri. Mos vallë është llotari për të provuar fatin? Kurresci! Ajo është vetëm një mashtrim i organizuar. «Pronari i biznesit» të paligjshëm nuk është i vetëm. Orkestër e tij bashkëpunëtorë luajnë rolin e lojtarëve «kolona e pestë» midis qytetarëve të thjeshtë që hyjnë në këtë valle e kujtojnë se po provojnë fatin. Janë vetë ata, organizatorët të parë, që turren mbi njërin prej letrave duke vënë 100 e deri 500 lekë të reja mbi të. Për një çast të krijohet bindja se me të vërtetë këto lekë janë vendosur mbi të kuqen, mbi atë që fiton. Dhe të tjerët atje turen. Por letra e kthyer del e bardhë sepse lekët janë llogaritur që fiton. Dhe të tjerët atje turren. Por letra e kthyer e bardhë s’është lekët janë llogaritur të përfundojnë në një dorë prej tre-katër vetash. Pse me të vërtetë besoni se në më të shumtën e rasteve ata femi- jë 13-14 vjeçarë e organizojnë këtë lojë?! Jo. Mbas tyre fshihen ma- shtruesit e vërtetë. Ndërsa policia bën sehir. — ARSEL HAXHIA

10 maj 1992 - Kongresi i Parë i Forumit të Rinisë Eurosocialiste Shqiptare 10 maj 1992 - ËSHTË ELEMENTI BAZË I REFORMIMIT TË SHOQËRISË — Intervistë e kryetarit të forumit të Rinisë Eurosocialiste Shqiptare Ilir Zela dhënë redaktorit Thoma Gëllçi — Pyetje: Çfarë synon kongresi i parë i Forumit të Rinisë Eurosocialiste shqiptare. Fillimisht do të doja të falënderoja gazetën “Zëri i popullit” e cila i hap gjatë gjithë kohës faqet e saj për pasqyrimin e aktiviteteve të forumit dhe të mendimeve të të rinjve eurosocialistë, duke u bërë kështu edhe zëri i këtij forumi. Kongresi i-I-rë i Forumit të Rinisë Eurosocialiste do të diskutojë dhe do të reflektojë mbi ngjarjet e shumta që kanë ndodhur në Shqipëri, mbi hallet e mëdha të Rinisë e të tërë Shqipërisë, mbi angazhimin e deritanishëm të forumit dhe mbi perspektivat e punës sonë në të ardhmen. Kongres do të përcaktojë pla- formën konceptuale dhe organiza- tive të forumit, si një organizatë rinor, opozitar, faktor i rëndësi- shëm për thellimin dhe mbrojtjen e demokracisë në Shqipëri, në mbrojtje të interesave të anëtarë- ve dhe simpatizantëve të alterna- tivës së socializmit demokratik në terrenin e ekonomisë së tregut. Duke u ndalur në disa momente të rëndësishme të veprimtarisë së deritanishme do të përcaktojmë sa më drejt objektivat tona për të ar-\ndhmen dhe rrugët praktike të rea- lizimit të tyre. Takimi kombëtar i Forumit që u mbajt më 15 janar megjithëse për momentin kur u mbajt ishte i do- mosdoshëm dhe realizoi misionin provuar fatin? Kurresil! Ajo është edhe disa dobësi që u reflektuan në veprimtarinë e mëparshme të tij. Ai nuk arriti dot të përcaktojë drejtimet kryesore që do të lejo- nin funksionimin e forumit si çdo organizmë politik. Nuk u arrit të miratoheshin dokumentet bazë të Forumit, Programi dhe statuti, nuk u përcaktuan mënyrat e koordini- mit të punëve me Partinë dhe as rrupët e kriteret për mbështetjen materiale e financiare të forumit nga Partia dhe anëtarësia e tij. I takon kongresit tonë të I që të përcaktojë gjithçka çfarë janë thëksuar më sipër dhe të shënojë (Vijon në faqen 3)

Sistemi lindor evropian kishte kohë që ishte paralizuar. Ndërsa këtu tentuar disa herë revizionizmi i tij, në shtete të ndryshme, me magnituda në fushën ekonomik, politikë e social e kishin bërë atë të paparashikueshëm. Arriti një moment, që nëpërmjet konfrontimit të sistemit lindor dhe shembujve të ndryshëm të sistemeve demokratike, masat popullore të kërkonin abandonimin e sistemeve komuniste totalitare. Ecuria e mëtejshme e qeverisjes së këtyre vendeve u zhvillua kryesisht në dy mënyra: reformim ekonomik mbi bazën e kërkesave të ekonomisë së tregut dhe hapës së portave të investimeve të huaja e shoqëruar ky me reformim politik ekualent pa ndryshime rrënjësore të sistemit monist. (Shembulli tipik aktualisht Kina.) 2) Reformim fillimisht politik duke kaluar në sistemin e pluralizmit politik, por pa ndryshime rrënjësore të reformimit ekonomik (Evropës Lindore dhe Qëndrore). Vitet ’90 e gjejnë vendin tonë në një gjendje paralizë për të mos thënë në gjendje më të rënduar, sidomos në planin ekonomik. Tensionet sociale të rriteshin në mënyrë të konsiderueshme pavarësisht nga zbukurimet apo rrumbullakosjet që i bëheshin sistemit në planin e brendshëm. Dëshira e të — Qëndrimi ndaj të kaluarës - evidentim i dy fronteve. A është më i vlefshëm koncepti i «traditës»? Bashkëjetesë e ish pronarëve, e ish komunistëve dhe servilëve të përhershëm politikë. Populizmi mundi argumentet dhe logjikën intelektuale. Të zhgënjyerit të venë me shpatulla pas murit nga të djathtët ekstremë dhe puthadorët e çdo kohe. Forcat e vërteta demokratike duhet të mendojnë «erëzisht për fatet e demokracisë dhe të lirisë së atdheut. — Duke tentuar t’u largoheshim sistemeve lindore të vendosëm të bëjmë synimin për t’ia afruar sistemin me sa më pak defekte, ndihmë u mbërthye në një izolim të plotë dhe të një pozita autarkike të cilat e thelluan krizën, si ekonomike dhe sociale. Gabimet, ekonomike me zhvillimin der të industrisë së rëndë, deri në klasave ekstremë të luftës së klasave, e një hierarkie qeverisje me shifta njerëz të paaftë dhe servilë, gjithë izolimi i plotë duke lënë që njëllë populli për një jetë më të mirë, pamundësitë e sistemit për të realizuar kërkesat gjithmonë në rritje të popullsisë e sidomos të rinisë të aftë e në rritje dhe ekzistenca e një sfondi demokratik i «ndërkombëtar e vendosën edhe vendin tonë, ndonëse jo rastësisht he rrugën e ndryshimeve e përmbysjeve demokratike. Kjo lëvizje historike ekstremiste nuk do ishte pa pasoja edhe në periudhën e daljes nga sistemi monist. ndhe introduksionin e sistemit pluralist, të mbështetura në demokracinë parlamentare, ekonominë e tregut dhe dimensionin njerëzor. Një prej defekteve që shoqëroi pe- riudhën kalimtare ishte mungesa e pluralitetit dhe evidentimi i dy fronteve të vetëm që dallohen njëri prej tjetrit kryesisht nga qëndrimi ndaj të kaluarës. Njëri grupim duke synuar të realizojë një fazë kalimtare pa shumë tensione dhe thyerje sociale tenton të rivlerësojë dialektikisht të kaluarën me të metat, gabimet dhe të mirat e saj, kurse grupimi tjetër kërkon me insistim të mo- hojë e shkatërrojë gjithçka nga e kaluara duke e konsideruar si nivel të vit zero atë të marrjes së pushtetit. Në situatën e re pas dhjetorit 1990, gjithkush, pavarësisht nga e kaluara e tij, kishte dhe ka të drejtën më minimale të shoqërisë pluraliste për t’u evidentuar në këtë apo atë grupim politik. Bile në kuadrin e ndryshimeve shumë të shpejta është e natyrshme të ketë emigra nga një grupim në tjetrin. Gjithashtu duke patur parasysh se kriteri themelor që i dallon kryesisht të dy grupimet është tepër global dhe nuk ka të bëjë me alternativat e të ardhmes, është normale dhe e pritshme në këto fraksione si berthama të partive të reja. Do të thoja se duke tentuar drejt një gjeografie sipas bindjeve politike në funksion të bazës sociale, ekonomike, në jetën politike shqiptare do të shfaqen padyshim riorganizime të dy grupimeve kryesore dhe tendenca konvergimeve midis fraksioneve të grupimeve të ndryshme e këto duhet të përfshihen si domosdoshmërisht po qe so hiqet dorë nga koncepti i «traditë».

Konsum i blertë?! Treg i zhurmshëm i refugjatëve, Ngjyra të demoduara të tregut evropian. Megjithatë, diçka gjen falë një emigracioni efilities. Megjithatë, falemnderit! Kalojnë qytetarët si në një procesion. Ndalin hapat. Sa bëjnë, usta? Tundin kokat e kalojnë në rroni të faketqe: — Hajde, treg socialist. Mijëra njerëz kalojnë në rresht pa u zënë dora gjë. Më tutje – tregu fshatar. Treg i blertë: me forcat e veta. Këtu po: spinag, qepë, sallatë... Një grindje e vogël për çmimin, një dialog: — E di, këtë s’firmos në bordero! — Jam me 80 për qind! Gjendet «konsensus» e merr vendim. Një, dy, tre ndërrim: një trastë mbushur me blerim. Ushqim vegjetarian, ose brebërontë i madh i festës. Sinoptike–ka paralajmëron se do të dominojë konsum i blertë! SFI, M.

Tani kur çmimet janë lëshuar si të harbuar në drejtimin e ekonomike të vendit të gjithë shqiptarët merren me mikro-ekonomi. Dikush numëron kilogramët për një kollatë për kafshatën, dikush për ushqimet, një tjetër për... Por hallin më të madh papdymshim e kanë çiftet e reja. Ekspozitat dhe firmat e përkëdhelin ëndrrat e tyre për një jetë të lumtur bashkëshortore. Por për të shkuar deri aty u duhet të kalojnë nga pengesa fare të vogla financiare. Fjala bie, çifteve dhe familjeve të tyre u duhet pikë-separi të pakten një dasëm, modestee që të mos i nisin fëmijët «partizane». Pra, duhen bërë

10 maj 1992 - Kongresi i Parë i Forumit të Rinisë Eurosocialiste Shqiptare

e Curçill- ratë zyrtar Gorbaçov përëndim retotë inf me kup fitore meritat bër zhvil- gjithë I FEJUARI