LËVIZJA SINDIKALE PËRBALLE ANARKISË DHE REPRESIONIT POLICOR Protestuesit e minierave, devijuesit e rendit kombëtar dhe SHIK-u, me nofullat e hapura ndaj lëvizjes sindikale. Parë pak ditësh një grup kierëgëz[?] të veshur me uniforma, por pa asnjë shenjë identifikuese, depërtuan në zyrat e Sindikatës së Pavarur të Minatorëve në Krastë, duke ushtruar presion psikologjik dhe duke kërkuar me këmbëngulje largimin e kryetarit të saj. Pas këtij akti, një debat i ashpër shpërtheu midis punëtorëve dhe përfaqësuesve të rendit, ndërsa ndërhyrja e faktorëve vendorë nuk arriti të qetësojë situatën. Sipas dëshmive të marra aty për aty, qëllimi i këtij aksioni ishte goditja e organizimit sindikal dhe frikësimi i minatorëve që kishin ngritur zërin për pagat, kushtet e punës dhe për pasigurinë në punë. Shokët e tyre në qendër shprehën shqetësim të thellë dhe paralajmëruan se po krijohej një klimë e rrezikshme ku sindikatat po trajtoheshin si kundërshtarë politikë e jo si përfaqësuese legjitime të punëtorëve. Në një reagim tjetër u denoncua edhe heshtja e institucioneve përballë një sërë incidentesh që kanë ndodhur në qytete të ndryshme, ku pjesëmarrës në protesta paqësore janë shoqëruar, dhunuar apo kërcënuar. Lëvizja sindikale, thuhet në reagim, nuk mund të pranojë as anarkinë, as përdorimin e policisë për të mbytur zërin e pakënaqësisë sociale. Në përfundim, drejtuesit sindikalë kërkuan që të hetohen të gjitha rastet e presionit, të respektohen të drejtat kushtetuese dhe të krijohen kushte për dialog të vërtetë social. Ata theksuan se vendi nuk mund të dalë nga kriza me forcë, por me përgjegjësi, me ligj dhe me respekt për njeriun e punës.

Fryjë lajmesh e flakësh në dobi të Buknorit jo Shkollit Dje, televizioni njoftoi edhe vendimet e pleqësisë përfundimtare të Kuvendit të 8-të. Pati vendime tejet interesante, por edhe në sfera të caktuara, me sa duket, u shmang ajo frymë që do të çonte qoftë edhe me sforco në një kuvend të paqes. Shembulli më tipik është vendimi për të ndalur bukurshkrimtarin e njohur SHKËLQIM BUKNORIN në vend të SHKOLLIT të lënë atje. Askush nuk e kupton këtë zgjedhje të pleqësisë, përveçse si një demonstrim i kahershëm i njëanshmërisë. Vendimi tjetër i rëndësishëm është ai për zonjën Vjollca Tiranë, e cila sipas komentatorëve duhej të figuronte më lart. Edhe në këtë rast, u vunë re ndikime të qarta të grupeve të interesit. Shpresohet që rrjedha e mëtejshme e punimeve të mos thellojë ndarjet, por të japë më shumë shenja mirëkuptimi. Në qarqet politike u tha se kjo frymë e re do të provohet në ditët e ardhshme, kur të shihen efektet e para të vendimeve. Një pjesë e delegatëve u shprehën të habitur, të tjerë mbetën në pritje. Disa e quajtën këtë një mundësi të humbur për pajtim, të tjerë një kompromis të nevojshëm[?].

MOLIKO ZEQO LEFTER E HAPUR PROEK[?] OOSES[?] Historia është një kujtesë e rrugës së shkuar dhe sugjeron gjithnjë një qëndrim për të ardhmen. Në këtë kuptim, figura e profesorit Lefter mbetet e lidhur me përpjekje të shumta intelektuale dhe qytetare. Ai është përmendur shpesh në debatet kulturore e shoqërore, sidomos për mënyrën se si ka ditur të ruajë ekuilibrin mes traditës dhe modernitetit. Në shumë raste, opinioni publik e ka parë atë si një zë të matur, por njëkohësisht kritik, që nuk i shmanget përgjegjësive të fjalës. Në shkrimet dhe ndërhyrjet e tij publike spikat dëshira për të hapur perspektiva të reja, për të nxitur debat dhe për të thyer skemat e ngurta mendore. Kjo e ka bërë atë jo rrallë objekt polemikash, por edhe një pikë referimi për ata që kërkojnë argument dhe qartësi. Nëse një shoqëri ka nevojë për modele të komunikimit të qytetëruar, atëherë rasti i tij paraqitet si një shembull i veçantë. Në këtë vështrim, profesori nuk kufizohet te pozicioni akademik, por shfaqet si një figurë publike me një sens të fortë etik. Ky vlerësim nuk është as panegjirik, as apologji. Ai kërkon vetëm të evidentojë një qëndrim, një lloj konsekuence të brendshme që është bërë e dukshme në kohë të vështira. Dhe pikërisht për këtë arsye, hapja që ai ka mishëruar vlen të lexohet jo thjesht si tipar personal, por si një mësim i përgjithshëm për kulturën tonë qytetare.

Gjyqka kushtetuese vonon dënjen e vendimit Gjyqka kushte[?]uese vonon dhënien e vendimit Tiranë Më 6 dhjetor 1992, për zgjedhjet e Kuvendit Popullor shqiptar, në kryeqytet u dhanë sinjale të forta për një përplasje të re politike. Vetë këto zgjedhje u paraprinë nga debatet rreth legjitimitetit të disa kandidaturave dhe u shoqëruan me akuza për ndërhyrje administrative. Në vijim të procesit, u depozituan ankesa dhe kundërshtime që kërkonin shfuqizimin e disa rezultateve. Megjithatë, institucioni që duhej të jepte vendimin përfundimtar nuk u shpreh me shpejtësinë e pritur. Kjo vonesë e gjatë krijoi jo pak paqartësi dhe ngriti dyshime në opinionin publik. Forcat politike të përfshira e shfrytëzuan situatën për të përforcuar qëndrimet e tyre, ndërsa palët e interesuara prisnin një zgjidhje që të qartësonte rrugën ligjore të veprimit. Në rrethana të tilla, drejtësia kushtetuese shihej si elementi kyç për të vendosur standardin e shtetit të së drejtës. Por sa më shumë zgjaste pritja, aq më tepër rritej bindja se çështja po hynte në një zonë të rrezikshme të paqartësisë institucionale. Nga qarqe të ndryshme u kërkua që vendimi të mos vonohej më tej, pasi çdo shtyrje mund të sillte pasoja politike dhe shoqërore. Vëzhgues të pavarur vunë në dukje se në vende me institucione të konsoliduara, raste të tilla trajtohen me prioritet maksimal për të shmangur tensionet. Në Tiranë, ndërkaq, dita e vendimit pritej si një provë jo vetëm për gjykatën, por për vetë besueshmërinë e sistemit në tërësi.

Duke i hedhur dritë a i komentuar zhvillimet në vendin tonë, profesor Ismail Kadare vëren se “procesor shoqëror ka qenë historikisht më i ngadalshëm tek ne”. Një vëzhgim i tillë meriton të merret seriozisht, jo thjesht si formulim, por si një diagnozë e thellë për mënyrën se si lëvizin institucionet, mendësitë dhe përgjegjësitë publike. Viti 1992 u shënua nga rrethana të shumta që provuan brishtësinë e jetës politike dhe administrative. Në vend që të çliroheshin energjitë krijuese dhe fryma e përgjegjësisë, shpesh u pa një lloj zvarritjeje, një paaftësi për të ndërtuar ritme të qëndrueshme. Kjo krijoi një boshllëk që u mbush me fjalë të mëdha, por jo gjithmonë me vepra. Në këtë kuptim, “anatema” e parë nuk është thjesht një dënim moral, por një emërtim i sëmundjes së mosveprimit. Nëse duam të kuptojmë përmasën e kësaj gjendjeje, duhet të pranojmë se tranzicioni nuk ecën vetëm me deklarata. Ai kërkon institucione që funksionojnë, një administratë që mban përgjegjësi dhe qytetarë që nuk dorëzohen përballë zhgënjimit. Përndryshe, ngjarjet e përditshme, sado të vogla, do të vazhdojnë të dëshmojnë se pengesa më e madhe nuk është mungesa e ideve, por mungesa e vullnetit për t’i zbatuar ato.

BIBLIOTEKA KOMBËTARE TIRANË

Bandicët zbrazin armë Bandicët[?] zbrazin armë

NDERIM SHTEPIE Në qytezën e Fierit njëri nga zyrtarët e kohës pësoi një sulm të beftë në banesën e tij private. Persona të paidentifikuar hynë gjatë natës dhe morën sende me vlerë, ndërsa fqinjët deklaruan se kishin dëgjuar lëvizje të pazakonta. Policia nisi hetimet, por deri tani nuk ka dhënë një version përfundimtar të ngjarjes. Të afërmit kërkuan zbardhjen e plotë të çështjes dhe shtimin e sigurisë në zonë. 16 kërcënuesit në ngjarjen 29-39 të Tiranës