21/08/1993
Original newspaper scan
scroll · drag · double-click

Zëri i Popullit

21 gusht 1993

BIZNESI I GJYQËVE

Pushkatimet e sotëm të paqtë për të qeverisur vendin dhe për t'i hapur rrugë biznesit të madh ekonomik, po favorizojnë biznesin e gjyqeve politike për të eliminuar kundërshtarët e tyre shërbim gjurmët e korrupsionit të vërtetë këkqyrje të mbulu- jojnë padrejtësinë dhe dëshimin e tyre të plotë DUKURI E DITËS: BIZNESI I GJYQËVE Pushkatarët e sotëm të paqtë për t'i qeverisur vendin dhe për t'i hapur rrugë biznesit të madh ekonomik, po favorizojnë biznesin e gjyqeve politike për të eliminuar kundërshtarët e tyre meqëbim dhunën, terrorin, burgjet, kështu ata kërkojnë të fshehin gjurmët e korrupsionit të vërtetë, keqinformimin e vendit, po li-lojnë padrejtësinë e tyre të plotë A është vallë, një farë çështje pedanterie e përjetuar gjithnjë si mjet për të mos u ndalur asnjëherë në suksesin e vështirë? Ajo që quhet pushtet i gjyqit, nëntorët nga urdhërat e padëgjuara në dhomat e mbyllura? Po këto janë pyetje që ngrihen sërish sa herë që shoqëria sheh, e lodhur nga abuzimi, se drejtësia po zëvendësohet nga presioni politik. Në vend që gjykata të jetë një institucion i pavarur, po përdoret si instrument për të trembur, komprometuar dhe larguar kundërshtarët. Në këtë klimë të ngarkuar, ku një akuzë e stisur mjafton për të prangosur reputacionin e kujtdo, lind pyetja se kush përfiton. Përfiton pushteti i ditës, i cili në emër të ligjit kërkon të administrojë frikën. Përfiton edhe biznesi i madh, i cili gjen terrenin e qetë kur politika pastron rrugën nga ata që ngrejnë zërin. Në këtë mënyrë gjyqet shndërrohen në një treg: një treg ndikimesh, pazari dhe spektakli publik. Nuk është rastësi që bashkë me zhurmën e proceseve shtohen heshtjet për aferat e mëdha. Sa më shumë flitet për fajtorë të shpallur para kohe, aq më pak hetohet për fajet e vërteta. Kështu, korrupsioni i madh mbetet në errësirë, ndërsa drita e reflektorëve bie mbi emra të zgjedhur për konsum politik. Edhe kur akuzat nuk mbahen, dëmi është bërë: individi është damkosur, opinioni është orientuar, klimës publike i është hedhur një tjetër dozë pasigurie. Problemi është i thellë, sepse ai lidhet me deformimin e vetë shtetit. Kur drejtësia i shërben politikës, ligji humbet autoritetin e tij moral. Kur media ushqehet me procese të orkestruara, qytetari fillon të mos besojë asgjë. Dhe kur opozita apo zërat kritikë trajtohen si armiq për t'u neutralizuar, demokracia mbetet vetëm një fjalë e bukur nëpër deklarata. Kjo është arsyeja pse gjyqet politike nuk duhen parë si episod i zakonshëm i tranzicionit. Ato janë simptomë e një sëmundjeje më të rëndë: e etjes për pushtet pa kufi dhe e aleancës së heshtur midis politikës së frikës dhe interesit ekonomik. Derisa kjo aleancë të prishet, vendi do të lëkundet midis skenave të bujshme gjyqësore dhe heshtjes së thellë për padrejtësitë më reale. Në fund, pyetja nuk është vetëm se kush dënohet sot, por se çfarë shoqërie po ndërtohet nesër. Nëse gjykata do të mbetet tribunë e spektaklit politik, atëherë humbësi më i madh do të jetë qytetari. E nëse ligji do të kthehet në mburojë të të fortit kundër të pambrojturit, atëherë biznesi i gjyqeve do të vazhdojë të lulëzojë pikërisht aty ku duhet të sundojë drejtësia.

TANKHENËNTOPOLI SHQIPTAR: TAVOLINA E POKERIT PËRMBYSET, LOJA FILLON NGA E PARA

Skenari i mundshëm i ndryshimeve politike duket se do të shtyjë edhe një herë aktorët në pozicione të reja. Marrëveshjet e djeshme duken të përkohshme, ndërsa llogaritë e nesërme po bëhen me një ritëm që nuk të lejon të besosh në asgjë të qëndrueshme. Në këtë tavolinë ku secili luan për kartën e fundit, aleancat shfaqen dhe prishen me shpejtësi. Vështruar nga jashtë, loja ngjan si një poker i gjatë ku askush nuk zbulon dorën e vërtetë. Por sa herë që dikush mendon se ka fituar, tavolina përmbyset dhe gjithçka nis nga e para. Kjo ndodh sepse interesat nuk janë të programuara nga parimet, por nga nevoja për mbijetesë politike. Në një terren të tillë, programet zbehen dhe mbeten vetëm kombinimet. Pas lëvizjeve të fundit, pyetja kryesore është nëse vendi do të fitojë stabilitet apo do të zhytet më tej në paqartësi. Në vend të një vizioni afatgjatë, po dominojnë reagimet e ditës. Kjo prodhon jo vetëm konfuzion politik, por edhe lodhje shoqërore. Qytetarët ndjekin një skenë ku premtimet riciklohen, figurat ndërrojnë vendet dhe fjalët e mëdha humbin peshë. Nëse loja fillon vërtet nga e para, atëherë sfida mbetet e njëjtë: a do të ndërtohet një kulturë politike e përgjegjshme, apo tavolina do të mbetet përgjithmonë vendi ku fiton ai që di të rrëzojë rregullat përpara se të mbarojë ndeshja?

Përse u vra polici Qirje Rusimi?

Pak ditë më parë një ngjarje e rëndë tronditi opinionin publik. Vrasja e policit Qirje Rusimi u komentua gjerësisht dhe ngriti shumë pikëpyetje mbi rrethanat, motivet dhe përgjegjësitë. Në thelb të debatit qëndron pyetja nëse kemi të bëjmë me një akt kriminal të zakonshëm apo me një episod që lidhet me tensione më të thella të kohës. Sipas burimeve të ndryshme, viktima kishte qenë në krye të detyrës kur ndodhi sulmi. Rrethanat e sakta mbeten të paqarta, por fakti që objekt i goditjes ishte një përfaqësues i rendit e bën ngjarjen edhe më të rëndë. Ka zëra që flasin për hakmarrje, të tjerë për konflikt të nxitur nga mjedisi i trazuar i kohës, ndërsa disa dyshime shkojnë deri te mundësia e një akti me prapavijë politike. Në një periudhë kur besimi ndaj institucioneve lëkundet, vrasja e një polici godet jo vetëm familjen dhe trupën e rendit, por edhe vetë ndjenjën e sigurisë publike. Prandaj hetimi i kësaj ngjarjeje nuk është thjesht nevojë ligjore, por edhe një provë për shtetin: nëse ai është në gjendje të zbardhë të vërtetën, të ndëshkojë fajtorët dhe të shmangë manipulimet politike me një ngjarje të tillë. Opinioni pret përgjigje. Kush e vrau Qirje Rusimin, pse ndodhi kjo dhe kush përfiton nga errësira që mbulon ende çështjen? Derisa këto pyetje të marrin përgjigje të besueshme, vrasja do të mbetet jo vetëm një krim i rëndë, por edhe një shenjë alarmi për shoqërinë.

SHTETI POLICOR NDESHKON POLICËT

Tërrheq në rrugë mbi 40 oficerë e mës shumë se 100 policë Tërheq në rrugë mbi 40 oficerë e më shumë se 100 policë Sipass burimeve të konfirmuara nga rrethe të ndryshme, një valë masash administrative dhe disiplinore ka goditur strukturat e rendit. Mbi 40 oficerë dhe më shumë se 100 policë janë larguar, pezulluar ose zhvendosur në kushte që kanë nxitur debat të fortë publik. Vendimet paraqiten si masa riorganizimi, por shumë prej të prekurve i shohin si ndëshkim politik. Në qendër të kritikës qëndron mënyra e zbatimit të këtyre masave. Pa transparencë të mjaftueshme, pa sqarime bindëse dhe në një klimë tensioni, spastrimet duken më shumë si demonstrim force sesa si reformë reale. Kjo ka sjellë pakënaqësi jo vetëm te punonjësit e policisë, por edhe te opinioni që sheh me shqetësim destabilizimin e një sektori jetik për sigurinë. Kur shteti ndëshkon në këtë mënyrë vetë policët e tij, lind pyetja nëse synimi është forcimi i rendit apo nënshtrimi i aparatit ndaj vullnetit politik. Një polici e frikësuar, e pasigurt për vendin e punës dhe e ekspozuar ndaj presioneve, vështirë se mund të garantojë rend publik me profesionalizëm. Përkundrazi, ajo bëhet më e ndjeshme ndaj komandës politike dhe më e dobët përballë ligjit. Kjo është arsyeja pse ngjarja po lexohet si më shumë se një çështje personeli. Ajo shihet si tregues i një modeli qeverisjeje që e sheh aparatin shtetëror jo si shërbim publik, por si mjet bindjeje dhe kontrolli. Dhe nëse ky model thellohet, pasojat nuk i paguajnë vetëm policët e larguar, por e gjithë shoqëria.

Shahaku për “Zërin e Popullit”

Në një deklarim të dhënë për gazetën, Shahaku komenton zhvillimet e fundit politike dhe qëndrimet që po mbahen ndaj opozitës. Sipas tij, klima e krijuar po rëndon mbi jetën publike dhe po e çon debatin larg çështjeve reale të qytetarëve. Ai nënvizon se polarizimi, presioni institucional dhe mungesa e dialogut po krijojnë një atmosferë të pasigurt. Në intervistën e tij, Shahaku thekson se vendi ka nevojë për qetësi, për garanci demokratike dhe për rikthimin e besimit te institucionet. Ai kritikon gjuhën përjashtuese dhe përdorimin e mekanizmave shtetërorë për qëllime politike, duke kërkuar që konkurrenca të zhvillohet në terren të barabartë. Deklarata e tij vjen në një kohë të tensionuar dhe shihet si pjesë e një debati më të gjerë mbi drejtimin e vendit. Për “Zërin e Popullit”, ai shpreh shqetësimin se konfliktualiteti i sotëm mund të sjellë pasoja afatgjata për demokracinë dhe jetën shoqërore.

GRYEJE E PËRGJITHËSHME

Në qendër të spiralore të Tiranës. Tiranës. GRYEJE E PËRGJITHËSHME

REPLIKË

TË FALËMINDERIT, ZOTI MEKSI

(Vijon në faqen 8)

(Vijon në faqen 2) (Vijon në faqen 3)