KRONIKE Përfundoi me sukses punimet Konferenca e II-të Kombëtare e Partisë Socialiste Në qoftë se do të jepnim një fjalë thelbësore e Konferencës së II-të të Partisë Socialiste, këto do të ishin: Zgjedhje të reja parlamentare dhe lirimi i menjëhershëm i Fatos Nanos. Në mbi 30 diskutime u argumentuan nevoja e zgjedhjeve si një domosdoshmëri historike në kushtet e sotme. aParlamenti mbahet në sallën e renaminacionit, tha Gramoz Ruçi vetë që pushtetarët e sotëm të kenë kohë të shehin korrupsionin e tyre. Në qoftë se pushtetarët e PD-së e filluan qeverisjen e tre muajve me parrullën «Ne qeverisim, bota na ndihmon», sot tha Namik Dokle, atyre do t’ju përshatet më mirë parrulla «Ne ka-karrisim, bota na dëgjon». Dritëro Agolli e cilësoi qeverisjen e (Vijon në faqen 4)

(Përshëndetje e Kryetarit të Partisë Socialiste dhe deputetit FATOS NANO në Konferencën e II-të Kombëtare të PSSH) Motra e vëllezër delegatë! Të dashur anëtarë e simpatizantë të PSSH! Miq e dashamirës të nderuar, kudo që jeni! Mirë se ju gjej! Nuk mund të mos e çaja përsëri rrethimin e shtetit policor, në ditën e 192-të të burgosjes sime fizike, për t’u ndodhur edhe sot pranë jush, për t’i uruar «Punë të mbarë» Konferencës së Dytë Kombëtare të PSSH dhe për t’u përshëndetur të gjithëve në këtë ditë të shënuar. Jam në gjendje të shkëlqyer në sajë të gjendjes së shëndetshme të vet Partisë dhe të gjithë opozitës demokratike shqiptare, jam i fortë për shkak të rritjes së forcës sonë politike, jam i kthjellët dhe i papërkulur falë përgjegjësisë dhe përpjekjes që ju të gjithë po tregoni në të mirë të demokracisë, falë solidaritetit mbarëshqiptar që ka gjeneruar lufta jonë e ndershme për mbrojtjen e të drejtave të shumicës e të interesave të larta kombëtare. E quaj obligim të madh moral e politik, t’ju falenderoj, në emrin tim e të familjes sime, që ju të gjithë e keni rrethuar me aq ngrohtësi, t’ju përshëndes edhe dhe në emër të të burgosurve të tjerë politikë që kërkojnë drejtësi dhe t’ju siguroj për ruajtjen, si gjithnjë të pastër, të figurës së Kryetarit të PSSH-së e të dinjitetit tim moral e qytetar, edhe në kushtet e rënda të burgut e të dhunës shtetërore, prangat e të cilit jo vetëm nuk arritën të na ndajnë, por i bashkuan edhe më fort zemrat tona. Zhvillimi i Konferencës së Dytë Kombëtare të PSSH është një fitore e padiskutueshme e socialistëve dhe e opozitës shqiptare në tërësi, mbi përpjekjet e etshme të gjithë atyre që duan të shkatërrojnë demokracinë dhe pluralizmin në Shqipëri. Është zgjedhje të re politike të qeverisjes së tranzicionit demokratik në Shqipëri, gëzojnë mbështetjen time të plotë dhe janë fryt i mendimit të përpunuar kolektiv të strukturave të ligjshme përfaqësuese e statutore të PSSH. Mbi këtë bazë, shpreh bindjen e palëkundur se gjithë punimet e Konferencës sonë të Dytë Kombëtare, do të përshkohen nga ndjenja e përgjegjësisë qytetare e kombëtare për fatet e vendit e të demokracisë, nga serioziteti intelektual, politik dhe social i zgjidhjeve që propozojmë, duke u kurorëzuar me sukses të plotë. Partia Socialiste e Shqipërisë, në opozitë qysh nga zgjedhjet e 22 Marsit 1992, ka kontribuar me përgjegjësi politike, me devocion kombëtar e mendësi intelektuale demokratike, për mbrojtjen dhe zhvillimin e demokracisë e të institucioneve të saj, për arritjen e paqes sociale, për përpunimin e miratimin e një legjislacioni bashkëkohor demokratik. Partia jonë gjatë kësaj periudhe ka ravijëzuar bindshëm portretin e saj dhe është afirmuar si një parti e majtë e tipit europian perëndimor, si mbështetëse e angazhuar e shtresave të paprivilegjuara të shoqërisë sonë, si vlerësuese serioze dhe e mençur e trashëgimisë materiale e kulturore që formon identitetin tonë kombëtar, si mbrojtëse e vendosur e vlerave të pamohueshme të Luftës Nacionalçlirimtare, të popullit tonë, dhe si luftëtare e vendosur në trajtimin e zgjedhjen e drejtë të çështjes sonë kombëtare në shinat e integrimit europian të vendit. Para popullit ajo është shfaqur si luftëtare e papërkulur për ngritjen e lirive e të drejtave themelore të shqiptarëve në standartet demokratike bashkëkohore. PSSH, ka qenë kurdoherë e matur dhe e pjekur në qëndrime e veprime dhe një opozitë e ve- mit shtetëror të intolerancës midis shqiptarëve, të ortakarizisë së pushtetit dhe dhunën dhe korrupsionin mafioz në planin e brendshëm e të aventurizmit politik në planin e jashtëm. Në planin politik, PSSH, ka zgjedhur përfundimisht rrugën e luftës me mjete demokratike, të një opozite luajale që e sensibilizon opinionin e brendshëm e ndërkombëtar kundër arrogancës, arbitraritetit dhe dhunës politike e policore të pushtetit të sotëm ndaj shumicës. Vetëm në këtë rrugë, që nuk e përshtatshëm por e kërkon si të domosdoshëm dialogun ndërpartiak e mbarëshqiptar, do të mund të çrrënjoset intoleranca, t’i jepet fund aparteidit politik, korrupsionit shtetëror dhe grabitjes së pasurive kombëtare nga një grusht njerëzish. Vetëm kështu do të mund të zgjerohet fronti opozitar ndaj antishtetit dhe bllokimit të reformave demokratike prej tij, do të mund të kthehet heshtja e protestës së sotme mbarëpopullore në lëvizje të rezistencës sociale paqësore e demokratike ndaj antigjilit dhe krimit politik, do të mund të forcohet solidariteti ndërkombëtar për luftën tonë të drejtë, që ditët e fundit gjetën jehonë edhe në raportin vjetor të Departamentit Amerikan të Shtetit për gjendjen e të drejtave të njeriut në Shqipëri. Nuk ka tashmë, asnjë dyshim, se zgjidhja e krizës së sotme politike dhe e lëmshit të kontradiktave që e shprehin atë, për shkak të intolerancës së verbër të leadershipit aktual të PD-së, në pushtet, kalon nga zgjedhjet e reja të parakohshme. Por, megjithëse këtë zgjidhje ata po ua imponojnë vetë njerëzve tanë të emancipuar, «gjelat e pushtetit», kërkojnë kohë për të zhdukur gjurmët e pasurimit të paligjshëm e të krimit politik, ndërsa zgjedhjet e parakohshme, do të shkurtonin jetën e tyre politike dhe do të çli- komuniste». Mbyllja policore e rrugës për zgjedhjet e parakohëshme si zgjedhje demokratike e kushtetuese, veçse do ta thellonte krizën e sotme, duke e futur vendin në kaos, si pasojë e dhunës shtetërore kundër revoltës spontane të të varfërve, të të braktisurve, të të pastrehëve, të të papunëve e të taksapaguesve të pambrojtur. Ndërkaq, ne jemi plotësisht koshientë e të përgjegjshëm se formula e zgjidhjes politike të krizës së sotme me zgjedhje të parakohëshme, është një formulë - agregat, dhe jo një akt i thjeshtë procedural apo firmosje dekreti. Ajo mund e duhet arritur e përpunuar vetëm në kushtet e një pakti paqësor panë-zgjedhor mes pushtetit dhe opozitës, me kontributin e të gjitha palëve në tryezën shqiptare të kuvendit ndërpartiak, për të përcaktuar zgjedhjet optimale e të qëndrueshme për: — Miratimin e Kushtetutës, — Programin antikrizë, — Prioritetet dhe ritmin e reformave institucionale dhe të ekonomisë së tregut, — Zhveshjen e shtabeve ushtarake, policore, ekzekutive dhe gjyqësore nga atributet e ndërhyrjes në luftën politike legale dhe depolitizimin e tyre real, — Mekanizmat e rivendosjes së drejtësisë e të zgjidhjes së padrejtësive të derisotme në pronësim, privatizim, punësim, shkollim, strehim, mbrojtje sociale etj; — Zhbllokimin real të pushtetit lokal, decentralizimin e procesit të marrjes së vendimeve e të pronës publike në nivelet e rretheve, bashkive dhe komunave; — Lirimin e menjëhershëm të të burgosurve politikë, ndalimin e persekutimit juridik të opozitarëve dhe zbatimin e një amnistie të gjerë për viktimat e qeverisjes së mbrapshtë të tranzicionit; … së cilit jo vetëm nuk arritën të i Konferencës së Dytë Kombëtare të PSSH-së shqiptare në tërësi, mbi përpjekjet e ethshme të gjithë atyre që duan të shkëputen nga demokracia dhe pluralizmin në Shqipëri. Është afirmim i forcës politike dhe organizuese të Partisë sonë, i qëndrimeve të saj parimore në mbrojtje të lirisë e të sovranitetit të Shqipërisë europiane. Është fitore e idealeve të shumicës që përfaqëson dhe mbron PSSH. Është pa dyshim, një shpresë se proceset e totalitarizmin e djeshëm dhe mbi bajraktarizmin e sotëm! Punë të mbarë dhe suksese! E quaj të nevojshme t’ju afirmoj si edhe në kushtet krejt anormale që i ka krijuar pushteti i sotëm Partisë Socialiste dhe krejt opozitës, mendimit alternativ dhe pluralizmit politik në tërësi, udhëheqja e Partisë ka vazhduar të drejtojë e të punojë me shumë përgjegjësi e kolegjialitet, duke e forcuar vetë Partinë dhe rolin e saj politik, duke zgjeruar mbështetjen e saj nga elektorati shqiptar dhe nga forcat progresiste demokratike në Europë e më gjerë. Prandaj, duke qenë krejt i azhornuar dhe në çdo hap solidar me vlerësimet politike e me qëndrimet politike të Kryesisë, të Komitetit të Përgjithshëm Drejtues të Partisë dhe të grupit të saj parlamentar, gjatë 6 muajve të fundit, theksoj se propozimet e iniciativat politike të ndërmarra, si dhe alternativat programeve të PS, që i paraqitën edhe kësaj konference, për kapërcimin e krizës së sotme dhe për një zhvillim të gjithanshëm e demokratik shqiptarëve në standardet pjekur në qëndrime e veprime dhe një opozitë e vendosur, me nerv kombëtar, me alternativa konstruktive për zhvillimin e reformave dhe e papajtueshme me asnjë veprim që cenon demokracinë, lirinë e dinjitetin e njeriut, çështjen tonë kombëtare dhe identitetin e Shqipërisë europiane e të qytetëruar. Shokë, Situata e brendshme dhe ajo ndërkombëtare për vendin tonë është vështirësuar në mënyrë të ndjeshme dhe shkon drejt një destabilizimi të përgjithshëm, po qe se nuk ndalen aventurizmi dhe arbitrariteti shtetëror në politikën e brendshme dhe në marrëdhëniet me botën e qytetëruar. Gjendja e rënduar social-ekonomike, kriza politike dhe padrejtësitë e shumta që i shqetësojnë ato, nuk duhet të na trembin, as të na ligështojnë pa shpresë. Përkundrazi, duhet të na bëjnë më të vetëdijshëm për të marrë më shumë përgjegjësi në daljen nga kriza dhe kthimin e reformave në rrugë të mbarë. Kjo me synimin fisnik që të afirmohen dinjiteti dhe vlerat kombëtare të qytetarëve të rinj të këtij vendi të lashtë, që Shqipëria të shërohet e të largohet përfundimisht nga influenca e sulltanëve, mbretërve, diktatorëve e bajraktarëve orientatë, për t’u bërë anëtare e denjë e bashkësisë demokratike të kombeve të qytetëruar, dyert fqinjë të së cilës vazhdojnë të mos i hapim dot, për shkak të kultivimit të si luftëtare e vendosur në trajtimin e zgjidhjen europian të vendit. është ne reforma arsimore ndodhet me… … të theksuara verbër të lidershipit të parakohshme. Por, megjithëse këta zgjedhje ata po ua imponojnë vetë njerëzve tanë me do t’i çlironin qytetarët nga zgjedha e një pushteti që luajti me interesat e tyre. Prandaj duhet t’i nënshtrohen para afatit vullnetit të zgjedhësve dhe kontrollit publik. Alternativat e reformave të ekonomisë së tregut, e të shtetit social që i paraqitën Konferencës janë serioze, konkurruese, të peshuara e të mbështetura mirë në realitetin shqiptar. Sigurisht, për ne nuk ka kthim prapa, sepse sistemi totalitar, ekonomia e komanduar dhe mekanizmat e kontrollit të lirive qytetare nga partia-shtet kanë përënduar një herë e mirë. E ardhmja pra, nuk mund të ndërtohet më me luftë klasash, me hakmarrje politike të shtetit, apo me koncepte restauruese të gjendjes social-ekonomike të së kaluarës së largët apo të afërt. Në pikën ku kemi mbërritur, e ardhmja nuk mund të ndërtohet më me slogane «antikkomuniste». Vetëm shosha e zgjedhjeve të reja politike mund t’i çlirojë institucionet demokratike në Shqipëri nga mbeturinat e totalitarizmit dhe nga mentalitetet revanshiste të kultivuara prej tij, të sot mbahen gjallë nga lidershipi i PD-së, me filozofinë e sundimit dhe jo të qeverisjes pluraliste. Vetëdija e gjerë sociale e shqiptarëve të sotëm, nuk i pranon më aventurierët autoritarë, as kur ata mashtrojnë se «çrrënjosin komunizmin me metoda» …; — së vendimeve të presionës publike në nivelct e rretheve, bashkive dhe komunave; — për viktimat e qeverisjes së mbrapshtë të tranzicionit; — Mekanizma efikase të luftës kundër krimit të organizuar, kundër korrupsionit dhe mbrojtjes politike të tyre; — Garanci politike, ligjore e praktike për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, e të lirive qytetare, të pluralizmit e të opozitës dhe në tërësi, për mbrojtjen sociale të interesave prioritare të të persekutuarve të djeshëm e të sotëm, të papunëve, të të pastrehëve, të papronëve e të varfërve në qytet e në fshat; Politikë unike, me konsensus të gjerë për zgjidhjen e çështjes kombëtare dhe të prioriteteve të partneritetit e të hapjes me botën; — Depolitizim real të RTV dhe të masmedias shtetërore, transparencë të plotë publike për marrëdhëniet e shtetit me qytetarët e tij dhe me shtetet e tjera. Këto janë sfidat, koha nuk pret. Partia Socialiste e Shqipërisë me gjithë potencialin dhe seriozitetin e saj të njohur politik, intelektual dhe atdhetar, është gati të punojë e të bashkëpunojë për përballimin e këtyre sfidave më gjithë vlerëson interesat kombëtare e demokratike të popullit shqiptar. Suksese dhe punë të mbarë! Burgu i Tiranës, Qelia Nr. 47, Përfaqësues FATOS NANO.

Diskutim i nënkryetarit të PS, NAMIK DOKLE Duke u shprehur plotësisht dakord, me konkluzionet e… Shqipëria vërtet është në krizë të gjithanshme, nga lemone e kontradiktash, nga konflikte drejt ngushtimit dita që fokusohet drejt ngushtimit të hapësirave politike e më tepër të lirive. Se demokracisë, konkluzione të cilat…

Diskutim i nënkryetarit të PS, LUAN HADARAGA Ardhmëria e demokracisë dhe e ekonomisë së tregut në Shqipëri është e kushtëzuar nga shumë faktorë… Ardhmëria e demokracisë dhe e ekonomisë së tregut në Shqipëri është e kushtëzuar nga shumë faktorë, ndër të cilët esencial zë një vend parësor. Por si është gjendja reale dhe perspektiva e tij sipas vizionit tonë. Arsimi shqiptar po përjeton vështirësi të mëdha në këtë periudhë tranzicioni. Emergjenca vazhdon të jetë e ngarkuar me probleme të shumta të karakterit organizativ, financiar, pedagogjik e shkollor. Megjithatë Ministria e Arsimit dhe Sektori i arsimit nuk ka bërë publike programet e saj për daljen nga emergjenca dhe realizimin e një reforme tërësore dhe themelore shqiptare. Shumë nga treguesit themelorë të zhvillimit arsimor nuk janë vënë në lëvizje të vazhdueshme. Ulja e kontingjentit të parashkollorëve, nxënësve e studentëve, mungesat e theksuara të teksteve e të bazës teknike-didaktike, pamjaftueshmëria e mësuesve dhe objektive shkollore në zonat rurale, vështirësitë ekonomike të trupit mësimor etj. kanë bërë që sistemi arsimor të ule ndjeshëm efektivitetin e tij. Ndihet që arsimi priret të reformohet mbi bazën e një legjislacioni modern dhe programeve afatmesme e afatgjata, dikasteri i arsimit ka paraqitur në parlament vetëm një ligj për globtjen e atyre që krahasojnë arsimin e detyrueshëm 8-vjeçar. Shumë vende të Europës Lindore po ndjekin përparime intensive studimore dhe bashkëpunim me organizma të Këshillit të Europës, kanë nisur zbatimin e reformave afatmesme, programet e të cilit kanë marrë miratimin e parlamentit, ndërsa tek ne reforma arsimore ndodhet me… … urdhëra burokratike për ndryshime mekanike të strukturave e dokumentacionit shkollor me hapjen e mbylljen pa kritere të disa profileve apo dhe të ndonjë shkolle prirate të bazuar në ligj. Këto veprime të përditësuara e të pambështetura në shtratin e një reforme të vërtetë, por të diktuara nga nevoja të çastit apo interesa të caktuara politike po çojnë në një centralizim e politizim të mëtejshëm të saj. Alternativa e Partisë Socialiste për arsimin ka si objektiv themelor krijimin një sistemi arsimor të kompletuar, me të gjithë hallkat e nivelet, të hapur e demokratik, laik e modern të decentralizuar e autonom. Për realizimin e kësaj alternative kërkohet kryerja e një reforme tërësore e cila do të parashikojë mbi bazën e një studimi shumëpalësh të ecurive tona më pozitive të dështimeve dhe të përvojës së vendeve më të zhvilluara, të str… (Vijon në faqen 2)