Dje, kryetari i delegacionit të Komisionit të Komunitetit Evropian në Tiranë, zoti Elio Germano, priti në selinë e tij nënkryetarin e PS dhe kryetarin e grupit parlamentar të saj Namik Dokle dhe Sekretarin për Marrëdhëniet me Jashtë të PS dhe deputet në Kuvendin Popullor, Bashkim Zeneli, Në këtë takim, në frymë të hapur e të sinqertë u informua dhe u bashkëbisedua për zhvillimet e fundit politike në Shqipëri, ku një vend të veçantë zuri «Çështja Nano». Zyra e Shtypit dhe Informacionit e Partisë Socialiste

(Rimarrje) SFOND Teatri absurd i drejtësisë shqiptare me emrin «Çështja Nano», hap nesër siparin për aktin e dytë të tij. Pas 3 ditë koprukoje, qytetarët e Tiranës po ndien ta shkelin kilometrin e rrugës para gjykatës në Rrugën e Durrësit si pjesë të një planeti tjetër. Nesër aty përsëri do të urojnë vetëm furgonat ngjyrë blu të policisë të cilët do të «ruajnë rendin përtej ndihmave italiane. Dhe për ironi, pak njerëzve do t’u bjerë në mendje se këta furgonë janë pikërisht pjesë e asaj ndihme. Në të vërtetë gjyqi ndaj Nanos tashmë mund të quhet i përfunduar. Kjo u duk qysh në ditën e tretë të tij, kur plateja u rraulla dukshëm prej spektatorëve, kryesisht gazetarë. Pasi dëgjuan për të disatën herë raportin e kryetarit të Kontrollit të Shtetit, këtë herë artikulimin e prokurorit Qeleshit, kureshtarët thuajse e braktisën sallën. Pas autologjisë së ish-diplomatit Plaka, u duk qartë se makina e çakorduar e drejtësisë shqiptare filloi të lëvizë në boshllëk. Vetëm korrespondenti i «Zërit të Amerikës» pa llogaritur RD nuk u ndahet seancave, me sa duket i gatshëm që çdo detaj të gjyqit ta shpërndajë në eter si dëshmi të vërtetimit të aktakuzës. BUMERANGU I PARË Filozofia e «hallateve të tredhura» Gjyqi ndaj Nanos është një sajese e keqe politike. Ky slogan i përdorur gjerësisht gjatë këtyre 10 muajve të fundit, duket se po merr çdo ditë e më tepër përmbajtje të reja. Janë ve- zetës «Koha jonë» 8 Mars 1994). Fraza e mësipërme nuk mund të kuptohet ndryshe, veçse si filozofi e justifikimit të linçimit të një pjesë së shqiptarëve për të kënaqur pjesën tjetër, me qëllim që «të mos ketë kryengritje». E thënë më troç, fraza e mësipërme e Presidentit të Republikës të kujton klithmat e krerëve të shoqatës së ish të përndjekurve politikë të cilët, dënimin e Nanos e kërkojnë si kompensim të hallateve të tyre. Kështu, me qënese njëra palë e shqiptarëve ka mbetur pa hallate, duhet të mbetet pa to edhe pala tjetër. Dhe me qënese dënimi i vejushës së diktatorit dhe i ishudhëheqësve të diktaturës nuk i kënaqet oreksi e tyre, u sajua «çështja Nano». Lista është e gatshme edhe për të tjerët. Kjo është filozofia politike e regjimit të sotëm. Jo më kot Partia Socialiste në intervistën e mësipërme të Presidentit shqiptar emërtohet «armiqtë tanë». «Armiqtë tanë» Këta më të qeta, analistët do të mund të zbulojnë ndoshta lidhjet midis kësaj filozofie dhe përpjekjeve sistematike për të sabotuar nismat fisnike për pajtim e bashkim kombëtar. «Çështja Nano» kthehet kështu në bumerang për gjithë shqiptarët. Pasojat e këtij bumerangu do të jenë të rënda dhe do të duan ndoshta edhe një gjysmëshekulli tjetër për t’u riparuar. Rrethi vicioz i larjes së hesapeve me paraardhësit i ka mbërthyer shqiptarët gjatë gjithë këtij shekulli. Me këtë lak në qafë, me sa duket, po futemi edhe në shekullin e ri. Sapo filloi gjyqi ndaj Nanos në Tiranë, zëdhënësja me e fuqishme e demokracisë në botë, BBC, lëshoi në eter frazën kasandriane: «Shqipëria po kthehet në një skenë për drama të mëdha qytetare». Një frazë që vjen nga atdheu i Shekspirit. Por kombanat bien vetëm për ata që kanë veshë. BUMERANGU I DYTË stria e Jashtme Italiane që ka konfirmuar qëmet e mallrave, janë të gjitha pjesë e asaj që quhet Itali. Dhe kur turpin e bën një pjesë e kësaj Italia, ai i mbetet gjithë Italisë. Këtë bëjnë sikur nuk e kuptojnë akuzatorët tanë. Në të vërtetë, pushtetit të sotëm shqiptar i duhej një casus për t’i shpallur «armiqtë» që na «vodhën» ndihmat. Arsyet ishin dhe janë ideologjike. Ndihmat na i kanë dhënë socialistët italianë, Kraksi, Martelli, Xhani de Mikelës. Por këta janë aleatë, të «armiqve» tanë, pra të «komunistëve shqiptarë». Prandaj duhen prerë lidhjet me ta. Kështu shpjegohet qëndrimi mos-përfillës i Berishës ndaj senatorëve italianë menjëherë pas zgjedhjeve të 22 Marsit. Kështu shpjegohet shprehja e Berishës se «Ambasada Italiane u shndërrua në një seksion të Partisë Komuniste», (shiko intervistën e mësipërme të Berishës te «La Stampa»). Mëllfet ndaj «amëkatarës» Itali, pra, ishin të mëdha, pa ç’ka se në harkun e tre vjetëve të shkuara, në tokën shqiptare shkëlqen edhe demokratizmi italian (Makiaveli, Grafinai etj). Tani neve na duhet të përballojmë pasojat e bumërangut të dytë të akuzave lidhur me ndihmat italiane. Ambasadori italian në Tiranë, Foresti, konform sjelljeve diplomatike, përpiqet të tregojë se nuk ka ftohje midis dy vendeve. Ndërkohë, firmat italiane po u drejtohen gjykatave ndërkombëtare për kontratat e prishura nga qeveria e sotme shqiptare. Shtypi italian trajton refugjatët shqiptarë si njerëz me bisht. Vizitat e politikaneve italianë në Shqipëri tani duken si kujtim i largët i së kaluarës. Prokurorja Canale pak ditë pas miratimit të Rezolutës së Parlamentit Europian për Shqipërinë e lë «vullnetarisht» çështjen e ndihmave italiane dhe vendit tonë. «Rastësisht» Rezoluta e Parlamentit Europian për Shqipërinë miratohet pak ditë pas lajmit se Shqipëria ka pranuar avionët, spiunë amerikanë të refuzuar nga Italia «për arsye teknike». «Rastësisht» 2 ditë para fillimit të gjyqit ndaj Nanos, Lega Nord del me një komunikatë ku shpreh dyshimet për persekutim politik të Nanos. Pas kësaj nuk besojmë që liderësh shqiptarë ta akuzojnë edhe Lega Nordin si aleatë të «komunistëve shqiptarë». Megjithatë, çmenduria është 7 llojësh, thotë populli. Dhe këtë çmenduri të pushtetarëve të sotëm do ta vuajnë gjatë të gjithë shqiptarët. Për 45 vjet ia mbullëm dyert fajit tonë me të fuqishme për arsye ideologjike. Tani po për arsye ideologjike, kërkojmë t’i mbulojmë përsëri këto dyer, duke harruar se kemi në nevojë për ta, e jo ata për ne. Ky është bumerangu i dytë i çështjes Nano. HAMDI JURE po thotë gjyqi ndaj Nanos në Tiranë, zëdhënësja më e fuqishme e demokracisë në botë, BBC, lidhshoi për drama të mëdha gjyqësore». Një frazë që vjen nga atdheu i Shekspirit. Për këmbanat «Miku i armikut tim, është armiku im» Është e qartë për të gjithë se akuzat ndaj Nanos për ndihmat italiane, në fakt janë akuza për ata që i dhuruan ndihmat, pra për shtetin dhe popullin italian. Edhe sikur të konstatohen shkelje dhe përvetësime të ndihmave, këto ka ndodhur në Itali. Në brigjet shqiptare kanë mbërritur vetëm arka dhe thasë me ushqime. Paratë kanë ndërruar kasafortat vetëm brenda bankave të Italisë. Levante «Co» Penjola, Mini-

Çfarë ka thënë Luan Hajdaraga për të përndjekurit politikë?... Pyetjes: «Sidomos 2-3 ditët e fundit në shtyp, radio dhe televizioni komentohen gjerësisht dhe bëhen thirrje historike sidomos nga Balli Kombëtar, Legaliteti e të tjerë për vlerësatise. Si e komentoni PS-ja një akt të tillë?...» Nënkryetari i PSSH-së Luan Hajdaraga i është përgjigjur kështu në Konferencën e fundit për shtyp: Sinqerisht kur u dëgjuam ato thirrje nuk u menduam gjatë. E para se Balli Kombëtar e ka përfunduar misionin e tij bashkë me nazistët gjermanë më 1944 dhe nuk kemi pse marrim në konsideratë deklaratat e çdijave që ka vdekur. Na vjen keq që një organizatë faqësoesh, organizata e të përndjekurve politikë, flas për atë grupacion që më të vërtetë ka vuajtur në regjimin e kaluar, bashkohet ose nuk distancohet nga një pjesë e egër e kësaj organizate, të cilët bëjnë deklarata të tilla. Të bën përshtypje që thuhet diçka aty për poshtërime, tredhje e më radhë. Nuk e di se si do të lufohnin këta eunukë. (Shih në «Zërin e Popullit» faqe 5, datë 8 mars 1994).

- Selami, mbi të cilin «rëndon një mal me shumë maja me akuza» siç rikthehet lashtësisë: Që nga lashtësia heshtja ka nënkuptuar pranimin e akuzës. - - Nga një mal i Pukës që qënka me PD-në urdhërohet «Drejtësia e pavarur shqiptare»: Nano hajduti të dënohet sa më shpejt. - Pse hesht lideri i demokratikëve lidhur me komunikatën e «Lega Nord» - para të pista, udhëtime private në SHBA, kërkesa nxitësisht të kufizuara për troje, banesa komode prej dhomash etj., Selami tregol se flet kot, se nuk ka lexuar e dëgjuar gjë të këtij drejtimi, asgjë veç EPRD-së dhe RTVPD-së duke lënë mënjanë edhe vetë «Zërin e Amerikës» që amplifikoi: «Nano foli». Sepse Nano dhe mbrojtja e tij kanë folur madje kanë folur shumë. Që ditën e parë në fjalën akuzë i pandehuri Nano dy drejtua gjykatësit Bendos, se ata që ishin... iu drejtua gjykatësit Bendo, se atë e kishin sjellë atë sallë sipas «Kartës së Parisit», kartës së njohur me emrin e mirë njohur të francezit Arsidi, se Bendo dhe prokurorët vinën në sallë pas një takimi disa orësh në vilën nr. 4 në Pallatin e Brigadave me presidentin Berisha. Me tej avokati Sankhaku numëroi shkeljet proceduriale të bëra nga organi i hetimit shkelje këto të denoncuara edhe nga avokatët e të pandehurve të tjerë, denoncim ky pas të cilit veç një moment i një juristi i pranishem në sallë i shkonte për shtat: minimalist (Vijon në faqen 4) - akuzës. - - Nga një mal i Pukës që qenkan me PD-në udhëhiqet «Drejtësia e paruar shqiptare»: Nano hajduti dënohet sa më shpejt. - Nord» - Përsëri dhe përsëri Selami. Së fundi gjeti një fshat të Pukës për t’i dhënë mundësi televizionit të transmetojë edhe një tjetër koment lidhur me procesin gjyqësor ndaj liderit të opozitës Fatos Nano. Esteti tirri kësaj radhe në ndihmën lastështine. «Pse nuk flet Nano kur mbi të rëndon një mal me akuza? Që nga lashtësia heshtja ka nënkuptuar praninë e akuzës – komentoi në fundi Selami. Paçka se në lashtësi nuk ka pasur sallë gjyqi, kode procedurale e penale, ligje e nenë, parti nga të cilat varen gjykatat, roje personale, fushata elektorale të financuara me

Gjygji ndaj Nanos është një sajësë e më tepër përmbajtje të reja. Janë vetë qëndrimet dhe deklaratat e liderishmit të sotëm shqiptar që hedhin dritë mbi përmasat e krimit politik që është projektuar e kalkuluar në mendjet e çoroditura të pushtetit të sotëm. Kjo strategji e njohur nga shqiptarët kohë më parë nëpërmjet deklaratave të Pipës e Markës, deri vonë konsiderohej si një mundësi teorike e paimagjinueshme për t’u zbatuar në kushtet e sotme. Por nuk ishte kështu. Deklarata e Berishës në intervistën dhënë gazetës italiane «La stampa» (24 shkurt ’94) shpreh qartë se ky krim politik është kthyer në filozofi të pushtetit të sotëm. Ja deklarata e Berishës: «Nëse nuk do të bëjmë procese si në ish-vendet komuniste, do të ishte një kryengritje» (Sipas ga[?]

Hajdin Sejdia ka ardhur më 11. 9. 90, Xhuzepë Pernjola ka ardhur më 21. 1. 91 - Ishte pikërisht firma Iliria Holding që solli përfaqësuesit e firmës Levante Compani në Shqipëri, përfaqësues të firmës Levante Compani në Shqipëri. Një dokument del se Hajdin Sejdia fillimisht ka ardhur i vetëm. Farudin Hoxha quhej që më 11.9.90. Me datën 12.11.1990 Farudin Hoxha, në emër të Komitetit të Bashkëpunimit Ekonomik dhe më vonë kryetari i tij, Hajdin Sejdija i paraqet firmës «Iliria Holding»... Marrëveshja titullohej «Për lejimin e ushtrimit të veprimtarive të tregtisë...» (Vijon në faqen 4)

Akuzohet Fatos Nano që ka sjellë «LEVANTE CO» «Nga hetimi rezulton se prania e firmës Levante Co në lëvrimin e ndihmave të emergjencës nuk është një rastësi, por një përzgjedhje e caktuar e cila për mbështetje mbi të njëjtin vendim dhe deklaratë të pandehurit dhe të vetë drejtuesve të kësaj firme... ... kishte pikërisht interesin e përfitimit material të firmave private nëpërmjet e Levante Co në vend, që do të diktonte vullnetin e të pandehurit në përcaktimin e subjektit në lëvrimin e ndihmave.»

(Nga emisioni televiziv dt. 3 maj 1993) HAJDIN SEJDIA ka ardhur në gusht të vitit 1990 Deklaroj publikisht se ato që do të them janë me dokumente të cilat unë i vë në dispozicion të kujtdo: televizioni, shtypit, secilit që është i interesuar për të vërtetën dhe mbaj për këtë përgjegjësi morale dhe ligjore. Hajdin Sejdija më ka njohur e as kam lexuar për të parë... Më 27.08.1990 ... Farudin Hoxha informacionin nga komiteti i Marrëdhënieve me Botën e Jashtme, pranë Ministrisë së ... (Vijon në faqen 4)

Unë nuk kam punuar nën trysninë e z. Fatos Nano, por kam bërë detyrën time Me urdhrin verbal dhe me shkrim të ish Presidentit të atëhershëm Ramiz Alia, të ish kryeministrit Adil Çarçani, ministri ynë i Jashtëm (Reiz Malile) udhëhëroi ambasadorin tonë në Romë me telegram datë 14.02.1991, të parashtrojë zyrtarisht MPJ Italiane (zoti A. Grafin) se: 1. Qeveria shqiptare kërkon një ndihmë emergjente prej 30 mld. lireta. 2. Për timulimin e kësaj ndihme qeveria shqiptare ofron Levante-Co Bari, ndërsa për shpërndarjen e

KUR ERDHI DHE SI ERDHI LEVANTE-CO NË SHQIPËRI? (DEKLARATA DHE DËSHMI) Fatos Nano mori detyrën e kryeministrit më 22. 2. 1991, Levante-CO ka ardhhur para datës 22. 1. 1991 Fatos Nano nuk e caktoi por e gjeti të caktuar Levante-Co Qeveria «Nano» me vendim Nr. 91 dt. 12. 03. 1991 përjashton «Iliria Hollding» nga shpërndarja e ndihmave