- Në Konferencë do të marrë pjesë edhe Mihail Gorbaçovi - Më datën 8 Mars 1994, koordinator(i) për paqen i Komisionit të Asamblesë Qytetare të Helsinkit, Josep Palau, i ka dërguar një ftesë Fatos Nanos për të marrë pjesë në konferencën ndërkombëtare që do të diskutojë rreth temës: «Konfliktet nacionale në Europë. Strategjia e paqes për shoqëritë e civilizuara». Konferenca do të zhvillohet punimet më 12 deri më 15 maj 1994 në Spanjë. Në konferencë janë ftuar dhe kanë konfirmuar pjesëmarrjen e tyre shumë personalitete politike, midis të cilëve edhe Mihail Gorbaçovi e Filipe Gonzales. «Ne e dimë që Fatos Nano është në burg, - deklaroi këtë ditë Josep Palau, Kryetari i Grupit Parlamentar të PS Namik Dokle, - por e kemi për nder ta ftojmë në konferencë. Edhe po të jetë në burg, ai do të vazhdojë të flasë.» BIBLIOTEKA KOMBËTARE TIRANË

DESHMITARET VERTETOJNE PLOTESISHT SE NUK QENDRON ASNJE NGA AKUZAT KUNDER FATOS NANOS - Populli pyet: Përse nuk transmetohet gjyqi në RTV? Është vetë heshtja e RTVSH-së që i jep përgjigje kësaj pyetjeje dhe tregon qartë jallësinë e akuzave - PERMBLEDHJE PER SEANCAT E ZHVILLUARA Kaluan tetë ditë të gjykimit të çështjes Nano. Tetë ditë pune të palodhura dhe të pandërprera për të mbuluar detyrat para afatit dhe para zotimeve. Dhe përsëri asgjë. Kanë deponuar para trupit gjykues 51 dëshmitarë të cilët iu janë përgjigjur cunguar pyetjeve të prokurorëve, të të pandehurve dhe avokatëve të tyre (me përjashtim të Fatos Nanos dhe avokatëve të tij) dhe përsëri asgjë. Farsa e gatuar në Prokurori dhe e servirur në sallën e gjyqit dështoi. Në adresë të Fatos Nanos asnjë fakt, asnjë dokument, asnjë provë. Ndërkaq asgjë dhe kundër të pandehurve të tjerë që dëndrojnë atje vetëm për dekor. Asgjë, asgjë, asgjë! Me datë 18 mars në ora 9 kur do të bëhet administrimi i provave shkresore. Në mbyllje të seancave të pyetjes së dëshmitarëve avokati i Sokrat Plakës zoti Ali Meta, parashtroi një kërkesë para trupit gjykues thirrjen si dëshmitarë të Xhani de Mikelis, ish-ministri i punëve të jashtme të Italisë, të Enriko de Matas, Torkuato Kardilit, ish ambasadorit italian në Shqipëri, Xhuzepë Perjolës, presidentit ekzekutiv të firmës «Levante CO», të Rajmondo Çelit dhe Alfa Muras. Në pamundësi të sjelljes së tyre këtu, vijoi avokati Meta, kërkojmë të lexohen dëshmitë e tyre. Ndërkaq ai kërkoi që të thirren dëshmitarë edhe përfaqësuesit e partive politike në Komisionin qytetar të ngritur me vendim qeverie për kontrollin dhe administrimin e ndihmave. Midis tyre spi- [teksti vazhdon jashtë kufirit të fotos] …burit Robert Gjini, dhe të avokatit të tij zotit Roland Përmeti për të tërhequr si dëshmitar, Agron Klosin, Fejzo Mezzinin, Perikli Konomin, Jorgo Popollën dhe Tefik Konçin, ky i fundit, punonjës në shërbimin e Kontrollit të Shtetit që ka marrë dosjen me dokumentat personale të Robert Gjinit dhe që nuk e ka kthyer më. Gjyk(i) përfundoi një etapë të tij. Atë të ballafaqimit me dëshmitarët. Priten seancat e thirrjes së ekspertëve dhe të administrimit të dokumentacionit shkresor. Deri tani gjithçka e përgatitur nga prokuroria ka rënë poshtë, sado që u punua me orar të zgjatur edhe në ditën e Bajramit. Më tej le të presim. Kemi përpara pashkët e katolikëve, dhe më pas të ortodoksëve? A do të ketë përfunduar gjyqi? Dhe më e rëndësishmja, a do të fitojë Fatos Nano drejtësinë e tij? [teksti vazhdon jashtë kufirit të fotos] rifillimin e gjyqit

Një kabëll informativ transmeton gjyqin nga salla gjyqësore në një dhomë të katit të dytë Në përputhje me qëndrimin tim të tashmë të përcaktuar jashtëqëndrueshëm, ju lutem të pasqyrohet në procesverbal sa vijon: - Së pari më lejoni të përshëndes zotin Dervishi në katin e dytë (është fjala për prokurorin Fatos Dervishi në katin e dytë të godinës ku zhvillohet gjyqi), sepse në kundërshtim me detyrën dhe me vendimin tërhiqet sipas ligjit, masmedia e- [teksti vazhdon jashtë kufirit të fotos] toj zoti kryetar se ju për pikë reference duhet të keni vendimin, dhe jo presionet që ushtron pushteti i lartë ndaj meje (që tani apo të akuzës, të vullnetshme apo të pavullnetshme, sepse ky popull është lodhur me shantazhin politik ndaj pushtetit juridik. Më konkretisht, zoti Qeleshi duhet të dijë se populli, ku hyj dhe unë, di se sa dollarë kushton rruga nga [teksti vazhdon jashtë kufirit të fotos]

Gëllip Toto: «Unë nuk jam marrë me ndihmat, për sa di i kam dëgjuar nga Edi Vesho» Përse i duhen akuzës dëshmitarë të tillë? Dëshmitari Toto, (Kryetar i degës[?] të dëgjesë[?] në Albkoop), deklaroi që në fillim se nuk është marrë me ndihmat dhe depònoi me gjuhën e Edi Veshos. Pyetjeve të akuzës për çmimet, për strukturën e mallrave etj, ai iu përgjigj të gjithave me shprehjen «nuk e di se nuk jam marrë me ndihmat, por sa kam dëgjuar nga E. Vesho diferencat që do të rezultojnë nuk do t’i paguhen Levanto Co në faturat e fundit». E vetmja gjë që dëshmitari Toto ishte se me ndihmat merrej Ministri i Tregtisë së Brendshme. Pyetjes së avokatit, Brahaj: «Pse sillni dëshmitarë të tillë që s’dinë gjëja akuzë nuk iu përgjigj fare sepse ndryshe, duhej të thoshte: «sa për të plotësuar numrin». Nimet Angoni: «Ndihmat janë shpërndarë në rregull» Ky dëshmitar (ish anëtar i Komisionit Qytetar) me dëponimet e tij konfirmoi se «Komisioni në fjalë e ka shpërndarë ndihmën në rregull». Në shkarkimin e ndihmave të sjella me tragetin Palladio nuk ka pasur diferenca. Pasi shpjegoi më tej procedurën e shpërndarjes së ndihmave pohoi se Aleko Lipe (ish kryetar i komisionit qytetar), ia ka bërë prezent edhe A. Grafinin çmimet e larta. Pyetjes interesante të prokurorit Qeleshit, se sa ndikuan ndihmat për të shuar urinë dëshmitari Angoni ju përgjigj ja e kënaqur fare akuzën, cila priste të goditeshin bëmat e Nanos. Çirimi Zhurda: «Nuk jam marrë me ndihmat» A janë të ligjshëm dëshmitarë të tillë? Si nëndrejtor i Albkontrollit Ç. Zhurda deklaroi se nuk është marrë me ndihmat, por vuri në dukje se Albkontrolli kishte për detyrë të bënte kontrollin sasior e jo atë cilësor. Nëndrejtori nuk dinte se ndërmarrja e tij kishte bërë edhe kontrolle cilësore për ndihmat. Sidoqoftë këto dëshmitarë i akuzës depozinoi kompetenca e veçantë e ndërmarrjes së tij për kontrollin sasior, për faktin se ajo e ka bërë detyrën e saj lidhur me ndihmat etj. Megjithëse ky dëshmitar i parë përgjithësisht i pahundur me ndihmat me dëponimet e tij, i la me bisht në gojë prokurorët e akuzës e B. Çelës, të cilët nuk kanë reshtur së pohuari për mosbërje të kontrollit të ndihmave. Vërejtjes së një avokati se «kur dëshmitari nuk ka dijeni për çështjen (lidhja e tij si dëshmitar është e paligjshme», zoti Bendo e mori përsipër vetë me kompetencën e tij. Kur ish Kryeministri Nano akuzohet edhe për të metat e punës së magazinierëve të portit, Aleksandër Lipe përgjigjet: «Unë nuk kam qenë magazinier, por kryetar i komisionit qytetar» Kështu iu përgjigj ky dëshmitar pyetjes së një avokati duke shpallur[?] se nuk ishte në kompetencë të këtij Komisioni qytetar kontrolli i dokumentave të magazinave e i përpunimit të mallrave në portin shqiptar. A. Lipe prapë shpjegoi procedurat e punës së Komisionit dhe shpërndarjen e ndihmave donatore së problem[?] çmimeve i është ngjitur palës italiane edhe nga unë, por më-[?] ...domos nga Gavrosh Pogaçe. Megjithëse ky dëshmitar, nuk u shpall[?] plotësisht, akuzës nuk i pëlqyen kompetencat e ndihmës në Komisionin Qytetar, e lidhje autorizuar që në përdorte vërejtjen e Këshillit të Ministrave për të gjithë shkesat e urdhëra që jepte. (Vijon në faqen 3)

Zoti kryetar, Nuk mund të mos ju kujtoj përparimet ekselente që po bëni në karrierën e prokurorit, ju në këtë proces. Ju kujtoj gjithashtu se për këtë post të preferuar të pushtetit të sotëm, në këtë proces konkurrojnë dy palë: ju që me akuzën jeni mjaft vesh shumë mirë dhe unë, për të denoncuar që në këtë proces mungon vetëm kryetari i trupit gjykues. Me ngjohuritë modeste që kam, mund më duket se këto tipa magnetofonësh (ai merr nga tavolina një magnetofon dhe ia tregon trupit gjykues) i përdor Shërbimi Informativ Kombëtar. Këtë e di mirë, se përballë penxheres time të zyrës është «shtëpia me gjethe». Kjo tregon se ky proces zhvillohet këtu dhe po dokumentohet kështu. SHIK-u për cilën dosje po punon? Mendohuni një herë, se mos po hap dosjen tuaj. Faleminderit. Deklaratë e bërë para trupit gjykues në një nga seancat e datës 15 mars 1994

VEÇOJME: «Unë nuk ju lejoi të silleni me mua: si ju trajtojnë juve në Këshillin e Lartë të Drejtësisë» Kështu u përgjigj Fatos Nano, kur të qendrënte mirë në gjyq. Ndërsa Agim Bendo i tërhoqi vëmendjen që në një seancë tjetër i tha: «Unë shkoi aq mirë me avokatët e mi, sa shkoni ju me Kryetarin e Këshillit të Lartë të Drejtësisë.»

NESËR DO TË LEXONI: «KAM PRERË MARRËDHËNIET ME TRUPIN GJYKUES, POR JO ME LULET...» Intervistë e Kryetarit të Partisë Socialiste Fatos Nano, dhënë në sallën e gjyqit gazetës sonë

Duke i gjykuar ndërhyrjet tuaja deri në këtë fazë të procesit, më përforcohet bindja për mendimin e paragjykuar sipas porosive të marra në Vilën Nr. 4. Ju po zbatoni me shumë heshtnikëri, dhe për këtë ju përgëzoj, orientimet që keni marrë atje ku keni thirrur vetjen? - Për çfarë ta akuzojmë, keni marrë përgjigjen - Moore zotri, moore zotri! Nuk kemi asnjë përgjigje, gjithë ndihmat. Ja, për këta ta akuzojmë!... tashtë në perçaktuar jashtëprokurorja, ju lutem të pashqyrtohet në proce-verbal sa vijon: - Së pari më lejoni të përshëndes zotin Dervishi në këtë e dytë (është fjala për prokurorin Fatos Dervishi, në katër e dytë që godinës që tërhiqet sipas ligjit, masmedia-s ju po lejoni të dizinformohet opinioni publik për të vërtetën dhe del nga goja e dëshmitarëve dhe nga ballafaqimet në këtë proces. Meqënse siç e kam thënë një pjesë më e mirë e gjykimeve gjatë këtij procesi lidhen me moskuptimin e marrëdhënieve të ndihmës me Perëndimin, në rast se do të ishte nga ky moskuptim disinformim i opinionit prej masmedia-s shtetërore sidomos nga RTV-ja, me kulturën tuaj juridike mund të ndikonit që kjo të mos ndodhë më. Por me sa duket, kjo bëhet qëllimisht. Në qoftë se jemi vërtetë të sigurtë në atë që po bëni, kabllin që keni çuar deri tek Fatos Dervishi në katin e dytë jepjani edhe popullit të gjykojë. - Së dyti jam i detyruar t’ju kujtoj se avokati i Nanos është përgjegjës për tërë vendimet tuaja konkretisht, zoti Qeleshiu duhet të dijë se populli, ku hyj dhe unë, dhe se sa dollarë kushton rruga nga Florirona në Çërravë. Populli, në të cilin prapë hyj dhe unë, gjithashtu e di atë që, zoti Gjokutaj, mbase edhe ju nuk e keni marrë vesh, që në Vilën Nr. 4 janë rivënë në punë aparaturat e regjistrimit. - Së treti, informojeni opinionin dhe për këtë për të nxjerrë atë që ju e kontestoni jo në çdo rast, që zoti Nano nuk ka informacion të saktë, për hir të së vërtetës. Të gjitha këto i përsëris për të pasur qartë në mendje ju dhe gjithë të tjerët arsye të tjera thelbësore përveç shkeljeve të ligjit që më kanë detyruar mua të mbaj këtë qëndrim procedural ndaj trupit tuaj gjykues dhe t’ju rikujtoj me respekt (Vijon në faqen 4)